Voorstel Raad 16683

Onderwerp

Uitgifte cumulatief preferente aandelen Stedin

Portefeuillehouder

Jan-Willem van den Beukel

Registratienummer

BR2100035

Datum Raad

3 juni 2021

Gevraagde beslissing: 1. In te stemmen met de verkrijging voor maximaal € 13.522.000,- van de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen Stedin. 2. De reserve Enecogelden te verlagen met het bedrag waarvoor de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen Stedin verkregen worden, en de algemene reserve met dit bedrag te verhogen.

0. Samenvatting Investeringsopgave Stedin De energietransitie vraagt om grote aanpassingen aan het energiesysteem. In het Energieakkoord is afgesproken dat netbeheerders als partners in de energietransitie het energienet gereed moeten maken voor een duurzame toekomst. In het Klimaatakkoord zijn deze afspraken verder bekrachtigd. Om de aanpassingen aan het netwerk te doen die de energietransitie mogelijk maken, investeert Stedin jaarlijks steeds meer. Dit is nodig om decentraal opgewekte elektriciteit van wind- en zonneparken te transporteren, om wijken te verwarmen met een duurzaam alternatief voor aardgas en over te stappen op elektrisch koken. Ook wordt de laadinfrastructuur voorbereid op de komst van miljoenen elektrische auto’s en bussen. De investeringen die hiermee gepaard gaan, komen bovenop de reguliere investeringen die nodig zijn om het huidige elektriciteits- en gasnet goed te laten functioneren. In totaal zullen de benodigde investeringen door Stedin tot 2030 ongeveer 7 miljard euro bedragen. WACC-systematiek en voorfinanciering Wetgeving bepaalt dat Stedin investeringen die nu worden gedaan, pas na enkele jaren gefaseerd mag doorberekenen aan klanten om zo het gereguleerde rendement op haar investeringen te maken. De inkomsten van de netbeheerder stijgen dus als gevolg van de reguleringssystematiek met vertraging met de investeringsverplichtingen mee.

Hierdoor moeten de benodigde investeringen tijdelijk voorgefinancierd worden. Dit gereguleerde rendement wordt berekend middels de vermogenskostenvergoeding (WACC) welke wordt vastgesteld door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in haar zogenaamde “methodebesluit”. De aanhoudend lage rentestand op de geld- en kapitaalmarkt leidt tot een

1

lagere WACC. De ACM bepaalt deze vergoeding iedere vijf jaar met een nieuw methodebesluit en de verwachting is dat de WACC voor de aankomende periode 2022-2026 laag blijft. De rentelasten van Stedin dalen door de lage rentestand, maar door de WACC-systematiek zal ook de winst dalen, waardoor onvoldoende kasstromen worden gegenereerd om vanuit de operatie de investeringen te kunnen (voor)financieren. Doordat er te weinig vrije kasstroom beschikbaar is om het investeringsprogramma binnen de gestelde tijdslijnen vanuit de eigen operatie te financieren, ontstaat er een (externe) kapitaalbehoefte. Stedin verwacht, naast enkele miljarden aan additioneel vreemd vermogen, tussen de 750 miljoen en 1 miljard euro aan extra eigen vermogen nodig te hebben in de periode tot 2027. Deze kapitaalbehoefte is tijdelijk, omdat de gerealiseerde investeringen renderen en de piek in investeringen gerelateerd aan de energietransitie in de komende tien tot twintig jaar ligt. Traject Langetermijnfinanciering (LTF) De Aandeelhouders van Stedin zijn tijdens de AvA van 6 februari 2019 voor het eerst op de hoogte gesteld over enerzijds de toename van het investeringsvolume als gevolg van de energietransitie, en anderzijds de gevolgen daarvan op de financiële positie van Stedin.

