[U25.02632] Berkel centrum Oost

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Bespreekstuk Berkel centrum Oost

Datum

3 juni 2025

Ons kenmerk

U25.02632

Samenvatting Het project Berkel Centrum Oost vormt de laatste stap in de implementatie van het Mobiliteitsplan Berkel (2016) en de verdere ontwikkeling van het centrumgebied. Met dit initiatief wordt de oostzijde van het centrum aantrekkelijker en beter bereikbaar gemaakt. De herinrichting draagt bij aan een prettigere verblijfsomgeving, met ruimte voor vergroening en 110 extra parkeerplaatsen - een mooie impuls voor zowel bewoners als bezoekers. Tegelijkertijd werkt woningcorporatie 3B-Wonen aan de herontwikkeling van de Hergerborch-locatie naar 80 sociale huurwoningen, wat bijdraagt aan de versterking van het woonaanbod in het gebied. Tijdens de voorbereiding van de aanbesteding bleek dat o.a. de actuele marktomstandigheden leiden tot hogere kosten dan oorspronkelijk geraamd. Hierdoor is extra krediet nodig voor de realisatie van het project. Er kan echter ook gekozen worden voor een gefaseerde uitvoering, waarbij een aantal onderdelen van het project later in de tijd worden uitgevoerd. De te realiseren doelstellingen van het project blijven dan onveranderd. Dit bespreekstuk heeft als doel te horen hoe de raad(scie) denkt over twee alternatieve uitvoeringsaanpakken van het project: -

het in één keer uitvoeren van het project en daarvoor 2,5 miljoen extra krediet te verstrekken of;

-

het gefaseerd uitvoeren van het project door één of meer onderdelen later in de tijd uit te voeren zodat de kredietbehoefte op korte termijn beperkt is.

Aan de gemeenteraad wordt gevraagd haar mening uit te spreken ten aanzien van de voorgestelde alternatieve uitvoeringsaanpakken, zodat het college op basis daarvan een raadsvoorstel kan opstellen. De voorkeur van het college gaat uit naar alternatief 1: het in één keer uitvoeren van het project.

1/10

Inleiding Het project Berkel Centrum Oost heeft als doel de oostelijke kant van het centrum te transformeren, met als resultaat een verbeterde bereikbaarheid en verhoogde verblijfskwaliteit in dit dynamische deel van de gemeente. Bovendien wordt er ruimte gecreëerd voor 110 extra parkeerplaatsen, terwijl tegelijkertijd de openbare ruimte wordt vergroend. Woningcorporatie 3B-Wonen werkt daarnaast aan de herontwikkeling van de Hergerborch-locatie tot 80 sociale huurwoningen, wat een waardevolle toevoeging is aan het woningaanbod in het gebied. Op 11 juli 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan goedgekeurd. Het is nog niet onherroepelijk vanwege het beroep dat door één partij is aangetekend. Bij de uitwerking van het voorlopig inrichtingsplan naar een definitief plan voor de openbare ruimte, werd de kostenraming uit 2022 volgens de Standaard Systematiek Kostenramingen (SSK) herzien. Het bleek dat de kosten hoger uitvallen dan het oorspronkelijke budget. De definitieve raming toont een stijging van de kosten naar C 8,17 miljoen, in plaats van de eerder geraamde C 4,52 miljoen. Dit betekent een extra benodigde financiering van C 3,65 miljoen, maar met enkele pragmatische besparingsaanpassingen kunnen we het tekort beperken tot C 2,5 miljoen en tegelijkertijd voldoen aan de door de raad gestelde eisen en doelstellingen.

Gezien de hoogte van de extra kredietbehoefte en de financiële situatie van de gemeente is het ook denk­ baar om een alternatieve strategie voor de uitvoering te kiezen, waarbij één of meer onderdelen van het project later in de tijd worden uitgevoerd. Op een later moment wordt ook dan voldaan aan de door de raad gestelde eisen/doelstellingen. Alvorens een raadsvoorstel te doen verneemt het college graag hoe de raad denkt over de alternatieve uitvoeringsaanpakken van het project: -

het in een keer uitvoeren van het project en daarvoor een fors extra krediet van 2,5 miljoen te verstrekken;

-

of het gefaseerd uitvoeren van het project door één of meer onderdelen later in de tijd uit te voeren zodat de kredietbehoefte op korte termijn beperkt is.

Nadat in het onderstaande eerst nog een toelichting is gegeven op de kostenstijging, worden deze aanpakken hieronder nader toegelicht.

