A 04 1 BIJLAGE - jaarverslag 2022

Jaarverslag 2022 Commissie voor de Bezwaarschriften

28 april 2023

Inhoudsopgave

pag.

Voorwoord

3

Hoofdstuk 1 Overzicht bezwaren per gemeente 1.1 Algemene opmerkingen 1.2 Blaricum 1.2.1 Aantallen en stand van zaken afdoening 2021 / 2022 1.2.2 Besluit college conform / contrair advies 1.3 Eemnes 1.3.1 Aantallen en stand van zaken afdoening 2021 / 2022 1.3.2 Besluit college conform / contrair advies 1.4 Laren 14.1 Aantallen en stand van zaken afdoening 2021 / 2022 1.4.2 Besluit college conform / contrair advies 1.5 BEL Combinatie

4 4 6 6 8 9 9 11 12 12 14 15

Hoofdstuk 2 Doorlooptijd afhandeling bezwaarschriften 2.1 Inleiding 2.2 Aantallen binnen de wettelijke termijn 2.3 Gemiddelde doorlooptijd 2.4 Doorlooptijd per fase 2.5 Aantal bezwaarschriften per maand 2.6 Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen

16 16 16 17 18 19 20

Hoofdstuk 3 Voorlopige voorziening, beroep en hoger beroep 3.1 Sociaal domein 3.2 Vergunningen, handhaving, APV en Woo-verzoeken

21 21 21

Hoofdstuk 4 Conclusies en aanbevelingen

22

2

Voorwoord De commissie voor de bezwaarschriften biedt u haar jaarverslag over het kalenderjaar 2022 aan. In dit 15e jaarverslag legt de commissie zoals gebruikelijk verantwoording af van haar activiteiten rondom de behandeling van de ingediende bezwaarschriften. In de afgelopen jaren is het jaarverslag steeds besproken met de burgemeesters of hun plaatsvervangers, gemeentesecretarissen en de teamleider van de afdeling Vergunningen, Handhaving en Juridische Zaken. In de bespreking werd vooral aandacht geschonken aan de conclusies en aanbevelingen. Zo ontstond steeds een zinvol debat over de wijze waarop de rechtsbescherming inhoudelijk en procedureel zo optimaal mogelijk vorm kan krijgen. De commissieleden zien uit naar een geanimeerde bespreking van ook dit jaarverslag. Eemnes, 28 april 2023 de commissie voor de bezwaarschriften van Blaricum, Eemnes en Laren

3

1. Overzicht bezwaren per gemeente 1.1 Algemene opmerkingen In 2022 zijn door de drie BEL-gemeenten in totaal 159 bezwaarschriften ontvangen. Dit zijn 11 bezwaarschriften minder dan in 2021. Een daling van ruim 6%. Bij 5 van de ontvangen bezwaarschriften was nog geen sprake van een besluit. Eén bezwaarschrift bleek een verzoek om handhaving, bij twee bezwaarschriften bleek er alleen een aanvraag te zijn ingediend, één bezwaarschrift bleek betrekking te hebben op een privaatrechtelijke kwestie en bij één bezwaarschrift was er sprake van een fictieve weigering om een besluit te nemen. Van deze 5 bezwaarschriften is alleen de fictieve weigering om een besluit te nemen als bezwaarschrift in behandeling genomen. Van de 159 bezwaarschriften zijn er dus 155 daadwerkelijk behandeld als een bezwaarschrift. In de paragrafen 1.2, 1.3 en 1.4 geeft de commissie per gemeente een overzicht van het aantal bezwaarschriften. (In 2021 was er bij 16 bezwaarschriften geen sprake van een besluit, zodat er per saldo 154 bezwaarschriften overbleven). Van de 155 in 2022 ingediende bezwaarschriften zijn er in totaal 41 ingetrokken of is men anderszins tot een oplossing gekomen. Dit betreft bijna 27% van de bezwaarschriften. In 2021 werd nog 40% van de bezwaarschriften ingetrokken of werd anderszins tot een oplossing gekomen. Hieronder is een overzicht weergegeven van voorgaande jaren. Jaar

Ontvangen bezwaarschriften

Ingetrokken bezwaarschriften

2022 2021 2020 2019 2018 2017 2016

155 154 130 104 116 102 123

41 61 54 32 29 38 51

De inzet van mediationvaardigheden, door bijvoorbeeld een nadere toelichting te geven op het bestreden besluit, kan leiden tot intrekking van het bezwaarschrift. De commissie registreert het aantal ingetrokken bezwaarschriften of anderszins opgeloste geschillen. In sommige gevallen wordt het bezwaarschrift ingetrokken na het nemen van een nieuw primair besluit, waarin geheel of gedeeltelijk tegemoet wordt gekomen aan het bezwaar. In andere gevallen blijft het primaire besluit in stand, maar wenst bezwaarmaker desalniettemin, na bijvoorbeeld een toelichting op het primaire besluit, zijn bezwaar in te trekken. In 2022 heeft de commissie in 69 zaken bijgehouden of bemiddeling (mediation) is opgestart en hoe de bemiddeling is verlopen. Bemiddeling 2022

Omgevingsrecht Handhaving Maatschappelijke ondersteuning Participatiewet Burgerzaken Verkeer

Bezwaarschrift ingetrokken wel nieuw besluit 3 2 2

Bezwaarschrift ingetrokken – geen nieuw besluit 3 1

Bezwaarschrift niet ingetrokken

Bemiddeling niet opgestart

4

47 1 1

3 1 1 4

De zaken waar geen bemiddeling is opgestart leenden zich meestal qua aard van de bezwaren niet voor bemiddeling. Ook was er soms sprake van capaciteitsgebrek om de bemiddeling op te pakken.

