[U26.00913] Huisvestingsplan statushouders Lansingerland 2026 en interbestuurlijk toezicht Provincie Zuid-Holland_Zwartgemaakt
Tekst van het document
De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS Van College van B&W Onderwerp Huisvestingsplan statushouders Lansingerland 2026 en interbestuurlijk toezicht Provincie Zuid-Holland Datum Ons kenmerk 26 mei 2026 U26.00913 Geachte raadsleden, Met het ambitieuze huisvestingsplan dat vorig jaar oktober 2025 (bijlage 1, T25.05988) is vastgesteld hebben wij de taakstelling over 2025 behaald en is deels de achterstand die is ontstaan in de jaren 2023 en 2024 ingelopen. Hiermee liggen wij op koers om de oorspronkelijke doelstellingen die zijn vastgesteld in het huisvestingsplan uit oktober 2025 te halen en per 1 augustus 2027 de taakstelling te behalen. We voldoen met de uitvoering van het huisvestingsplan aan de wettelijke plicht om tijdig in goede huis vesting te voorzien. Dit is mede mogelijk dankzij de bouwproductie van de gemeente Lansingerland waar vele woningzoekenden een passende plek vinden. Specifiek voor sociale huurwoningen zijn wij de gemeente in onze woonregio Rotterdam die de grootste absolute toevoeging heeft gerealiseerd met 558 extra woningen (T26.01716, bijlage 2, overzicht netto toevoegingen sociale huurwoningen (bron: CBS)). De bouw van deze woningen draagt eraan bij dat iedereen in Lansingerland een fijn thuis heeft in een fijne buurt. Dit draagt bij aan de gezonde samenleving.
Zoals in de recent vastgestelde omgevingsvisie 2.0 (T25.00524) focussen we ons hierbij met name op het huisvesten van doelgroepen die daar niet zelfstandig in kunnen voorzien. Hierbij gaat het om doelgroepen zoals starters, jongeren en ouderen. We bieden ook ruimte voor speciale doelgroepen zoals statushouders omdat wij deze gespreid over de wijken willen huis vesten om de integratie te bevorderen. Hier gaan wij mee door in de komende periode tussen 2026 en 2040 met het ambitieus nieuwbouw-programma van circa 11.000 woningen, waarvan circa 6.500 betaal bare woningen en circa 3.400 sociale huurwoningen. Interbestuurlijk toezicht Provincie: bestuurlijke coulance en verzoek aanscherpen huisvestingsplan Op 4 februari jl. bent u geïnformeerd met de raadsinformatiebrief (U26.00377, bijlage 3) over de stand van zaken interbestuurlijk toezicht door de Provincie Zuid-Holland op de taak van huisvesting status houders. Hierin is ook aangekondigd dat de Provincie nog de inhoudelijke beoordeling nog moest afronden op dat moment. De Provincie heeft op 24 februari jl. in zijn beoordelingsbrief (I26.05226, bijlage 4) op verzoek van de gemeente bestuurlijke coulance toegepast en onze gemeente op trede 4 van de interventieladder gehouden tot 1 juli 2026.
In de bijlage 5 (T26.02151) ziet u het overzicht van de huidige stappen en geplande stappen van de Provincie Zuid-Holland in het interbestuurlijk toezicht. Deze leiden zonder uitstel vanuit de Provincie Zuid-Holland tot een plaatsing op trede 5 en indeplaatsstelling per 1 juli 2026. De Provincie komt tot deze beoordeling op basis van het huisvestingsplan van onze gemeente uit oktober 2025 en het bestuurlijk overleg hierover met de gedeputeerde en de Commissaris van de 1/4
Koning op 30 januari 2026. De Provincie stelt nu aanvullend de voorwaarde dat de gemeente het huisvestingsplan aanscherpt en actualiseert op de volgende punten en getoetst op de haalbaarheid met de betrokken partijen: » Een korter en realistischer tijdpad waardoor we 2 maanden eerder de taakstelling behalen, gericht op het substantieel versnellen van de huisvesting. » Maatregelen die onvoorwaardelijk uitvoerbaar zijn, zonder afhankelijkheid van nog niet vastgestelde locaties. » Bredere oriëntatie welke locaties geschikt zijn voor (tijdelijke) inzet. » Een nadere uitwerking van mogelijkheden om de bestaande woningvoorraad effectiever in te zetten. Inhoudelijke aanscherping huisvestingsplan Goede huisvesting van statushouders in de gemeente is belangrijk om deze doelgroep een toekomst perspectief te bieden. Bovendien bevordert het de doorstroming van deze groep waardoor druk van de asielketen afgaat. Daarom is er wederom gekeken naar de aanscherping van het huisvestingsplan. Het huisvestingsplan (T26.01310, bijlage 3) is op de volgende punten aangescherpt en geactualiseerd: » In plaats van 1 oktober 2027 behalen we nu op 1 augustus 2027 de taakstelling. » Er zijn maatregelen genomen voor de besluitvorming over de realisatie van flexwoningen bij LOO2. De samenwerkingsovereenkomst met BPD Smartbuilds is getekend op 12 maart jl.
