20230329RVSb23 00216 Wijzigingen verordening sociaal domein gemeente Laren 2018

BESLISVOORSTEL RAAD LAREN Besluitvormend orgaan 2023/b23.00216 Gemeentecode Laren.

Onderwerp

Wijzigingen verordening sociaal domein gemeente Laren 2018. Portefeuillehouder Groot, F.K. de Openbaar Ja.

Korte inhoud

De verordening sociaal domein 2018 dient gewijzigd te worden vanwege een aantal

verhelderingen/vereenvoudigingen in de verordening bij Hoofdstuk 7 Wmo en een aantal

wijzigingen in de verordening naar aanleiding van wijzigingen van landelijke regelgeving, kaders of jurisprudentie. Besluiten

De raad besluit:

1. In te stemmen met het concept raadsbesluit wijziging verordening sociaal domein Laren 2018, zoals bijgevoegd bij dit voorstel;

2. Kennis te nemen van de intrekking van de “Beleidsregels behorende bij de Verordening

sociaal domein gemeente Laren 2018” en de “Beleidsregels bekostiging Leerlingenvervoer Laren 2022” en de vervanging daarvan door de “Beleidsregels sociaal domein gemeente Laren 2023”.

Aanleiding voorstel

We stellen een aantal verhelderingen of vereenvoudigingen voor in de verordening bij de afdeling Wmo (hoofdstuk 7), zoals het gebruik maken van tegemoetkomingen voor

inwoners, het benoemen dat begeleiding als algemene voorziening mogelijk is en het verduidelijken van de term `gebruikelijke hulp’.

Pagina 1 van 8

Daarnaast wordt een aantal wijzigingen in de verordening voorgesteld naar aanleiding van wijzigingen van landelijke regelgeving, kaders of jurisprudentie. Doel

1. Verduidelijken van hoofdstuk 7 (Wmo) van de verordening sociaal domein gemeente Laren 2018;

2. Hoofdstuk 7 van de verordening sociaal domein waar nodig aanpassen op basis van jurisprudentie;

3. Actualiseren van de verordening door middel van enkele technische wijzigingen. Toelichting besluit (argumenten) -

In hoofdstuk 1 wordt voorgesteld enkele begrippen te veranderen of toe te voegen als gevolg van de aanpassingen in hoofdstuk 6 (leerlingenvervoer) en hoofdstuk 7 (Wmo), zoals hieronder nader wordt toegelicht.

-

In hoofdstuk 4 moeten de artikelen 4.2.1, 4.2.2, 4.2.3, 4.2.4, 4.2.5 worden verwijderd als gevolg van de herziening van de individuele studietoeslag in de Participatiewet per 1 april 2022. Dit betreft een technische wijziging. In 2021 werd de Verzamelwet SZW 2022 aangenomen. Onderdeel hiervan is de herziening van de individuele studietoeslag in de Participatiewet per 1 april 2022. De studietoeslag is vanaf die datum geen bijzondere bijstand meer, maar een zelfstandige uitkering binnen de Participatiewet. De artikelen over de studietoeslag in de verordening zijn per 1 april 2022 van rechtswege vervallen doordat de wettelijke grondslag voor dit onderdeel in de verordening (artikel 8 lid 1 onderdeel c en lid 3 Participatiewet) is vervallen. Voor de duidelijkheid adviseren we om de genoemde artikelen uit de verordening te verwijderen.

-

In hoofdstuk 6 (leerlingenvervoer) is gekozen om artikel 1 definities te laten vervallen en de ontbrekende begrippen toe te voegen aan hoofdstuk 1 artikel 1.1 begrippen. De nummering is aangepast (artikel 1 is gewijzigd in artikel 6.1.1 enz).

-

We maken van de gelegenheid gebruik om ook de tekst van de verordening (met name in hoofdstuk 6 leerlingenvervoer) te redigeren.

-

In de gemeentelijke praktijk is er soms onduidelijk wat er beschouwd wordt als ‘gebruikelijke hulp’. Daarom stellen we voor om de tekst uit bijlage 2 “Gebruikelijke hulp Wmo 2015” van de verordening sociaal domein uit te breiden. De oorspronkelijke tekst van bijlage 2 is samen met de tekst van hoofdstuk 7 bij dit raadsvoorstel gevoegd. De nieuwe tekst van bijlage 2 van de verordening is te vinden in het bijgevoegde raadsbesluit.