5

1.2

Blaricum

1.2.1

Aantallen en stand van zaken afdoening 2021 / 2022

BLARICUM

bezwaar

ongegrond

(deels) gegrond

niet-ontvankelijk

anders afgedaan

afgerond

openstaand 20211

2021

2022

2021

2022

2021

2022

2021

2022

2021

2022

2021 2022

Omgevingsrecht

16

41

4

15

1

1

1

15

10

6

16

37

Handhaving

3

3

1

2

2

3

Participatiewet

7

7

1

1

6

5

7

6

Wmo

19

2

10

1

6

1

19

2

Jeugdwet

1

Huisvesting

3

Wob/Woo

3

Subsidies

1

1

1

1

1

2

1

1

1

20222 4

1

APV

2

1

1 1

1

1

3

3 1

1

1 1

1

2

1

1

1

1

AVG3 Burgerzaken4

1

Planschade Verkeer

TOTAAL

54

58

19

19

1

5

1

2

16

25

16

2

51

52

3

6

Toelichting openstaande zaken Van de 4 openstaande zaken met betrekking tot het omgevingsrecht zijn er drie voor langere tijd aangehouden in verband met een bemiddelingstraject. In een andere zaak heeft de commissie op 27 februari 2023 advies uitgebracht. Het college moet nog een besluit nemen naar aanleiding van dit advies. In de openstaande Participatiewet-zaak heeft de commissie geadviseerd om het bezwaarschrift ongegrond te verklaren. Voordat de beslissing op bezwaar genomen kan worden dient nog een correcte draagkrachtberekening te worden overgelegd. In de openstaande zaak ten aanzien van huisvesting heeft de commissie op 14 februari 2023 advies uitgebracht. De commissie adviseert om aanvullend onderzoek te doen teneinde een goed gemotiveerde beslissing op bezwaar te kunnen nemen.

1 Peildatum 11 mei 2022 2 Peildatum 28 maart 2023 3 AVG: Algemene verordening gegevensbescherming 4 Burgerzaken: denk hierbij aan bezwaar tegen het besluit tot weigering inschrijving geboorteakte in de

Basisregistratie Personen 6

Aantal bezwaren 2022

Omgevingsrecht

Handhaving

Participatiewet

Wmo

Huisvesting

Subsidies

Burgerzaken

Verkeer

De grafiek ‘Aantal bezwaren 2022’ geeft het aantal bezwaren en het onderwerp grafisch weer in Blaricum. Zo is te zien dat bijna driekwart (71%) van de bezwaren betrekking heeft op het omgevingsrecht.

De staafdiagram ‘Vergelijking 2021-2022’ toont het verschil van ontvangen bezwaren per jaar in Blaricum. In 2022 zijn vooral meer bezwaren ontvangen met betrekking tot het omgevingsrecht. Met name ten aanzien van de Wmo is sprake van een forse daling in het aantal bezwaarschriften. De stijging in 2021 had te maken met het nieuwe normenkader voor hulp bij het huishouden dat per 1 januari 2021 wordt gebruikt.

7

1.2.2 Besluit college conform / contrair advies Conform

31

Contrair

5

In 2022 heeft het college van Blaricum 5 keer besloten om contrair te gaan aan het advies van de commissie. Al deze bezwaren gingen over hetzelfde primaire besluit waarbij een vergunning werd verleend voor het kappen van meerdere bomen. Volgens de commissie is voor het kappen van de bomen óók een grondslag nodig welke is gebaseerd op het betreffende bestemmingsplan. Volgens het college is dat niet het geval.

8

1.3

Eemnes

1.3.1

Aantallen en stand van zaken afdoening 2021 / 2022

EEMNES

bezwaar

ongegrond

(deels) gegrond

niet-ontvankelijk

anders afgedaan

afgerond

openstaand

2021

2021

2022

2021

2022

2021

2022

2021 2022

20215

20226

9

1

5

3

5

4

27

3

3

1

3

2

2

1

4

7

10

1

2021

2022

Omgevingsrecht

7

30

Handhaving

5

3

1

Participatiewet

4

7

1

Wmo

10

2

4

2022 8

2

1

APV 3 1

1

7

5

1

Jeugdwet 1

Huisvesting Wob/Woo

2

Subsidies

1

1

1

1

1 1

1 1

2 1

1

1

1

1

1

AVG Burgerzaken

1

1

Planschade Verkeer 1

Milieu

TOTAAL

30

46

1

7

10

1

3

10

2

7

13

14

25

41

5

5

Toelichting openstaande zaken Van de 3 openstaande omgevingsrecht zaken is er 1 voor langere tijd aangehouden in verband met bemiddeling. Bij de andere twee openstaande zaken is er wel advies uitgebracht door de commissie, maar het college moet nog een besluit nemen naar aanleiding van dit advies. De openstaande handhavingszaak is voor langere tijd aangehouden in verband met bemiddeling. In de openstaande zaak ten aanzien van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 heeft de commissie op 30 november 2022 geadviseerd om het bezwaar gegrond te verklaren. Naar aanleiding hiervan is besloten om aanvullend medisch advies op te vragen. In verband met lange wachtlijsten is het college nog in afwachting van dit medisch advies. In de tussentijd is wel besloten om de gevraagde zorg (huishoudelijke hulp Plus) voort te zetten.

