[U24.06289] Raadsinformatiebrief Kadernota 2026 GRJR

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Kadernota 2026 GRJR

Datum

11 maart 2025

Ons kenmerk

U24.06289

Geachte raadsleden, Via deze raadsinformatiebrief informeren we u over de Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR). Lansingerland is onderdeel van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond. Hierin werken 13 gemeenten samen aan de beschikbaarheid van specialistische jeugdhulp, crisishulp en jeugdbescherming voor kinderen in de regio Rijnmond. Via de Kadernota maakt de GRJR de visie, verwachtingen en plannen voor 2026 bekend. Gemeenten begroten en verantwoorden zorgkosten vanaf 2026 zelf In de raadsinformatiebrief van 10 december jl. over de opgave jeugdhulp kondigden we al aan dat door het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) alle zorgkosten in de lokale begrotingen moeten worden opgenomen. Daarmee wordt 2026 het eerste jaar waarin de zorgkosten voor regionale specialistische hulp niet meer in de GRJR-begroting worden opgenomen en enkel nog in de gemeentebegroting staan. De GRJR stelt wel een adviesbegroting op voor de individuele gemeenten. De gemeenten besluiten zelf welk bedrag zij opnemen in de begroting. Gemeenten kunnen gemotiveerd afwijken van het GRJR-advies. Geen zienswijze meer op de GRJR zorgkostenbegroting Deze verandering betekent ook dat de GRJR voor de zorgkosten in de begroting geen zienswijzen van de gemeenteraden meer vraagt.

De gemeenteraad gaat immers over de eigen begroting waarin deze zorgkosten worden opgenomen. U kunt wel uw zienswijze geven op de GRJR-begroting met daarin de regionale subsidies (jeugdbescherming, jeugdreclassering en Veilig Thuis) en regionale uitvoeringskosten. In de bijlage vindt u hierover een brief van de GRJR uitvoeringsorganisatie aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Ook de Kadernota zelf is bijgevoegd. Uw inbreng meegeven We nodigen u uit om uw visie of inbreng kenbaar maken aan de wethouder. In de Algemeen Bestuursvergadering (AB) van de GRJR op 11 april 2025 bespreken de wethouders de adviesbegroting 2026 van de GRJR. De wethouder kan uw overwegingen meenemen naar dit AB. 1/3

Inhoudelijke duiding: inzetten op passend(er) en nabii(er) In lijn met de Regiovisie Nabij en Passend (2020), blijft de GRJR zich in 2026 verder inzetten voor passende(re) en nabije(re) jeugdhulp, het verbeteren van de veiligheidsketen volgens het Toekomstscenario en het inperken van de jeugdhulpkosten. Focus op grip op specialistische jeugdhulp en de uitgaven Vanaf 2026 wordt de datavoorziening van de GRJR verbeterd door betere en inzichtelijkere gegevens­ uitwisseling tussen gemeenten en jeugdhulpaanbieders. Dit verbetert de informatiedashboards en draagt bij aan een scherpere monitoring. Als onderdeel van de focus op grip, stuurt de GRJR ook op doelmatig­ heid van de jeugdhulp met verschillende maatregelen zoals kostenbewuste zorgbemiddeling en het ontwikkelen van passend en kosteneffectief aanbod. Om hier goed de focus op te leggen is de Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing (RBOK) ontwikkeld. Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing (RBOK) Om de kostenstijging tegen te gaan loopt er een Regionale Bestuursopdracht Kostenbesparing met een uitgebreid maatregelenpakket. In de structuur van deze opdracht werken jeugdhulpaanbieders, gemeenten en de uitvoeringsorganisatie van de GRJR samen aan dezelfde doelen. Deze doelen zijn vertaald in 51 maatregelen. De beoogde cumulatieve regionale besparing moet oplopen tot C 78,4 miljoen in 2028.