Om de financiële uitdagingen van Stedin in kaart te brengen en de optimale oplossingsrichting te verkennen zijn Stedin en de Aandeelhouderscommissie (AHC) een gezamenlijke werkgroep gestart. Door Stedin en de AHC is in de communicatie naar de aandeelhouders dit traject steevast aangeduid als LTF, of voluit Lange Termijn Financiering. LTF is een langdurig proces (geweest) dat door verschillende fasen is gegaan. Dit had onder andere betrekking op de aanleiding en hoogte van de kapitaalbehoefte, de verschillende mogelijke oplossingsrichtingen ter invulling van de kapitaalbehoefte, mogelijke efficiencyslagen in de bedrijfsvoering, de risico’s, en de uitwerking van het definitieve voorstel. Het volledige verloop van traject LTF is weergegeven in hoofdstuk 3 van het begeleidende AHCadvies (Bijlage 3/ T21.03497). Beoogde kapitaalstorting Uiteindelijk heeft dit traject geresulteerd in het door de AHC gesteunde definitieve voorstel van Stedin tot een kapitaalstorting van de aandeelhouders van € 200 miljoen door uitgifte van cumulatief preferente aandelen. Met deze storting wordt in de kapitaalbehoefte voor de korte termijn voorzien, en behouden de aandeelhouders de flexibiliteit omtrent het al dan niet verder versterken van het eigen vermogen na het nieuwe methodebesluit van de ACM, wanneer meer duidelijkheid is over de te behalen rendementen in de periode 2022-2026.

Met een kapitaalstorting van € 200 miljoen blijft Stedin enerzijds in de periode voor het huidige methodebesluit binnen de kaders van haar financiële beleid, namelijk het behoud van haar kredietwaardigheid en het continueren van haar A- credit rating bij kredietbeoordelaar S&P, en anderzijds wordt hiermee een bedrag gestort dat in elk scenario op de lange termijn beschikbaar gesteld zou moeten worden.

2

Ook zijn de risico’s in relatie tot de kapitaalstorting in kaart gebracht en waar mogelijk zo goed als kan gemitigeerd. Dit heeft onder andere geresulteerd in de governance wijziging die met deze kapitaalstorting is verbonden. Deze governancewijziging reflecteert in de optiek van de AHC en Stedin een goede balans tussen zeggenschap en grip aan aandeelhouderszijde, maar ook voldoende slagkracht en autonomie voor het bestuur van Stedin. Zie hoofdstuk 6 van het AHC-advies voor meer informatie over de governance wijziging. Conclusies en aanbevelingen Aandeelhouderscommissie (AHC) De AHC heeft zich gedurende het LTF-traject bij laten staan door juridisch adviseur Loyens en Loeff en financieel adviseurs Capitium en Rothschild & Co.. De uiteindelijke unanieme conclusie en aanbeveling van de AHC, gestoeld op onder meer de expertise van haar adviseurs, is dat de introductie van de cumulatief preferente aandelen, de daarmee samenhangende kapitaalstorting van € 200 miljoen en de aanpassingen van de governance zowel in het belang van Stedin als in het belang van de aandeelhouders zijn. De AHC stelt verder dat de aandeelhouders, mede gelet op de energietransitie, gebaat zijn bij een financieel robuuste netbeheerder met voldoende investeringsruimte, maar geeft geen advies over het al dan niet participeren in deze kapitaalinjectie.

Dit is ter discretie van de aandeelhoudende gemeenten zelf omdat de financiële omstandigheden per gemeente verschillen. Investeringsvoorstel Het uiteindelijke definitieve investeringsvoorstel, welke op 31 maart 2021 door Stedin aan haar aandeelhouders (en dus de gemeente Lansingerland) is voorgelegd omvat naast de omvang van de voorgestelde kapitaalstorting (ad € 200 miljoen) en het instrument dat is gekozen om de storting te effectueren (cumulatief preferente aandelen), ook de aanpassing van de governance. Concreet verzoekt Stedin aan haar aandeelhouders om te beslissen over: 1) Het aanpassen van de governance door middel van een statutenwijziging en wijziging van het aandeelhoudersconvenant; 2) Het mogelijk maken van een kapitaalstorting in Stedin van € 200 miljoen, hetgeen wordt ingevuld via de uitgifte van cumulatief preferente aandelen; 3) De mate van waarin een gemeente zelf deelneemt in de kapitaalstorting. Gemeentelijke besluitvorming Het college is bevoegd de besluiten 1 & 2 over de kapitaalstorting te nemen, krachtens artikel 160 Gemeentewet. Dit betekent dat het college reeds het besluit heeft genomen middels collegestuk BW2100143 om op de AvA van 25 juni 2021 te stemmen voor;  Aanpassing van de governance door middel van een statutenwijziging en wijziging van het aandeelhoudersconvenant.