5 Peildatum 11 mei 2022 6 Peildatum 28 maart 2023

9

Aantal bezwaren 2022

Omgevingsrecht

Handhaving

Participatiewet

Wmo

Huisvesting

Subsidies

Burgerzaken

Milieu

De grafiek ‘Aantal bezwaren 2022’ geeft het aantal bezwaren en het onderwerp grafisch weer in Eemnes. Zo is te zien dat de veruit meeste bezwaren (65%) betrekking hadden op het omgevingsrecht.

Vergelijking 2021 - 2022 35 30 25 20 15 10 5 0

2021

2022

De staafdiagram ‘Vergelijking 2021-2022’ toont het verschil van ontvangen bezwaren per jaar in Eemnes. Er is met name een stijging te zien in het aantal bezwaarschriften ten aanzien van het omgevingsrecht. Met name ten aanzien van de Wmo is sprake van een forse daling in het aantal bezwaarschriften. De stijging in 2021 had te maken met het nieuwe normenkader voor hulp bij het huishouden dat per 1 januari 2021 wordt gebruikt.

10

1.3.2 Besluit college conform / contrair advies Conform

26

Contrair

1

In 2022 heeft het college van Eemnes één keer besloten om contrair te gaan aan een advies van de commissie. Dit besluit had betrekking op de aanvraag om een urgentie. Door middel van de hardheidsclausule is besloten om de urgentie toch te verlenen.

11

1.4

Laren

1.4.1

Aantallen en stand van zaken afdoening 2021 / 2022

LAREN

bezwaar

ongegrond

(deels) gegrond

niet-ontvankelijk

anders afgedaan

afgerond

openstaand

2021

2022

2021

2022

2021

2022

2021 2022

20217

20228

1

3

8

1

2021

2022

2021

2022

Omgevingsrecht

31

14

8

8

Handhaving

6

8

3

2

Participatiewet

7

6

2

1

Wmo

14

7

8

1

2

1

12

3

23

13

2

1

3

6

7

1

5

3

7

6

1

4

2

14

5

2

2

1

1

2

1

1

1

APV 1 1

1

1

Jeugdwet Leerlingenvrvr

1

1

Huisvesting

2

2

2

Wob/Woo

2

2

2

1

1 1

Subsidies 1

AVG

1

1

Burgerzaken Planschade

1

Verkeer

5

12

2

TOTAAL

70

51

28

1

1

12

2

4

12

1

25

6

61

45

9

3

4

6

23

11

Toelichting openstaande zaken De openstaande zaak met betrekking tot het omgevingsrecht is voor langere tijd aangehouden in verband met een bemiddelingstraject. De openstaande zaak met betrekking tot het handhavingsrecht is voor langere tijd aangehouden aangezien de bezwaarmaker heeft aangegeven een omgevingsvergunning aan te zullen vragen. De twee openstaande zaken ten aanzien van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 hebben betrekking op een driewielfiets respectievelijk een traplift. Ten aanzien van de driewielfiets is geadviseerd het bezwaar gegrond te verklaren. Inmiddels is gebleken dat de driewielfiets een passende voorziening is. Zodra de offertes voor de kosten van de driewielfiets zijn ontvangen zal deze bezwaarzaak in het college worden gebracht. Ten aanzien van traplift is op 2 maart 2023 geadviseerd om het bezwaar ongegrond te verklaren. Ook deze zaak zal op korte termijn in het college worden gebracht. Bij openstaande zaak ten aanzien van huisvesting is op 16 maart 2023 advies uitgebracht door de commissie. Met betrekking tot de openstaande Wob/Woo-zaak dient het college nog een besluit te nemen naar aanleiding van het advies van 19 augustus 2022 waarin de commissie adviseert om alsnog zo spoedig mogelijk een reëel besluit op het Wob-verzoek te nemen.

7 Peildatum 11 mei 2022 8 Peildatum 28 maart 2023

12

6

Aantal bezwaren 2022

Omgevingsrecht

Handhaving

Participatiewet

Huisvesting

Wob/Woo

Verkeer

Wmo

De grafiek ‘Aantal bezwaren 2021’ geeft het aantal bezwaren en het onderwerp grafisch weer in Laren. Zo is te zien dat de meeste bezwaren over het onderwerp omgevingsrecht (27%) gingen. Er zijn ook veel bezwaren ontvangen op het gebied van verkeer (24%).

De staafdiagram ‘Vergelijking 2021-2022’ toont het verschil van ontvangen bezwaren per jaar in Laren. In 2021 zijn met name meer bezwaren ontvangen op het gebied van verkeer. De stijging ten aanzien van dit aspect is te verklaren omdat er vaak meerdere omwonenden bezwaar maken tegen hetzelfde besluit (bij één besluit was sprake van 7 bezwaarmakers). Ten aanzien van het omgevingsrecht is sprake van een daling in het aantal bezwaarschriften. Dit is opvallend aangezien bij zowel Blaricum als Eemnes juist sprake is van een forse stijging. Een verklaring kan zijn dat er in Laren minder vaak bezwaren tegen hetzelfde besluit waren. Ook ten aanzien van de Wmo is sprake van daling in het aantal bezwaarschriften. De stijging in 2021 had te maken met het nieuwe normenkader voor hulp bij het huishouden dat per 1 januari 2021 wordt gebruikt.

