[U25.05770] Zienswijze gemeenteraad van Lansingerland bij het ontwerp van de Herziening Omgevingsbeleid 2025 van de provincie Zuid-Holland

Per email: Provincie Zuid-Holland Team Omgevingsbeleid Postbus 90602 2509 LP Den Haag

Van

Gemeenteraad van Lansingerland

Onderwerp

Zienswijze gemeenteraad van Lansingerland bij het ontwerp van de Herziening Omgevingsbeleid 2025 van de provincie Zuid-Holland

Datum

12 december 2025

Ons kenmerk

U25.05770

Geachte heer, mevrouw, Tot en met 15 december 2025 staat de zienswijzeprocedure van de Herziening van het Omgevingsbeleid open. De gemeenteraad van Lansingerland maakt van deze zienswijzemogelijkheid gebruik. De voorgenomen beleidswijzigingen in de omgevingsverordening, de omgevingsvisie en het omgevingsprogramma die raken aan wind(turbines) en de leefomgeving van onze inwoners zijn aanleiding voor onze reactie. De gemeenteraad van Lansingerland beschouwt deze zienswijze niet als ‘procedure’ in het licht van de afgesloten bestuursovereenkomst. Maar als gangbare mogelijkheid om tot het beste besluit te komen. Gericht op een goede ruimtelijke ordening en een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 1. Omgevingsverordening Afstandsnormen (Goereese model) Diverse regionale overheden maken gebruik van eigen lokale afstandsnormen. Voorbeelden hiervan zijn Goeree Overflakkee (het ‘Goereese model’) en de provincie Gelderland. In Lansingerland is in het verleden ook een afstandsnorm vastgesteld van 650 meter. In de Herziening van het Omgevingsbeleid ontbreekt een dergelijke afstandsnorm en aan de Lansingerlandse afstandsnorm wordt geen gevolg gegeven. Terwijl voldoende afstand van groot belang is voor bescherming van de leefomgeving van inwoners van Lansingerland.

Toepassing van het Goereese model, dat uitgaat van een afstand van minimaal 900 meter tussen windturbines en buurtschappen (en 450 meter tot individuele woningen), zou diverse locaties voor windenergie in Lansingerland uitsluiten. Zolang dit debat in Provinciale Staten niet beslecht is, is de gemeenteraad van mening dat er geen nieuwe locaties moeten worden aangewezen die niet passen in het Goereese model. Wij verzoeken u daarnaast om passende afstandsnormen op te nemen in de omgevingsverordening. Groene Hart en windturbines Naar aanleiding van het advies van de Commissie MER op het NRD plan-MER windenergie Lansingerland hebben diverse Statenleden vragen gesteld in de Statencommissie Ruimte & Milieu. De Commissie MER heeft 1/5

in haar advies gesteld dat windturbines in het Groene Hart uitgesloten zijn door het eigen beleid van de Provincie. Sindsdien is er brede overeenstemming in Provinciale Staten dat de interpretatie van de Commissie MER juist is. En dat de vigerende Omgevingsverordening niet toelaat dat er in het Groene Hart windturbines worden geplaatst. De gemeenteraad van Lansingerland vraagt u om geen locaties voor windenergie toe te staan in het Groene Hart, voordat Provinciale Staten een weloverwogen beleidswijziging ten aanzien van windturbines in het Groene Hart hebben goedgekeurd. Overigens is de gemeenteraad van Lansingerland van mening dat er geen plek is voor windturbines in het Groene Hart. 7.3.7.a Groenblauwe Netwerk Het Groenblauwe Netwerk is een nieuw onderwerp in de Omgevingsverordening, dat voortkomt uit de landelijke Nota Ruimte en maakt deel uit van het Ruimtelijk Arrangement Rijk – Provincie Zuid-Holland. Hierin zijn afspraken gemaakt over het Ontwikkelingsperspectief NOVEX Zuidelijke Randstad om Landschapspark Zuidvleugel te creëren. Onderdeel van dit Landschapspark is Deelgebied Rotte. In dit deelgebied wordt een Verbindende Groenblauwe Schakel gecreëerd tussen het Bentwoud en het reeds aanwezige recreatiegebied langs de Rotte (van Rotterdam tot de A12).

De status van het Groenblauwe Netwerk lijkt nergens gedefinieerd, maar zal logischerwijs tenminste gelijkwaardig zijn aan die van het aangrenzende Bentwoud. Het Bentwoud maakt officieel geen deel uit van Natuur Netwerk Nederland, maar heeft wel die status. De regels die voor het Natuur Netwerk Nederland gelden, gelden ook voor het Bentwoud en het Groenblauwe Netwerk. In Natuur Netwerk Nederland is plaatsing van windturbines weliswaar niet 100% uitgesloten. Maar er zijn wel strikte voorwaarden aan verbonden. Zo moet het areaal gecompenseerd worden en moet verstoring worden voorkomen. Bij een Verbindende Groenblauwe Schakel als die van de Rotte lijkt compensatie logischerwijs ecologisch onmogelijk. Doordat, eens de schakel is doorbroken, de verbindende functie is verdwenen en compensatie op een andere locatie dit niet oplost. Op kaart 24, bijlage II van de Herziening Omgevingsverordening zijn locaties voor windenergie aangegeven. De als “Locatie voor windenergie” bestempelde Locatie Kruisweg-oost overlapt de Verbindende Groenblauwe Schakel van de Rotte. Dit is logischerwijs en ecologisch niet correct. De schakel wordt hiermee immers doorbroken. Wij verzoeken om het deel van de “Locatie voor windenergie” dat de Verbindende Groenblauwe Schakel overlapt te verwijderen van kaart 24.

