20210428Rvs19 Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 tm 2024

BESLISVOORSTEL RAAD LAREN Besluitvormend orgaan 2021/19.

Gemeentecode Laren.

Onderwerp

Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024. Portefeuillehouder J. den Dunnen. Openbaar Ja. Korte inhoud

Gemeenten zijn verplicht elke vier jaar een integrale aanpak inzake alcoholgebruik vast te stellen: het Preventie- en Handhavingsplan. Het Preventie- en Handhavingsplan alcohol

en drugs 2021 – 2024 beschrijft de belangrijkste maatregelen die de regiogemeenten en

GGD nemen om het alcohol- en drugsgebruik onder met name jongeren te voorkomen en terug te dringen. De GGD heeft in samenwerking met preventie-, toezicht- en

handhavingscollega’s van alle regiogemeenten het preventie en handhavingsplan opgesteld. Besluiten

Het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 vast te stellen. Inleiding

In de Gooi en Vechtstreek wordt al jaren veel gedronken, zeker vergeleken met landelijke cijfers. Zo wordt het alcoholgebruik sinds jaar en dag gekenmerkt door: te vroeg, te vaak

en te veel. Reden tot grote zorg en aanleiding voor een groot aantal partijen om al in

2006 te starten met een integrale aanpak voor het terugdringen van alcoholgebruik in de regio.

Successen zijn behaald: het alcoholgebruik onder de Gooise jeugd is afgenomen. Maar er is nog steeds een grote groep jongeren die voor hun 18e (veel) drinkt. Ook zijn er, onder

Pagina 1 van 6

andere vanwege de nog niet afgeronde hersenontwikkeling, zorgen over het relatief hoge alcoholgebruik bij jongvolwassenen van 18-24 jaar. Naast alcoholgebruik ligt ook het (soft)drugsgebruik bij jongeren in de regio relatief hoog.

Dit verdient aandacht, vanwege het (riskante) combinatiegebruik met alcohol, de

potentiële gezondheids- en sociale schade en de overlast die het voor de omgeving met zich meebrengt. Er is ook winst te behalen bij de ouders m.b.t. de voorbeeldrol, het draagvlak en opvoedvaardigheden. Daarnaast wordt steeds duidelijker dat het hoge overmatig alcoholgebruik bij ouderen in Gooi en Vechtstreek aandacht vraagt. Doel

Het hoofddoel van het Preventie- en Handhavingsplan is het terugdringen van alcoholgebruik onder 12-18 jarige in de regio Gooi en Vechtstreek.

Op grond van artikel 43a van de Drank- en Horecawet zijn gemeenten verplicht om elke vier jaar een integrale aanpak inzake alcoholgebruik vast te stellen: het Preventie- en

Handhavingsplan. Vanwege de goede resultaten in de afgelopen jaren, wordt de huidige

aanpak gecontinueerd met enkele nieuwe accenten. De jeugd tot 18 jaar blijft de hoogste

prioriteit houden, maar ook ouders, jongvolwassenen van 18-24 jaar en ouderen behoren tot de doelgroep van het Preventie- en Handhavingsplan. Daarnaast is preventie van (soft)drugsgebruik toegevoegd aan het Preventie- en Handhavingsplan. Toelichting besluit (argumenten)

De activiteiten uit dit Preventie- en Handhavingsplan zijn onderverdeeld in:  Preventieve activiteiten, gericht op de settings thuis/individueel, school, sport, openbare ruimte/evenementen en zorg & welzijn, waarbij werkzame elementen uit het IJslands preventiemodel worden toegepast. Extra nadruk ligt hierbij op het ondersteunen van ouders en scholen. Onder deze

preventieve activiteiten valt ook de inzet van de preventieve verslavingszorg in de regio (zie hoofdstuk 5). 

Regelgevende activiteiten, waarbij de nadruk ligt op het (waar nodig en mogelijk) op elkaar afstemmen van de lokale verordeningen en aanvullende regelgeving m.b.t. alcoholgebruik bij evenementen voor jongeren en het verstrekken van subsidies voor activiteiten voor jongeren (zie hoofdstuk 6).



Toezicht en handhaving, waarbij de nadruk ligt op het verbeteren van het risico gestuurd toezicht en de effectiviteit van het toezicht, onder andere door middel van de inzet van testkopers (zie hoofdstuk 7).

Met het vaststellen van het Preventie- en Handhavingsplan voldoet de gemeente aan een wettelijke verplichting uit de Drank- en Horecawet. Artikel 43A van de Drank- en Horecawet verplicht gemeenten tot het opstellen van een

lokaal Preventie- en Handhavingsplan. In de regio Gooi en Vechtstreek is gekozen voor

een regionaal plan. Met de vaststelling van het Preventie- en Handhavingsplan 2021 t/m

Pagina 2 van 6

2024 voldoet de gemeente aan deze wettelijke taak. Volgens de wet moet het Preventie-

en Handhavingsplan, dat vierjaarlijks moet worden vastgesteld, in ieder geval beschrijven:  

wat de doelstellingen zijn;

welke acties worden ondernomen om alcoholgebruik, met name onder jongeren, te voorkomen, al dan niet in samenhang met andere preventieprogramma’s;



de wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke handhavingsacties in de door het plan bestreken periode worden ondernomen;



welke resultaten in de door het plan bestreken periode minimaal behaald dienen te worden.