13

1.4.2 Besluit college conform / contrair advies Conform

33

Contrair

1

In 2022 is het college van Laren één keer contrair gegaan aan een advies van de commissie. Het bezwaarschrift had betrekking op het besluit om de aanvraag om hulp bij het huishouden op grond van de Wmo af te wijzen. De commissie adviseerde om het bezwaarschrift gegrond te verklaren. Volgens de commissie is het artikel waar de afwijzing op is gebaseerd niet rechtmatig en om die reden zou het besluit volgens de commissie niet in stand kunnen blijven. Met toepassing van voornoemd artikel betrekt het college namelijk de financiële draagkracht van bezwaarmaker in het onderzoek. Dit is naar het oordeel van de commissie niet toegestaan. Het college heeft besloten om contrair te gaan aan het advies van de commissie en het bezwaarschrift ongegrond te verklaren. De gemeenteraad van Laren heeft besloten om een inkomenstoets te hanteren. Sinds de invoering van het abonnementstarief Wmo is er een toename in het aantal beschikkingen voor Wmo maatwerkvoorzieningen, met name bij hulp bij het huishouden. Vooral het aantal aanvragen voor ondersteuning bij hulp bij het huishouden door inwoners met een midden en hoger inkomen is gestegen. De sterke toename van het aantal inwoners dat een beroep doet op de Wmo heeft ertoe geleid dat de tekorten in het sociaal domein toenemen.

Dit beleid is erop gericht om door middel van gedegen onderzoek vast te stellen of de aanvrager financieel in staat is om zelf particulier hulp in te kopen.

14

1.5

BEL Combinatie

In zowel 2020, 2021 als 2022 zijn geen bezwaarschriften ingediend bij de BEL Combinatie.

15

2. Doorlooptijd afhandeling bezwaarschriften 2.1 Inleiding In totaal zijn in 2022 155 bezwaarschriften ontvangen die daadwerkelijk zijn behandeld als bezwaarschrift. Van de 155 bezwaarschriften zijn er 41 bezwaarschriften ingetrokken of is men anderszins tot een oplossing gekomen. In totaal heeft de commissie 108 keer advies uitgebracht aan het college. 2.2 Aantallen binnen de wettelijke termijn Van de 155 bezwaarschriften zijn er 17 bezwaarschriften aangehouden of nog niet afgehandeld. Van de 138 afgehandelde bezwaarschriften zijn er 71 bezwaarschriften binnen de wettelijke termijn (18 weken inclusief verdaging) afgehandeld. Dit betreft ruim 51% van de afgehandelde bezwaarschriften. Hierbij is rekening gehouden met opschorting van beslistermijnen, wegens bijvoorbeeld het herstel van een verzuim of het verzetten van een hoorzitting op verzoek van een van de partijen, en met de ingetrokken of op andere wijze opgeloste bezwaarschriften. In 2021 was dit percentage 76%, in 2020 was dit percentage 87%, in 2019 was dit percentage 62% en in 2018 was dit percentage 61%. Helaas is er sprake van een daling van het aantal bezwaarschriften dat binnen de termijn is afgehandeld. Bij een aantal zaken was er echter sprake van meerdere bezwaarschriften tegen hetzelfde primaire besluit (5 keer bezwaar tegen besluit t.a.v. padelbaan Blaricum, 21 keer bezwaar tegen besluit t.a.v.

kappen bomen en graafwerkzaamheden voor kabels en leidingen Woensbergweg Blaricum, 4 keer bezwaar tegen besluit veranderen uitweg en plaatsen toegangspoort Blaricum, 9 keer bezwaar tegen besluit t.a.v. kappen drie bomen Eemnes, 8 keer bezwaar tegen besluit opvang honden Eemnes). De bezwaarschriften die nog niet zijn afgehandeld zijn niet meegenomen in de categorie afgehandeld buiten de wettelijke termijn in het overzicht 2022. 2022

Totaal aantal bezwaarschriften

Buiten wettelijke termijn

Blaricum

52

31

Eemnes

41

22

Laren

45

14

Totaal

138

67

2021

Totaal aantal bezwaarschriften

Buiten wettelijke termijn

Blaricum

50

12

Eemnes

24

3

Laren

58

17

Totaal

132

32

2020

Totaal aantal bezwaarschriften

Buiten wettelijke termijn

Blaricum

49

10

Eemnes

30

3

Laren

51

3

Totaal

130

16 16

Buiten termijn afgehandelde bezwaarschriften 2022 70 60 50 40 30 20 10 0

Blaricum

Eemnes

Laren

De grafiek ‘Buiten termijn afgehandelde bezwaarschriften 2022’ is een grafische weergave van het aantal bezwaarschriften dat buiten de termijn is afgehandeld voor de drie gemeenten. Toelichting bezwaarschriften omgevingsrecht De meeste bezwaren die te laat zijn afgehandeld betreffen het omgevingsrecht. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat dit te maken heeft met de complexiteit van sommige zaken. Daarnaast komt het geregeld voor dat tegen één primair besluit meerdere bezwaarschriften worden ingediend. Uit de cijfers in onderstaande tabel blijkt dat er in Blaricum en Laren een toename is van het aantal verleende/geweigerde vergunningen op het gebied van het omgevingsrecht.

