[U24.05643] Begeleidende brief commissie AB - Overwegingen beleidsregels cameratoezicht 151c Gemeentewet

De leden van de commissie Algemeen Bestuur Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

Pieter van de Stadt

Onderwerp

Overwegingen beleidsregels cameratoezicht 151c Gemeentewet

Datum

16 december 2024

Ons kenmerk

U24.05643

Geachte leden van de commissie AB,

Ter bespreking ligt de conceptversie van de beleidsregels cameratoezicht 151C Gemeentewet voor. Dit beleid richt zich op het cameratoezicht dat wordt ingezet op openbare plaatsen voor de handhaving van de openbare orde. Belangrijke rol voor de raad in de vorming van het camerabeleid De Inzet van publiek cameratoezicht in het belang van de handhaving van de openbare orde is op basis van 151c Gemeentewet een burgemeestersbevoegdheid. De gemeenteraad van Lansingerland heeft deze bevoegdheid aan de burgemeester gegeven door middel van art. 2:77 APV. Wettelijk gezien heeft daarom de burgemeester de bevoegdheid om het beleid vast te stellen. Ik vind het belangrijk om de vorming van het camerabeleid te doen in samenspraak met het college en met de raad. Ik doe dit door overwegingen op te halen en deze waar nodig te verwerken in het beleid. Ik ben benieuwd naar uw beelden en standpunten ten aanzien van dit conceptbeleid. Uitgangspunt van het camerabeleid: flexibel, zorgvuldig en transparant cameratoezicht In het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Samen verantwoord verder’ wordt gesteld dat cameratoezicht, na een zorgvuldige afweging, enkel ingezet wordt als tijdelijk instrument voor overlast en criminaliteit. Deze flexibele vorm van cameratoezicht is sinds een wetswijziging van de Gemeentewet in 2016 mogelijk.

Door het nieuwe camerabeleid zorgen we voor een terughoudend camerabeleid waarbij we camera’s weloverwogen in kunnen zetten en de transparantie behouden. Met dit nieuwe beleid sluiten we aan op het regionale beleidskader, opgesteld in 2023 door De VeiligheidsAlliantie regio Rotterdam. Drie aandachtspunten voor uw overwegingen We zijn benieuwd naar uw reactie op het gehele beleidsstuk met in het bijzonder drie aandachtspunten: flexibel cameratoezicht, zorgvuldige afweging en transparantie. Voor deze drie aandachtspunten is de huidige situatie beschreven en de situatie zoals beschreven in het nieuwe beleid.

1/3

Flexibel cameratoezicht Huidige situatie: volgens het huidige beleid is enkel vast cameratoezicht op basis van 151c Gemeentewet mogelijk. Dat betekent dat de camera’s nagelvast bevestigd moeten zijn en niet flexibel te verplaatsen zijn, ook niet als de omstandigheden daarom vragen. Op deze wijze kan minder snel gereageerd worden op veranderde patronen van openbare orde problemen binnen een aangewezen gebied. Situatie in het nieuwe beleid: in lijn met het coalitieakkoord, zetten we met het nieuwe beleid in op flexibel cameratoezicht. Daarmee kiezen we voor een vorm van cameratoezicht die beter aansluit bij de aard van de openbare-ordeproblematiek in onze gemeente. Door flexibel cameratoezicht kunnen we situatiegebonden inzet plegen, zoals bijvoorbeeld op locaties waar ernstige verstoringen van de openbare orde zijn geweest en waarvan het vermoeden is dat de dreiging op herhaling aanwezig is. De flexibele camera’s kunnen we, indien nodig, snel verplaatsen binnen een aangewezen gebied. We maken met het nieuwe beleid niet alleen flexibel cameratoezicht mogelijk, maar nemen ook stelling dat dit de enige vorm van cameratoezicht is die wij inzetten op basis van 151c Gemeentewet. Mocht in de toekomst de behoefte voor vast cameratoezicht ontstaan, dan dient daar nieuw of aanvullend beleid voor gevormd te worden.