-

In hoofdstuk 7 is de volgorde van artikelen soms gewijzigd naar een logischere indeling en zijn er daarnaast tekstuele wijzingen aangebracht voor een betere leesbaarheid. Daarom stellen we voor om hoofdstuk 7 uit de verordening in zijn Pagina 2 van 8

geheel te vernieuwen en niet te werken met een ‘was’ ‘wordt’ lijst. Ter kennisname is het huidige hoofdstuk 7 van de verordening bijgevoegd. Hieronder benoemen we de voorgestelde wijzigingen in hoofdstuk 7: 1. Wijziging begrip persoonlijk plan Het begrip “persoonlijk plan” wordt nog wel in de verordening gebruikt, maar in de

communicatie met inwoners wordt in de uitvoeringsdienst gesproken over het “plan van aanpak”. Daarom wordt voorgesteld om dit ook te wijzigen in lid 18 van artikel 1.1 (begrippen) uit Hoofdstuk 1 van de verordening.

2. Wijzigingen met betrekking tot financiële tegemoetkoming We stellen voor om voortaan een tegemoetkoming in de kosten te geven aan inwoners bij een verhuizing, een woningaanpassing, het bezoekbaar maken van een woning, het

gebruik van een eigen auto en een sportvoorziening. Voorheen werd dit via een pgb

geregeld. Met een tegemoetkoming in de kosten hoeven cliënten niet te voldoen aan de eisen, die er aan het beheren van een pgb worden gesteld. Een tegemoetkoming in de

kosten is eenvoudiger aan te vragen en af te handelen. De voorzieningen, waarvoor een tegemoetkoming in de kosten aangevraagd kan worden zijn opgenomen in paragraaf 4 van hoofdstuk 7 van de verordening. Ze zijn grotendeels vergelijkbaar met de eerdere artikelen in paragraaf 2 van hoofdstuk 7 (regels voor het pgb).

Hiertoe moet ook een definitie van een financiële tegemoetkoming worden toegevoegd aan de verordening. Dit gebeurt door de toevoeging van lid 28 aan artikel 1.1 van de verordening (“begrippen”).

3. Wijziging naar aanleiding van jurisprudentie In februari 2022 is er een uitspraak geweest over woonvormen voor bewoners met een

Wlz-indicatie, waarbij wonen en zorg onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en waarbij geen sprake is van zelfstandig wonen. In die situaties, hoeven voorzieningen, die op basis van de aard van de doelgroep periodiek nodig zijn, niet via de Wmo te worden

toegekend. Die zouden tot de standaard uitrusting moeten behoren. Dit ondanks het feit dat een dergelijke woonvorm zonder de functie verblijf geen toelating en erkenning voor de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) heeft en daarom op grond van de Wlz geen aanspraak kan maken op roerende goederen.

Een voorbeeld van zo’n voorziening is een tillift in een woonvorm voor bewoners met

dementie, omdat zij regelmatig ook lichamelijke beperkingen hebben, waarbij een tillift

nodig is. Voor de duidelijkheid richting inwoners stellen we voor om aan artikel 7.1.3. lid 2 sub h toe te voegen aan de verordening. Wanneer het gaat om een unieke voorziening, die zeer specifiek voor één enkele bewoner nodig is, dan beschouwen wij zo’n

voorziening als “niet voorzienbaar” en dan kan wel een beroep gedaan worden op verstrekking vanuit de Wmo.

Pagina 3 van 8

Deze wijziging als gevolg van de uitspraak, betekent een bezuiniging voor de gemeente

en een kostenverhoging voor woonvormen, waarbij sprake is van scheiden van wonen en zorg, omdat voorzieningen, die regelmatig nodig zijn voor de bewoners, voortaan zelf

aangeschaft moeten worden en niet vanuit de Wlz vergoed worden. Gelet op de toename van dergelijke woonvormen, onder andere voor ouderen met dementie en het feit dat de bewoners vooral mensen zijn met een hoger inkomen, adviseren we om de verordening in overeenstemming met de uitspraak aan te passen. 4. Wijziging kilometervergoeding Landelijk wordt de onbelastbare kilometervergoeding in 2023 verhoogd van € 0,19 naar € 0,21 per kilometer. Mede gelet op de hoge brandstofprijzen, adviseren wij om artikel 6.3.5 en 7.4.5 in de verordening hierop aan te passen.

5. Verduidelijking van het gebruik van algemene voorzieningen in de Wmo In de verordening worden algemene voorzieningen tot nu toe bij de Wmo niet benoemd, terwijl steeds meer gebruik wordt gemaakt van de inzet van algemene voorzieningen

vanuit de Wmo. Een voorbeeld hiervan is ondersteuning door gemeentelijke begeleiders,

die zonder indicatie als algemene voorziening geboden wordt. Door in de verordening de

mogelijkheid van algemene voorzieningen te benoemen en dat deze voorliggend zijn aan maatwerkvoorzieningen, wordt aan inwoners meer duidelijkheid gegeven over de inzet van algemene voorzieningen.