en de BOPA voor deze ontwikkeling is gereed gemaakt om te delen met de gemeenteraad. Aan de Provincie is de bredere oriëntatie opgestuurd welke locaties geschikt zijn voor tijdelijke inzet en daarin is ook het tijdspad t.o.v. LOO2 onderbouwd. » De scenario’s voor de locatie Oudelandselaan/ Noordeindseweg zijn uitgewerkt om te delen met de gemeenteraad. Hierbij wordt een voorstel gedaan voor permanente woningen die de bestaande woningvoorraad vergroten en daardoor er een effectievere inzet mogelijk is voor zowel statushouders, starters en ouderen. We sturen met dit project op versnelde realisatie op korte termijn. » We verkennen de mogelijkheid om tijdelijk statushouders te huisvesten in voorzieningen voor arbeidsmigranten. Dit is een tijdelijke extra maatregel als extra doorstroomlocatie voordat LOO2 zal worden gerealiseerd. Hierbij is randvoorwaardelijk dat de Rijksoverheid de financiering voor deze aanpak borgt. Provinciale context Tijdens het bestuurlijk overleg op 30 januari jl. is ook aangegeven dat wij als Lansingerland zelf de regie willen behouden. De Provincie Zuid-Holland heeft aangegeven dat zij indeplaatsstelling zien als laatste redmiddel en blijven inzetten op maatwerk en bestuurlijk overleg. De complexiteit van de opgaven speelt niet alleen in Lansingerland. 21 van de 50 gemeente in Zuid-Holland voldoen per 1 januari 2026 aan de taakstelling.
De overige 29 gemeenten zitten op trede 3, 4 en 5. De Gedeputeerde Staten van de Provincie Zuid-Holland heeft op 23 maart jl. besloten om over te gaan tot indeplaatsstelling bij de gemeenten Voorne aan Zee, Leidschendam-Voorburg, Krimpenerwaard en Zwijndrecht voor de huisvesting van statushouders (bijlage 4, I26.05224). Deze 4 gemeenten zijn tot nu toe de enige die geplaatst zijn op trede 5 van het interbestuurlijk toezicht. Maar de Provincie gaat nu nog niet over tot het zelf uitvoeren van de huisvesting en doet dat bij trede 6. De Provincie geeft de gemeenten tot 1 april 2027 om de taak stelling te behalen. Hierbij komen er nog wel bestuurlijke overleggen in juli 2026 en na het toetsmoment 2/4
op 1 januari 2027. Dan kan de Provincie alsnog beslissen om over te gaan tot plaatsing op trede 6 en het overnemen van de taak op kosten van de gemeente. Landelijke context We zien dat huisvesting statushouders een landelijk probleem is waarbij de landelijke politiek met het nieuwe kabinet oplossingen moet bieden aan de gemeente. De Rijksoverheid heeft in Kamerbrief van 20 maart jl. (I26.05228) aangegeven het huidige wetsvoorstel die de voorrang voor statushouders schrapt in te trekken. Er komt een nieuw wetsvoorstel voor in de plaats en wij zullen deze blijven volgen. We steunen hierin de VNG bij de inzet op bouwen en wonen voor 2026 (bijlage 4, I26.05227). Op pagina 6 staat ook de inzet dat gemeenten zelf moeten kunnen bepalen of zij woonruimten met voorrang aan bieden aan statushouders. Daarom is bij ons aangescherpt huisvestingsplan het voorbehoud dat de Rijksoverheid samenhangend beleid voert op asiel en statushouders en de voorrang voor statushouders blijft bestaan. Vervolgstappen Het aangescherpte en geactualiseerde plan (T26.01310) is conform het verzoek van de Provincie gedeeld voor 1 juni 2026 (U26.00912, bijlage 7). De gemeenteraad behandeld nog het raadsvoorstel voor de BOPA van LOO2 en ontvangt nog de scenario’s voor Oudelandselaan/ Noordeindseweg ter bespreking.
De Provincie zal de gemeente uitnodigen voor een bestuurlijk overleg rond juli 2026 voor een nieuw bestuurlijk overleg over het aangescherpt huisvestingsplan. Daarna neemt de Provincie Zuid-Holland weer een beslissing in zijn rol als toezichthouder of zij over gaan tot indeplaatsstelling of wederom bestuurlijke coulance toepassen. Wij zullen u op de hoogte houden wanneer de Provincie Zuid-Holland een beslissing neemt in het college over het wel of niet plaatsen van de gemeente Lansingerland op trede 5. Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland Gemeentesecretaris Burgemeester Bijlagen: 1. Huisvestingsplan statushouders gemeente Lansingerland 2025 (T25.05988) 2. Overzicht netto toevoegingen sociale huurwoningen (bron: CBS) (T26.01716) 3. Raadsinformatiebrief stand van zaken interbestuurlijk toezicht door de Provincie Zuid-Holland op de taak van huisvesting statushouders (U26.00377) 4. Huisvestingswet: huisvesting vergunninghouders - Beoordeling 1 januari 2026 Provincie Zuid-Holland (I26.05226) 5. Overzicht van de huidige stappen en geplande stappen van de Provincie Zuid-Holland in het interbestuurlijk toezicht (T26.02151) 3/4 Art. 23 lid 1 sub i AVG - persoonsgegevens derden Art. 23 lid 1 sub i AVG - persoonsgegevens derden 6. Aangescherpt huisvestingsplan statushouders Lansingerland 2026 (vergunninghouders) (T26.01310) 7.
VNG inzet bouwen en wonen 2026 (I26.05227) 8. Kamerbrief over vervolg wetsvoorstel verbod op voorrang voor statushouders (I26.05228) 9. Reactiebrief aan de Provincie Zuid-Holland over de wettelijke taakstelling statushouders (vergunninghouders) (U26.00912) 4/4