Noodzaak tot het terugdringen van alcohol- en softdrugsgebruik (onder jongeren) blijft onverminderd hoog Het alcoholgebruik (onder jongeren) in Gooi en Vechtstreek ligt hoog. Gelukkig is een geleidelijke daling ingezet. Maar nog steeds ligt het alcoholgebruik in Gooi en

Vechtstreek onder de jeugd hoger dan het landelijk gemiddelde. Volhouden en

continueren van de aanpak is nodig want alcohol- en drugsgebruik is schadelijk voor de gezondheid, vooral bij de jeugd. Het gebruik heeft onder andere een ontremmende en verdovende werking, hetgeen kan leiden tot ondoordachte beslissingen, agressie,

ongelukken, onveilige seks of zelfs tot een alcoholvergiftiging/overdosis. Daarnaast heeft alcohol- en drugsgebruik een negatieve uitwerking op de hersenontwikkeling van

jongeren, zelfs tot de leeftijd van 24 jaar. Tot slot, alcohol- en drugsgebruik op jonge leeftijd verhogen de kans op verslavingsproblemen later.

Met het Preventie- en Handhavingsplan geeft de gemeente invulling aan het Nationaal Preventie Akkoord

Preventie van alcoholgebruik is één van de drie speerpunten uit het Nationaal Preventie Akkoord. Met dit Preventie- en Handhavingsplan geeft de gemeente hier invulling aan.

Het plan bouwt voort op behaalde resultaten

Dit Preventie- en Handhavingsplan bouwt voort op de ingezette aanpak en behaalde

resultaten en maakt gebruik van het brede netwerk dat in de loop der jaren is opgezet. Vanwege de goede resultaten in de afgelopen jaren, wordt de huidige aanpak

gecontinueerd met enkele nieuwe accenten. De jeugd tot 18 jaar blijft de hoogste

prioriteit houden, maar ook ouders, jongvolwassenen van 18 -24 jaar en ouderen

behoren tot de doelgroep. In dit Preventie- en Handhavingsplan ligt de focus op preventie van alcoholgebruik. Maar omdat het softdrugsgebruik in de regio dusdanig hoog is en

overlap heeft met achterliggende mechanismen van alcoholgebruik wordt, waar mogelijk, de verbinding gelegd met de preventie van drugsgebruik.

De aanpak wordt gedragen door een breed scala aan partners

Dit Preventie- en Handhavingsplan is tot stand gekomen in samenwerking met preventie, toezicht- en handhavingscollega’s van alle regiogemeenten. Ook de VO-scholen,

Pagina 3 van 6

verslavingszorg, politie, Jeugd & Gezin, sportverenigingen, horeca en supermarkten hebben op meerdere momenten (stakeholdersbijeenkomst, individuele gesprekken,

schriftelijk) hun inbreng geleverd. Dit heeft geleid tot een breed gedragen eindresultaat. Voor de aanpak en voorbeelden daarvan verwijzen we graag naar hoofdstuk 6 en 7 van het Preventie- en Handhavingsplan.

Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Drank- en Horecawet.

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie

Betreft de regio Gooi en Vechtstreek. Alle raden van de deelnemende regiogemeenten wordt gevraagd het Preventie- en Handhavingsplan vast te stellen. Kanttekeningen

Nieuwe alcoholwet kan wijzigingen opleveren

Naar verwachting wordt in 2021 de huidige Drank- en Horecawet vervangen door de

nieuwe Alcoholwet. Dit zal (enkele) wijzigingen met zich meebrengen. Hierop is zoveel als mogelijk geanticipeerd in het plan. Echter worden onvoorziene wijzigingen voor het

Preventie- en Handhavingsplan 2021 t/m 2024 niet uitgesloten. Hierop anticipeert de gemeente te zijner tijd.