Verleende vergunningen

2019

2020

2021

2022

Blaricum

234

207

131

176

Eemnes

103

83

80

75

Laren

227

246

188

238

Totaal

564

536

399

489

2.3 Gemiddelde doorlooptijd Sinds 2019 worden ook de ingetrokken bezwaren of de zaken waarbij men anderszins tot een oplossing is gekomen meegenomen in de gemiddelde doorlooptijd. Dit heeft een gunstig effect op het gemiddelde. 2018

2019

2020

2021

2022

Blaricum

20,55 weken

13,98 weken

13,28 weken

12,40 weken

16,6 weken

Eemnes

15,65 weken

12,76 weken

11,61 weken

9,13 weken

16,8 weken

Laren

22,19 weken

19,17 weken

9,66 weken

13,56 weken

16,3 weken

BEL Combinatie

-

16,86 weken

-

-

-

Gemiddeld

20,3 weken

16,59 weken

11,43 weken

12,31 weken

16,6 weken

17

Door ook de ingetrokken of anderszins opgeloste bezwaarzaken mee te nemen in de doorlooptijden wordt de wettelijke beslistermijn (18 weken inclusief verdaging) gehaald. Wel is de doorlooptijd bij alle gemeenten toegenomen. De doorlooptijd is dit jaar voor het eerst in alle drie de gemeenten ongeveer hetzelfde. De bezwaarzaken waarbij de beslissing op bezwaar na 28 maart 2023 nog niet is verzonden en de bezwaarzaken die zijn aangehouden, zijn niet meegenomen in dit overzicht. 2.4 Doorlooptijd per fase Om te beoordelen op welke onderdeel de meeste vertraging zit, zijn ook de doorlooptijden berekend van een aantal specifieke fasen in de bezwarenprocedure. De opschortingen zijn steeds afgetrokken van de periode van aanvang beslistermijn tot hoorzitting omdat in die fase het meest wordt opgeschort. Het kan echter voorkomen dat de opschorting toch betrekking heeft op een andere periode. De tabel houdt hier geen rekening mee. Ook bij deze cijfers moet de kanttekening worden gemaakt dat de bezwaarzaken waarbij de beslissing op bezwaar na 28 maart 2023 nog niet is verzonden of waarbij de zaak is aangehouden, niet zijn meegenomen in dit overzicht. 2022

Aanvang beslistermijn tot hoorzitting

Hoorzitting tot vaststellen advies

Vaststellen advies tot verzending BOB9

Blaricum

6,8 weken

6 weken

9 weken

Eemnes

8,7 weken

5,1 weken

8,4 weken

Laren

7,8 weken

3,9 weken

7,9 weken

Gemiddeld

7,7 weken

5 weken

8,5 weken

2021

Aanvang beslistermijn tot hoorzitting

Hoorzitting tot vaststellen advies

Vaststellen advies tot verzending BOB

Blaricum

7,4 weken

4,6 weken

6,1 weken

Eemnes

7,6 weken

3,4 weken

5,1 weken

Laren

7,1 weken

4,5 weken

6,2 weken

Gemiddeld

7,3 weken

4,4 weken

6 weken

2020

Aanvang beslistermijn tot hoorzitting

Hoorzitting tot vaststellen advies

Vaststellen advies tot verzending BOB

Blaricum

6,5 weken

3,5 weken

11,7 weken

Eemnes

7,4 weken

2,7 weken

6,7 weken

Laren

6,2 weken

4,5 weken

6,8 weken

Gemiddeld

6,6 weken

3,7 weken

9,1 weken

2019

Aanvang beslistermijn tot hoorzitting

Hoorzitting tot vaststellen advies

Vaststellen advies tot verzending BOB

Blaricum

8,2 weken

4,7 weken

9,8 weken

9 BOB: Beslissing op bezwaar

18

Eemnes

6,4 weken

5,2 weken

9,9 weken

Laren

5,7 weken

3,5 weken

7,7 weken

BEL Combinatie

6 weken

7,7 weken

3 weken

Gemiddeld

6,8 weken

4,3 weken

8,7 weken

Doorlooptijd aanvang beslistermijn - hoorzitting De doorlooptijd vanaf de aanvang van de beslistermijn tot aan de hoorzitting is bij de gemeente Blaricum afgenomen en bij de gemeenten Eemnes en Laren toegenomen. De toename van de doorlooptijd bij gemeente Eemnes is met name gelegen in het feit dat een bezwaarzaak ingepland moest worden met 9 verschillende bezwaarmakers (opvang honden). De zaak werd ingepland maar moest last minute toch verplaatst worden omdat er een contra-expertise werd opgevraagd. Het duurde uiteindelijk bijna 15 weken om deze zaak in te plannen. Het secretariaat merkt dat het soms lastig is om een zaak in te plannen wegens verschillende verhinderdata. Vooral als het gaat om een zaak met meerdere bezwaarmakers/belanghebbenden kan het voorkomen dat de zaak een aantal keer verzet moet worden. Het secretariaat heeft zich voorgenomen om de uitnodiging steeds 4 weken voor de datum hoorzitting te verzenden zodat er voldoende tijd is om bij een afmelding een nieuwe zaak in te plannen. Ook de tijd die nodig is voor bemiddeling maakt het lastig om een zaak snel op zitting te laten komen. Hier gaan vaak meerdere weken overheen en de zaak kan niet altijd opgeschort worden omdat de bemiddelaar zich eerst in de zaak moet verdiepen om te kunnen beoordelen of bemiddeling überhaupt zinvol kan zijn.

