20210331Rvs2 Bestuursopdracht Groenplan Laren BIJLAGE bestuursopdracht

BESTUURS/PROJECTOPDRACHT

Onderwerp: Groenplan Laren Naam bestuurlijk opdrachtgever: Naam ambtelijk opdrachtgever:

Ton Stam Karina de Graaf

Naam ambtelijk opdrachtnemer: Naam projectleider:

Karina de Graaf Rena Heilema

Herleid o.b.v. de begroting van de Opgenomen in begroting 2020 en DVO 2020 / 2021 gemeenten / het A3 jaarplan van de BEL Combinatie: Datum: Akkoord opdrachtgever: 1.

Aanleiding en achtergrond

De beleidsuitgangspunten voor het openbaar groen in Laren zijn in meerdere documenten vastgelegd en deels verouderd. Het Groenbeleidsplan bijvoorbeeld is al in 1998 vastgesteld (zie de tabel bij paragraaf 7). Zowel de provincie als de accountant dringen aan op actualisatie, mede gezien de relatie met de onderhoudsbudgetten. Mede daarom stellen we nu een nieuw Groenplan op. Zie ook bijgaand schrijven van de PNH dat de gemeente Laren hierop attendeert. Met dit Groenplan brengen we alle relevante oudere en nieuwere beleidsstukken op één lijn. Het Groenplan heeft betrekking op het openbaar groen als geheel (parken, bermen, perken, straatbomen en dergelijke). Het plan beschrijft de karakteristieke groenstructuren en elementen en benoemt wensen zoals kwaliteit, uitstraling, toegankelijkheid, insectenconvenant en klimaatadaptatie. Er wordt aangegeven wat ontbreekt en wat er nodig is om de ambitie te bereiken. Het Groenplan heeft nauw verband met het nog vast te stellen kapbeleid. De in het groenplan genoemde groenstructuren en elementen vormen één van de beoordelingscriteria voor de boomwaarde. Het groenplan heeft geen betrekking op gebieden in eigendom of in gebruik bij derden (zoals GNR en natuurgebieden, engen, waterschap). Uiteraard wordt er bij de beschrijving van de groenstructuren wel rekening gehouden met deze aansluitende gebieden.

Het groenplan vormt de basis voor beheerplannen, maar deze zijn niet in het plan zelf opgenomen. In beheerplannen is uitgewerkt welke onderhoudswerkzaamheden nodig zijn om aan de genoemde kwaliteit en uitstraling te voldoen. Bovengenoemde aspecten worden in deze bestuursopdracht verder toegelicht. 2. Probleemstelling Het in en voor Laren geldende beleid met betrekking tot het gemeentelijk groen moet worden geactualiseerd. Het moet in lijn worden gebracht met nieuwere relevante beleidsplannen, aangepast aan trends en ontwikkelingen (zoals insectenconvenant1 en klimaatadaptatie2) en aan de fysieke veranderingen in het dorp (zoals uit- en inbreidingen).

1 Het in 2019 ondertekende insectenconvenant heeft als speerpunten: insectvriendelijk handelen, kansen voor drachtplanten (bloemen,

heesters, bomen), insectvriendelijke gewasbescherming, insectvriendelijk openbaar groen, informatie en educatie. Verankering in beleid is ook expliciet gevraagd door de imkerverenigingen bij ondertekening. 2 Klimaatadaptatie vraagt een andere kijk op de openbare ruimte, bijvoorbeeld minder verharding / meer groen (actie Steenbreek), schaduw, wateropvang.

1

BESTUURS/PROJECTOPDRACHT

3. -

4. -

-

-

Doelstelling Met dit Groenplan brengen we alle relevante oudere en nieuwere beleidsstukken op één lijn Het Groenplan is een beknopt, leesbaar en goed uitvoerbaar plan. Het geeft kaders en handvatten bij ontwikkelingen Hiermee kan de kwaliteit van het openbaar groen in gemeentelijk bezit worden bewaakt en kunnen de kosten voor aanleg en onderhoud worden beheerst Het Groenplan beschrijft de huidige karakteristieke hoofd- en nevenstructuur, eventuele gewenste verbeteringen en hoe daar te komen. Daarbij wordt rekening gehouden met (te verwachten) ruimtelijke ontwikkelingen en de toenemende aandacht voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en bewonersinitiatieven. Het Groenplan heeft nauw verband met het nog vast te stellen kapbeleid. Het gaat daarbij om de karakteristieke groene kenmerken en structuren van Laren (denk aan natuur- en landschappelijke waarde, stads- en dorpsschoon, cultuurhistorie). Het Groenplan geeft opties voor een structurele besparing op het (groen)onderhoud. Daarbij worden de gevolgen voor het straatbeeld benoemd evenals eventueel benodigde investeringen (de kosten gaan voor de baten uit). Afbakening Het Groenplan heeft betrekking op het openbaar groen (parken, bermen, perken, straatbomen en dergelijke).