3

Het mogelijk maken van een kapitaalstorting in Stedin van € 200 miljoen, hetgeen wordt ingevuld via de uitgifte van cumulatief preferente aandelen; Gezien het majeure belang van een besluit tot storting van kapitaal in Stedin, en de beoogde aanwending hiervoor van een deel van de pot Eneco-gelden, is al in een eerder stadium aan de Raad meegegeven dat het al dan niet participeren in de kapitaalinjectie (punt 3 van het investeringsvoorstel) een Raadsbesluit omvat. Zie hierover ook de eerdere LTF-correspondentie van de AHC aan onze gemeente, evenals de begeleidende schrijvens. (Zie de meest recente AHC-brief T20.15545 en begeleidend schrijven aan uw Raad U20.10328 in de bijlagen). 

Intekening van de gemeente Lansingerland op de kapitaalinjectie. Investeringsopties Er dient in totaal voor minimaal € 180 miljoen en maximaal € 200 miljoen aan kapitaal ingetekend te worden om daadwerkelijk tot storting (closing) over te gaan. Het besluit om al dan niet te participeren is ter discretie aan alle aandeelhoudende gemeenten afzonderlijk. Gemeenten kunnen voor hun pro rata deel participeren maar ook voor minder, of voor meer (tot maximaal tweemaal hun percentage in gewone aandelen). Met andere woorden als een van de aandeelhouders minder dan pro rata meedoet, is er de mogelijkheid voor andere aandeelhouders om meer dan hun pro rata deel te investeren nemen (en dus ook een hoger jaarlijks preferent dividend te ontvangen). Inleg is gemaximeerd: De mogelijkheid tot meer dan pro rata deelnemen is gemaximeerd doordat het percentage cumulatief preferente aandelen dat een gemeente houdt, niet hoger mag zijn dan tweemaal haar percentage van de gewone aandelen. Concreet betekent dit dat de gemeente Lansingerland niet meer dan 2x 3,38% van het uit te geven aantal aandelen mag houden en dus kan verwerven. N.B.: Om meer dan pro rata te kunnen investeren is het een vereiste dat er aandeelhoudende gemeenten afzien van (pro rata) deelname en er aandelen “beschikbaar” zijn om op te kopen.

Voor de exacte procedure omtrent toewijzing van aandelen na intekening wordt verwezen naar hoofdstuk 12.5 van het AHC-advies. Argumenten voor investering door Lansingerland (deze argumenten zijn onder ‘argumenten’ verder toegelicht: 1.1 Er is een maatschappelijk belang om te investeren. 1.2 Investeren in een nutsbedrijf met een gereguleerde taak is nodig en wettelijk toegestaan. 1.3 Er is geen sprake van Staatsteun. 1.4 We willen ons huidige aandelenbelang beschermen. 1.5 De risico’s zijn verantwoord en zo ver als kan gemitigeerd. 1.6 Investeren in Stedin past in de bestuursopdracht herziening financieringsstructuur.