Doorlooptijd hoorzitting - vaststellen advies De volgende fase betreft de periode tussen de hoorzitting en het vaststellen van het advies. Dit is de fase waarop de commissie zelf de meeste invloed heeft (snelheid uitbrengen advies). De doorlooptijd voor de gemeente Blaricum en Eemnes toegenomen. Voor de gemeente Laren is deze afgenomen. Ondanks dat de commissie zelf invloed heeft op deze fase, kan zij ook afhankelijk zijn van de snelheid van reageren van partijen als er bijvoorbeeld een extra schriftelijke ronde gehouden moet worden of indien partijen nog aanvullende stukken wensen in te dienen. Indien mogelijk vraagt de commissie partijen akkoord te gaan met opschorting van de beslistermijn. Deze opschorting wordt echter niet berekend over deze fase maar zoals eerder aangegeven over de fase van aanvang beslistermijn tot aan de hoorzitting. Doorlooptijd vaststellen advies – beslissing op bezwaar Tot slot is er de fase tussen het vaststellen van het advies van de commissie en de verzending van de beslissing op bezwaar. Deze doorlooptijd is bij alle gemeenten toegenomen. Bij de gemeente Blaricum is deze toename met name gelegen in het feit dat er veel tijd zat tussen het vaststellen van het advies en het verzenden van de beslissing op bezwaar inzake de bezwaarschriften omtrent de padelbaan. De doorlooptijd was hier 15 weken.

Ook er is er sprake van een uitschieter inzake de weigering om een fitnessruimte (doorlooptijd ruim 30 weken). Bij gemeente Eemnes was er sprake van een uitschieter t.a.v. de bezwaren tegen de kap van drie bomen (9 bezwaarmakers, doorlooptijd ruim 10 weken). Bij gemeente Laren is er sprake van een aantal individuele uitschieters (omgevingsvergunning uitbreiden horecazaak naar verdieping, realiseren gastenverblijf en tegemoetkoming van het verplicht eigen risico, om en nabij doorlooptijd 28 weken op grond van de Wmo). 2.5 Aantal bezwaarschriften per maand In de tabel hieronder is weergegeven hoeveel bezwaarschriften per maand zijn ontvangen. Wellicht valt hier op den duur een trend in waar te nemen; wat zijn de drukke maanden en welke maanden is het rustiger? Vooralsnog lijkt het erop dat de maand augustus de afgelopen 3 jaar relatief druk is. Wellicht heeft dit te maken met de afloop van de vakantieperiode. 19

2.6 Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen Indien een besluit niet binnen de beslistermijnen van de Awb wordt genomen, kan een beroep worden gedaan op de Wet dwangsom niet tijdig beslissen. Daartoe moet eerst een ingebrekestelling wegens het niet tijdig nemen van een besluit op bezwaar worden ingediend gen, waarna moet worden vastgesteld of de gemeente een dwangsom verschuldigd is. Her is lastig om hier een compleet beeld van te krijgen, omdat dit niet overal goed wordt bijgehouden wanneer een ingebrekestelling wordt ontvangen. Bekend is dat er in Laren 2 ingebrekestellingen zijn ingediend, 1 betreffende een Wob/Wooverzoek waarbij de dwangsom is toegekend en 1 betreffende een omgevingsvergunning waarbij de dwangsom is afgewezen omdat de verzender van de ingebrekestelling geen aanvrager is. In Eemnes zijn 2 ingebrekestelling ingediend, 1 betreffende een omgevingsvergunning waarbij de dwangsom is toegekend en 1 betreffende een Wmo-zaak waarbij de dwangsom is afgewezen omdat er geen aanvraag om een besluit was ingediend. .

20

3. Voorlopige voorziening, beroep en hoger beroep 3.1 Sociaal domein In 2022 is er op het gebied van het sociaal domein drie keer beroep ingesteld. Blaricum (1) In Blaricum werd één keer beroep ingesteld wegens een besluit inzake hulp bij het huishouden. Dit beroep is uiteindelijk ingetrokken. Laren (2) In Laren is twee keer beroep ingesteld. Eén beroepszaak had betrekking op het afwijzen van bijzondere bijstand suppletie. Dit beroep is ongegrond verklaard. De andere beroepszaak had betrekking op het herzien, intrekken en terugvorderen van bijstand. Dit beroep is deels gegrond verklaard. 3.2 Vergunningen, handhaving, APV en Woo-verzoeken Blaricum (5) In Blaricum is in 2022 vijf keer beroep ingesteld. Eén beroepszaak had te maken met een Woo-verzoek. In deze zaak is beroep ingesteld wegens niet tijdig beslissen. Twee andere beroepszaken hebben betrekking op de aanleg van een padelbaan. Eén beroep werd ingediend in verband met een verleende omgevingsvergunning voor het realiseren van een dakkapel. Al deze zaken zijn nog in behandeling. Er werd één beroepschrift ingediend dat betrekking had op een handhavingszaak. Dit beroepschrift is ingetrokken. Eemnes (5) In Eemnes is in 2022 vijf keer beroep ingesteld.

