[U24.04421] Oplossingsrichtingen financiën voor de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde en voor de beschikte projecten uit het IHP 2020-2024

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Oplossingsrichtingen financiën voor de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde en voor de beschikte projecten uit het IHP 2020-2024

Datum

22 oktober 2024

Ons kenmerk

U24.04421

Geachte raadsleden,

Bij twee grote opgaven die het college op dit moment uitwerkt, is een aantal financiële knelpunten naar voren gekomen. Het betreft de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde en het Integraal Huisvestingsplan 2020-2024 (hierna: IHP). Bij de uitwerking komen de twee sporen samen en zien we mogelijkheden voor een integrale oplossing. Het college wil met de gemeenteraad in gesprek over oplossingsrichtingen, waarmee we vervolgens de opgaven tot besluitvorming en tot uitvoering kunnen brengen. In Masterplan Wilderszijde 2020 is ruimte voorzien voor maatschappelijke voorzieningen, waaronder basisscholen, een sporthal waar ook sportverenigingen gebruik van kunnen maken en een ontmoetings­ ruimte voor wijkbewoners. Daarnaast werken we aan de Tweede actualisatie van het IHP, waar de realisatie van basisscholen in Wilderzijde onderdeel van is. In deze brief delen wij onze oplossings­ richtingen en vragen wij uw gemeenteraad welke overwegingen op de geschetste oplossingsrichtingen u ons wilt meegeven. Beeld- en oordeelsvorming gemeenteraad over de richting voor het realiseren van de maatschap­ pelijke voorzieningen in Wilderszijde en voor de uitvoering van de beschikte projecten uit het IHP 2020-2024 Het college heeft twee oplossingsrichtingen verkend om beide vraagstukken al dan niet in relatie tot elkaar te benaderen.

We beseffen dat dit inhoudelijk en financieel complexe materie is. Daarom leest u in bijgevoegde notitie (T24.06496) een nadere duiding van de ontstane tekorten en een uitgebreide uitwerking van de oplossingsrichtingen. We lichten beide oplossingsrichtingen toe aan uw gemeenteraad tijdens een beeldvormende avond op 6 november 2024. Wij vragen u om het college overwegingen en richting mee te geven op de door ons voorgestelde financiële oplossingsrichtingen tijdens de bespreking van bijgevoegde notitie in de 1/5

commissie Samenleving op 14 november. Daarmee kan het college de benodigde besluitvorming van het maatschappelijk voorzieningenniveau in Wilderszijde en de Tweede actualisatie van het IHP uitwerken. Toelichting op de knelpunten met oplossingsrichtingen A. De realisatie van de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde kosten meer dan eerder geraamd De realisatie van de maatschappelijke voorzieningen in de nieuwe wijk Wilderszijde (basisscholen, sporthal en ontmoeting) kost meer dan we eerder geraamd hebben. Het gaat om C 20.269.983 extra. De kostenstijging komt door een incompleet programma van eisen voor sporthal en ontmoeting in Wilderszijde. Daarnaast zijn de bouwkosten fors gestegen. De opbouw van de tekorten ziet er als volgt uit: Welke voorzieningen in Wilderzijde Basisscholen Sporthal inclusief bewegingsonderwijs en ontmoeten Totaal

Beschikbaar budget C 12.754.258 C 4.220.000

Kostenprognose

Verschil / tekort

C 26.044.241 C11.200.000

C -13.289.983 C -6.980.000

C 16.974.258

C 37.244.241

C -20.269.983

Oplossingsrichting voor de realisatie van de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde Het college stelt voor vast te houden aan het door uw gemeenteraad vastgestelde Masterplan Wilderszijde (juni 2020) en realiseren van de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde. Het college stelt voor de benodigde middelen van in totaal C 20.269.983, uit onze Algemene Reserve beschikbaar te stellen om het ontstane tekort te dekken. Als dekking zien we een mogelijkheid om tussentijds genomen GREX-winsten in te zetten voor de gestegen bouwkosten voor sport, ontmoeting en basisscholen in Wilderszijde. Deze tussentijds genomen winsten zijn in de afgelopen jaren toegevoegd aan de Algemene Reserve (AR) en vanuit daar in te zetten, mits met instemming van uw gemeenteraad. Deze middelen zouden we kunnen inzetten als kapitaaldekkingsreserve voor de afschrijvingslasten. Het effect op het begrotingssaldo in jaarlasten ziet er als volgt uit: Rente Rekenrente 4"7o