4

1.7. Het rendement zorgt voor structurele inkomsten in onze meerjarenbegroting 1.8. Er komt (mogelijk) een vervolginvestering aan. Financiële scenario’s De cumulatief preferente aandelen zullen uitgegeven worden tegen een waarde van € 480,69 per aandeel. Gegeven dat de gemeente Lansingerland een aandelenbelang van ~3,38% bezit in Stedin, zal bij de voorgestelde maximale intekening het minimaal te verkrijgen aantal cumulatief preferente aandelen 14.065 zijn (wanneer alle aandeelhouders pro rata intekenen), wat zich vertaald in een investering van € 6.760.905,-. Het maximaal aantal te verkrijgen cumulatief preferente aandelen is in zulks geval 28.130, wat zich vertaald in een maximale investering van € 13.521.810,-. Deze investering levert tegen de huidige coupon van 3% een structureel jaarlijks cumulatief preferent dividend van minimaal € 202.500,- en maximaal € 405.000,-. Door te investeren in Stedin zet de gemeente een actief (liquide middelen) in voor een ander actief (cumulatief preferente aandelen Stedin). Er is dus geen ‘dekking’ nodig. Wel is de consequentie van dit besluit dat er voor een langere periode (looptijd is nog onbekend) financiële middelen worden geïnvesteerd en dus niet op een andere manier kunnen worden aangewend.

De huidige lange termijn liquiditeitsprognose (doorkijk naar circa 2030) geeft aan dat de gemeente op basis van de huidige inzichten (en beleid) de eventuele maximale inleg van € 13.521.810 niet nodig heeft om andere uitgaven te financieren. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Zie hoofdstuk 3 van het AHC-advies voor een uitgebreide procesbeschrijving met de genomen stappen. 2. Maatschappelijk effect Netbeheerders als Stedin zijn gegroeid door fusieprocessen en overnames in het verleden. Dit heeft een efficiencyvoordeel opgeleverd dat aan het gehele verzorgingsgebied ten goede komt. Dit betekent wel dat er geen 1-op-1 relatie meer is tussen wat wij als gemeente zelf bijdragen en wij hier aan investeringen voor terug krijgen. Niettemin zou een terugkeer naar afzonderlijke gemeentelijke netten voor iedereen onvoordelig zijn. Zolang het ingebrachte kapitaal een adequate vergoeding krijgt, en optimaal wordt ingezet met oog op maatschappelijk rendement, is dit ook voor elke afzonderlijke aandeelhouder de meest voordelige uitkomst. De AHC heeft samen met Stedin de dialoog gevoerd over een voorstel tot kapitaalstorting dat aan alle verschillende belangen tegemoetkomt: de belangen van het bedrijf, de belangen van de aandeelhouders, de lokale, regionale en landelijke maatschappelijke belangen bij een betrouwbare, veilige en duurzame energievoorziening.

De AHC adviseert positief over de invulling van deze voorstellen omdat ze tegemoetkomen aan zowel de geformuleerde belangen van het bedrijf als aan die van de aandeelhouders. Met de storting als zodanig is het maatschappelijk belang gediend.

5

3. Argumenten 1.1 Er is een maatschappelijk belang om te investeren. Stedin maakt voor gemeenten de energietransitie mogelijk door te investeren in verzwaring en verslimming van energienetten binnen haar verzorgingsgebied. Dit komt ten goede aan het energienetwerk, de realisatie van de gemeentelijke RES-ambities en aan de (lokale) werkgelegenheid en economische groei die hiermee gepaard gaan. Een investering in Stedin is een bijdrage aan het maatschappelijke belang van de inwoners en bedrijven in onze gemeente. Hier willen wij als gemeente Lansingerland ook een actieve bijdrage aan leveren. 1.2 Investeren in een nutsbedrijf met een gereguleerde taak is nodig en wettelijk toegestaan. Als gemeente zijn we gebonden aan strakke voorschriften rondom investeringen, beleggingen en de daarbij behorende risico’s. De wet FIDO legt de gemeenten, begrijpelijk, de nodige beperkingen op waardoor het niet mogelijk is om te investeren op de reguliere aandelenmarkt. Investeringen en leningen vanuit gemeenten zullen het publiek belang moeten dienen, beleggen in aandelen is derhalve geen optie. Een investering in cumulatief preferente aandelen van een nutsbedrijf is derhalve toegestaan. 1.3 Er is geen sprake van Staatsteun. Er is geen sprake van Staatssteun in de zin van artikel 107 lid 1 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU).

