[U25.00323] Beoordelingscriteria voor keuze locatie nieuwkomers

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Beoordelingscriteria voor keuze locatie nieuwkomers

Datum

19 februari 2025

Ons kenmerk

U25.00323

Geachte raadsleden,

Aanleiding U ontving recent de brief met nummer U24.05840 met betrekking tot de criteria bij het zoeken van nieuwe locaties voor opvang en huisvesting van nieuwkomers. In deze brief leest u hoe de criteria verder zijn aangescherpt en aangevuld naar aanleiding van het gesprek met onze inwoners en betrokkenen in de dialoogbijeenkomst op 13 januari en de behandeling in de commissie Samenleving op 16 januari. Als college zijn we zowel u als raad als de aanwezigen op de dialoogbijeenkomst erkentelijk voor uw betrokkenheid en bruikbare en constructieve inbreng. Terugblik dialoogbijeenkomst 13 januari In de dialoogbijeenkomst gingen ongeveer 45 betrokkenen met ons en elkaar het gesprek aan over de opvang van nieuwkomers. De centrale vraag was hoe gastvrij we als gemeente Lansingerland willen zijn. Net als bij de bijeenkomst in de commissie Samenleving kwam de wens naar voren om te onderzoeken of het mogelijk is opvang en huisvesting van nieuwkomers in de buurt van voorzieningen en in wijken te situeren. Het vestigen aan de rand van of buiten de kernen genoot bij veel deelnemers niet de voorkeur. Commissie samenleving 16 januari Na de bespreking door de commissie Samenleving constateert het college dat er op hoofdlijn steun is voor de voorgenomen criteria. Eén van de criteria waar nagenoeg alle partijen inbreng op leverden was de schaalgrootte.

In het bijzonder in relatie tot asielopvang. Het college waardeert uw kijk hierop: enerzijds het belang van een zekere schaalgrootte met het oog op door het COA te bieden voorzieningen en anderzijds het belang van kleinschaligheid. Naast schaalgrootte werd door alle partijen aandacht gevraagd voor het bevorderen van integratie­ mogelijkheden van nieuwkomers. Daarmee zou asielopvang of de huisvesting van statushouders het liefst in de wijken plaatsvinden, in de buurt van andere woningen. Dit heeft een relatie tot, maar is niet

1/5

hetzelfde als het criterium “afstand tot voorzieningen”. Aan de hand van de commissievergadering en dialoogbijeenkomst hebben we daarom het criterium “integratiemogelijkheden” toegevoegd. Ook werd in de commissie aandacht gevraagd voor het financieel effect van de planning. Het college heeft geconstateerd dat het waardevol is dit punt als zelfstandig criterium toe te voegen. Veel van de sprekers benadrukten dat het goed zou zijn om, gelet op het feit dat de behoefte en noodzaak voor asielopvang en huisvesting van statushouders altijd aan verandering onderhevig is, locaties ook voor andere doeleinden of doelgroepen in te zetten. Bijvoorbeeld voor de huisvesting van eigen inwoners. De meeste partijen gaven aan het belangrijk te vinden spreiding van de doelgroepen over de kernen na te streven. Een gedeelde ambitie vanuit uw raad is om ervoor te zorgen dat de vervolgopvang van asiel­ zoekers aansluit op de beëindiging van de asielopvang in de “Tobias 2”. Dit om te voorkomen dat bewoners weer naar andere gemeenten worden verhuisd of zelfs terug moeten naar Ter Apel. Mede naar aanleiding van het gesprek in de commissie heeft het college besloten om - in een nog nader te bepalen vorm - een oproep te doen aan particulieren en bedrijven om eventuele beschikbare locaties of percelen bij ons kenbaar te maken.

