20230531RVSb23 00561 Integraal veiligheidsplan Laren 2023-2026

BESLISVOORSTEL RAAD LAREN Besluitvormend orgaan 2023/b23.00561 Gemeentecode Laren.

Onderwerp

Integraal veiligheidsplan Laren 2023-2026. Portefeuillehouder Mol, N.

Openbaar Ja.

Korte inhoud

Het Integraal veiligheidsplan (hierna IVP) is een beleidsplan op hoofdlijnen waarin

gemeente(n) en (veiligheids-) partners hun prioriteiten op het gebied van veiligheid

vaststellen en afspraken vastleggen voor de komende vier jaar. Dit IVP is tevens een

sturingsinstrument, waarin de gemeente samen met haar partners afspraken maakt over prioriteiten, capaciteit en middelen. Het voorliggende IVP 2023-2026 is de opvolger van het IVP 2019–2022.

Op verschillende niveaus worden prioriteiten aangebracht: •

Nationaal: Landelijk is de veiligheidsagenda (LVA) leidend. Op de landelijke

veiligheidsagenda staan: georganiseerde ondermijnende criminaliteit, digitale criminaliteit/ cybercrime, maatschappelijke onrust en mensenhandel. •

Eenheid Midden Nederland (provincie Utrecht, Flevoland en Gooi en Vechtstreek): De landelijke afspraken op bovengenoemde thema’s bieden de context voor de eenheid Midden-Nederland. Hierbij kunnen andere of aanvullende afspraken

worden gemaakt over thema's die specifiek zijn voor de eenheid. Dit betreft de

Regionale Veiligheidsstrategie (RVS) die voor dezelfde periode geldt als het IVP. De RVS 2023-2026 reeds voorgelegd aan gemeenteraad van Laren (22 februari 2023) en bevat de volgende prioriteiten: georganiseerde ondermijnende criminaliteit,

Pagina 1 van 8

inclusief mensenhandel, digitale veiligheid/cybercrime en maatschappelijke onrust. •

District Gooi en Vechtstreek: Op districtsniveau maken de burgemeesters van de

zes Gooise gemeenten, de districtschef (politie) en de gebiedsofficier van justitie (OM) afspraken om samen te werken op de belangrijkste veiligheidsthema’s.

Binnen district Gooi en Vechtstreek zijn er twee basisteams; Gooi Noord (Gooise Meren, Laren en Blaricum en Huizen) en Gooi Zuid (Wijdemeren en Hilversum).

Door samen te werken kunnen we strafrechtelijk en bestuurlijk een grote vuist

maken tegen onveiligheid. Criminelen houden zich niet aan gemeentegrenzen.

Daarom stellen we binnen basisteam Gooi-Noord één gezamenlijk veiligheidsplan op, met gezamelijke prioriteiten voor het district: Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit en Digitale Veiligheid. Hierbij wordt aangesloten bij de reeds geprioriteerde thema’s op landelijk en regionaal niveau.

Naast de gezamenlijke prioriteiten (Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit en

Digitale Veiligheid), hebben we de mogelijkheid om lokale prioriteiten toe te voegen in

het IVP. Er is gekeken naar de lokale veiligheidssituatie, de uitkomst van de bijeenkomst met de gemeenteraad alsmede de geografische ligging van Laren en de impact van

bijvoorbeeld woninginbraken op de samenleving. Op basis daarvan zijn er zijn drie lokale prioriteiten gekozen; High Impact Crimes, Verkeersveiligheid op piekmomenten en Zorg en Veiligheid. Binnen de laatste prioriteit worden twee thema’s besproken, kwetsbare

inwoners en huishoudens en jeugd (overlast, criminaliteit en het voorkomen van jonge aanwas).