Voor de groenstructuren wordt rekening gehouden met de samenhang met grotere gebieden in eigendom of in gebruik bij derden (zoals GNR en natuurgebieden, engen, waterschap). De uitgangspunten voor groenbeheer en ontwerp/inrichting gelden alleen voor gebieden in gemeentelijk eigendom. Wij kunnen geen uitspraak doen over terreinen die wel bij de gemeente in beheer zijn maar geen eigendom zijn (bijvoorbeeld afspraken met het waterschap). De eigenaren van deze gebieden worden wel betrokken bij de planvorming. Er is behoefte aan een afwegingskader voor kapaanvragen, waarin niet alleen de waarde van de boom wordt meegenomen maar ook de overlast. Onder boomwaarde verstaan we bijvoorbeeld natuur- en landschappelijke waarde, stads- en dorpsschoon, cultuurhistorie. De in het Groenplan te benoemen groenstructuren dienen als onderbouwing voor het afwegingskader.

Het afwegingskader, waarover reeds een aantal bijeenkomsten met een klankbordgroep uit de gemeenteraad heeft plaatsgevonden, wordt nog voor de zomer ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Zodra het Groenplan is vastgesteld wordt dit onderdeel in het kapbeleid verwerkt. Het rapport wordt opgesteld door een extern bureau via onderhandse aanbesteding. We gaan daarbij op zoek naar een klein(er) bureau dat aantoonbaar ervaring heeft met het maken van “dorpse” groenplannen. Er zal een Groenplan voor Laren worden opgesteld, waarbij waar mogelijk maar niet noodzakelijk met Blaricum zal worden samen gewerkt.

5. (Maatschappelijke) effecten Het Groenplan wordt gebruikt bij het toetsen van ruimtelijke plannen en renovaties in de openbare ruimte maar ook van dergelijke plannen op privé terrein wanneer die invloed hebben op de (naastliggende) openbare ruimte. Het Groenplan komt tot stand met inbreng van inwoners en andere belanghebbenden zoals natuurverenigingen, eigenaren van grote groengebieden. 6.

Aanpak

Actie Opstellen bestuursopdracht Vaststellen door college Bestuursopdracht bespreken in commissie Ruimte Vaststellen bestuursopdracht in raad Opdracht bureau schrijven

Wie Rena Heilema

Bop Epema/ Rena Heilema Rena Heilema/wethouder

Selecteren bureau2 Aanbesteden / gunnen

Uren1 4 2 1 5 1 2 20

2

Periode Maart 2021 Maart 2021 Maart 2021 Maart 2021 April 2021 April 2021 April 2021

BESTUURS/PROJECTOPDRACHT

Inventariseren aanwezige groene plannen, zowel vastgestelde als concepten Begeleiding bureau - Aansturen en input leveren - Faciliteren (overleggen inplannen, stukken opslaan en verzenden, de weg wijzen, etc.)

Team Groen

Q2 2021

Rena Heilema

2 uur per week

Participatie: - Interactief, sober en doeltreffend, “coronaproof” - Burgerpanel aangevuld met belanghebbenden (zie: maatschappelijke effecten) - Representatieve klankbordgroep uit de raad - Diverse interne teams 1e concept: overleg belanghebbenden Compleet? Toepasbaar/Werkbaar/omgevingswetproof? Wordt het er beter van (zie doelen)? Reacties verwerken Tussenoverleg portefeuillehouder (meerdere keren gedurende traject) Definitief concept toetsen bij belanghebbenden: Compleet? Toepasbaar/Werkbaar/omgevingswetproof? Wordt het er beter van (zie doelen)? Reacties verwerken College- en raadsvoorstel

Bureau (Rena Heilema) (div teams)