Omvang en reikwijdte opgave Oekraïense ontheemden Op dit moment vangen wij als gemeenten in totaal 172 Oekraïense ontheemden in gemeentelijke opvangvoorzieningen op (LOO1 en Zorg en Herstel Centrum). Beoogd is de bestuurlijke ambitie om minimaal 300 Oekraïense ontheemden op te vangen, verder in te vullen door de realisatie van LOO2. Graag informeren wij u als de haalbaarheidsstudie en de gesprekken met externe partners afgerond zijn en er definitieve helderheid is over de haalbaarheid van de realisatie. Taakstelling huisvesting statushouders De taakstelling voor statushouders is tot en met 1e helft 2025 nog circa 200 personen. De taakstelling werkt cumulatief. Naast andere maatregelen zoals woningdelen bekijkt het college de mogelijkheid om, bijvoorbeeld met flexwoningen, in de komende jaren meer woningen beschikbaar te stellen voor status­ houders om de achterstand weg te werken. Al dan niet in combinatie met andere doelgroepen. De omvang en precieze invulling van deze aanvullende bouwopgave moet nog worden vastgesteld en zal mede afhangen van de beschikbaarheid van locaties en de nog uit te werken financiële kaders. Opvang asielzoekers De spreidingswet verplicht Lansingerland tot de opvang van 391 asielzoekers (was op 1 -1 -2024: 446), waarvan 61 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (hierna: AMV-ers) (was op 1-1-2024: 38).

Beoordelingscriteria In de zoektocht om van een longlist via een shortlist naar een keuze van locaties te komen, waarderen gemeentelijke experts locaties aan de hand van de beoordelingscriteria. Graag lichten we die criteria wat uitgebreider toe. De criteria voor statushouders en asielopvang zijn soms verschillend. Waar dit van toepassing is, staat dit bij de criteria aangegeven. Deze criteria zijn met het vaststellen van voorliggende brief vastgesteld door het college.

2/5

1) Omvang opvang van asielzoekers De omvang van een opvang is een criterium. We zien we de nadrukkelijke meerwaarde van kleinschalige opvanglocaties, mede gelet op de inpasbaarheid in wijken en buurten. Anderzijds zien we ook dat een zekere omvang van de locatie helpt om goede afspraken met het COA te maken over voorzieningen ten behoeve van de bewoners en omwonenden. Waar de grenzen precies liggen zal onderdeel zijn van gesprek met het COA, maar in algemene zin geldt dat rond de 150 personen het kantelpunt ligt, waar het COA de opvang als exploitabel ziet. 2) Samenwerking met buurgemeenten Op de longlist komen ook locaties naar voren aan de randen van de gemeente, op grotere afstand van onze kernen en nabijgelegen buurgemeenten. Indien deze locaties verder onderzoek waard zijn, wordt contact gezocht met deze buurgemeenten, met als uitgangspunt dat de asielzoekers gebruik maken van voorzieningen in Lansingerland. 3) Termijn waarop locaties beschikbaar zijn Belangrijk beoordelingscriterium is de termijn waarop de locatie beschikbaar is. Voor asielopvang streven we ernaar om de opvang aan te laten sluiten op de sluiting van de Tobias 2. Ook voor statushouders geldt het streven om tot een spoedige oplevering over te gaan. 4) Duur van de beschikbaarheid van een locatie Het streven is te komen tot (semi)permanente huisvesting en opvang.

Dit maakt dat de inspanningen van de gemeente het meeste renderen. Bij asielopvang geldt dat we tot betere afspraken met bijvoorbeeld het COA kunnen komen als we langjarige opvang beschikbaar stellen. Bij de huisvesting van statushouders geldt dat het voor externe partners ook financieel aantrekkelijker wordt als hen meer zekerheid wordt geboden. 5) Omgevingsvisie Bij motie M2024 (CDA/CU) in het kader van de spreidingswet heeft uw raad uitgesproken om het integrale onderzoek naar locaties voor de huisvesting van asielzoekers, Oekraïners, statushouders en spoedzoekers in eerste instantie te baseren op goede ruimtelijke ordening volgens de kaders van onze Omgevingsvisie. Uiteraard wordt deze motie betrokken bij de beoordeling van beschikbare locaties. Tevens wordt natuurlijk de verbinding gezocht met de herijking van de omgevingsvisie. 6) Invloed op economische activiteiten en woningbouw De potentiële invloed op economische activiteiten, glastuinbouw en/of woningbouw. We beoordelen hierbij of de locaties potentieel (negatieve) invloed kunnen hebben op het functioneren of op plannen van bedrijven of glastuinbouw. Daarnaast geldt dat de te ontwikkelen locaties niet ten koste mogen gaan van plannen voor reguliere betaalbare en gelijkvloerse woningbouw.