Besluiten

Voorgesteld wordt:

1. Het Integraal veiligheidsplan (IVP) Laren 2023 – 2026 en de daarin genoemde prioriteiten vast te stellen.

Aanleiding voorstel

De gemeente heeft de regie over het lokale integrale veiligheidsbeleid. Naast de regierol

heeft de burgemeester een wettelijke taak op het gebied van openbare orde en veiligheid. De expliciete wettelijke grondslag voor de taak van de burgemeester ten aanzien van de openbare orde is neergelegd in artikel 172 Gemeentewet. Hieruit vloeit voort dat de

burgemeester verplicht is om zorg te dragen voor de handhaving van de openbare orde en bevoegd is om met behulp van de politie, overtredingen van wettelijke voorschriften ter zake van de openbare orde te beletten of te beëindigen. Zes gemeenten werken samen in een plan

Binnen het district Gooi en Vechtstreek bedienen twee basisteams (Gooi Noord en Gooi

Zuid) met haar politiecapaciteit zes gemeenten: Blaricum, Laren, Huizen, Gooise Meren,

Hilversum en Wijdemeren. Door samen te werken kunnen we strafrechtelijk en bestuurlijk Pagina 2 van 8

een grote vuist maken tegen onveiligheid. Criminelen houden zich niet aan

gemeentegrenzen. Daarom stellen we één gezamenlijk veiligheidsplan op. Het

uitgangspunt is en blijft: de aanpak van de lokale veiligheidsproblematiek, waarbij we

intensiever gebruik maken van de aanwezige kennis, kunde en capaciteit binnen Gooi- en Vechtstreek.

Belangrijk is dat we samen de prioriteiten vaststellen, zodat we effectief op regioniveau kunnen samenwerken. We zetten het IVP mede in als sturingsinstrument: we kiezen

samen om de schaarste in de (politie-)capaciteit goed te kunnen verdelen. Dat betekent keuzes maken vóór lokale prioriteiten en daarmee ook keuzes om bepaalde

werkzaamheden niet meer te doen. Zonder het stellen van prioriteiten bestaat het risico dat alles moet en vaak ook nog gelijktijdig. De onderwerpen die we als prioriteit

benoemen zijn de thema’s die we voor de komende jaren cruciaal vinden en waar we daarom extra aandacht aan besteden in beleid en uitvoering. Met het stellen van de

prioriteiten moet er voldoende ruimte beschikbaar zijn om flexibel in te kunnen spelen op (lokale) actuele problemen of urgente situaties. Prioriteren wil overigens niet zeggen dat andere veiligheidsthema’s geen aandacht krijgen; ze krijgen alleen geen extra aandacht de komende jaren.

Districtelijke prioriteiten

Binnen dit IVP zijn de thema’s Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit en Digitale veiligheid gezamenlijk, dus binnen district Gooi en Vechtstreek, geprioriteerd:

Georganiseerde ondermijnende criminaliteit

Georganiseerde Ondermijnende criminaliteit is veelal “onzichtbaar” en sluipend. De

aanpak van deze criminaliteit vergt een integrale samenwerking. De samenwerking heeft de laatste jaren veel naar boven gebracht aan informatie, structuren en beeld. Deze

ontwikkeling moet de komende periode worden doorgezet om in gezamenlijkheid deze

vorm van zware criminaliteit en geweld in te dammen en te verstoren. De aanpak van de georganiseerde misdaad leidt onvermijdelijk tot een waterbedeffect. Districtelijke

samenwerking is daarom noodzakelijk. De thema’s binnen de districtelijke samenwerking voor deze periode zijn: Kwetsbare gebieden (zoals vakantieparken en bedrijventerreinen) en gezamenlijk de bestuurlijke weerbaarheid vergroten

Digitale veiligheid

Het dagelijkse leven is in toenemende mate afhankelijk geworden van digitale

technologieën. De fysieke en online wereld raakt steeds meer met elkaar verweven. Cybercriminelen benutten deze risico’s en kwetsbaarheden. Ook oproepen tot

ordeverstoringen vinden vaker plaats in de digitale omgeving. Landelijk daalt de

traditionele criminaliteit al jaren, terwijl de digitale criminaliteit juist toeneemt. De toename is mede vanwege de intrede van het coronavirus te verklaren. Door meer

aanwezigheid thuis en toegenomen isolatie was de noodzaak om digitaal contact te

leggen (en dus ook criminele of vijandige activiteiten te ondernemen) groter. Daarom is Pagina 3 van 8

de aanpak van digitale onveiligheid (criminaliteit en ordeverstoring) prioriteit. Het doel is om bewustzijn van digitale criminaliteit en de weerbaarheid ertegen te vergroten, om zo de effectiviteit en hopelijk de omvang ervan in te perken. De aanpak van digitale

onveiligheid en criminaliteit moet net zo normaal worden als de huidige aanpak van de traditionele criminaliteit.