Drie beroepszaken hadden betrekking op omgevingsvergunningen: een omgevingsvergunning voor het realiseren van een brugduiker, de weigering van een omgevingsvergunning voor de realisatie van een geluidswal en een beroepschrift wegens het uitblijven van de beslissing op bezwaar. Het beroepschrift wegens het uitblijven van de beslissing op bezwaar is ingetrokken. De andere twee zaken zijn nog in behandeling. Er werden twee beroepschriften ingediend in verband met handhavingszaken. Eén beroepszaak had betrekking op het niet tijdig beslissen op een handhavingsverzoek. Dit beroep werd gegrond verklaard. De andere zaak is nog in behandeling. Laren (6) In Laren zijn in 2022 zes beroepschriften ingediend. Twee van de zes beroepsschriften hadden betrekken op omgevingsrecht zaken. Eén beroepszaak ging over de aanleg van een zwembad. Dit beroep is ongegrond verklaard. Eén beroepschrift werd ingediend tegen een verleende omgevingsvergunning voor het plaatsen van een toegangspoort. Deze zaak is nog in behandeling. Twee beroepschriften hadden betrekking op handhavingszaken. Eén zaak is nog in behandeling en bij één zaak werd het beroep gegrond verklaard. Er zijn twee beroepschriften ingediend die betrekking hadden op Woo-zaken. Bij één Woo-zaak werd het beroep gegrond verklaard. Bij de andere Woo-zaak werd beroep ingesteld wegens niet tijdig beslissen. Deze zaak is nog in behandeling.

21

4. Conclusies en aanbevelingen Ook dit jaarverslag wordt een aantal conclusies en aanbevelingen gedaan: 1. Digitaal vergaderen; 2. Blijf inzetten op bemiddeling; 3. Aanleveren verweerschriften; 4. Motivering bestreden besluit; 5. Klare/Heldere Taal; 6. Toesturen dossier/verweerstukken; 7. Aanwezigheid groendeskundige bij bezwaar kapvergunning; 8. Training Omgevingswet. 9. Aandacht voor doorlooptijden 1. Momenteel vinden de hoorzittingen fysiek plaats. Het horen in elkaars aanwezigheid geeft meer nuances en heeft daarom de voorkeur. Ook merkt de commissie dat partijen zich over het algemeen meer gehoord voelen bij een fysieke samenkomst. In bijzondere persoonlijke omstandigheden wordt nog wel de mogelijkheid geboden om digitaal gehoord te worden. Denk hierbij aan verblijf in het buitenland of in geval van ziekte. Om digitaal horen te ondersteunen adviseert de commissie nogmaals om te kijken welke voorzieningen verbeterd zouden kunnen worden. Zo zou het prettig zijn om gebruik te kunnen maken van een gebruiksvriendelijker groot scherm of een meebewegende camera. Een aantal voorzieningen is reeds aanwezig maar de gebruiksvriendelijkheid is nog niet optimaal. 2. Van de 155 in 2022 ingediende bezwaarschriften zijn in totaal 41 bezwaarschriften ingetrokken of geschillen anderszins opgelost (bijna 27%). In 2021 bedroeg dit percentage 40%, in 2020 42%, in 2019 31% en in 2018 25%.

De commissie adviseert om aan dit onderdeel van de bezwaarprocedure aandacht te blijven besteden. Soms blijkt (pas) tijdens de hoorzitting dat het toepassen van bemiddeling kan leiden tot een oplossing. Soms komt het voor dat de commissie na de hoorzitting geen advies hoeft uit te brengen omdat partijen toch met elkaar in gesprek willen. De commissie heeft vernomen dat ernaar wordt gestreefd om de capaciteit voor bemiddeling verder uit te breiden. 3. In 2022 werd in 12 bezwaarzaken betreffende een omgevingsvergunning of handhavingszaak geen verweerschrift ingediend. Echter, bij 9 bezwaarzaken ging het om hetzelfde primaire besluit. De commissie heeft dus bij 4 hoorzittingen geen verweerschrift ontvangen. In 2021 ontbraken er 10 verweerschriften. In 2020 werd in één zaak geen verweerschrift ingediend. Door het aanleveren van een verweerschrift wordt de zitting naar een hoger niveau getild, wat de kwaliteit van de adviezen ten goede komt. Vanuit het perspectief van de dienende overheid zou de tijdige beschikbaarheid van de verweerschriften toch regel moeten zijn. Als het verweerschrift een paar dagen of korter voor de zitting wordt ingediend, hebben de bezwaarmaker en eventueel andere belanghebbenden niet de mogelijkheid om zich goed voor te bereiden en de commissie doorgaans ook niet.

Het is dan ook begrijpelijk dat partijen tijdens de hoorzitting niet zelden hun ongenoegen uitspreken over de late ontvangst van een verweerschrift. De commissie ontvangt de verweerschriften het liefst uiterlijk 5 dagen voor de hoorzitting. Bij andere bezwaarzaken dan omgevingsvergunningen en handhaving worden de verweerschriften meestal wel tijdig aangeleverd. Met genoegen constateert de commissie dat dankzij gemaakte afspraken met de ambtelijke organisatie vanaf 1 januari 2023 tot en met april 2023 in alle gevallen op een na tijdig verweerschriften zijn ingediend. 4. De motivering van de bestreden besluiten blijft een punt van aandacht. Indien sprake is van beleidsruimte (bijvoorbeeld een vrijstellingsmogelijkheid) is het nodig dat het betreffende besluit op dat onderdeel goed wordt gemotiveerd en beargumenteerd. Vaak 22

wordt ter zitting aangegeven door verweerder dat e.e.a. hersteld zal worden in de beslissing op bezwaar. Door in het primaire besluit een goede motivering/belangenafweging op te nemen is de kans groter dat de burger zich hierin kan vinden, ook al is het een voor de burger bezwarend besluit. Bij motivering “Anders” in onderstaand overzicht was er bij een omgevingsvergunning niet concreet in de voorschriften opgenomen dat het werk kan worden stilgelegd en wie hiertoe bevoegd is. In een ander geval is bij een omgevingsvergunning ten onrechte niet de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure gevolgd. Bij de Participatiewet-zaak is het netto-inkomen bij een aanvraag voor een energietoeslag onjuist berekend. Bij de Wmozaak heeft de commissie geadviseerd dat een inkomenstoets bij de aanvraag om huishoudelijk hulp in strijd was met de wet. Het college is hier contrair gegaan. 2022