25

Q2 2021

Q2 2021

Rena Heilema Bureau

15

Q2 2021

Bureau Rena Heilema Rena Heilema Bureau

8

Q3 2021

10

Q3 2021

Rena Heilema 8 Q4 2021 Financiën 4 Bekendmaking in Gemeenteblad Vergunningen & 1 Q4 2021 Handhaving Communicatie Rena Heilema 1 Q4 2021 Communicatie 4 1) De ureninzet van het bureau is niet apart geraamd, dat zit in de offerte. Het bureau is wel genoemd in dit plan van aanpak zodat duidelijk is wie de trekker is van een actiepunt. 2) Selecteren bureau: Zowel voor Laren als voor Blaricum moet een Groenplan worden opgesteld. Deze twee opdrachten worden -mogelijk maar niet noodzakelijk- uit efficiency-oogpunt aan één bureau gegund. Bij de selectie worden beide wethouders betrokken, en zal een keuze worden gemaakt doe voor beide gemeenten acceptabel is. 7. Relatie met andere projecten en plannen Het groenplan heeft relatie met diverse andere ruimtelijke plannen, zowel vastgestelde plannen als plannen in wording/uitvoering. Een greep uit mogelijk relevante plannen staat hieronder. Deze lijst wordt aan het begin van het project gespecificeerd. Plan Groenbeleidsplan Visiedocument ‘Groene Vingers’ Laren Groenbeheerplan Laren Regenklaar Aanpassing kapbeleid

Vastgesteld 1998 2010 2010 lopend project lopend project 3

BESTUURS/PROJECTOPDRACHT

Project Groene Schakel / Bestemmingsplan natuurgebieden Crailo Lopende bouwplannen, inbreidingen Groot onderhoud, wegenaanleg Onderhoudsplan Brink Klimaatbeleidsplan Laren 2018-2022

8.

lopend project lopend project

(Rand)voorwaarden

Algemeen: - Omgevingswetproof - Participatie / draagvlak - Geeft opties voor besparing op structurele kosten groenonderhoud Gebied: Het plan heeft betrekking op de gehele openbare ruimte in Laren. Tijdens het opstellen van het plan wordt uiteraard rekening gehouden met relevante groengebieden van derden. Budget: In de begroting 2020 van Laren is in totaal € 25.000 opgenomen voor opstellen leidraad inrichting openbare ruimte (€ 5.000), actualisatie groenbeleidsplan (€ 10.000) en opstellen bomen beleid (€ 10.000). Waar mogelijk zal ernaar worden gestreefd een lager bedrag uit te geven. Geraamde kosten: Inhuur extern bureau, inclusief: - Opstellen groenvisie, groenstructuurplan, groenbeleidsplan, groenbeheerplan (korte termijn) - Voorbereiding enquête burgerpanel en belanghebbenden - Presentatie raadscommissie Raming ureninzet: Projectleider Medewerkers groen Communicatie Juridisch adviseur Diversen

100 uur 40 uur 20 uur 20 uur 20 uur

Doorlooptijd: Zie paragraaf 5: Aanpak Kwaliteit: - Het Groenplan voldoet aan de onder “Doelstelling” beschreven uitgangspunten; - In het Groenplan zijn de relevante doelen en uitgangspunten in de huidige (groen)plannen zoals genoemd in paragraaf 7 verwerkt; - Inwoners en andere belanghebbenden worden betrokken bij het Groenplan op basis van een door het adviesbureau op te stellen communicatieplan. - Het Groenplan bevat in ieder geval de volgende hoofdstukken en onderdelen (maximaal aantal pagina’s): o Visie en ambities (2 pag.) 4

BESTUURS/PROJECTOPDRACHT

o

o

o

o

o

Groenstructuur (10 pag.)  Huidige karakteristieke structuren (hoofd- en nevenstructuur, “pareltjes”)  Gewenste structuren  Gewenste beeld  Benodigde maatregelen  Ondersteund met kaartmateriaal en foto’s/afbeeldingen Groenbeleid (10 pag.)  Waarde, functie, gebruik van de groenstructuren  Duurzame en beheerbewuste inrichting  Klimaatadaptatie  Ecologie en biodiversiteit  Uitgiftecriteria (koop, huur, zelfbeheer)  Opties voor besparing op onderhoudskosten  Randvoorwaarden Groenbeheer (10 pag.)  intensief / extensief  Kwantiteit en kwaliteit  effectief en efficiënt Financiën (1 pag.)  Kosten / baten  investeringsplanning Samenvatting (1 pag.)

Organisatie: Stuurgroep Projectleider adviesbureau Wethouder Laren Projectleider (ambtelijk) Projectgroep Projectleider (ambtelijk) Medewerker adviesbureau Communicatieadviseur Medewerker Groen Adviesgroep Jurist Medewerker Omgevingsvisie Groenaannemer Klankbordgroep Communicatie en informatievoorziening: Het adviesbureau stelt een planning op van overlegmomenten met bestuurlijke en ambtelijke opdrachtgevers en andere betrokkenen, waaronder de overlegmomenten zoals benoemd in de Aanpak. Daarnaast worden de opdrachtgevers geïnformeerd via de gebruikelijke overlegmomenten zoals het PHO overleg Openbare Ruimte. In een later stadium zal worden besloten over het op te stellen communicatieplan. Na besluitvorming door de Raad wordt het Groenplan officieel bekend gemaakt via het Gemeenteblad.

5