Toelichting kostenstijging De kostenstijging is te wijten aan verschillende factoren, zoals de verfijning van de kostenramingen, noodzakelijke infrastructurele aanpassingen en de toename van bouwkosten. Ook zijn er enkele ontwerpkeuzes en beleidsaanpassingen doorgevoerd die financiële impact hebben gehad. Verfijning SSK-Raming De extern opgestelde raming was gemaakt op basis van een stedenbouwkundig masterplan in een schetsontwerpfase, waarin veel elementen nog in ontwikkeling waren en pas later verder geoptimaliseerd konden worden. In de schetsontwerpfase is het gebruikelijk om een risicopercentage toe te passen om onzekerheden op te vangen. Hoewel de toegepaste 10% risico-opslag/reservering een goede start was,

2/10

bleek het in de praktijk niet voldoende om de stijging van de investerings- en uitvoeringskosten op te vangen. Noodzakelijke infrastructurele aanpassingen in de ondergrond Conform de projectfase van destijds zijn geen uitgebreide milieukundige of geotechnische onderzoeken uitgevoerd voorafgaand aan de opstelling van de SSK-raming. Nu het project richting uitvoering gaat is de ondergrond onderzocht en zijn een aantal noodzakelijke aanpassingen in de ondergrondse infrastructuur aan het licht gekomen. Een voorbeeld hiervan is het verleggen van de hoofdriolering die nu aanwezig is op het Hergerborch-terrein. Aangepast maatvoering parkeerplaatsen Bij de initiële raming uit 2022 is uitgegaan van een parkeervakbreedte van 2,40 meter om het door de raad gewenste aantal parkeerplaatsen van extra 110 te realiseren. Door de alsmaar toenemende breedte van auto’s dient voor kort parkeren inmiddels van 2,50 meter te worden uitgegaan. Deze correctie heeft geleid tot een toename van het benodigde parkeeroppervlak en dus hogere kosten. Indexatie van kosten Sinds 2022 zijn bouw- en materiaalkosten fors gestegen door onder andere geopolitieke oorzaken. Doordat de kosten niet zijn geïndexeerd en ook het verleende krediet niet (staand beleid), leidt dat tot extra kosten en een extra financieringsbehoefte.

Alternatief 1: ‘in één keer uitvoeren’ Het in één keer uitvoeren is volgens de geactualiseerde raming C 3,65 miljoen duurder. Ter beperking van de extra kredietbehoefte is gekeken naar bezuinigingsmaatregelen. Na overleg met afdeling Beheer is geconcludeerd dat de omliggende wegen zoals de Raadhuislaan, Terpstraat en Molenwerfstraat in zeer goede staat zijn en geen totale reconstructie nodig hebben. Om de kostenstijging deels op te vangen zonder afbreuk te doen aan de doelstellingen van het project, waaronder de toevoeging van 110 extra parkeerplaatsen, kunnen daarom de volgende no-regret-maatregelen worden doorgevoerd: »

Beperkte reconstructie van de Terpstraat rondom het KPN-pand (n.b.de oostelijke toegang langs het politiebureau tot de Terpstraat wordt wel beperkt tot fietsers en voetgangers;

»

Geen reconstructie van de Raadhuislaan;

»

Geen reconstructie van de Molenwerfstraat.

De resterende extra kredietbehoefte bedraagt op basis van de bezuinigingsmaatregelen 2,5 miljoen.

3/10

Figuur 1 inrichtingsplan Berkel Centrum Oost met no-regret-maatregelen.

Niet-haalbare alternatieve bezuinigingsmaatregelen

Bij het verkennen van mogelijke bezuinigingsopties zijn ook een aantal alternatieve maatregelen onderzocht. Hoewel deze ideeën op het eerste gezicht kansrijk leken, zijn ze na nadere analyse niet haalbaar gebleken vanwege technische, verkeerskundige of beleidsmatige overwegingen: »

Vervangen van bruggen door dammen Deze maatregel is onderzocht, maar niet toegestaan door het Hoogheemraadschap vanwege waterhuishoudkundige eisen.

»

Samenvoegen van twee bruggen tot één Vanuit verkeerskundig oogpunt is dit sterk af te raden. Om de veiligheid van alle weggebruikers te garanderen, is het essentieel dat gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer (fietsers en voetgangers) gescheiden blijven.

»

Versoberen van de materialisatie Hoewel dit op korte termijn kosten zou besparen, is het niet in overeenstemming met de vastgestelde

4/10

kwaliteitsambities voor het centrumgebied. Het Stedenbouwkundig Masterplan schrijft het gebruik van hoogwaardige materialen voor, passend bij de gewenste uitstraling en beleving van het centrum. »

Geheel afzien van de nieuwe ontsluiting via de verlengde Molenwerfstraat Ondanks dat de raad, in het in 2019 vastgestelde Nota van Uitgangspunten, deze optie biedt is het afzien van de nieuwe ontsluiting niet aan te bevelen. Deze optie wijkt af van het vastgestelde Steden­ bouwkundig Masterplan en het bestemmingsplan. Bovendien is uit de verkeerskundige variantenstudie gebleken dat deze ontsluiting het meest effectief is. De nieuwe verbinding draagt bij aan een betere spreiding van het verkeer, vermindert de druk op de Molenwerfstraat en verbetert de bereikbaarheid van het centrum. Uit het verkeerskundig onderzoek blijkt ook dat het verplaatsen van de aansluiting tussen de Molenwerfstraat en Raadhuislaan naar het oosten leidt tot een gunstigere verkeersverdeling tussen oost en west (via Raadhuislaan, Laan van Romen en Gemeentewerf).