Zie hiervoor de staatsteunanalyse als bijlage 8 van het AHC-Advies. 1.4 We willen ons huidige aandelenbelang beschermen. De gemeente Lansingerland houdt ~3,38% van de uitstaande aandelen in Stedin en heeft derhalve een overeenkomstig stemrecht. De nu uit te geven cumulatief preferente aandelen geven ook stemrecht en zullen (als groep aandelen) maximaal ~7,72% van het geïnvesteerd kapitaal en dus het aantal stemmen vertegenwoordigen. Om verwatering van ons belang en onze zeggenschap te voorkomen is minimaal een pro rata deelname benodigd. 1.5 De risico’s zijn verantwoord en zo ver als kan gemitigeerd. De AHC is van mening dat de aan de investering verbonden risico’s verantwoord zijn. Het risico van geen of te laag rendement is ondervangen door de keuze voor het instrument van cumulatief preferente aandelen, met een voorspelbaar preferent rendement op basis van een transparant en marktconform prijsmechanisme, met een periodieke herijking. Er is een vooraf afgesproken marktconform rendement, dat bij te lage winsten hetzij ten laste van reserves, hetzij in latere jaren alsnog zal worden uitgekeerd. 1.6 Investeren in Stedin past in de bestuursopdracht herziening financieringsstructuur.

Door de verkoop van de aandelen in Eneco (en het daarmee gepaard gaande verlies van structurele dividendinkomsten) en de geprognotiseerde verlaagde dividenden van Stedin op de gewone aandelen zijn de structurele inkomsten van onze gemeente fors afgenomen. Daarnaast

6

odervinden we structurele (financiële) uitdagingen in het sociale domein. Middels de bestuursopdracht herziening financieringsstructuur is onderzoek gedaan naar de bestedingsmogelijkheden van Enecogelden om te komen tot renderende investeringen, waar investeren in bedrijven met een publiek belang, en dus Stedin, als een concrete oplossing is aangemerkt. Door te investeren in Stedin zet de gemeente een actief (liquide middelen) in voor een ander actief (cumulatief preferente aandelen Stedin). Er is dus geen ‘dekking’ nodig. Wel is de consequentie van dit besluit dat er voor een langere periode (looptijd is nog onbekend) financiële middelen worden geïnvesteerd en dus niet op een andere manier kunnen worden aangewend. De huidige lange termijn liquiditeitsprognose (doorkijk naar circa 2030) geeft aan dat de gemeente op basis van de huidige inzichten (en beleid) de eventuele maximale inleg van € 13.521.810 niet nodig heeft om andere uitgaven te financieren. 1.7. Het rendement zorgt voor structurele inkomsten in onze meerjarenbegroting. Financieel gezien is het rendement van 3% een aantrekkelijke investering om vanuit onze incidentele pot Eneco-gelden een structurele stroom aan baten te creëren. Er dient een fors gat in de structurele begroting gedicht te worden door de wegvallende Eneco en Stedin dividenden.

Wanneer er maximaal ingetekend (en toegewezen) wordt kunnen we structureel 405 duizend euro aan dividend per jaar tegemoetzien. 1.8. Er komt (mogelijk) nog een vervolg investeringsvraag aan. Stedin heeft het totaal benodigde additionele eigen vermogen tot 2027 becijferd op 750 miljoen tot 1 miljard bij continuering van het huidige financiële beleid. Bij volledige invulling van de kapitaalbehoefte door de huidige aandeelhouder, loopt het pro rata deel van de gemeente Lansingerland dan op tot een mogelijke totale investering van € 33,8 miljoen. De korte termijn kapitaalbehoefte ad 200 miljoen wordt met het huidige verzoek ingevuld maar er moet na het methodebesluit nog een beslissing genomen worden over invulling van de lange termijn kapitaalbehoefte. Het is juist nu een opportuun moment om meer dan pro rata in te tekenen en te proberen om zoveel mogelijk aandelen te vergaren uit deze tranche. Wanneer de volgende tranches ook ingevuld zouden worden met kapitaal vanuit de huidige aandeelhouders, zal er een nieuwe kapitaalvraag aan ons worden voorgelegd. Op zulk een moment kunnen we altijd voor minder (of niet) intekenen als we nu meer dan pro rata aandelen weten te verwerven, zodat we uiteindelijk op een pro rata deel uitkomen.

