20210707Rvs43 Vaststellen jaarstukken 2020 gemeente Laren BIJLAGE jaarstukken verslag en rekening 2020

JAARSTUKKEN 2020 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020

Gemeente Laren Postbus 71 3755 ZH Eemnes T 14 035 E info@laren.nl I www.laren.nl Uitgave © Gemeente Laren Mei 2021

Inhoudsopgave Aanbieding Leeswijzer Collegesamenstelling en portefeuilleverdeling

7 9 11

Rekening in één oogopslag Financiële analyse Jaarrekening in één oogopslag

15 17

A. Jaarverslag A.1 Programmaverantwoording Verplichte beleidsindicatoren Programma 1 - Bestuurszaken Programma 2 - Burgerzaken Programma 3 - Openbare orde en veiligheid Programma 4 - Wegen, groen, water en verkeer Programma 5 - Onderwijs Programma 6 - Cultuur, sport en recreatie Programma 7 - Sociaal Domein Programma 8 - Bouwen en wonen Programma 9 - Milieu en duurzaamheid Programma 10 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Vennootschapsbelasting Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

21 22 25 28 33 36 41 44 49 56 61 67 69 72 74 75 76

A.2 Paragrafen Paragraaf A - Lokale heffingen Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf C - Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf D - Financiering Paragraaf E - Bedrijfsvoering Paragraaf F - Verbonden partijen Paragraaf G - Grondbeleid

79 80 86 98 102 106 108 123

B. Jaarrekening B.1 Balans per 31 december 2020 127 B.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020 129 B.3 Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 130 B.3.1 Grondslagen voor waardering ......................................................................................... 130 B.3.2 Grondslagen voor waardering ......................................................................................... 132

B.4 Toelichting op de balans per 31 december 2020 134 B.4.1 Vaste activa ..................................................................................................................... 134 B.4.2 Vlottende activa ............................................................................................................... 136 B.4.3 Vaste passiva .................................................................................................................. 138 B.4.4 Vlottende passiva ............................................................................................................ 145 B.4.6 EMU-saldo ....................................................................................................................... 148 B.4.7 Bouwrekeningen (balansspecificatie A)........................................................................... 149 B.4.8 Overzicht reserves (balansspecificatie B) ....................................................................... 150 B.4.9 Overzicht voorzieningen (balansspecificatie C) .............................................................. 151 B.5 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening over 2020 152 B.5.1 Analyse saldo 2020 ten opzichte van begroting na wijziging ..........................................

152 B.5.2 Incidentele baten en lasten .............................................................................................. 156 B.5.3 Wet normering topinkomens (WNT) ................................................................................ 158 B.5.4 Structurele mutatie reserves ............................................................................................ 160 B.5.5 Analyse begrotingsrechtmatigheid .................................................................................. 161

Bijlagen Bijlage 1. Bijlage 2. Bijlage 3. Bijlage 4.

Baten en lasten per taakveld (taakveldindeling) Baten en lasten per taakveld (programma indeling) Overzicht lopende en afgesloten investeringen Verantwoording specifieke uitkeringen (SiSa)

167 170 173 174

Aanbieding Geachte leden van de gemeenteraad van Laren, Het college biedt u hierbij het jaarverslag en de jaarrekening 2020 van de gemeente Laren aan. Bij het opstellen en vaststellen van de begroting voor 2020 kon nog niemand voorzien wat de impact van COVID-19 op ons dorp, op onze samenleving zou zijn. Het college is trots dat de medewerkers, de raad en het college desondanks op veel fronten zonder vertraging hebben kunnen doorwerken, zodat een groot aantal doelstellingen toch bereikt is. Deze jaarstukken zijn opgesteld op basis van de geldende wet- en regelgeving zoals vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en conform de met de raad afgestemde programmaindeling. Met de voorliggende programmarealisatie heeft u een concreet instrument tot uw beschikking om te toetsen in hoeverre de ambities van uw raad ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Investeren in een vitaal dorp In 2020 hebben we de plannen uit de begroting voor het overgrote deel uitgevoerd. We hebben organisaties in het dorp ondersteund in hun activiteiten, belangrijke stappen gezet in het sociaal domein en de openbare ruimte en de dienstverlening voor inwoners is verbeterd. Met subsidie van de gemeente hebben de tennisverenigingen LED-verlichting kunnen plaatsen en is gestart met de bouw van een nieuwclubhuis voor SV Laren ’99.

De restauratie van de Johanneskerk is afgerond en er zijn in het dorp vier extra sociale huurwoningen gerealiseerd. Ook is de verkoop van de voormalige ambtswoning in 2020 succesvol afgerond. Het Masterplan Laren Regenklaar is vastgesteld en de eerste projecten zijn uitgevoerd. Laren is, samen met het Toegankelijkheidsteam, beter bereikbaar gemaakt voor mensen met een beperking. Het integraal beheer openbare ruimte is vanaf 1 januari 2020 succesvol opgestart en de extra bestrijding van de eikenprocessierups heeft het aantal klachten fors teruggedrongen. Het toezicht op de kinderopvang heeft opnieuw een A-status gekregen en gelukkig hebben we niet handhavend op hoeven treden. We zijn begonnen met de vroegsignalering van schulden en samen met bewoners hebben we inmiddels een dekkend netwerk van AED’s in het dorp. De digitale dienstverlening aan inwoners voor aangiften bij burgerzaken en voor het doen van meldingen is uitgebreid. De APV is geactualiseerd en we hebben extra ingezet op de aanpak van verkeersoverlast op de Brink. Bij de Montessorischool is een schoolzone gecreëerd. Samenwerken en verbeteren van de uitvoering & financiën op orde brengen Een belangrijk thema bij het vaststellen van de begroting 2020 was de herijking van de gemeente, bestuurlijk, organisatorisch en financieel. De zelfstandigheid van de gemeente moest goed georganiseerd en geborgd worden.

Met de raad zijn twee informele sessies georganiseerd, met name om over de visie op het dorp, de prioriteiten en de bezuinigingsopgave te praten. Dat heeft geleid tot vernieuwingen in de BEL-samenwerking en een fors bezuinigingsprogramma, ter grootte van ongeveer € 1 miljoen. De voorbereidingen daarvoor hebben in 2020 tot afgeronde besluitvorming geleid, de eerste effecten zijn vanaf 2021 zichtbaar, maar het realiseren van de vernieuwingen zal de komende jaren aandacht blijven vragen. Omgaan met corona: onvoorziene inzet en prioritering 2020 zullen we ons uiteindelijk allemaal herinneren als Coronajaar. Dat geldt ook voor de gemeentelijke inzet. De uitvoering van de coronamaatregelen heeft veel extra inzet gevraagd: op het gebied van handhaving en communicatie, maar ook om geplande activiteiten doorgang te laten vinden. Veel is naar online verplaatst, zoals de activiteiten voor de jeugd rond de kerstvakantie, en veel bijeenkomsten met inwoners en ondernemers. In de laatste vergadering van 2020 heeft de raad de beleidsregels voor het Coronafonds vastgesteld, waarmee in het college financiële ondersteuning kon bieden aan belangrijke (culturele) partijen in ons dorp, zoals Singer en het Brinkhuis. De uitvoering van de TOZO-regeling voor ZZP’ers en andere (subsidie)regelingen heeft onze inwoners geholpen, maar was bij het vaststellen van de begroting niet te voorzien.