6. Tekstuele wijzigingen en wijziging in toelichting

De noodzakelijke aanpassing van de verordening vanwege de technische wijzigingen hebben we aangegrepen om hoofdstuk 7 van de verordening leesbaarder te maken.

Hiervoor hebben we enkele tekstuele wijzigingen aangebracht en overbodige artikelen

geschrapt (bv. 7.2.1 lid 3 onder f omdat dit én nauwelijks voorkomt én al geregeld wordt in artikel 7.2.1 lid 3 onder b en lid 4 onder a aangepaste verordening). Omdat een

verordening een juridisch document is, waar zowel inwoners als ambtenaren houvast aan ontlenen, is het niet mogelijk om een verordening op B1 taalniveau te schrijven. Wel hebben we bij verschillende artikelen een toelichting opgenomen, zodat vooral voor inwoners duidelijk is hoe een bepaald artikel geïnterpreteerd moet worden. Deze

toelichting is in de bijlage terug te vinden. Daarnaast is er gratis cliëntondersteuning beschikbaar voor inwoners. Aanpassing beleidsregels

Gelijktijdig met de wijzigingen in de verordening, worden de beleidsregels behorende bij de verordening sociaal domein gewijzigd. Dit is een bevoegdheid van het college, dat hiermee heeft ingestemd.

Pagina 4 van 8

Ter kennisname zijn de “Beleidsregels Sociaal gemeente Laren 2023” bij dit raadsvoorstel

gevoegd. Deze dienen ter vervanging van de “Beleidsregels behorende bij de Verordening

sociaal domein gemeente Laren 2018” en de “Beleidsregels bekostiging Leerlingenvervoer Laren 2022”. Omdat we een integrale verordening sociaal domein hebben, is ervoor

gekozen om ook integrale beleidsregels aan te houden, die betrekking hebben op deze verordening.

Naast de procedurele aanpassing vanwege de keuze voor één integrale set beleidsregels, is er een aantal inhoudelijke aanpassingen van de beleidsregels: -

het benoemen van algemeen gebruikelijke voorzieningen bij hulp bij het huishouden, uitgangspunten voor eigen kracht en uitgangspunten bij wasverzorging, personeelstekort en niet uitstelbare taken. Deze veranderingen hebben betrekking op hoofdstuk 7 (Wmo). De grootste verandering is dat strijken in principe niet langer meer tot de wasverzorging behoort.

-

de vanaf de invoering van het abonnementstarief gehanteerde werkwijze over pauzeren van het abonnementstarief Wmo is nu formeel als beleidsregel opgenomen. Ook deze aanpassing heeft betrekking op hoofdstuk 7 van de verordening.

-

de beleidsregel (art. 4.3) behorende bij de artikelen over de individuele studietoeslag (4.2.1 t/m 4.2.5) in de verordening sociaal domein gemeente Laren 2018 is verwijderd, omdat de artikelen over de studietoeslag in de verordening per 1 april 2022 van rechtswege zijn vervallen. Voor de duidelijkheid is dit artikel ook uit de beleidsregels verwijderd.

Vastgesteld wettelijk- en beleidskader -

Gemeentewet

-

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015

-

Participatiewet

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie

In alle gemeenten wordt een voorstel wijzigingen verordening sociaal domein en de

bijbehorende beleidsregels aangeboden aan de colleges. Voor Blaricum en Eemnes geldt dat de verordening ook aangepast dient te worden wegens het invoeren van de

inkomenstoets bij huishoudelijke hulp. In Laren is in 2021 al de inkomenstoets ingevoerd en wordt er geen voorziening voor huishoudelijke hulp verstrekt indien het belastbaar inkomen als bedoeld in de Wet op de Inkomstenbelasting, na aftrek van (aanvullende)

ziektekosten, voor een huishouden gezamenlijk meer bedraagt dan 150% van het geldend minimumloon vanaf 21 jaar, inclusief vakantiegeld, en de voorziening op de markt

beschikbaar en passend is. Voor Blaricum en Eemnes ligt het percentage op 200% van het geldend minimumloon.

Pagina 5 van 8

Kanttekeningen N.v.t.

Financiën

Wijziging kilometervergoeding

De wijziging van de kilometervergoeding van € 0,19 naar € 0,21 per km leidt slechts tot een marginale toename van kosten (paar honderd euro per jaar per gemeente). Deze zullen bij de opstelling van de begroting 2024 worden meegenomen.