Met deze prioriteiten wordt aangesloten bij de reeds geprioriteerde thema’s op landelijk en regionaal niveau. Dit verlicht de druk op de lokale capaciteit. Het verlicht tevens de

druk op de basisteam- en districtscapaciteit, omdat er een gezamenlijke focus is. Door aansluiting bij de thema’s die op andere niveaus zijn geprioriteerd, hebben gestelde

ambities een grotere kans van slagen. Tot slot draagt deze prioritering, zeker als het om de aanpak van ondermijning gaat, bij aan het tegengaan van een waterbedeffect. Lokale prioriteiten

Naast de gezamenlijke prioriteiten (Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit en

Digitale Veiligheid), hebben we de mogelijkheid om lokale prioriteiten toe te voegen in

het IVP. Er is gekeken naar de lokale veiligheidssituatie, de uitkomst van de bijeenkomst met de gemeenteraad alsmede de geografische ligging van Laren en de impact van

bijvoorbeeld woninginbraken op de samenleving. Op basis daarvan zijn er zijn drie lokale prioriteiten gekozen; High Impact Crimes, Verkeersveiligheid op piekmomenten en Zorg en Veiligheid. Binnen de laatste prioriteit worden twee thema’s besproken, kwetsbare

inwoners en huishoudens en jeugd (overlast, criminaliteit en het voorkomen van jonge aanwas).

High Impact Crimes

High Impact Crimes (HIC) zijn delicten die grote materiële en/ of immateriële schade

veroorzaken. Ze hebben een grote impact op slachtoffers, de directe omgeving van het

slachtoffer en de samenleving als geheel. Voorbeelden zijn woninginbraken, overvallen, straatroven en mobiel banditisme. Mobiel banditisme is een vorm van internationaal georganiseerde criminaliteit. Het gaat hierbij om rondtrekkende bendes die delicten plegen als babbeltrucs, zakkenrollerij, inbraken, winkel-, en autodiefstal.

Verkeersveiligheid op piekmomenten

De opgave omtrent verkeersveiligheid is van alle tijden. Hard rijden, onoverzichtelijke

kruispunten, minder effectief afgestelde verkeerslichten, foutief parkeren, smalle straten of zwaar vrachtverkeer. (Bijna) elke gemeente heef hier wel een opgave in. Zo ook Laren. Veel van deze onderwerpen worden opgepakt door de afdeling Verkeer en de daarbij

horende beleids- en uitvoeringsplannen. Maar het kan ook zijn, dat de openbare orde en veiligheid in het gedrang komt. Specifiek voor Laren zijn de zogenoemde ‘autoshowers’ en de ‘autospotters’; de eigenaren van exclusieve auto's die rondjes rijden door Laren

om met hun auto te pronken en de grote groepen jongeren die de auto's op de foto willen zetten, zorgen al langer voor veel overlast en gevaar. Daarnaast kan het zijn dat er

Pagina 4 van 8

andere piekmomenten zijn, bijvoorbeeld door een stijgende trend in het aantal klachten

over bijvoorbeeld hard rijden of geluidsoverlast door verkeer. We willen de onveiligheden

en overlast op deze piekmomenten voorkomen en wanneer deze toch voorkomen, snel op kunnen schalen en passende maatregelen kunnen treffen.

Zorg en veiligheid (kwetsbare inwoners en huishoudens en jeugd (overlast, criminaliteit en het voorkomen van jonge aanwas

Dagelijks krijgen gemeenten, politie en ketenpartners meldingen van overlast, (huiselijk) geweld en personen met onbegrepen gedrag. De afgelopen jaren is de samenwerking

tussen het sociaal domein en veiligheid geïntensiveerd. Zo werken we intensief samen

met consulenten van het Interventieteam (gemeente Huizen), welke outreachend werken. Door onder andere de extramuralisering van de zorg, tekort aan woningen, tekort aan personeel en het effect van corona neemt de zorg/veiligheidsproblematiek fors toe.

Zowel in volume als in complexiteit. Dit vraagt blijvend om integrale samenwerking. In onze integrale aanpak streven we naar de juiste balans tussen preventie, zorg en

repressie. Voorkomen waar dat kan en problemen aanpakken door er op tijd bij te zijn. Ingrijpen als de situatie daar om vraagt: indien zaken uit de hand lopen, of dreigen te

lopen. Het is hiervoor van belang om de basis te verstevigen en in te blijven zetten op de ketensamenwerking en mogelijkheden: integraal, preventief en effectief!