Jaarstukken 2020

7

Gemeente Laren

Een aantal activiteiten dat voorzien was in 2020 is daarom doorgeschoven naar latere jaren of aangepast uitgevoerd. Het gaat daarbij om het voorbereiden van een aantal nota’s, zoals de participatienota, reclamebeleid en de kunst- en cultuurnota, maar ook om de uitvoering van investeringen, zoals in de buurtbus en bij (sport)verenigingen. Deze worden echter in 2021 alsnog uitgevoerd. Kortom, het college blikt terug op een bijzonder jaar. Veel is gerealiseerd, maar niet alles is gelopen zoals voorzien. We zijn ervan overtuigd dat de gemeente in 2020, ondanks de impact van het coronavirus en de beperkende maatregelen daartegen, naar vermogen heeft gewerkt om onze inwoners en ondernemers te ondersteunen en onze wettelijke taken uit te voeren. We zien uit naar het debat daarover met de gemeenteraad.

Namens het college van burgemeester & wethouders van de gemeente Laren, Peter Calis Wethouder financiën gemeente Laren

Jaarstukken 2020

8

Gemeente Laren

Leeswijzer De jaarstukken 2020 bestaan uit de rekening in één oogopslag, de programmaverantwoording, de paragrafen, de balans, het overzicht van baten en lasten, de financiële toelichting en de tot slot de bijlagen. Tenzij anders vermeld zijn alle bedragen in euro’s en afgerond op hele getallen. Door deze afronding kan een optelverschil ontstaan. Duiding ‘resultaat’ in de financiële tabellen: Bedrag +: Bedrag -/-:

resultaat is negatief (verlies) resultaat is positief (winst)

méér uitgaven of minder inkomsten dan begroot minder uitgaven of méér inkomsten dan begroot

Hieronder worden de verschillende onderdelen van de jaarstukken kort beschreven. Rekening in één oogopslag Bij de rekening in één oogopslag is op hoofdlijnen inzicht in de financiële positie van de gemeente gegeven. Hierbij is tevens de resultaatbepaling en resultaatbestemming opgenomen. Daarnaast wordt een beeld gegeven van de belangrijkste inkomsten en uitgaven van de gemeente Laren. Jaarverslag Programmaverantwoording In de programmaverantwoording wordt per programma ingegaan op de gerealiseerde maatschappelijke effecten en de wijze waarop deze effecten zijn verwezenlijkt. Dit wordt gedaan aan de hand van de drie W-vragen: wat hebben we bereikt? (doelstellingen), wat hebben we daarvoor gedaan? (activiteiten) en tot slot wat heeft het gekost? Naast de programma’s bevat de programmaverantwoording een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting, het bedrag voor onvoorzien en een overzicht met de mutaties reserves. Paragrafen In de paragrafen worden de onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente Laren. De wettelijk voorgeschreven paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid.

Jaarrekening Balans en de toelichting Samen met het overzicht van baten en lasten is de balans het deel van de jaarrekening dat de basis vormt voor de controle van de rechtmatigheid en het oordeel over het getrouwe beeld van de jaarrekening door de accountant. Dit onderdeel bestaat uit de balans inclusief toelichting, het EMU saldo (Economisch en Monetaire Unie), overzicht van de bouwrekeningen en een overzicht van de reserves en voorzieningen. Overzicht van baten en lasten en de toelichting Het overzicht van de baten en lasten bestaat uit een overzicht waarmee inzicht wordt gegeven van de totale baten en lasten per programma inclusief de analyse van het saldo. Beide overzichten sluiten aan met de cijfers en toelichtingen zoals opgenomen in de programmaverantwoording. Tevens zijn de incidentele baten en lasten, de structurele mutaties in de reserves en de analyse op de begrotingsrechtmatigheid hierin opgenomen. Bijlagen De bijlagen bestaan uit onder andere het verplichte taakveldoverzicht en de SiSa-verantwoording (Single Information Single Audit).

Jaarstukken 2020

9

Gemeente Laren

Collegesamenstelling en portefeuilleverdeling Het college van burgemeester en wethouders (B&W) is het dagelijks bestuur van de gemeente. Ook zorgt het college voor het uitvoeren van landelijke regelingen, het zogenaamde medebewind. Als dagelijks bestuur is het college van B&W de eerst verantwoordelijke instantie voor de financiën van de gemeente. De gemeente Laren telt drie wethouders. De burgemeester en de wethouders zijn verantwoordelijk voor de uit te voeren bestuurlijke taken en hebben ieder een eigen portefeuille die is gekoppeld aan de verschillende programma’s in de jaarstukken.

Burgemeester de heer N. Mol De heer N. (Nanning) Mol is burgemeester van gemeente Laren Portefeuille  Algemene Bestuurlijke en Kabinetszaken  Bestuurlijke vernieuwing/versterking bestuurskracht Laren  Openbare Orde en Veiligheid, handhaving  Burgerzaken  Communicatie  Zorg- en Veiligheidshuis  Kunst en cultuur Ambtshalve nevenfuncties  Voorzitter dagelijks bestuur BEL Combinatie  Bestuur Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek  Lid Districtelijk Veiligheidscollege Gooi en Vechtstreek  Commissaris, Commisie van Beheer Singer Laren  Voorzitter, Stichting Vrienden van de Johanneskerk  Lid Raad van Advies Geopark Heuvelrug Gooi en Vecht

Wethouder de heer P.A.M. Calis De heer P.A.M. (Peter) Calis is wethouder en is eerste locoburgemeester van gemeente Laren. Portefeuille  Financiën  Economische aangelegenheden en toerisme  Digitale diensten  Subsidiebeleid  Larens Journaal  Hart van Laren, Brinkhuis en Bibliotheek Ambtshalve nevenfuncties  Bestuur GR BEL Combinatie  Algemeen Bestuur regio Gooi en Vechtstreek  Bestuur Gooisch Natuurreservaat  Aandeelhoudersvergadering Crailo  Bestuur GEM Rioolwaterzuiveringsinstallatie Gooiergracht

Jaarstukken 2020

11

Gemeente Laren

Wethouder de heer A.H.M. Stam De heer A.H.M. (Ton) Stam is wethouder en is tweede locoburgemeester van gemeente Laren. Portefeuille  Grondzaken en vastgoed (inclusief onderwijshuisvesting)  Vergunningen en bouw- en woningtoezicht  Ruimtelijke ordening, waaronder invoering Omgevingswet  Project Crailo  Volkshuisvesting  Monumentenbeleid  Verkeer en vervoer  Openbare ruimte en groen  Duurzaamheid en milieu  Sport en zwembad Ambtshalve nevenfuncties  Bestuur GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek

Wethouder de heer J.G. den Dunnen De heer J.G. (Jan) den Dunnen is wethouder en is derde locoburgemeester van gemeente Laren. Portefeuille  Volksgezondheid  Onderwijsbeleid  Maatschappelijke zorg en welzijn  Jeugdbeleid  Sociale Zaken Nevenfuncties  Bestuur van de Tomingroep  Portefeuillehoudersoverleg HBEL

Jaarstukken 2020

12

Gemeente Laren

Rekening in één oogopslag

Financiële analyse Analyse rekeningresultaat 2020 Het rekeningresultaat 2020 laat een tekort zien van € 24.350. Dit is een nadelig verschil van € 107.458 ten opzichte van de begroting 2020 na wijziging. Overigens is het tekort in 2020 nog getemperd door de niet begrote incidentele opbrengsten. Wanneer louter gekeken wordt naar het structurele exploitatiesaldo is er sprake van een groter nadeel in 2020. Dit is ook goed terug te zien in de financiële kengetallen van de gemeente Laren, waarvan hieronder een paar worden belicht. Ontwikkeling financiële kengetallen Het kengetal van de structurele exploitatieruimte laat een negatieve uitkomst zien van − 3,4% in 2020 (2019: − 6,1%). Dit betekent dat ook in 2020 de structurele lasten hoger zijn dan de structurele baten en er is dus wederom sprake van een structureel exploitatietekort. Deze structurele tekorten worden daarbij veelal gedekt door middel van incidentele opbrengsten, en dan met name de onttrekkingen aan de eigen reserves. De onttrekking aan de reserves en het negatieve rekeningresultaat hebben in 2020 dan ook geresulteerd in een verdere afname van het eigen vermogen ten opzichte van een jaar eerder (− € 1.213.300 / − 17,2%). Dit is terug te zien in de ontwikkeling van de solvabiliteit van de gemeente Laren. Deze bedraagt in 2020 12,6%, terwijl deze in 2019 nog 16,6% bedroeg (streefwaarde > 25%).