Belangenafweging gebrekkig

Rechtsgrond ontbreekt

Omgevingsrecht Handhaving AVG Verkeer Wmo Participatiewet Huisvesting

2021 Omgevingsrecht Handhaving AVG Verkeer Wmo

Belangenafweging gebrekkig 4

Rechtsgrond ontbreekt 1

Motiveringsgebrek

Anders

Totaal

26

6

32

3 2 1 2

1 1

3 3 2 2

Motiveringsgebrek

Anders

Totaal

3 2

2 1

10 3 1 2 2

1 1

1 2

5. Er bestaat bij de overheid steeds meer aandacht voor het gebruik van Klare/Heldere Taal in brieven en andere documenten die vooral bestemd zijn voor burgers. De commissie heeft al in vorige jaarverslagen met genoegen geconstateerd dat hiermee binnen de ambtelijke organisatie van de BEL vorderingen zijn gemaakt. De commissie zal in 2023 een training/presentatie volgen waarbij de communicatieadviseurs van de BEL Combinatie adviezen van de commissie tegen het licht zullen houden. Het is een kunst de adviezen zodanig te formuleren dat ze (ook) voor de bezwaarmakers begrijpelijk zijn zonder afbreuk te doen aan de juridische zuiverheid. Hiermee valt vast nog winst te behalen. De commissie zet zich daarvoor graag in. De commissie heeft intussen al een verbeteringsslag gemaakt door haar advies op de eerste pagina te plaatsen en de feiten, omstandigheden, overwegingen etc. daarna te laten volgen. Zodoende kunnen partijen in één oogopslag zien hoe het advies luidt. 6. Conform de Algemene wet bestuursrecht wordt het dossier een week voor de hoorzitting ter inzage gelegd. In de uitnodiging voor de hoorzitting wordt dan aangegeven dat belanghebbenden een afspraak kunnen maken om het dossier in te zien op het kantoor van de BEL Combinatie.

Echter, in de praktijk blijkt dat partijen niet altijd gebruik maken van deze mogelijkheid, waardoor hun voorbereiding op de zitting minder adequaat is. Partijen ontvangen in dat geval wel het verweerschrift, maar niet de onderliggende stukken. Met name bij zaken die betrekking hebben op het sociaal domein kan dat voor onduidelijkheid zorgen. Vaak bevat het dossier een rapportage waar het primaire besluit op is gebaseerd. Het komt voor dat de bezwaarmaker niet op de hoogte is van de inhoud van deze rapportage. Aangezien de omvang van het dossier bij sociaal domein zaken vaak nog wel te overzien is, verdient het aanbeveling dat de commissie zo mogelijk tegelijk met het verweerschrift het complete dossier uit eigen beweging aan bezwaarmaker 23

toezendt. Zo is de bezwaarmaker op de hoogte van het dossier en kan hij zich goed voorbereiden op de hoorzitting. 7. Het komt nogal eens voor dat tijdens een hoorzitting over bezwaren tegen het verlenen of weigeren van een kapvergunning tijdens de hoorzitting (nieuwe) aspecten naar voren worden gebracht waarop de – juridisch geschoolde – verweerder onmogelijk afdoende kan reageren. Het gaat dan bijvoorbeeld over (de waardering van) de kwaliteit of de waarde van de houtopstand, de waarde voor de leefbaarheid van de omgeving etc. etc. Recent is daar specifiek de klimaatadaptatie bij gekomen. Inhoudelijke informatie en materiedeskundige beantwoording van vragen daarover tijdens de zitting kan alleen plaatsvinden door een groendeskundige. Bij het ontbreken van groendeskundigheid komt de hoorzitting eigenlijk niet goed tot haar recht. Dat is ook ongemakkelijk voor de verweerder. In de praktijk wordt na de zitting via de verweerder nogal eens nadere informatie ingewonnen van de groendeskundige, waarop partijen dan weer kunnen reageren. Dat is toch een next-best oplossing. Het betekent meestal ook enkele weken wachten terwijl de commissie streeft naar een zo kort mogelijke behandelingsduur. Gezien het voorgaande adviseert de commissie te bewerkstelligen dat bij hoorzittingen over kapvergunningen ook een groendeskundige aanwezig is. 8.

Een belangrijke ontwikkeling voor de komende jaren is de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het Rijk en de koepels van gemeenten, provincies en waterschappen hebben overeenstemming bereikt over een nieuwe datum voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet; 1 januari 2024. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Aangezien de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet steeds dichterbij komt zullen een aantal leden die in hun dagelijkse werkzaamheden veel te maken hebben met de nieuwe Omgevingswet, een training verzorgen voor de bezwaarschriftencommissie. 9. Zoals uit het overzicht van de doorlooptijden blijkt, zijn de doorlooptijden in 2022 gestegen. De commissie adviseert om het behandelingsproces nogmaals onder de loep te nemen.

24