Een deel van deze kostenbesparing wordt behaald door de juiste zorg vanuit de juiste plek te bieden, bijvoorbeeld vanuit een andere wet of vanuit lokale jeugdhulp. Er zitten ook maatregelen in om de zorg te verbeteren, zoals het tegengaan van 1-op-1 zorg die de autonomie beperkt en het ontwikkelen van alternatieven voor gesloten jeugdhulp. Jeugdhulpplus De Jeugdhulpplus (voorheen gesloten jeugdhulp genoemd) hebben we bovenregionaal ingekocht met meerdere jeugdhulpregio’s in Zuid-Holland. We willen de jeugdhulpplus afbouwen en alternatief aanbod bieden dat beter aansluit bij de behoeften van jeugdigen. Daarom wordt de Jeugdhulpplus hervormd. Jeugdhulpplus wordt getransformeerd naar hoog specialistische en intensieve (ambulante) zorg. Dit is een inhoudelijke en financiële uitdaging. De alternatieven voor de Jeugdhulpplus zijn namelijk nog in ontwikkeling en in de tussentijd veroorzaakt de afbouw frictiekosten. We verwachten wel dat de kosten uiteindelijk dalen. Ook inhoudelijk is het een uitdaging. Kinderen die hulp nodig hebben in de Jeugdhulpplus kunnen problemen hebben waardoor ze een gevaar zijn voor hun eigen veiligheid, of de veiligheid van anderen. Deze kinderen verdienen een omgeving die hen beschermt, helpt en waarin zij zich kunnen ontwikkelen. Deze zorgvorm goed organiseren is een uitdaging. Hierdoor krijgen sommige kinderen nu intensieve 1-op-1 begeleiding.

Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming We werken landelijk aan een verbetering van de veiligheidsketen voor kinderen en gezinnen. Hiervoor is landelijk het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming opgezet. Het doel is om een meer gezins­ gerichte aanpak te hanteren, transparanter en eenvoudiger te werken en meer lerend te werken. Hiervoor wordt de veiligheidsketen (deels) gedecentraliseerd naar de gemeenten. In het oude model nam een regionale organisatie zoals Jeugdbescherming of Veilig Thuis de ondersteuning over als de veiligheidsproblemen in het gezin te groot waren voor het lokale team. Dit heet ook wel het estafettemodel. In het Toekomstscenario stappen we daar vanaf en wordt de hulp integraal georgani­ seerd. Een gezin gaat dus niet van het ene ondersteuningsteam naar het andere, maar blijft bij het lokale team. De gemeenten zijn straks dus verantwoordelijk voor gezinnen waar gezinsleden onveilig zijn. 2/3

De gemeenten zijn zich hierop aan het voorbereiden. Er komen regionale veiligheidsteams met expertise die de gemeenten kunnen benutten. Financiële duiding Lansingerland gaat onderbouwd afwijken van de GRJR begroting. Wij nemen namelijk de effecten van de kostenbesparende maatregelen, indien deze zichtbaar worden, mee in de eigen begroting. Het gaat om de effecten van de Hervormingsagenda, de lokale Opgave Jeugd, de RBOK, de bezuiniging op de GRJRorganisatie en de transformatie van de Jeugdhulpplus. De GRJR neemt deze effecten niet mee in haar prognose omdat deze nog niet per gemeente te voorspellen zijn. Lansingerland neemt de eerste prognose van de kosten van 2026 op in onze Kaderbrief 2026. De GRJR schat in de Kadernota GRJR de kosten voor Lansingerland voor 2026 op C 16.362.112,-. De zorg- en GRJR-kosten voor de gehele regio stijgen in deze vooruitblik van C 413 miljoen in 2026 naar C 546 miljoen in 2029. Trends op regionaal niveau van specialistische hulp In het opstellen van de Kadernota 2026 GRJR neemt de GRJR een aantal trends in zorgverbruik mee. Deze vatten we hieronder samen. Er is een afvlakking van de groei van inzet van behandeling met verblijf. Deze hulpvorm was steeds meer nodig, maar die toename vlakt af. Wel zien we meer daghulp en extra begeleiding. Dit is onder andere om de inzet van een opname te voorkomen.

Ook zien we dat de inzet van langdurig verblijf, bijvoorbeeld beschermd wonen, toeneemt. Dit geldt ook voor verblijf in een open setting. Verder is er meer dure GGZ hulp nodig om jongeren langer thuis te laten wonen. Trends in Lansingerland van specialistische hulp De lokale trends staan niet in de Kadernota 2026 GRJR. Wel delen we kort wat wij hier zien en wat wij zelf verwachten mee te nemen. Lokaal zetten we in op meer inzet van lokale GGGZ-hulp en minder regionale, specialistische, GGZ-hulp. We verwachten dat deze ontwikkeling, die we in 2024 hebben gestart, ook in 2026 doorzet. Verder zien we bepaalde ontwikkelingen die regionaal te zien zijn, ook lokaal. Bijvoorbeeld een toename aan kinderen dat dagbehandeling krijgt of extra begeleiding nodig heeft om op school of in de jeugdhulpgroep mee te komen.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Mickel Beckers Gemeentesecretaris

Jules Bijl Burgemeester

Bijlage(n):

»

Kadernota 2026 GRJR (I25.00662) (inclusief begeleidende brief I25.00661) 3/3