2027 C 394.197

2028 C 420.572

2029 C 420.572

2030 C 420.572

2031 en verder C 810.799

NB. De rekenrente is in de Kaderbrief bepaald op 4X, we zien in de praktijk dat er een sterke daling heeft plaatsgevonden naar 2,6X. In dat geval zijn de rentekosten in 2027 C278k en voor 2031 en verder C571k.

B. De realisatie van het IHP kost ook meer dan eerder geraamd De realisatie van de aan schoolbesturen beschikte projecten van het IHP 2020-2024 (zonder de scholen in Wilderszijde) kost ook meer dan eerder geraamd. Het gaat om C 9.455.730. De voornaamste oorzaak is ook hier de fors gestegen bouwkosten. We hebben dit eind 2023 geconstateerd en daarom besloten om heroverwegingen te maken in de Tweede actualisatie van het IHP.

2/5

Wij hebben u hierover afgelopen jaar geïnformeerd in de periodieke raadsinformatiebrieven over de opgave onderwijshuisvesting (nummers 1 t/m 9). Oplossingsrichting voor realisatie van de beschikte projecten van het IHP Het college wil alle beschikte projecten (zoals afgesproken met de schoolbesturen) uit het door uw gemeenteraad vastgestelde IHP 2020-2024 uitvoeren. We hebben hierop een tekort van C 9.455.730. Het college stelt voor de uitvoering van een aantal nog niet beschikte plannen uit te stellen naar een volgend IHP, dat we naar verwachting in 2026/2027 ontwikkelen. Hiermee spelen we nu C 7.471.401 vrij om het tekort op de beschikte projecten te verminderen tot C 1.984.329. Het college stelt voor om dit overige tekort, van C 1.984.329, ook uit onze Algemene Reserve beschikbaar te stellen. Onderstaand financieel overzicht brengt de tekorten in beeld. Welke projecten uit IHP 2020-2024 Beschikte projecten Niet-beschikte projecten Totaal

Beschikbaar budget C 26.869.593 C 7.471.401 C 34.340.994

Kostenprognose

Verschil

Oplossingsrichting

C 36.325.323 C 7.471.401 C 43.796.724

C -9.455.730 C0 C -9.455.730

C -9.455.730 C 7.471.401 C -1.984.329

Het effect op het begrotingssaldo in jaarlasten ziet er als volgt uit: Rente Rekenrente 4%

2027 C 38.590

2028 C 41.172

2029 C 41.172

2030 C 41.172

2031 en verder C 79.373

Samengevat Het college stelt voor vast te houden aan het door uw gemeenteraad vastgestelde Masterplan Wilderszijde (juni 2020) en het realiseren van de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde. Ook wil het college alle beschikte projecten (zoals afgesproken met de schoolbesturen) uit het door uw gemeenteraad vastgestelde IHP 2020-2024 uitvoeren. Het college stelt voor de benodigde middelen, van in totaal C 22.254.312, uit onze Algemene Reserve beschikbaar te stellen om de ontstane tekorten te dekken. De tussentijds genomen GREX-winsten zijn in de afgelopen jaren toegevoegd aan de Algemene Reserve. Het financiële overzicht ziet er als volgt uit: Soort project

Beschikbare

Kostenprognose

Verschil

budgetten

Oplossingsrichtingen: beschikbaar te stellen uit onze Algemene Reserve

Onderwijshuisvestings-

C 12.754.258

C 26.044.241

C - 13.289.983

C 13.289.983

C 4.220.000

C 11.200.000

C - 6.980.000

C 6.980.000

C 34.340.994

C 43.796.724

C - 9.455.730

projecten Wilderszijde Sporthal en ontmoetingsruimte Wilderszijde Beschikte en onbeschikte projecten in het IHP Totaal

C1.984.329 (beschikte minus onbeschikte)