Wij vragen dit ook te doen tot een afstand van 600 meter van het Groenblauwe Netwerk, omdat windturbines leiden tot verstoring. 7.76 tweede lid, Bijlage II, kaart 24, Locaties voor windenergie Primair Op kaart 24 zijn Kruisweg-oost en Noordpolder naar onze mening ten onrechte opgenomen en aangemerkt als “Locaties voor windenergie” in de Omgevingsverordening. In het Omgevingsbeleid wordt onderscheid gemaakt tussen “Zoekgebieden voor windenergie”, als genoemd in de Omgevingsvisie, en “Locaties voor windenergie”, als genoemd in de Omgevingsverordening. In het concept-planMER windenergie Lansingerland is sprake van de “Zoekgebieden voor windenergie” Kruisweg-oost en Noordpolder. In maart 2026 zal dit concept-planMER naar verwachting door Gedeputeerde 2/5

Staten definitief gemaakt worden. En planning is dat het medio juni dat jaar voorgelegd wordt aan Provinciale Staten voor goedkeuring. Tegelijkertijd kunnen voorbereidende handelingen worden verricht om deze zoekgebieden in de Omgevingsvisie Herziening 2025 op te nemen. Net zoals de zoekgebieden in Holland Rijnland, Midden-Holland en Drechtsteden. Ook de Herziening 2025 zal dan medio juni 2026 voorgelegd worden aan Provinciale Staten voor goedkeuring. Daarna start pas de procedure om deze zoekgebieden om te zetten naar concrete “Locaties voor windenergie” in de Omgevingsverordening. Wij zijn van mening dat in dit proces een stap wordt overgeslagen. In onze ogen is de eerste stap die genomen moet worden het opnemen van de beoogde plekken voor windenergie als “Zoekgebied voor windenergie” in de Omgevingsvisie. Pas na vaststelling door Provinciale Staten kan in onze ogen de procedure starten om de zoekgebieden om te zetten in “Locaties voor windenergie” op kaart 24 van de Omgevingsverordening. Subsidiair Gedeputeerde Staten nemen een beslissing over een (voorkeurs)locatie voor windenergie. Hierbij worden specifieke delen van de zoekgebieden voor windenergie aangemerkt als “Locatie voor windenergie”.

Het is daarbij naar ons idee niet de bedoeling dat de hele zoekgebieden, of heel Nederland, aangemerkt worden als “Locatie voor windenergie”, waarbij achteraf de gebieden waar geen windturbines komen weer worden verwijderd. Ook wijzen wij erop dat u de beslissing over een conceptvoorkeurslocatie (nog) niet genomen heeft. Als het, juridisch gezien, al mogelijk was de stap van “Zoekgebied voor windenergie” in de Omgevingsvisie over te slaan, dan denken wij dat het alsnog voorbarig is om de gehele, of delen van de zoekgebieden Kruisweg-oost en Noordpolder te bestempelen als “Locatie voor windenergie”. Wij verzoeken u om dit niet te doen. 2. Omgevingsvisie 3.1.1 Zoekgebieden windenergie In het Ontwerp van de Herziening Omgevingsbeleid 2025 wordt onderscheid gemaakt tussen Zoekgebieden voor windenergie, opgenomen in de Omgevingsvisie, en Locaties voor windenergie, opgenomen in de Omgevingsverordening. In paragraaf 3.1.1 is de kaart Zoekgebieden Windenergie opgenomen. Deze kaart is in onze ogen niet volledig. Wij missen op deze kaart de Zoekgebieden voor windenergie in de gemeente Lansingerland, die nu naar onze mening abusievelijk als Locatie voor windenergie staan aangemerkt in de Omgevingsverordening. In het rapport “Windenergie gemeente Lansingerland” van 24 februari 2025 geeft de Commissie MER aan dat de gebieden in Lansingerland Zoekgebieden zijn.