Tijdelijke wet maatregelen covid-19 vraagt om flexibiliteit in de uitvoering

In verband met covid-19 is op dit moment een noodwet van kracht. De horeca is het

afgelopen jaar beperkt open geweest en zal mogelijk begin 2021 hier ook nog mee te

maken hebben. Het uitgangspunt is dat in de loop van 2021 de horeca weer normaal zal

functioneren. Tot die tijd kunnen gemeenten afwijken van het toezicht met betrekking tot de Drank- en Horecawet in de horeca en wordt vooral signaal gestuurd toezicht

uitgevoerd. In die periode gaat de aandacht vooral uit naar toezicht bij supermarkten en slijterijen. Financiën

Regionaal: preventie

De kosten voor de preventieve activiteiten uit dit Preventie- en Handhavingsplan

bedragen jaarlijks €47.000,- en daarnaast €215.755,- voor de inzet van de preventieve verslavingszorg (totaal jaarlijks €262.755,-). Dit wordt regionaal bekostigd vanuit de

huidige begroting Bescherming en Opvang, waar met deze kostenpost reeds rekening is gehouden.

Eind 2021 wordt het nieuwe beleidsplan Bescherming & Opvang vastgesteld. Gemeenten

hebben aangegeven een integrale beleidsafweging te willen maken bij de vaststelling van het nieuwe beleidsplan Bescherming & Opvang en de bijbehorende begroting, waar de begroting van het PHP vanaf 2022 onderdeel van is.

Pagina 4 van 6

Lokaal: regelgeving, toezicht en handhaving

Regelgeving, toezicht en handhaving worden, net als voorgaande jaren, door gemeenten afzonderlijk begroot en bekostigd. 

Toezicht wordt, in opdracht van de individuele regiogemeenten, centraal uitgevoerd door gemeente Hilversum.



Mysteryshoponderzoek wordt per onderzoek, in opdracht van de individuele

regiogemeenten, centraal uitgevoerd (via centrumgemeente Hilversum) en aan alle gemeenten individueel gefactureerd. Begrotingswijziging nodig? Nee.

Uitvoering

Coördinatie

De regionale regiefunctie voor dit Preventie- en Handhavingsplan is belegd bij gemeente Hilversum (vanuit haar rol als centrumgemeente beleid, toezicht en handhaving) en de GGD (preventie).

Lokale implementatie van maatregelen uit het Preventie- en Handhavingsplan

Naast de bijdrage aan de regionale werkgroep Preventie- en Handhavingsplan en de uitwerking van het uitvoeringsplan, zijn gemeenten verantwoordelijk voor de lokale implementatie van maatregelen uit het Preventie- en Handhavingsplan. Gemeenten leveren hiervoor de volgende inzet:   

Jaarlijks aandragen van een prioriteitenoverzicht voor toezicht. Uitvoering geven aan handhaving.

Aansluiten van maatregelen uit het Preventie- en Handhavingsplan op lokaal beleid,

bijvoorbeeld op het gebied van vergunningsverlening, Veiligheid en Ondermijning en aansluiting bij de politie. 

Indien van toepassing communicatie met alcoholverstrekkers over het beleid uit het

Preventie- en Handhavingsplan. Bijvoorbeeld over de pilot doorschenken, bekendheid geven aan de nieuwe e-learning verantwoord alcohol schenken en de inzet van testkopers.

Monitoring, evaluatie en bijstelling

Met behulp van diverse onderzoeken/monitors wordt het Preventie- en Handhavingsplan (tussentijds) gemonitord, geëvalueerd en bijgesteld:     

Gezondheidsmonitor jeugd: 2023 (resultaten 2024).

Gezondheidsmonitor volwassenen/ouderen: 2020 (resultaten 2021).

Antenne trendonderzoek: jaarlijks komt een andere doelgroep aan bod. Ouderonderzoek: 2021 en 2024.

Monitoring alcohol geregistreerde incidenten: jaarlijks. Pagina 5 van 6



Mysteryshoponderzoek leeftijdsgrens: o o

 

2021, 2023 regulier Mysteryshoponderzoek.

2024: Jeugdkaartonderzoek voor herijking hotspots.

Mysteryshoponderzoek naar doorschenken bij dronkenschap: 2022. Aantal uitgevoerde controles en opgelegde sancties: jaarlijks.

Uitvoeringsplan 2021-2022

Onder voorbehoud van de vaststelling van het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 is een Uitvoeringsplan voor de periode 2021 en 2022 opgesteld.

Deze is op dit moment nog niet vastgesteld. Na vaststelling wordt deze ter kennisneming aan de raad verzonden. Communicatie

Communicatie is een integraal onderdeel van de aanpak van het Preventie- en

Handhavingsplan. De maatregelen houden onder andere samenwerking in met scholen, horeca en verenigingen, waarbij alle partijen een belangrijke rol hebben in het bereiken van de doelgroep. De regionale campagne Hier fix je nix wordt doorgezet.

Daarnaast sluit de inzet aan op landelijke campagnes (zoals Nix18), die regionaal worden ingezet. Bijlagen

1. Preventie en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 2. concept raadsbesluit Steller

B. te Velde(bveld).

R. van den Top/E. Sikking (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Registratiedatum 4 maart 2021.

Burgemeester en wethouders van Laren,

S. van Waveren

drs. N. Mol

secretaris

burgemeester

Pagina 6 van 6