Wel is een positieve ontwikkeling in de gerealiseerde schuldquote te zien (2020: 81,4%; 2019: 122,0%), echter het geheel aan incidentele baten in 2020 (ruim € 12,7 miljoen) heeft een dermate positieve invloed op dit kengetal dat het niet een juiste afspiegeling geeft van de feitelijke situatie voor de komende jaren. De ontwikkeling van de netto schuldquote op de langere termijn blijft dan ook een punt van aandacht (zie programmabegroting 2021). Verschillenanalyse 2020 op hoofdlijnen De oorzaak van het exploitatietekort in 2020 is met name veroorzaakt door forse nadelen binnen de programma’s Bestuurszaken, Cultuur, sport en recreatie, Sociaal Domein en de Overhead. Anderzijds zijn er ook overschotten (voordelen) te benoemen, maar deze zijn overwegend veroorzaakt door eenmalige verkoopopbrengsten, vertraging in de investeringen of door het al dan niet, of later, uitvoeren van projecten en eenmalige werkzaamheden door de uitbraak van het coronavirus. Daarbij zijn de voordelen voornamelijk incidenteel van aard en vallen ze vaak weg tegen het nadeel dat veroorzaakt wordt door de lagere onttrekkingen aan de reserves. Niet uitgegeven gelden worden namelijk niet onttrokken aan de reserves en dat leidt tot een nadeel ten opzichte van de begroting.

Dit is in 2020 goed terug te zien in de lagere gerealiseerde onttrekkingen aan de reserves ten opzichte van de begroting (€ 1.936.000 nadeel). Voor een groot deel van de niet uitgevoerde werkzaamheden is een budgetoverheveling naar 2021 aangevraagd die inmiddels op 28 april 2021 door de raad is vastgesteld. In de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening over 2020 (pagina 152) staat een totaaloverzicht van de resultaten per programma opgenomen. De verschillen ten opzichte van de begroting zijn uitgebreid toegelicht in de verschillenverklaringen in de programmaverantwoording. Samengevat zijn dit de grootste veroorzakers van het resultaat 2020 als volgt (afwijkingen ten opzichte van de begroting 2020, groter dan € 100.000): Verschillenanalyse resultaatopbouw 2020 op hoofdlijnen Bedrag in € V/N

Programma

Verschillen

Programma 1. Bestuurszaken

Verkoopopbrengst Stationsweg 3 (ambtswoning)

Programma 1. Bestuurszaken Programma 4. Wegen, water en verkeer

1.525.000

V

Pensioenen voormalig bestuurders en wachtgeldverplichting

159.400

N

Bijdrage HOV in ’t Gooi

187.500

V

Programma 6. Cultuur, sport en recreatie

Subsidie Maggy Lekeux

130.000

V

Programma 6. Cultuur, sport en recreatie

Exploitatiebijdrage De Biezem

409.500

N

Programma 7. Sociaal Domein

Maatwerkdienstverlening 18+

102.500

N

Programma 7. Sociaal Domein

Jeugdzorg

376.900

N

Programma 7. Sociaal Domein

Geëscaleerde jeugdzorg

148.500

V

Jaarstukken 2020

15

Gemeente Laren

Verschillenanalyse resultaatopbouw 2020 op hoofdlijnen Bedrag in € V/N

Programma

Verschillen

Programma 8. Bouwen en wonen

Vertraging herontwikkeling Stationsweg 1 (grondverkoop)

Programma 8. Bouwen en wonen

Verkoop gronden Crailo

8.617.400

V

Programma 8. Bouwen en wonen

Afwaardering gronden Crailo

8.617.400

N

Programma 9. Milieu en duurzaamheid

Inkomsten rioolheffing

154.200

N

Programma 9. Milieu en duurzaamheid

Klimaat- en duurzaamheidsbeleid

292.800

V

Algemene dekkingsmiddelen

Treasury

231.500

N

Algemene dekkingsmiddelen

Hogere inkomsten OZB woningen

157.000

V

Algemene dekkingsmiddelen

Lagere inkomsten OZB niet-woningen

231.000

N

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene uitkering gemeentefonds

337.600

V

Algemene dekkingsmiddelen

Niet gerealiseerde stelposten / taakstelling begroting 2020

389.600

N

Algemene dekkingsmiddelen

Incidentele baten en lasten

113.000

N

Algemene dekkingsmiddelen

Maatschappelijk steunfonds Covid-19

450.000

N

1.000.000

V

145.000

N

1.385.900

N

Lagere kapitaallasten 2020

164.800

V

Overige resultaten 2020

97.800

V

Totaal verschillen ten opzichte van begroting 2020 na wijziging:

107.500

N

Overhead

Niet gerealiseerde stelposten / taakstelling begroting 2020

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

Mutatie reserves (met name lagere onttrekkingen)

Diverse programma's Diverse programma's

Voorstel resultaatbestemming 2020 Het rekeningresultaat 2020 bedraagt € 24.350 nadelig. De raad wordt voorgesteld om dit bedrag te onttrekken uit de algemene reserve. Gezien het negatieve rekeningresultaat worden geen andere voorstellen aangaande de resultaatbestemming voorgelegd.

Jaarstukken 2020

16

Gemeente Laren

Jaarrekening in één oogopslag Opbrengsten en kosten Opbrengsten gemeente Laren Voor een groot deel van de opbrengsten mag de gemeente zelf bepalen waar zij het geld aan uitgeeft. Dit zijn de vrij besteedbare middelen die bestaan uit de gemeentelijke belastingen, de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de overige eigen inkomsten. Daarnaast ligt voor een deel van de opbrengsten vast waar de gemeente het geld aan uit moet geven. Daarvan is sprake bij de heffingen die bedoeld zijn om bepaalde gemeentelijke taken van te kunnen betalen. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing, de afvalstoffenheffing maar ook de leges voor paspoorten en rijbewijzen. De heffingen mogen niet meer opbrengen dan de taken kosten, oftewel de gemeente mag hier geen winst op maken. Ten slotte ontvangt de gemeente specifieke uitkeringen die enkel uitgegeven mogen worden aan specifieke taken zoals onderwijsachterstand. Als de gemeente hiervan geld overhoudt moet zij dit terugbetalen aan het Rijk. De totale opbrengsten (baten) van de gemeente Laren bedragen € 40,39 miljoen in 2020. Dit is ruim € 8,9 miljoen meer dan was begroot. Deze fors hogere inkomsten komen bijvoorbeeld door de verkoop gronden Crailo (+ € 8,6 miljoen), verkoop van de ambtswoning (+ € 1,5 miljoen), ontvangen coronagelden (+ € 2,6 miljoen) en een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds (+ € 0,3 miljoen).