7) Leefomgeving, duurzaamheid en mobiliteit We toetsen de te ontwikkelen locaties aan het beleid met betrekking tot de leefomgeving betreffende o.a. landschap, milieu, waterhuishouding, recreatie en natuur. Het beleid met betrekking tot mobiliteit betreft o.a. het effect op verkeersdrukte en verkeersveiligheid.

3/5

8) Afstand tot voorzieningen We hanteren voor asielopvanglocaties de harde (acceptabele) criteria van het COA van maximale afstanden tot voorzieningen als een ov-halte, onderwijs of een supermarkt. Zie hieronder. Voor statushouders gelden deze afstanden als (niet harde) beoordelingscriteria. Afstand tot voorzieningen op basis van criteria COA: Voorziening

Richtlijn

Acceptabel

Supermarkt

15 ioopminuten

30 Ioopminuten

Basisonderwijs

15 ioopminuten

30 Ioopminuten

Voortgezet onderwijs

30 fietsminuten

60 fietsminuten

Aansluiting OV

5 Ioopminuten

15 Ioopminuten

9) De druk op maatschappelijke voorzieningen in de gemeente Zowel bij de ontwikkeling van de asielopvang als bij de ontwikkeling van locaties ten behoeve van de huisvesting van statushouders geldt dat we voorkomen dat deze onevenredig drukken op maatschappelijke voorzieningen van de gemeente. 10) Spreiding over de kernen Als college streven we ernaar, in het verlengde van het criterium rondom de maatschappelijke voor­ zieningen, een zo evenwichtige mogelijke spreiding van huisvesting- en opvangvoorzieningen voor nieuwkomers over de kernen. 11) (Sociale) veiligheid Iedereen moet zich in onze gemeente veilig kunnen voelen. Dat geldt voor onze huidige inwoners en voor nieuwkomers. Ook daar waar de keuze van een locatie invloed heeft op vraagstukken rondom de veiligheid zullen wij daar rekening mee houden. Denk hier bijvoorbeeld aan de invloed op veiligheid en veiligheidsbeleving van afgelegen locaties. 12) Financieel effect De betaalbaarheid van de plannen is van belang. Hierbij wordt met name gekeken naar kosten en opbrengsten voor de gemeente, de korte en lange termijn en risico’s, maar ook naar de exploiteerbaarheid door COA en een corporatie zoals 3B Wonen of een andere partij. De medewerking van deze partners is van belang bij de realisatie van de opgave.

13) Integratiemogelijkheden In de voornoemde dialoogbijeenkomst en de raadscommissiebehandeling werd veel belang gehecht aan het creëren van goede integratiemogelijkheden van nieuwkomers met de inwoners van onze gemeente. Het belangrijkste bij dit criterium is de nabijheid van woningen van inwoners nabij de toekomstige woningen voor statushouders of een opvang voor asielzoekers.

4/5

Van criteria naar locaties In de fase die hierop volgt zal het concreet gaan over specifieke beoogde locaties die het college zal voordragen op basis van een beoordeling van de vastgestelde criteria. Hierbij geldt de verwachting dat een ideale locatie die op alle vlakken maximaal voldoet aan alle gestelde beoordelingscriteria niet voorhanden is. Over de verdere details van dit proces informeren wij u graag nader in een volgende raadsbrief.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Mickel Beckers gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt burgemeester

5/5