Alternatief 2: 'Gefaseerd uitvoeren' Het project heeft hetzelfde resultaat als alternatief 1, maar een drietal uitvoeringsonderdelen kunnen op een later moment worden gefinancierd en uitgevoerd. Hierdoor kan het extra benodigde krediet op korte termijn beperkt. Het betreft de volgende drie onderdelen, die hieronder in de brief nader worden toegelicht: 1.

Verlengde Molenwerfstraat later aanleggen.

2.

Fietsververbinding tussen de Raadhuishof en het Annie M.G. Schmidt Park/ Metropolitaan fietspad

3.

Werkzaamheden aan de Terpstraat- KPN-pand later uitvoeren.

later aanleggen.

5/10

Faseringsmaatregel 1) Verlengde Molenwerfstraat later aanleggen

Figuur 2 faseringsmaatregel 1: Verlengde Molenwerfstraat later aanleggen.

Wanneer ervoor wordt gekozen om voorlopig geen rijbaan aan te leggen over het Berkels dijkje, is ook een aanpassing van het kruispunt met de Raadhuislaan niet direct nodig. Voor een goede bereikbaarheid kan in dat geval een tijdelijke verbinding worden gerealiseerd tussen de Raadhuislaan en het parkeerterrein voor de Hoogvliet. Het voorlopig afzien van de extra ontsluiting betekent dat het verkeer voorlopig via de Raadhuislaan blijft rijden om de Molenwerfstraat en Raadhuishof te bereiken. Om deze aansluiting mogelijk te maken, zullen in het ontwerp enkele parkeervakken worden verwijderd. Deze tijdelijke vermindering van parkeer­ plaatsen kan gecompenseerd worden door tijdelijk extra parkeerruimte aan de Raadhuishof te realiseren.

6/10

Indicatie uit te stellen kosten: ^

Rijbaan Berkels dijkje

C 900.000,-

(later aanleggen rijbaan, wandelpad, groen e.d.) ^

Raadhuislaan

C 150.000,-

(kruising aanpassen voor de aansluiting van 'Rijbaan Berkels dijkje' niet nodig) ^

P-terrein Molenwerfstraat

C -50.000,-

(kosten voor ontsluiting/verbinding Raadhuislaan-Molenwerfstraat)

_______________ +

Totaal:

C1.000.000,-

7/10

Faseringsmaatregel 2) Fietsververbinding tussen de Raadhuishof en het Annie M.G. Schmidt Park/ Metropolitaan fietspad later aanleggen

Figuur 3 Faseringsmaatregel 2: later aanleggen van de fietsverbinding met het Annie M.G. Schmidtpark

Er kan voor worden gekozen om de aanleg van de fiets- en voetgangersverbinding tussen het Annie M.G. Schmidtpark /Metropolitane fietspad en de Raadhuishof voorlopig uit te stellen. In dat geval is ook de aanleg van het fietspad langs de Molenwerfstraat niet direct noodzakelijk. Deze tijdelijke maatregel levert een besparing op, zonder gevolgen voor het aantal beschikbare parkeerplaatsen binnen het project. Indicatie uit te stellen kosten: »

Fietspad Raadhuishof

C 455.000,-

(niet aanleggen verbinding voor fietsers/voetgangers) »

Molenwerfstraat-Raadhuishof

C 15.000,-

(niet aanleggen fietspad, maar in plaats daarvan gras) + Totaal: C 470.000,-

8/10

Kanttekening De huidige verkeersbelasting op de Molenwerfstraat is hoog en verkeersonveilig in combinatie met het langzaam verkeer dat zonder voorzieningen gebruik moet maken van dezelfde verkeersruimte als het autoverkeer.

Faseringsmaatregel 3) uitstellen van werkzaamheden aan de Terpstraat- KPN-pand

Figuur 4 fasenngsmaatregel 3: uitstel van werkzaamheden aan de Terpstraat- KPN-pand

Er kan worden gekozen om de ontwikkeling van het deelgebied rond het KPN-pand voorlopig uit te stellen. Dit biedt de mogelijkheid om het voormalige KPN-gebouw voorlopig te behouden. Een gevolg van deze keuze is dat er binnen het project tijdelijk circa 32 parkeerplaatsen minder beschikbaar zijn.

9/10

Indicatie uit te stellen kosten: ^

KPN-pand- Terpstraat

C550.000,-

(niet aanleggen parkeerterrein e.d.) ^

Niet slopen voormalig KPN-gebouw

C 50.000,-

(let op: mogelijk kosten voor het verwijderen van asbest) ___________________ + Totaal:

C600.000,-

Tot slot Aan de gemeenteraad wordt gevraagd haar mening uit te spreken ten aanzien van de voorgestelde alternatieve uitvoeringsaanpakken, zodat het college op basis daarvan een raadsvoorstel kan opstellen. De voorkeur van het college gaat uit naar het in één keer uitvoeren van het project.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Jules Bijl Gemeentesecretaris

Burgemeester

10/10