Jeugdoverlast en criminaliteit kunnen een negatieve invloed hebben op het woongenot en veiligheidsbeleving in de wijken. Daarnaast heeft het een schadelijk effect op de

ontwikkeling van de jongeren zelf. Bij de aanpak van jeugdcriminaliteit is het wenselijk

om aan de voorkant te acteren (nieuwe aanwas te voorkomen) en vroegtijdig in te grijpen om problemen te voorkomen en jeugdigen te helpen op het rechte pad te blijven.

We focussen ons de komende vier jaar op deze onderwerpen, waarbij de algemene doelen zijn:

• • • •

Minimaal gelijkblijvend of een toename van de veiligheidsgevoelens; Een afname van criminaliteit;

Het vasthouden van de aanpak en inzet op High Impact Crimes;

Het investeren in de weerbaarheid van onze inwoners in het kader van digitale veiligheid;

• • •

Het tegengaan van ondermijning;

Blijven inzetten op jongerenwerk en aanpak jongerenoverlast

Het voortzetten en verder verbeteren van de (overleg-)structuur tussen de domeinen zorg- en veiligheid en de aanpak hierbij.

•

Het zoveel als mogelijk voorkomen van onveiligheden en overlast bij acute

verkeerssituaties, bijvoorbeeld door zogenaamde ‘autoshowers en autospotters’.

Pagina 5 van 8

Toelichting besluit (argumenten) •

De gemeenteraad stelt elke vier jaar de prioriteiten vast van het lokale

veiligheidsbeleid; de politiewet (art 38b) geeft aan dat de gemeenteraad elke vier jaar de prioriteiten vaststelt die de gemeente op het terrein van veiligheid

nastreeft door handhaving van de openbare orde en hulpverlening door politie.

Het huidige IVP 2019-2022 loopt af. Met de vaststelling van de prioriteiten in het IVP 2023-2026 wordt voldaan aan deze wettelijke bepaling. •

De focus op de in het IVP genoemde prioriteiten maakt effectief en efficiënte sturing op politiecapaciteit mogelijk;

•

Door de in het IVP genoemde prioriteiten kunnen we de beperkte beschikbare

politiecapaciteit zo effectief en efficiënt mogelijk inzetten. De politiecapaciteit is beperkt als gevolg van een toenemend beroep op de politie door het proces van

bewaken en beveiligen en actuele crises zoals de coronapandemie. Ook regionaal wordt er steeds vaker een beroep gedaan op de politie bij grote (geplande)

demonstraties of incidenten. Tegelijkertijd heeft ook de politie te maken met een krappere arbeidsmarkt, mede als gevolg van de dubbele vergrijzing waardoor

zowel inwoners als professionals gemiddeld ouder worden. Hierdoor neemt de druk op de inzetbaarheid van de politie toe en zijn scherpere prioriteiten

noodzakelijk. Door te kiezen in de prioriteiten kunnen we de beschikbare politiecapaciteit beter benutten. • •

De onzichtbare soorten criminaliteit vergen een bovenlokale aanpak;

De criminelen die zich bezig houden met deze vormen van criminaliteit zijn niet afhankelijk van één gemeente: zij proberen hun activiteiten uit en vestigen zich

daar waar zij de ruimte krijgen. Door de krachten te bundelen, op kennis, kunde

en capaciteit zijn we efficiënter en effectiever in onze veiligheidsaanpak. Op deze

manier willen we voorkomen dat criminaliteit en overlast zich verplaatsten naar en binnen onze regio. We willen ervoor zorgen dat onveiligheid en criminaliteit in Gooi- en Vechtstreek geen voet aan de grond krijgt doordat we ons beleid en handelswijze op elkaar af hebben gestemd. Tevens leidt het gezamenlijk

oppakken van prioriteiten ertoe dat er gerichtere (politionele) inzet plaats kan

vinden. Door samen op te trekken binnen een gedragen aanpak, zowel bestuurlijk als strafrechtelijk, kunnen we beter gebruikmaken van de beschikbare

politiecapaciteit en ambitieuze(re) doelen stellen, met een veilige gemeente als hoofddoel. •

De prioriteiten in het IVP 2023-2026 komen overeen met andere regionale en landelijke prioriteiten.