Hier tegenover staan dan wel weer lagere onttrekkingen uit de reserves (€ 1,9 miljoen), lagere inkomsten OZB niet-woningen (€ 0,2 miljoen) en lagere inkomsten rioolrechten (€ 0,2 miljoen) Voor de gemeente Laren zijn de totale inkomsten in het jaar 2020 als volgt opgebouwd: Opbrengsten 2020 gemeente Laren ( x € 1.000) Ontvangsten Rijk

€ 16.690

Lokale heffingen

€ 8.392

Onroerende zaakbelasting (OZB) Afvalstoffenheffing Rioolheffing Leges omgevingsvergunning Precariobelasting Overige leges en heffingen

€ 4.503 € 1.169 € 919 € 598 € 774 € 429

Overige inkomsten

€ 15.309

Onttrekkingen reserve(s) Pachten en huren Rente en dividenden Overige inkomsten

€ 2.489 € 692 € 252 € 11.876

Onttrekkingen reserve(s); 6% OZB inkomsten; 11% Ontvangst en Rijk; 41%

Overige opbrengsten; 41%

Zoals te zien bestaat het grootste deel van de inkomsten in 2020 uit de ontvangsten van het Rijk (41%). Het merendeel van deze ontvangsten komt vanuit het gemeentefonds (76%). De overige ontvangsten vanuit het Rijk betreft grotendeels geld voor specifieke doeluitkeringen zoals de TOZO (13%) en de bijstandsverlening (10%). Ook de overige inkomsten bedragen zo’n 41% van de totale inkomsten. De overige inkomsten bestaan met name uit de incidentele opbrengsten zoals de verkoop gronden Crailo en verkoop van de ambtswoning (85%). Ten slotte zijn de OZB-inkomsten (11%) en de onttrekkingen uit de reserves (6%) een groot deel van de inkomsten in 2020. Kosten gemeente Laren De totale kosten (lasten) van de gemeente Laren bedragen € 40,41 miljoen. De uitgaven zijn zeer divers en bestaan bijvoorbeeld uit groenonderhoud, afschrijving van investeringen, subsidies en bijdragen, salariskosten en de kosten van de uitvoeringsorganisatie (BEL Combinatie). In het overzicht van de uitgaven zijn per programma de totale kosten gepresenteerd.

Jaarstukken 2020

17

Gemeente Laren

Voor de gemeente Laren zijn de lasten voor het jaar 2020 als volgt opgebouwd: Lasten 2020 gemeente Laren ( x € 1.000) Programma's

€ 32.807

Bestuurszaken Burgerzaken Openbare orde en veiligheid Wegen, groen, water en verkeer Onderwijs Cultuur, sport en recreatie Sociaal Domein Bouwen en wonen Milieu en duurzaamheid GREX, dorpsvern. en econ.. zaken

€ 1.146 € 336 € 1.325 € 1.677 € 575 € 3.396 € 11.902 € 9.832 € 2.124 € 495

Overige onderdelen

€ 7.608

Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Stortingen reserve(s)

€ 1.393 € 4.915 €0 € 1.300

Milieu en duurzaamheid; Cultuur, sport en 5% recreatie; 8%

Overhead; 12%

Overige progamma's of onderdelen; 20%

Sociaal Domein; 29%

Bouwen en wonen; 24%

De meeste uitgaven hebben plaatsgevonden binnen het programma Sociaal Domein (29%). Tot het Sociaal Domein behoort alles wat te maken heeft met zorg en ondersteuning van burgers met een hulpvraag. Daarbij gaat het om jongeren, ouderen, mensen met een beperking (fysiek, verstandelijk of psychisch) en mensen die moeilijk aan werk kunnen komen of die werkloos zijn geworden. Ook heeft een groot deel van de uitgaven binnen het Sociaal Domein dit jaar te maken met de uitbraak van de coronapandemie. Zo bedraagt de TOZO-regeling circa 18% van de totale uitgaven binnen het Sociaal Domein in 2020. Overigens staan tegenover deze uitgaven direct gerelateerde inkomsten in de vorm van een bijdrage uit het Rijk. Ook heeft dit jaar binnen het programma bouwen en wonen een grote kostenpost voorgedaan in de vorm van een afwaardering van de gronden Crailo (€ 8,6 miljoen). Tegenover deze afwaardering staat ook een even hoge opbrengst door de verkoop van de gronden. Een ander grote kostenpost is de overhead waar ongeveer 12% van de uitgaven betrekking op heeft. De overheadkosten van de gemeente Laren bestaan onder andere uit huisvestingskosten (gemeentehuis), de kosten van het bestuurssecretariaat, de representatiekosten en de overige ondersteuning van het college.

Daarnaast bestaat de overhead ook uit de overheadkosten die doorbelast worden door onder andere de BEL Combinatie of andere verbonden partijen. Voor een gedetailleerd overzicht van alle gemeentelijke uitgaven per programma (taakveldniveau) wordt verwezen naar de bijlagen .

Jaarstukken 2020

18

Gemeente Laren

A. Jaarverslag

A.1 Programmaverantwoording Algemeen In de programmaverantwoording wordt per programma ingegaan op de gerealiseerde effecten en de wijze waarop die effecten zijn verwezenlijkt. Dit wordt gedaan aan de hand van de beantwoording op de drie W-vragen: -

Wat hebben we bereikt? (gerealiseerde doelstellingen); Wat hebben we daarvoor gedaan? (uitgevoerde activiteiten); Wat heeft het gekost?

Per programma zijn daarnaast indicatoren opgesteld. Een aantal indicatoren is verplicht voorgeschreven. Deze indicatoren zijn in het volgende hoofdstuk verzameld, onder vermelding van de doelstellingen per programma. Naast de programma’s bevat de programmaverantwoording een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorziene uitgaven.

Opzet programmaverantwoording De opbouw per programma is als volgt: -

Visie programma; Gerealiseerde doelstellingen (wat hebben we bereikt?); Uitgevoerde activiteiten (wat hebben we daarvoor gedaan?); Overzicht baten en lasten van het programma (wat heeft het gekost?) en Een toelichting op het verschil realisatie 2020 ten opzichte van de actuele begroting 2020.

In het onderdeel “Wat hebben we daarvoor gedaan?”, worden de activiteiten besproken, die behoren bij de geformuleerde doelstellingen. Door middel van een zogenoemde verkeerslichtenrapportage is aangegeven of de betreffende activiteit in 2020 is gerealiseerd dan wel loopt volgens planning. 🔴 🔴 🔴

Doelstelling is gerealiseerd dan wel loopt volgens planning. Doelstelling is deels gerealiseerd dan wel vertraging in de planning. Doelstelling is niet gerealiseerd dan wel niet opgestart.

In het onderdeel “Toelichting verschillen” is met de aanduiding V (voordeel) en N (nadeel) aangegeven of er sprake is van een voor- of nadeel ten opzichte van de begroting 2020 na wijziging.

Jaarstukken 2020

21

Gemeente Laren

Verplichte beleidsindicatoren Op grond van het BBV zijn gemeenten verplicht om per programma de beoogde en gerealiseerde maatschappelijke effecten van de verschillende programma’s toe te lichten aan de hand van zogenaamde beleidsindicatoren. Deze indicatoren zijn in de jaarstukken 2020 opgenomen in één totaaloverzicht. Op de website waarstaatjegemeente.nl zijn de recentste gegevens te raadplegen. Programma 1 - Bestuurszaken en overhead

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

0.0 Formatie

0,18

0,18

2020

Eigen gegevens

0.0 Bezetting

0,17

0,13

2020

Eigen gegevens

-

0.0 Apparaatskosten

€ 385

€ 407

2020

Eigen gegevens

4

-

0.0 Externe inhuur

12%

29%

2020

Eigen gegevens

5

-

0.0 Overhead

19%

12%

2020

Eigen gegevens

#

Doel

1

-

2

-

3

TV Naam indicator

Bron

Toelichting beleidsindicatoren 1. Het aantal fte per 1.000 inwoners. 2. De bezetting in aantal fte per 1.000 inwoners. 3. De apparaatskosten per inwoner. 4. De kosten van externe inhuur als % van het totaal van de loonsom en de totale kosten van inhuur externen. 5. Percentage van de totale lasten. Programma 3 - Openbare orde en veiligheid #

Doel

TV Naam indicator

6

3.1

1.0 Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren

8

3.1

1.0 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

1

8

2020

Stichting Halt

0,9

0,9

2019

CBS - diefstallen

Bron

9

3.1

1.0 Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

3,1

3,5

2020

CBS - criminaliteit

10

3.1

1.0 Diefstal uit woning per 1.000 inwoners

4,9

4,0

2019

CBS - diefstallen

11

3.1

1.0 Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners

5,4

5,3

2020

CBS - criminaliteit

22

7.3

6.0 Jongeren met een delict voor de rechter

0,29%

nb

2020

CBS - jeugd

Toelichting beleidsindicatoren 6. Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Haltstraf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongeren en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. 8. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 9. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). 10. Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. 11. Het aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte.

Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel, worden deze 2 delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. 22. Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Programma 5 - Onderwijs

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

0

0

2017

DUO / Ingrado

15

18

2019

DUO / Ingrado

0,9%

2019

DUO / Ingrado

#

Doel

TV Naam indicator

17

5.3

4.0 Absoluut verzuim

18

5.3

4.0 Relatief verzuim

19

5.3

4.0 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

1,7%

Jaarstukken 2020

22

Bron

Gemeente Laren

Toelichting beleidsindicatoren 17. Het aantal leerplichtigen of kwalificatieplichtingen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling, per 1.000 leerlingen. Periode aanduiding '2018'staat voor schooljaar '2017-2018'. 18. Een jongere staat wel ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017-2018'. Per 1.000 leerlingen. 19. Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12-23 jaar) dat voortijdig, d.w.z. zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Periode aanduiding '2018'staat voor schooljaar '2017-2018'. Programma 6 - Cultuur, sport en recreatie #

Doel

TV Naam indicator

20

6.1

5.0 Percentage niet-wekelijkse sporters

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

42,1%

42,1%

2016

Bron CBS/RIVM

Toelichting beleidsindicatoren 20. Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens 1 x per week aan sport doet. Programma 7 - Sociaal Domein

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

Bron

6.0 Banen

770,9

793,8

2019

LISA

6.0 Kinderen in uitkeringsgezin

1,9%

3,0%

2019

CBS - jeugd

7.3

6.0 Netto arbeidsparticipatie

62,8%

64,9%

2019

CBS - arbeidsdeelname

7.3

6.0 Percentage werkloze jongeren

0,89%

1,0%

2018

CBS - jeugd

27

7.3

6.0 Personen met een bijstandsuitkering

179

330,6

2020

CBS - participatiewet

28

7.3

6.0 Lopende re-ïntegratievoorzieningen

268

132,9

2020

CBS - participatiewet

29

7.3

6.0 Jongeren met jeugdhulp

7,0%

8,6%

2020

CBS - jeugd

30

7.4

6.0 Jongeren met jeugdbescherming

0,5%

0,7%

2020

CBS - jeugd

31

7.4

6.0 Jongeren met jeugdreclassering

Nb.

nb.

2020

CBS - jeugd

32

7.3

6.0 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO*

210

260

2020

CBS - mon.SD/WMO

#

Doel TV Naam indicator

21

7.3

23

7.3

24 26

Toelichting beleidsindicatoren 21. Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. 23. Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal 1 lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens o.g.v. de Wet werk en bijstand (tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 verstaan. 24. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking. 26. Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. 27. Het aantal personen met een uitkering o.g.v. de Wet werk en bijstand (t/m 2014) en de Particiapatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. 28. Het aantal lopende re-ïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 29. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.

Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedingsproblemen van de ouders. 30. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. 31. Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 t/m 23 jaar.

De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringsmedewerker om te voorkomen dat hij/zij opnieuw de fout ingaat. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. 32. Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

Jaarstukken 2020

23

Gemeente Laren

Programma 8 - Bouwen en wonen #

Doel TV Naam indicator

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

Bron

35

9

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 559

€ 686

2020

CBS -stat.WOZ

36

10.1

8.0 Nieuwbouw woningen

1,9

9,6

2020

BAG-ABF research

37

9

8.0 Demografische druk

111,9%

113,0%

2020

CBS - stat.bevolking

38

9

8.0 Woonlasten éénpersoonshuishouden

€ 943

€ 1.018

2020

COELO

39

9

8.0 Woonlasten meerpersoonshuishouden

€ 1.110

€ 1.189

2020

COELO

Toelichting beleidsindicatoren 35. De gemiddelde WOZ waarde van woningen. 36. Het aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. 37. De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. 38. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 39. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Programma 9 - Milieu en duurzaamheid #

Doel TV Naam indicator

33

8.1

7.0 Omvang huishoudelijk restafval

34

8.1

7.0 Percentage hernieuwbare elektriciteit

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

190

143

2019

CBS - stat.hh-afval

1,1%

1,7%

2018

RWS - klimaatmon.

Bron

Toelichting beleidsindicatoren 33. Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (kg. per inwoner). 34. Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Programma 10 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en econ. zaken

Begroting 2020

Actueel

Meetmoment

3.0 Functiemenging in percentage

46,5%

47,3%

2019

CBS-BAG/LISA

3.0 Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners

232,3

247,9

2019

LISA

#

Doel

TV Naam indicator

14

10.2

16

10.2

Bron

Toelichting beleidsindicatoren 14. De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 16. Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

Jaarstukken 2020

24

Gemeente Laren

Programma 1 - Bestuurszaken Visie Gemeente Laren wil dichtbij haar inwoners staan en inwonerparticipatie stimuleren. Laren heeft in het bewezen zelfstandig én bestuurskrachtig te zijn. De komende jaren wordt ingezet op behoud en versterking van de bestuurskracht, ook via regionale samenwerking.

Wat hebben we bereikt? Communicatie Onze inwoners worden waar mogelijk betrokken bij beleid en uitvoering. Voorbeelden zijn Bestemmingsplan Centrum, diverse bouwprojecten en wegreconstructies. Aanvullend hierop zijn we eind 2019 gestart met het opzetten van een digitaal burgerpanel voor Laren. Dit panel wordt een aantal keer per jaar ingezet voor inwonerraadplegingen over diverse thema's. Ook zijn we in 2020 gestart met de eerste voorbereidingen voor de geactualiseerde Nota Burgerparticipatie en met de vernieuwingen voor de participatie die voortvloeien uit de Omgevingswet. In 2021 vindt over beide onderwerpen besluitvorming plaats. Regionale samenwerking Laren heeft in 2020 een actieve rol gespeeld in de regio, passend bij de schaal van de gemeente. Onder andere door het vervullen van het voorzitterschap van een regionaal portefeuillehoudersoverleg en door de inzet van de burgemeester, die een werkgroep leidde over de betrokkenheid van gemeenteraden. De focus lag het afgelopen jaar op samenwerking in (H)BEL-verband en de regio Gooi & Vechtstreek. Onderdeel daarvan is de voorkeurskeuze voor belastingsamenwerking met gemeente Huizen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen

1.1

Activiteiten

Meer invloed bij en structureel 1.1.1 versterken van de regionale samenwerking en bestuurskracht, zowel binnen regio G&V als andere samenwerkingsverbanden (H)BEL. 1.1.2

1.1.3

1.2

Het bevorderen van inwonersparticipatie door inwoners meer te betrekken bij het beleid in hun buurt en door het inspelen op hun ideeën.