In de “Nota van beantwoording zienswijzen concept NRD plan-MER windenergie gemeente Lansingerland” reflecteert de Provincie in hoofdstuk 5 op het advies van de Commissie MER en spreekt van “het nog vast te stellen zoekgebied” (blz. 69). De Zoekgebieden voor windenergie in Lansingerland zijn echter nog niet door Provinciale Staten vastgesteld. In de brief van Gedeputeerde Staten over “Provinciaal beeld voortgang RES' en 2025” van 11 november 2025 (PZH-2025-882281238) wordt gesteld: “Het opnemen van zoekgebieden voor windenergie in de Omgevingsvisie betekent niet dat er direct windturbines geplaatst worden. Verdere keuzes hierover worden samen met de RES-regio en betrokken partners gemaakt. Pas als specifieke locaties in de Omgevingsverordening worden opgenomen, kunnen 3/5

gemeenten vergunning verlenen. Na de definitieve vaststelling van deze herziening start het vervolgproces: de modulaire Herziening Energietransitie. De provincie werkt hierin nauw samen met de RES-regio's om te bepalen welke zoekgebieden uitgewerkt kunnen worden tot concrete locaties voor windenergie. Deze locaties worden vervolgens opgenomen in de Omgevingsverordening.” De gemeenteraad van Lansingerland verzoekt u om het proces conform bovenstaande passage te volgen. Daarom verzoeken wij de provincie om in de Herziening Omgevingsbeleid 2025 de Locaties voor windenergie in Lansingerland uit kaart 24 van de Omgevingsverordening te halen en toe te voegen aan de kaart Zoekgebieden Windenergie in de Omgevingsvisie. 3. Omgevingsprogramma 3.1.1.5. Uitwerken RES-zoekgebieden zon en wind (vervallen) Primair De volgende passages uit ad 2: Kaders, Wind, worden in de Herziening Omgevingsbeleid 2025 verwijderd: “Indien de zoekgebieden in het vervolgproces van de RES worden gecontinueerd of concreet wordt uitgewerkt, is een mogelijke volgende stap deze te verwerken in de regels en kaarten (voorheen kaart 16, nu kaart 24, wind) in de Omgevingsverordening. Conform de besluitvorming in PS ondersteunt de Provincie in deze fase de uitwerking van zoekgebieden voor wind in het Groene Hart niet.

Deze maatregel heeft betrekking op de zoekgebieden zoals deze zijn opgenomen in de door PS vastgestelde RES 1.0.” Bovenstaande letterlijk geciteerde passages zijn onderdeel van afspraken met de RES-partners en zijn zowel door Provinciale Staten vastgesteld, als door de gemeente Lansingerland. In onze ogen is het daarom voor het verwijderen van deze afspraken uit het Omgevingsbeleid ook nodig dat beide RES-partners het hiermee eens zijn. Verder zijn de zoekgebieden uit de RES 1.0 vastgelegd in kaarten, die ook verwijderd worden uit het Omgevingsprogramma. De kaarten zijn een weergave van de spelregels voor plaatsing van windturbines, zoals deze zijn vastgelegd in de RES: op grote bedrijventerreinen, langs grote infrastructuur (snelwegen) en langs grote vaarwegen. Wij verwachten dat deze spelregels in de RES nog steeds van toepassing zijn, ongeacht of deze in het Omgevingsprogramma worden geschrapt of niet. In het coalitieakkoord “Krachtig Zuid-Holland 2023-2027” wordt bovendien expliciet genoemd dat de Provincie zich zal houden aan de afspraken in de RES. Wij gaan ervan uit dat dit niet alleen geldt voor de inspanningsverplichting om de doelen te halen, maar ook voor het respecteren van de afgesproken spelregels. Deze binden net zozeer de gemeente Lansingerland als de provincie Zuid-Holland.

Subsidiair De spelregels van de RES zijn gericht op “Zoekgebieden voor windenergie”, en van toepassing op “Locaties voor windenergie”, zoals vastgelegd in bijlage II, kaart 16 (nu 24) van de Omgevingsverordening. Dit omdat Locaties altijd eerst Zoekgebieden zijn geweest. De windturbines op de oude kaart 16 staan allemaal langs snelwegen of op grote bedrijventerreinen. Wij vragen u om deze spelregels niet te negeren op de nieuwe

4/5

kaart 24. Ten overvloede voegen we daaraan toe dat de zoeklocaties Kruisweg-Oost (grotendeels) en Noordpolder niet voldoen aan het criterium ‘langs grote infrastructuur (snelwegen).’ Tot slot Wij begrijpen dat er meerdere (ruimtelijke) uitdagingen in onze provincie zijn die tot dilemma’s leiden. Dat neemt niet weg dat wij als gemeenteraad van de gelegenheid gebruik maken om via deze zienswijze op te komen voor de belangen van onze inwoners. Wij zijn altijd bereid om met u hierover in gesprek te gaan. Met een vriendelijke groet, gemeenteraad van Lansingerland

Eveline Hamelink-van Rens Griffier

Contactgegevens

Jules Bijl Burgemeester

Gemeenteraad van Lansingerland Postbus 1 2650 AA Lansingerland

Email

griffie@lansingerland.nl

Bijlage(n): Zienswijze van de gemeenteraad van Lansingerland bij het ontwerp van de Herziening Omgevingsbeleid 2025 van de provincie Zuid-Holland

5/5