Echter, als er nieuwe aandeelhouders uit het verzorgingsgebied zich inkopen en deze vervolg kapitaalinjectie voor hun rekening nemen, of wanneer de kapitaalvraag met hybride obligaties wordt ingevuld dan wel een downgrade acceptabel blijkt en er geen kapitaal meer benodigd is, zal er voor ons geen toekomstige mogelijkheid tot investeren in Stedin meer materialiseren, en dus geen kans meer om structurele baten te vergaren.

7

4. Kanttekeningen 1.1 Kan deze investering niet door nieuwe aandeelhouders gedaan worden? Mede vanwege de wettelijk aan gemeenten gegeven regie bij de energietransitie vindt de AHC het een logische gedachte dat alle gemeenten en provincies die in het verzorgingsgebied van Stedin liggen, ook aandeelhouder van Stedin zijn. Overheden kunnen echter niet verplicht worden aandeelhouder van hun netbeheerder te worden. In de wet is hierover niets bepaald. Dit betekent dat er, aansluitend op eerste verkennende gesprekken die al door Stedin zijn gevoerd, door Stedin en AHC gezamenlijk een gestructureerde dialoog zal worden gestart gericht op het eventueel toetreden van nieuwe aandeelhouders binnen het huidige verzorgingsgebied. Dit is juist een van de redenen om de totale lange termijn financieringsbehoefte van Stedin op te splitsen in een korte termijn kapitaalvraag die nu in gevuld dient te worden, en een lange termijn kapitaalvraag die concreter wordt na bekendmaking van het nieuwe methodebesluit. Voor de invulling van de korte termijn kapitaalbehoefte is deze dialoog nog niet ver genoeg gevorderd, en spelen er nog een aantal belemmerende randzaken (bijvoorbeeld de Remuclaim).

Wanneer het methodebesluit 2022-2026 formeel is gepubliceerd en de omvang van de toekomstige kapitaalbehoefte globaal duidelijk is, kan een nieuwe aandelenuitgifte aan de orde zijn, die zowel op bestaande als op nieuwe aandeelhouders gericht kan zijn. Zowel ambtelijk als bestuurlijk zal er een onverminderde inspanning geleverd worden om evenwichtig aandacht te blijven besteden aan de evenredige bijdrage in de financiering van gemeenten die nu geen aandeelhouder zijn maar wel in het verzorgingsgebied van Stedin liggen, in lijn met de motie van de Raad aangenomen op 28 mei 2020. Zie ook hoofdstuk 11.3 van het AHC-advies. 1.2 Kan de ACM niet meer ruimte bieden in de WACC zodat Stedin de investeringen vanuit haar kasstromen kan voorfinancieren? De AHC heeft contact gezocht met de minister van Economische Zaken en Klimaat en met de ACM, om de verwachtingen voor het beleid vanuit het Rijk te kunnen bepalen, en om hen te verzoeken om met een aantal maatregelen de financiële opgave van Stedin te helpen verminderen. Gelet op de enorme opgave die ons land nog te wachten staat, zal de financiering van de energietransitie niet van de politieke agenda verdwijnen, maar naar verwachting juist ook een rol gaan spelen in de komende kabinetsformatie. Voor nu lijkt er echter nog geen beneficiaire keuze door het Rijk en de ACM gemaakt te zijn die de problematiek van Stedin verkleind.

Zie ook hoofdstuk 11.2 van het AHC-advies.