1.2.1

1.2.2

Jaarstukken 2020

Via vaststelling van prioriteiten binnen de Regionale strategische agenda, deelname aan het Algemeen bestuur van de Regio en door voorzitterschap van en deelname aan div. portefeuillehoudersoverleggen meer invloed in de regionale samenwerking. Voortzetten van het actief meedoen aan de samenwerking in het kader van de MRA (Metropool Regio Amsterdam) met focus op maatregelen op langere termijn voor de rijksweg A1 (ondertunneling) en beter openbaar vervoer. Voortzetten samenwerkingsverbanden met buurgemeenten, ook binnen de regio Amersfoort (ambtelijk en bestuurlijk), om de bestuurskracht te versterken, zowel lokaal als regionaal. Verder inzetten op ontmoetingen tussen college en inwoners (waaronder een ‘open deur praktijk van het college, intensivering overleg met buurtpreventieverenigingen en gebiedsgerichte bijeenkomsten van het college met buurtbewoners in de wijk). De participatienota aanpassen, met meer aandacht voor betrokkenheid inwoners in processen van besluitvorming.

25

🔴 🔴 🔴 🔴 🔴

Gemeente Laren

Doelstellingen

Activiteiten

1.3

Gemeenteraad tijdig betrekken bij 1.3.1 discussies over kaderstelling.

Voortzetten van meer informele bijeenkomsten met de raad, met name op gebied van RO en Sociaal domein.

1.4

Verbeteren ondersteuning bestuur.

1.4.1

Versterken van de ondersteuning van college nader onderzoeken

1.5

Tijd om de ambtelijke samenwerking tussen Blaricum, Eemnes en Laren te evalueren op effectiviteit en efficiency.

1.5.1

Evalueren effectiviteit BEL Combinatie: versterking van de BEL-organisatie ondersteunen maar ook open oog voor efficiëntie en besparing waar mogelijk.

🔴 🔴 🔴

Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 1.1.2 1.1.3

1.2.1

1.2.2

Bestuurlijk zijn we hierin vertegenwoordigd. Ambtelijke ondersteuning en vertegenwoordiging door ambtenaren van de regio, hiervoor is geen capaciteit binnen de BEL Combinatie. Samenwerking met de regio Amersfoort heeft minder prioriteit gekregen. De focus heeft het afgelopen jaar gelegen op samenwerking in (H)BEL-verband en de regio Gooi & Vechtstreek. Onderdeel daarvan is de voorkeurskeuze voor belastingsamenwerking met Huizen. Bij het vaststellen van de begroting was niet te voorzien hoe groot het effect van Corona zou zijn op deze doelstelling. Het college heeft geprobeerd - afhankelijk van de maatregelen op dat moment - nieuwe manieren te vinden om inwoners te betrekken. Zo is voor Laren Regenklaar een kraam op de markt gezet en zijn veel ontmoetingen op het gebied van bouwactiviteiten en wegreconstructies live en online doorgegaan. In 2020 is gestart met de voorbereidingen voor de participatienota. In september is daarover tijdens de heisessie met de raad oriënterend gesproken. Door personele druk (als gevolg van corona) is uitvoering doorgeschoven naar 2021.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. Programma 1

Realisatie 2019

Begr. 2020 v. wijziging

Begr. 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Baten

-11.321

-38.014

-38.014

-1.528.900

-1.490.886

Lasten

1.049.592

982.551

982.551

1.145.674

163.123

Saldo programma

1.038.271

944.537

944.537

-383.226

-1.327.763

Toelichting verschillen Kosten verkoop Stationsweg 3 54.900 N Er zijn kosten gemaakt om de verkoop van de Stationsweg 3 te realiseren die niet waren begroot. Ook zijn door de verkoop van de voormalig ambtswoning geen huurinkomsten ontvangen terwijl deze wel waren begroot voor 2020. De extra lasten vallen ruimschoots weg ten opzichte van de verkoopopbrengst. Verkoopopbrengst Stationsweg 3 1.525.000 V De verkoop van de voormalig ambtswoning heeft eind december 2020 plaatsgevonden. Omdat een lange tijd niet zeker was wanneer de verkoop exact plaats zal vinden was de verkoopopbrengst niet begroot.

Jaarstukken 2020

26

Gemeente Laren

Pensioenen voormalig bestuurders en wachtgeldverplichting 159.400 N Op grond van de jaarlijkse actuariële berekeningen voor de pensioenverplichtingen jegens (voormalig) wethouders en/of gepensioneerden en hun nabestaanden is de voorziening opnieuw berekend. Dit heeft tot gevolg dat er in 2020 een aanvullend bedrag aan de voorziening toegevoegd moet worden om aan de toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. Daarnaast is er per einde 2020 een voorziening gevormd voor toekomstige wachtgeldverplichtingen van de wethouder die in november 2020 is afgetreden. Bezoldigingskosten College van B&W 22.600 V Het voordeel ontstaat met name doordat een deel van het College van B&W de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt en er daarom geen pensioenafdrachten meer plaatsvinden. Anderzijds vallen daardoor de bezoldigingskosten van het College van B&W wel iets hoger uit. Per saldo is er sprake van een voordeel. Het saldo van de overige verschillen

Jaarstukken 2020

5.600

27

N

Gemeente Laren

Programma 2 - Burgerzaken Visie Een correcte en efficiënte dienstverlening aan de bewoners van Laren.

Wat hebben we bereikt? De gemeente is primair een dienstverlenende organisatie voor haar inwoners en bedrijven. Het contact verloopt in veel gevallen in eerste instantie via de medewerkers van het team Publiek, aan de balie en telefonisch. Steeds meer verloopt het contact ook via onze digitale kanalen. Ook in 2020 hebben we weer duizenden (aan)vragen, producten en diensten voor inwoners en bedrijven naar volle tevredenheid kunnen afhandelen. De kwaliteit van de dienstverlening is hierbij gecontinueerd ten opzichte van het jaar ervoor en we hebben enkele stappen gezet om de dienstverlening verder te verbeteren. Team Publiek Het KCC binnen het team Publiek is het visitekaartje van de BEL Combinatie. Met de receptie en de balies in de centrale hal zijn zij het eerste gezicht van de BEL Combinatie en voor de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren. De balies, de receptie en de medewerkers van het kanaal telefonie vormen samen het Frontoffice Publiek, het zogenaamde Klantcontact Centrum (KCC) van de BEL Combinatie. Telefoontjes die binnenkomen bij het KCC, worden zoveel mogelijk zelf afgehandeld en daar waar de vraag specialistisch wordt, doorgezet naar de collega’s in de organisatie. In 2020 is er een nieuwe telefooncentrale geïmplementeerd die ons in staat zal stellen onze telefonische dienstverlening nog verder te verbeteren. Ook het digitale kanaal is een onderdeel van het KCC.

Dit kanaal is in 2020 verder uitgebreid. De Midoffice en de Backoffice Burgerzaken van het team Publiek zijn onder andere verantwoordelijk voor het bijhouden, én voor de kwaliteit van de gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) én de Verkiezingen. In 2020 is het project LAA (Landelijke Aanpak Adreskwaliteit) binnen de BEL gemeenten voorbereid en zal in 2021 worden geïmplementeerd. Dit project gaat over het aansluiten op het landelijke project LAA waarmee gegevens worden uitgewisseld tussen overheden. Met het project kunnen de gegevens in de BRP worden verbeterd en is er meer zicht op ongewenste bewoning. Denk aan het eerder inzicht krijgen van uitbuiting van arbeidsmigranten, eerder inzicht op bewoning van panden in relatie tot gebruiksmogelijkheden en bestemmingen, zicht op criminele activiteiten, kortom een actueler beeld van bewoning van panden en daarmee een verbetering van de kwaliteit van de BRP. Uitbreiding digitale dienstverlening Vanaf 2020 is het wettelijk mogelijk om vanuit huis de geboorteaangifte te regelen. We hebben gezien dat hier zichtbaar gebruik van wordt gemaakt. Ook is het sinds 2020 mogelijk om digitaal overlijdensaangiften te laten doen door uitvaartondernemers. Het iburgerzakensysteem is uitgebreid met mogelijkheden rondom de verkiezingen.