•

Uit de verkenning voor de prioriteiten voor dit IVP blijkt dat de door ons

gesignaleerde prioriteiten grotendeels overeenkomen met de prioriteiten in

andere regionale en landelijke verbanden. Zo komen onze prioriteiten overeen met de ambities die zijn geformuleerd voor de Regionale Veiligheidsstrategie

(RVS) van het Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, het samenwerkingsverband tussen de gemeenten, politie en Openbaar Ministerie in Midden-Nederland. De

Pagina 6 van 8

RVS bestaat uit ambities van de prioriteiten uit de IVP’s van de 38 gemeenten van Midden Nederland. Om deze ambities te behalen wordt afstemming gezocht met regionale partners die ondersteunend zijn om onze lokale ambities te behalen

(inzet politie, afspraken OM of RIEC). De ambities die in de RVS worden benoemd zijn herkenbaar, namelijk: georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit

inclusief mensenhandel, digitale veiligheid en cybercrime en maatschappelijke

onrust. Binnen deze prioriteiten ligt de focus op jongeren en jongvolwassenen,

zowel preventief als repressief; de informatiepositie en informatiedeling, weten wat er speelt en monitoren van de ontwikkelingen. Daarnaast wordt aandacht besteed aan nieuwe coalities, zoals samenwerking met publieke en private partners. •

Door aansluiting bij inhoudelijke prioriteiten die op andere niveaus reeds zijn

geprioriteerd, hebben gestelde ambities een nóg grotere kans van slagen. Het

verlicht tevens ook de druk op de basisteam- en districtscapaciteit, omdat er een gezamenlijke focus is.

Vastgesteld wettelijk- en beleidskader • •

Artikel 172 Gemeentewet Artikel 38b Politiewet

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie

In alle drie de BEL-gemeenten wordt een Integraal Veiligheidsplan voor de komende periode van 2023-2026 opgesteld. Kanttekeningen •

Er zijn keuzes gemaakt in de lokale prioriteiten van het IVP als gevolg van

beperkte politiecapaciteit; met de beperkte politiecapaciteit is het belangrijk om de juiste prioriteiten te stellen. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit en

digitale veiligheid zijn beide onderwerpen die over de grenzen van onze gemeente heen gaan. Door op deze onderwerpen samen te werken in districtelijk verband kunnen we juist efficiënter en effectiever omgaan met de beschikbare

politiecapaciteit. Zonder deze samenwerking zou de lokale capaciteit moeten

worden verdeeld over alle prioriteiten van de gemeenten in Gooi- en Vechtstreek. •

Districtelijke samenwerking kan het gevoel geven van minder grip.

Financiën

Gelet op het planning en control proces van de Programmabegroting in relatie tot dit beleid zijn er voor 2023 geen extra financiële consequenties te verwachten. Begrotingswijziging nodig? Nee.

Pagina 7 van 8

Uitvoering •

Na vaststelling van het IVP in de gemeenteraad gaan we aan de slag met het

opstellen van het eerste tweejaarlijkse uitvoeringsprogramma. Na een periode van twee jaar zullen we de ambities en prioriteiten uit dit uitvoeringsprogramma

evalueren en waar nodig bijsturen voor de resterende periode. Indien de door de gemeenteraad vastgestelde prioriteiten daardoor wijzigen zullen wij de gemeenteraad terugkomen. •

De methodiek van verantwoording over behaalde resultaten passen we aan: we

verantwoorden niet alleen meer aan de hand van cijfers van de politie en andere betrokken partners (kwantitatieve ontwikkelingen), maar kijken ook naar vorm, soort en context van de ontwikkelingen (kwalitatieve ontwikkelingen). •

We leggen verbinding met andere programma’s en beleidsterreinen, om een zo integraal mogelijke aanpak te faciliteren, bijvoorbeeld toezicht en handhaving, verkeer, jeugdbeleid, communicatie en ruimtelijke ordening.

•

We richten ons zoveel als mogelijk op preventie, voorkomen is immers beter dan genezen. Waar nodig treden we (ook) repressief op.

Bijlagen • •

Integraal veiligheidsplan Laren 2023-2026

Concept Raadsbesluit Integraal veiligheidsplan Laren 2023-2026

Steller

P. Ruiten(pruit). Registratiedatum 22 maart 2023

Pagina 8 van 8