C 51.315.252

C 81.040.965

C - 29.725.713

C 22.254.312

3/5

C. Alternatief scenario: Bijstelling van de ambities binnen de financiële kaders van het Masterplan Wilderszijde 2020 en het IHP 2020-2024. Het college heeft ook een alternatief scenario opgesteld. Dit is een scenario waarin het financiële kader voor u als gemeenteraad leidend is. In dat geval stelt u het ambitieniveau uit het Masterplan Wilderszijde en het IHP bij. Het bijstellen van het ambitieniveau binnen de financiële kaders voor Wilderszijde betekent dat we daar onderwijshuisvesting en twee gymzalen realiseren. U laat dan de volgende ambities los: om met hoge kwaliteit te bouwen (een van de eisen uit Masterplan Wilderszijde), een ontmoetingsruimte te creëren voor wijkbewoners en een sporthal te bouwen waar ook verenigingen gebruik van kunnen maken. Daarmee voldoen we aan onze wettelijke taak om te voorzien in voldoende onderwijshuisvesting en ruimte voor bewegingsonderwijs voor de basisscholen in Wilderszijde. Hiervoor is een tekort van C 2.600.000, waarvoor we een beroep moeten doen op de Algemene Reserve. Het bijstellen van het ambitieniveau van het IHP binnen de financiële kaders ter hoogte van C 50.574.958 betekent dat we onze wettelijke taak (voor onderwijshuisvesting) en onze juridische verplichting (het uitvoeren van aan schoolbesturen beschikte projecten) deels kunnen uitvoeren.

Een deel van de projecten uit het IHP 2020-2024 stellen we uit naar een volgend IHP dat we naar verwachting in 2026/2027 ontwikkelen. Op basis van een analyse hebben we een categorisering en prioritering in de plannen uit het IHP 2020-2024 gemaakt. In bijgevoegde notitie leest u wat dit concreet betekent voor de huisvesting van betreffende basisscholen. Vraag aan uw gemeenteraad: welke overwegingen op de geschetste oplossingsrichtingen wilt u ons meegeven? Over onze oplossingsrichtingen gaan we graag met u in gesprek. In overleg met de griffie organiseren wij op 6 november 2024 een (brede) beeldvormende avond, waarbij we ook de schoolbesturen uitnodigen. Op 14 november 2024 vindt oordeelsvorming plaats tijdens de commissie Samenleving. Aan de hand van bijgevoegde notitie ‘Oplossingsrichtingen financiën maatschappelijke voorzieningen Wilderszijde en onderwijshuisvesting IHP’ (T24.06496) lichten wij onze oplossingsrichtingen aan u toe om te onderzoeken of hier politiek draagvlak voor is. Vervolgstappen bestuurlijke besluitvorming Het college neemt uw overwegingen en richting mee bij het definitieve voorstel voor de financiën voor de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde en voor de beschikte projecten uit het IHP 2020-2024.

Het besluitvormingsproces ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: Het college bereidt een raadsvoorstel voor over de maatschappelijke voorzieningen in Wilderszijde. De inhoud van dit voorstel is afhankelijk van de overwegingen en de financiële richting die uw gemeenteraad meegeeft. Die koers bepaalt of we een sporthal inclusief ontmoeting of twee gymzalen in Wilderszijde realiseren. We verwachten het raadsvoorstel in het eerste kwartaal 2025 ter besluitvorming aan uw gemeenteraad aan te bieden. Samen met de schoolbesturen werkt het college aan de uitwerking van de Tweede actualisatie van het IHP. De inhoud is voor een groot deel afhankelijk van de overwegingen en de financiële richting die uw gemeenteraad meegeeft. Die koers bepaalt welke projecten onderdeel uitmaken van de Tweede actualisatie van het IHP en welke projecten doorschuiven naar het volgende IHP. We verwachten de Tweede actualisatie van het IHP in het eerste kwartaal 2025 ter besluitvorming aan uw gemeenteraad aan te bieden.

4/5

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt burgemeester

Bijlagen: » Notitie ‘Oplossingsrichtingen financiën maatschappelijke voorzieningen Wilderszijde en onderwijshuisvesting IHP’ (T24.06496)

5/5