Onder andere door gegevens van inwoners die een rol hebben als vrijwilliger bij de verkiezingen inzichtelijk te hebben zodat deze gegevens niet nog eens met ons gedeeld hoeven te worden. Ook kunnen inwoners sinds 2020 meldingen rondom de openbare ruimte (afval, openbare verlichting, openbaar groen, wegen, etc) digitaal aan ons melden via een webapplicatie op de website. Dan kan via de smartphone, tablet of laptop/PC.

Jaarstukken 2020

28

Gemeente Laren

Betere sturing op de cijfers Ook in 2020 zijn de behaalde resultaten op het gebied van levertijden en wachttijden voor producten en diensten in de meeste gevallen binnen het gestelde normenkader uitgevoerd. Denk hierbij aan afhandeling van berichten via social media, digitaal aangevraagde producten, vergunningen en wachttijden aan de publieksbalies. De telefoon hebben we in 2020 binnen het KCC in 75% van de gevallen binnen de gestelde norm (<30 seconden) opgenomen. Ten opzichte van 2019 is er een terugval te zien, waarschijnlijk mede veroorzaakt nadat we de KCCmedewerkers thuis hebben moeten laten werken. Dit leverde een aantal kinderziektes op. In 2021 zullen we stevig aan de slag gaan om de telefonische bereikbaarheid en de snelheid van opname van telefoontjes weer te verbeteren. We concluderen ook dat we niet alle vastgestelde servicenormen door aangepaste systemen, met weer net anders opgezette databestanden, goed kunnen meten en voorgaande jaren kunnen vergelijken. In 2021 willen we dan ook een stap maken in het herijken van functionele servicenormen. Deze servicenormen willen we duurzaam meetbaar gaan maken zodat we het vanaf 2022 beter en transparanter kunnen verantwoorden. WaarStaatJeGemeente (WSJG) Het klanttevredenheidsonderzoek WaarStaatJeGemeente (WSJG) werd in de eerste helft van 2020 uitgevoerd in de drie BEL-gemeenten.

Alle huishoudens ontvingen per brief een uitnodiging om deel te nemen aan het onderzoek. 25% van de huishoudens nam deel aan de vragenlijst en dat is een mooie respons. De specifieke resultaten over alle thema's zijn in te zien via www.waarstaatjegemeente.nl/ Uit de resultaten blijkt dat de BEL-gemeenten voldoende scoren op alle onderdelen. De cijfers liggen op of iets boven het landelijk gemiddelde. Er is ook een aantal aandachtspunten te benoemen die bij de drie gemeenten naar voren komen. Onder andere de juistheid van informatie en de snelheid van het afhandelen van verzoeken. Ook geven inwoners aan beter geïnformeerd te willen worden over het verloop van (participatie) processen. Omdat communicatie van ons allemaal is, richt het jaarplan 2021 voor team communicatie zich op het communicatiever maken van de organisatie. Uit de reacties van het onderzoek van WSJG blijkt verder dat verkeersveiligheid belangrijk wordt gevonden en dat men vindt dat er te hard wordt gereden in de dorpen. Dit onderwerp wordt aangepakt door bewustwordingscampagnes. Verder onderzoekt de gemeente verkeersonveilige situaties en bekijkt of aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Op de websites van de gemeenten zijn de onderzoeksrapporten te vinden. Uitkomsten specifiek voor Laren In Laren waren er 1.484 inwoners die de vragenlijst invulden.

Wonen in Laren wordt door de respondenten gemiddeld met een 8,4 gewaardeerd. Belangrijke onderwerpen in Laren zijn: veiligheid (60,9%), leefbaarheid (51,1%), dienstverlening (43,0%) en vertrouwen (35,0%). Aandachtspunten voor Laren gaan over onderhoud wegen, onderhoud perken/plantsoenen en speelvoorzieningen. Een aantal reconstructies van wegen wordt gecombineerd met het project ‘Laren Regenklaar´ om zo de openbare ruimte weer toekomstbestendig te maken. Ook voor Laren is per 1 januari 2020 een nieuw contract afgesloten met een aannemer voor het onderhoud van de buitenruimte. Hierdoor heeft een inhaalslag plaatsgevonden voor het onderhoud van de perken/plantsoenen in de afgelopen periode. Met het nieuwe contract wordt het onderhoud op peil gehouden. Voor de speelvoorzieningen is er regulier onderhoud. Jaarlijkse zelfevaluatie BRP en PNiK Jaarlijks wordt de BRP (Basisregistratie Personen) onderworpen aan de wettelijk verplichte BRP- en PNiK (Paspoorten en Nederlandse IdentiteitsKaarten)- audit, volgens aanwijzing van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De rapportages van de zelfevaluatie BRP en PNiK worden als integraal onderdeel van de ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) auditeringen en rapportages door de Chief Information Security Officer (CISO) aangeboden aan het college.

Gemeenten kunnen aan een steekproefcontrole onderworpen worden. Op basis hiervan wordt de kwaliteit van de BRP en PNiK jaarlijks bepaald. Aan deze wettelijke eisen is in 2020 wederom naar behoren voldaan.

Jaarstukken 2020

29

Gemeente Laren

Verkiezingen In 2020 vonden er geen verkiezingen plaats. Wel zijn we in 2020 gestart met stevige voorbereidingen om in maart 2021 de Tweede Kamer verkiezingen te kunnen organiseren. Deze verkiezingen vragen om een forse uitbreiding van de voorbereidingen, gelet op de geldende Covid-19 maatregelen. Er zijn bijvoorbeeld meer stembureaus nodig en vaak andere dan de gebruikelijke stembureaus, omdat de bestaande locaties soms niet voldoen aan de geldende afstandsregels. Daarbij stellen we kwetsbaren ook in de gelegenheid om op andere dagen te kunnen stemmen en kunnen kiesgerechtigden van 70 jaar en ouder hun stem eerder per briefstem afgeven. Beleidsindicatoren Indicator bij Doelstelling 2.1 De klanttevredenheid is stabiel of neemt bij voorkeur jaarlijks toe op basis van nulmeting 2018. Als u ons belt, staan wij u binnen 30 seconden te woord.

Realisatie 2019 n.n.b.

Begroting 2020 ≥ 2019

Realisatie 2020

90%

85%

75%

U wordt maximaal 2 keer doorverbonden. Als de betreffende medewerker niet direct telefonisch bereikbaar is, wordt een terugbelafspraak gemaakt die wordt nagekomen binnen 2 werkdagen. Aan onze balie hoeft u gemiddeld niet langer dan 15 minuten te wachten Digitaal bestelde en betaalde producten ontvangt u binnen 5 werkdagen Binnen 2 weken na ontvangst van uw melding over het onderhoud van de openbare ruimte melden wij wat er gebeurd is met uw melding.

n.n.b.

100%

n.n.b.

98%

100%

100%

90%

90%

100%

n.n.b.

95%

30%*

✓

*Door de overgang eind 2019 naar een nieuw digitaal meldingssysteem meldingen openbare ruimte voor onze inwoners, kan met zekerheid gezegd worden dat 30% van de meldingen tijdig is afgehandeld. Daarnaast zijn ook veel andere meldingen wel feitelijk afgehandeld maar is de administratieve afhandeling in het systeem niet altijd uitgevoerd. Wettelijk verplichte indicatoren: Indicator bij Doelstelling 2.2 Oordeel BRP audit volgens planmatige zelfcontrole Paspoorten en NIK-audits volgens planmatige zelfcontrole

Indicator bij Doelstelling 2.3 Stemlokalen voldoen aan wettelijke vereisten qua toegankelijkheid

Realisatie 2019 positief

Begroting 2020 Positief

Realisatie 2020 positief

positief

Positief

positief

Realisatie 2019 n.v.t.