8

1.3 Wordt deze investering ooit terugbetaald? In het voorstel van Stedin worden de preferente aandelen uitgegeven zonder einddatum. De afwezigheid van afspraken over terugbetaling is een vereiste voor kredietbeoordelaars om het instrument als eigen vermogen te kunnen rekenen. Dat heeft als gevolg dat deelnemende aandeelhouders geen zicht hebben op terugbetaling van de kapitaalstorting. Voor de gemeente Lansingerland is dit een acceptabel risico. Op basis van de huidige inzichten en financieel beleid is de verwachting dat een eventuele maximale kapitaalstorting van € 13.522.000,voorlopig (huidige indicatie 5-10 jaar) opgevangen kan worden binnen het liquiditeitsoverschot (dat ontstaan is c.q. ontstaat na de verkoop van de aandelen Eneco en de verkoop van gronden). Mochten in de toekomst de uitgaven van de gemeente (aanzienlijk) gaan toenemen dan kan er een liquiditeitstekort/nieuwe lening behoefte ontstaan. In dat geval kunnen de aandelen niet zomaar worden verkocht. Het risico kan zijn dat op dat moment de rente op aan te trekken leningen hoger is dan het coupon rendement op de cum prefs. Dit risico is voldoende gemitigeerd door het periodiek (elke vijf jaar) herijken van de coupon op basis van de dan geldende marktrentes. Bij een stijgende marktrente zal de coupon derhalve mee stijgen. Zie voor meer informatie hoofdstuk 5.2.5 t/m 5.2.7 van het AHC-advies.

Wel is overeengekomen dat overkapitalisatie moet worden vermeden, wat betekent dat als Stedin een hogere credit rating dan A- verkrijgt of de FFO/Net debt ratio boven een bepaalde drempel komt overtollig kapitaal aan de aandeelhouders wordt uitgekeerd. Zie hiervoor hoofdstuk 6 van het AHC-advies. Ook laten de berekeningen van de adviseurs zien dat op de lange termijn (na 2040) bij Stedin de ruimte kan ontstaan om additionele uitkeringen te doen, wanneer de investeringspiek geweest is en er niet langer voorgefinancierd hoeft te worden, maar deze berekening is gevoelig voor veranderende omstandigheden. Zie ook hoofdstuk 7.3 van het AHC-advies. 1.4 Ondanks de verscherpte governance kent deze investering risico’s op afwaardering. De hoogte van de kapitaalstorting of anders gesteld de verkrijgingsprijs van de cumulatief preferente aandelen is het bedrag waarmee de financiële vaste activa op onze gemeentelijke balans moeten worden verhoogd. Echter, in de loop der tijd kan de waarde van de onderneming en daarmee ook de aandelen wijzigen. Indien de marktwaarde van Stedin voor een langere periode lager is dan de verkrijgingsprijs c.q. de gemeentelijke boekwaarde, en afwaardering, en er geen perspectief is op herstel dan bestaat de mogelijkheid dat een gemeente de boekwaarde deels of in zijn geheel moet afwaarderen wat een verliesneming c.q.

last betekent die moet worden opgevangen met andere middelen. Op basis van de huidige prognoses en het gereguleerde karakter van Stedin ziet de AHC dit als een (zeer) beperkt risico. Daarnaast zijn de strategische en governance risico’s voldoende gemitigeerd en sterk afgenomen door de verbeterde grip en begrenzingen. De statutenwijziging brengt de zeggenschapverhoudingen op een vergelijkbaar niveau als dat van andere overheidsdeelnemingen wat beschouwt kan worden als “market practice”. Zie hoofdstuk 7 van het AHC-advies voor meer duiding omtrent de risico’s.

9

5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De cumulatief preferente aandelen zullen uitgegeven worden tegen een waarde van € 480,69 per aandeel. Gegeven dat de gemeente Lansingerland een aandelenbelang van ~3,38% bezit in Stedin, zal bij de geadviseerde maximale intekening het minimaal te verkrijgen aantal cumulatief preferente aandelen 14.065 zijn (wanneer alle aandeelhouders pro rata intekenen), wat zich vertaald in een investering van € 6.760.905,-. Het maximaal te verkrijgen cumulatief preferente aandelen is in zulks geval 28.130, wat zich vertaald in een maximale investering van € 13.521.810,-. Deze investering levert tegen de huidige coupon van 3% een structureel jaarlijks cumulatief preferent dividend van minimaal € 202.500,- en maximaal € 405.000,-. Door te investeren in Stedin zet de gemeente een actief (liquide middelen) in voor een ander actief (cumulatief preferente aandelen Stedin). Er is dus geen ‘dekking’ nodig. Wel is de consequentie van dit besluit dat er voor een langere periode (looptijd is nog onbekend) financiële middelen worden geïnvesteerd en dus niet op een andere manier kunnen worden aangewend. De huidige lange termijn liquiditeitsprognose (doorkijk naar circa 2030) geeft aan dat de gemeente op basis van de huidige inzichten (en beleid) de eventuele maximale inleg van € 13.521.810 niet nodig heeft om andere uitgaven te financieren. 6.