Invoering inkomensafhankelijke toegang huishoudelijke hulp

De invoering van een inkomensafhankelijke toegang voor huishoudelijke hulp in Huizen, Blaricum en Eemnes en de al ingevoerde inkomensafhankelijke toegang voor

huishoudelijke hulp in Laren zal leiden tot minder meerkosten voor 2023 en volgende

jaren. Aangezien geen inkomensgegevens worden vastgelegd, kan slechts een inschatting worden gemaakt van het voordelig effect. Op basis van gegevens vanuit het CBS en de al ingevoerde inkomenstoets in de gemeente Laren kan op basis van de jaarlijks nieuwe

instroom de volgende schatting worden gemaakt. Deze schatting is aan de voorzichtige kant.

Gemeente

Verwachte effecten door inkomenstoets

Verwachte jaarlijkse

besparing

(afwijzingen en minder aanvragen)

Blaricum

8 tot 13 maal per jaar

€ 21.000 tot € 35.500

Huizen

34 tot 57 maal per jaar

€ 96.000 tot €160.000

Eemnes Laren

7 tot 12 maal per jaar ca. 7 maal per jaar

€ 19.500 tot € 32.500 ca. € 20.000

Deze besparingen (minder meerkosten) zullen zich jaar op jaar voordoen.1 Gezien de door het rijk geplande invoering in 2025 van de inkomensafhankelijke bijdrage voor de huishoudelijke hulp, de overlap met de inkomensafhankelijke toegang en de

juridische houdbaarheid hiervan, zullen bovengenoemde jaarlijkse financiële effecten niet vooraf maar achteraf bij de actualisering van de begroting worden opgenomen.

Overigens zijn gemeenten door het rijk vanaf 2025 reeds gekort voor invoering van de

inkomensafhankelijke bijdrage. Deze korting is doorgevoerd via de meicirculaire 2022. Deze korting is budgetneutraal verwerkt in de begroting aangezien er vanuit wordt

1 Er wordt bij de geschatte besparingen geen rekening gehouden dat dit ook jaarlijks tot 100

bezwaren kan opleveren met alsnog de verplichting om huishoudelijke hulp tot 2025 door te blijven leveren en de kosten van bewaar en de juridische afhandeling.

Pagina 6 van 8

gegaan dat deze maatregel zal leiden tot enerzijds vraaguitval en anderzijds een hogere ontvangst eigen bijdrage huishoudelijke hulp.

De komende 1,5 jaar zal blijken wat de werkelijk gerealiseerde besparingen zijn van de

inkomensafhankelijke toegang. In de tussentijd zal meer duidelijkheid komen omtrent de invoering door het rijk van de inkomensafhankelijke bijdrage en de juridische

houdbaarheid van de inkomensafhankelijke toegang. Bij de opstelling van de begroting 2025 kan dan structurele vertaling in de begroting plaatsvinden. Begrotingswijziging nodig? Nee.

Uitvoering

Zoals gebruikelijk bij beoogde aanpassingen van de verordening, hebben we de

adviesraad sociaal domein HBEL actief om advies gevraagd. Dit advies (gericht aan het

college van B&W van de gemeente Huizen) is als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd. Het advies gaat vooral in op het invoeren van de inkomenstoets bij huishoudelijke hulp bij de gemeente Huizen, Blaricum en Eemnes. In het algemeen komt het er op neer dat de

adviesraad van mening is dat de inkomenstoets uit sociaal oogpunt verdedigbaar is, maar juridisch zwak vindt. Mede daarom vroeg de adviesraad op enkele onderdelen om een

betere onderbouwing. In de eveneens bijgevoegde reactie aan de adviesraad kunt u lezen hoe dit advies in de verordening verwerkt is.

Op basis van ervaringen, jurisprudentie en wetswijzigingen zal worden bepaald wanneer actualisatie nodig is. Communicatie

De gewijzigde verordening sociaal domein gemeente Laren 2018 wordt na instemming van de raad gepubliceerd in het elektronisch gemeenteblad en treedt in werking de 8e dag na bekendmaking.

Na besluitvorming door de raad, wordt de website www.maatschappelijkezaken.nl waar

nodig aangepast aan de wijzigingen in de verordening en de beleidsregels en worden de inwoners via de lokale gemeentelijke kanalen geïnformeerd over de aanpassing van de

verordening en in het bijzonder over het invoeren van de draagkrachtnorm voor hulp bij het huishouden. Bijlagen

1. Concept raadsbesluit wijzigingen verordening sociaal domein Laren 2018 2. Beleidsregels verordening sociaal domein Laren 2023

3. Huidige tekst verordening sociaal domein Laren 2018 Hoofdstuk 7 Wmo en bijlage 2 Gebruikelijke Hulp Wmo 2015

Pagina 7 van 8

4. Toelichting verordening sociaal domein Laren 2018 5. Advies adviesraad wijzigingen verordening 6. Reactie op advies adviesraad Steller

L. Broeze(lbroe). Registratiedatum 18 januari 2023

Pagina 8 van 8