Begroting 2020 100%

Realisatie 2020 100%

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen

Activiteiten

2.1

2.1.1

Verbetering van de dienstverlening.

Jaarstukken 2020

Betere communicatie met inwoners en ondernemers: We zijn goed bereikbaar. We bieden proactieve statusupdates van (aan)vragen en meldingen; We zetten in op nieuwe sociale media; medewerkers zijn klantgericht en oplossingsgericht en tonen eigenaarschap.

30

🔴

Gemeente Laren

Doelstellingen

Activiteiten

2.1.2

2.1.3

2.2

Data in de Basisregistratie Personen (BRP) is structureel van hoge kwaliteit.

2.2.1

2.2.2

2.2.3

2.2.4

Verhoging kwaliteit Dienstverlening: producten en diensten zijn beschikbaar via zoveel mogelijk kanalen, waarbij het digitale loket de voorkeur geniet. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Communicatie, Informatie en data zijn betrouwbaar, transparant en begrijpelijk. Klanttevredenheid: We meten frequent de klanttevredenheid van onze inwoners en ondernemers. Deelname onderzoek “ WaarStaatJeGemeente”. Op basis van de uitkomsten hiervan werken we continue aan het behouden van de klanttevredenheid en daar waar mogelijk aan een verhoging daarvan. Maandelijks wordt de BRP onderworpen aan een wettelijk verplichte controle vanuit Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) en waar nodig verbeterd. Jaarlijks worden de BRP en het reisdocumenten uitvoeringsproces onderworpen aan een zelfevaluatie. Op inhoud, proces en privacy wordt gecontroleerd en geactualiseerd. Het ontwikkelen van de aanpak ten aanzien van identiteitsfraude, ter voorkoming van het gebruik van de identiteit van een burger door criminelen. Het intensiveren van het adresonderzoek, door samenwerking met partners, om hiermee adresfraude terug te dringen.

2.3

Digitaliseren producten wordt daar waar mogelijk continue verbeterd.

2.3.1

De mogelijkheden van iBurgerzaken worden gemonitord, om de digitale dienstverlening te blijven bevorderen.

2.4

Het proces verkiezingen (voorbereiding, organisatie en uitvoering) wordt daar waar mogelijk continue verbeterd en voldoet aan wettelijke bepalingen.

2.4.1

De toegankelijkheid van stemlokalen voor minder validen blijven we toetsen en waar mogelijk aanpassen. Kosten worden PM geraamd.

🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴

Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 2.2.3

We hebben in 2020 onverminderd de bestaande instrumenten ingezet om identiteitsfraude zoveel mogelijk te voorkomen. Aan de balie zien we immers de mensen echt in persoon voor ons ten behoeve van de aanvraag voor reisdocumenten en dergelijke. Het fysieke klantcontact is en blijft een van de belangrijkste schakels in het terugdringen van identiteitsfraude. Door de Corona-omstandigheden en prioritaire aandacht voor het reguliere burgerzakenproces, is de aanpak voor het terugdringen van identiteitsfraude nog niet verder doorontwikkeld in 2020.

Jaarstukken 2020

31

Gemeente Laren

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. Programma 2

Realisatie 2019

Begr. 2020 v. wijziging

Begr. 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Baten

-171.007

-146.420

-146.420

-133.099

13.321

Lasten

624.321

365.533

365.533

335.571

-29.962

Saldo programma

453.314

219.113

219.113

202.472

-16.641

Toelichting verschillen Kosten burgerlijke stand 12.500 V Het aantal huwelijken was drastisch minder door de vele afzeggingen vanwege het coronavirus. De kosten van de burgerlijke stand vielen daardoor ook aanzienlijk lager uit. Lager aantal aangevraagde reisdocumenten 14.100 N Er zijn aanzienlijk minder reisdocumenten aangevraagd. Heeft enerzijds te maken met de overgang van de geldigheidstermijn van 5 naar 10 jaar van paspoorten en identiteitskaarten, maar ook het coronavirus heeft een rol gespeeld in het lager aantal aanvragen van reisdocumenten. Door de daling in het aantal aanvragen zijn ook de Rijksafdrachten lager dan begroot. Per saldo is sprake van een nadeel Hoger aantal aangevraagde rijbewijzen 11.800 V Er is sprake van meer legesopbrengsten door een hoger aantal aanvragen van rijbewijzen in 2020. Naar verwachting komt dit door de invoering van het T-rijbewijs van 5 jaar geleden. Door het gestegen aantal aanvragen zijn ook de Rijksafdrachten hoger dan begroot. Per saldo is sprake van een voordeel. Het saldo van de overige verschillen

Jaarstukken 2020

6.500

32

V

Gemeente Laren

Programma 3 - Openbare orde en veiligheid Visie Veiligheid is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid waarbij een nauwe samenwerking erg belangrijk is om tot goede resultaten te komen. Samen met onze ketenpartners en inwoners trachten wij een veilige leefomgeving (wonen, werken, recreëren) te behouden door integraal en wijkgericht samen te werken en deze samenwerking te verstevigen.

Wat hebben we bereikt? De inzet op openbare orde en veiligheid is in belangrijke mate gericht geweest op de coronacrisis. De coronacrisis betekende in 2020 een pakket aan noodmaatregelen die regionaal en lokaal vertaald moesten worden. Vanuit de portefeuille openbare orde en veiligheid is gevolg gegeven aan de volgende zaken:     

Regie op de coronacrisis in de gemeente in het algemeen. Informatievoorziening van en naar de veiligheidsregio. Handhaving van de regionale noodverordening en neveneffecten van de coronacrisis. (Geluids)overlast op de Brink. Advisering en ondersteuning van portefeuillehouders of college. Met name voor de portefeuilles sociaal domein, vergunningverlening, economische zaken vanwege de coronacrisis. Veiligheid heeft met betrekking tot corona aan alle portefeuilles inhoudelijk advies en ondersteuning geboden.

Daarnaast is zowel voorafgaand aan als tijdens de coronacrisis het volgende bereikt:  Preventieavond voor inwoners van Blaricum en Laren over woning- en auto-inbraken: na een piek in de woning- en auto-inbraken is de voorlichting over inbraakpreventie geïntensiveerd. Daarna is – mede door thuisblijven vanwege corona – de inbraakgolf teruggelopen.  BOA-capaciteit is geoptimaliseerd en actief ingezet. Helaas is door de corona-aanpak de geplande aandacht voor foutparkeren, overhangend groen en hondenpoep achtergebleven.  Regionaal is er extra aandacht gevraagd voor de bestrijding cybercrime. Vanuit MiddenNederland wordt hiervoor een programma uitgerold en de gemeente draagt hier actief aan bij.  Voorstel gedaan vanuit de regionale portefeuille evenementen voor een regionale aanpak van evenementen/activiteiten ten tijde van corona. Daarbij ook specifiek aandacht voor het ontwikkelen/implementeren van een aanpak van vuurwerkoverlast.  Zienswijzen zijn voorbereid over de financiën en het beleid van de veiligheidsregio. Hiermee is invloed uitgeoefend op regionaal beleid.  Vanaf maart 2020 is extra toezicht en inzet op de Brink vanwege geluidsoverlast van auto’s en gevaarlijke situaties door autospotters.  Diverse overlastcasussen en verwarde personen zijn opgenomen in de persoonsgerichte aanpak. Hierdoor kan snel en actief geschakeld worden tussen hulpverlening en de politie.