Juridische aspecten  Gemeentewet artikel 55 lid, artikel 86 lid 2, artikel 25 lid 2, artikel 2 lid 3, artikel 160.  Wet openbaarheid bestuur artikel 10 lid 1 onder c en lid 2 onder b.  Artikel 107 lid 1 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU). 7. Duurzaamheid Stedin maakt voor gemeenten de energietransitie mogelijk door te investeren in verzwaring en verslimming van energienetten binnen haar verzorgingsgebied. Dit komt ten goede aan het energienetwerk, de realisatie van de gemeentelijke RES-ambities en aan de (lokale) werkgelegenheid en economische groei die hiermee gepaard gaan. Een investering in Stedin is een bijdrage aan het maatschappelijke belang van de inwoners en bedrijven in onze gemeente Hier willen wij als gemeente Lansingerland ook een actieve bijdrage aan leveren. 8. Extern draagvlak/ burgerparticipatie N.v.t. 9. Verdere procedure Onderstaand het schema met de informatiebijeenkomsten welke voor de raadsleden zullen worden georganiseerd. Intekening verloopt via de griffie die zal afstemmen met de secretaris van de AHC.

10

Datum Woensdag 28 april Dinsdag 11 mei Maandag 17 mei

Wethouders -

Raadsleden 17:00-19:00 17:00-19:00 17:00-19:00

Wijze van toelichting Digitaal Digitaal Digitaal

Zie hoofdstuk 12 van het AHC-advies voor de verdere (technische) vervolgstappen:

Bijlagen Volgnummer

Documentnaam

Corsanummer

Geheim

1

Rapport Lange termijn financiering

T21.03531

JA

2

Financieel gezond in de energietransitie

T21.03495

3

AHC-Advies

T21.03497

4

Samenvatting rapport Rothschild & Co

T21.03532

JA

5

Samenvatting rapport Capitium

T21.03533

JA

6

Brief Uitgifte preferente aandelen Stedin

T21.03498

7

AHC aanbiedingsbrief informatiepakket

T21.03499

8

AHC-brief d.d. 17 december 2020 Begeleidend schrijven college bij AHC brief d.d. 17 december 2020

T20.15545

9

U20.10328

11

Datum Raad

3 juni 2021

Registratienummer

BR2100035

Onderwerp

Uitgifte cumulatief preferente aandelen Stedin

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - Er is een maatschappelijk belang om te investeren. - Investeren in een nutsbedrijf met een gereguleerde taak is nodig en wettelijk toegestaan. - Er is geen sprake van Staatsteun. - We willen ons huidige aandelenbelang beschermen. - De risico’s zijn verantwoord en zo ver als kan gemitigeerd. - Investeren in Stedin past in de bestuursopdracht herziening financieringsstructuur. - Het rendement zorgt voor structurele inkomsten in onze meerjarenbegroting - Er komt (mogelijk) nog een vervolginvestering aan. Rekening te houden met - Gemeentewet artikel 55 lid, artikel 86 lid 2, artikel 25 lid 2, artikel 2 lid 3, artikel 160; - Wet openbaarheid bestuur artikel 10 lid 1 onder c en lid 2 onder b; - Artikel 107 lid 1 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU). Besluit 1. In te stemmen met de verkrijging voor maximaal € 13.522.000,- van de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen Stedin. 2. De reserve Enecogelden te verlagen met het bedrag waarvoor de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen Stedin verkregen worden, en de algemene reserve met dit bedrag te verhogen. Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 3 juni 2021, de griffier,

drs. Marijke Walhout

12