Zorgvuldige afweging Huidige situatie: Op dit moment toetsen we de inzet van camera’s voor de handhaving van openbare orde problematiek op: 1) proportionaliteit, 2) subsidiariteit en 3) privacy. We houden ons daarbij aan de vereisten zoals gesteld in 151c Gemeentewet. Privacy zien we als een vast aspect van het toetsingskader, maar de manier waarop we privacy afwegen is niet volgens een uniforme structuur. Ook inhoudelijke onderdelen waarop we onze afweging beoordelen zijn niet precies gedefinieerd en kunnen dus per keer verschillen. In de veiligheidsanalyse wordt geen onderscheid gemaakt tussen objectieve en subjectieve veiligheid. Situatie in het nieuwe beleid: binnen het nieuwe beleid zijn proportionaliteit, subsidiariteit en privacy opnieuw belangrijke onderdelen van de beoordeling maar we maken daarnaast andere elementen tot een vast onderdeel van de afweging. Het betreft daarom meer een vastomlijnd afwegingskader. De burgemeester maakt de afweging op basis van drie stappen: 1. Het vooronderzoek: De aanleiding voor cameratoezicht, de veiligheidsanalyse en de omvang van het cameragebied worden in kaart gebracht. 2. Toetsing van vaste criteria: Hierbij worden een heldere doelomschrijving in lijn met de wet, proportionaliteit (de ernst van het probleem in verhouding tot de privacy-inbreuk) en subsidiariteit (of minder ingrijpende alternatieven mogelijk zijn) beoordeeld. 3.

Weging objectieve en subjectieve veiligheid: In een afwegingskwadrant worden de verwachte effecten op objectieve en subjectieve veiligheid geëvalueerd. Dit leidt tot een advies voor of tegen de inzet van cameratoezicht, waarbij een balans wordt gezocht tussen veiligheid en privacy. Op basis van bovenstaande onderdelen gaan we in ons beleid verder dan de minimale juridische vereisten en maken we de afweging nog zorgvuldiger. Door voor elke situatie een vaste volgorde en vaste elementen in de afweging te hanteren en deze ook vast te leggen, ontstaat een transparante afweging. Dit maakt het bovendien eenvoudiger om de beoordeling tussentijds en achteraf te evalueren. Bovendien sluiten we met deze benadering aan op het regionaal beleidskader, zodat ons beleid consistent is met de afspraken en werkwijzen in onze regio. 2/3

Transparantie en kenbaarheid Huidige situatie: In de huidige situatie richten we ons vooral op het kenbaarheidsvereiste zoals 151c Gemeentewet vereist. Dit betekent dat we burgers die het gebied betreden, informeren over de mogelijkheid dat zij op beeld vastgelegd worden. Volgens het huidige beleid is het kenbaarheidsvereiste niet van toepassing bij cameratoezicht dat gericht is op opsporing van strafbare feiten en de handhaving van openbare orde, zoals demonstraties, hangjongeren en overige klacht gerelateerde zaken. Situatie in het nieuwe beleid: in het nieuwe beleid richten we ons, naast het kenbaarheidsvereiste voor de burger die het cameragebied betreedt, ook op transparantie in een bredere vorm. Bewustwording, educatie en een heldere informatievoorziening over cameratoezicht leidt tot meer inzicht over de (on)mogelijkheden van de inzet van cameratoezicht. We zijn ons ervan bewust dat de inzet van flexibel cameratoezicht bij inwoners tot extra zorgen over privacy kan leiden, zelfs wanneer dit binnen een duidelijk aangegeven gebied gebeurt. De reden hiervoor is dat camera’s eenvoudig en snel verplaatst kunnen worden, wat een gevoel van onvoorspelbaarheid kan veroorzaken. We kiezen er daarom als gemeente voor om zo duidelijk en transparant mogelijk om te gaan met cameratoezicht en zetten een extra stap richting transparantie.

Dit doen we richting de: » Omwonenden: we informeren omwonenden altijd, bijvoorbeeld door een brief naar bewoners en het plaatsen van borden in het cameragebied. Waar nodig betrekken en bevragen we de buurt voor de afweging voor de inzet van cameratoezicht en/of bij de evaluatie. » Alle inwoners van de gemeente: We maken een vaste pagina op onze website met informatie over het cameratoezicht. We publiceren de aanwijzingsbesluiten en communiceren in lokale bladen of sociale media wanneer het type cameratoezicht zich hiertoe leent. » College en gemeenteraad: we informeren het college en de gemeenteraad actief over de inzet van cameratoezicht op basis van 151c Gemeentewet. Vervolg van het proces Uw overwegingen werken wij schriftelijk uit. Een overzicht van de overwegingen en de keuzes die wij in het beleid hebben gemaakt naar aanleiding van deze overwegingen zullen wij schriftelijk toesturen. De definitieve versie van het camerabeleid zal ter kennisname gestuurd worden naar de gemeenteraad. Met een vriendelijke groet, gemeente Lansingerland

burgemeester

Bijlage(n):

»

Beleidsregels cameratoezicht 151c Gemeentewet, T24.01135

3/3