[U24.02759] Informatiebrief aan de raad over bewaakte fietsenstallingen

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Resultaten inventarisatie varianten bewaakte fietsenstallingen

Datum

25 juni 2024

Ons kenmerk

U24.02759

Geachte raadsleden,

Naar aanleiding van de toezegging in onze vorige brief (ons kenmerk U24.00936) om te onderzoeken welke varianten voor de bewaking van fietsenstallingen beschikbaar zijn, delen wij hierbij de bevindingen en aanbevelingen uit het adviesrapport opgesteld door adviesbureau Boer & Croon. Op 3 juli 2024 verzorgt het adviesbureau een beeldvormende presentatie van het onderzoek en de resultaten aan uw raad en andere geïnteresseerden. Het onderzoek biedt een analyse van de mogelijkheden en geeft aanbevelingen voor de fietsenstallingen bij metrostation Rodenrijs, metrostation Berkel Westpolder, station Lansingerland-Zoetermeer en de toekomstige ondergrondse stalling bij Casa Cadanza. Daarbij zijn voor deze locaties de verschillende mogelijkheden voor bewaking geïnventariseerd. Ook is een vergelijking gemaakt met vier andere gemeenten. Ondertussen voert wethouder Fortuyn het gesprek in de Bestuurscommissie Vervoer Autoriteit van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag over de mogelijkheden tot het uitbreiden van de concessieafspraken met concessiehouder RET. De motie M2024-001 die oproept om per 1 juli beveiligers in te zetten bij metrostation Berkel Westpolder wordt conform de opdracht van de raad uitgevoerd, waardoor op korte termijn deze fietsenstalling is voorzien van beveiliging. Daarmee beschouwen wij deze motie dan ook als afgedaan.

Deze motie biedt ons verder de gelegenheid om u eerst te informeren over de resultaten van het onderzoek, alvorens wij een beslissing nemen over de wijze waarop wij invulling geven aan de bewaakte fietsenstallingen.

1/5

Achtergrond van het Onderzoek De Gemeente Lansingerland ziet een toenemende uitdaging op het gebied van fietsendiefstal, met name bij de OV-knooppunten langs metrolijn E. Dit vormt potentieel een belemmering voor het gebruik van openbaar vervoer en fiets als voortransportmiddel naar het openbaar vervoer. Gezien eerdere bezuinigingen op de bewaking van fietsenstallingen, is een onderzoek gedaan naar alternatieve en efficiënte manieren om twee fietsenstallingen te beveiligen binnen het beschikbare budget van C 200.000,- per jaar. Het vraagstuk kan daarbij vanuit drie invalshoeken worden aangevlogen. Vanuit mobiliteit, vanuit veiligheid en het vanuit sociaal beleid. Ook kent het vraagstuk potentieel meerdere probleemeigenaren, te weten de gemeente, MRDH & RET in geval van de metrostationslocaties, en de gebruikers zelf.

Samenvatting van de bevindingen In het onderzoek zijn vier potentiele locaties voor bewaking van fietsen onderzocht. Dit betreft de onderstaande locaties. 1.

Metrostation Rodenrijs Dagelijks gebruik door circa 3.500 reizigers. Aangifte van 57 fietsdiefstallen in 2023. De stalling heeft reeds een afsluitbare fietsenstalling met beheerdersruimte, toiletvoorzieningen en passieve camerabeveiliging.

2.

Metrostation Berkel Westpolder Dagelijks gebruik door circa 2.000 reizigers. Aangifte van 37 fietsdiefstallen in 2023. De stalling is afsluitbaar, heeft geen camera’s en de kluizen zijn momenteel niet in gebruik en in slechte staat.

3.

Station Lansingerland-Zoetermeer Dagelijks gebruik door circa 2.000 reizigers. Er zijn fietskluizen van NS aanwezig.

4.

Casa Cadanza In aanbouw met een geplande fietsenstalling voor 200 - 400 fietsen. De verwachte mate van gebruik en fietsdiefstal is moeilijk in te schatten.

Opties voor Bewaking De volgende opties voor bewaking zijn door Boer & Croon geïnventariseerd en uitgewerkt. Deze maatregelen zijn schaalbaar en op verschillende locaties toepasbaar. De bewaking kan passief (arbeidsextensief), maar ook actief (arbeidsintensief) uitgevoerd worden. Hoe actiever de bewaking, hoe effectiever de maatregel, maar ook hoe hoger de exploitatiekosten. Mogelijkheden in volgorde van passief naar actief: 1. Passief cameratoezicht (beelden opslaan, niet live uitkijken). 2. Actief cameratoezicht (beelden live uitkijken). 3. Surveilleren o.b.v. incidenten. 4. Beheer tussentijds (surveilleren tijdens verwachte piekmomenten diefstal). 5. Continu toezicht door gemeente of sociale dienstverleners, van vroeg tot laat.

2/5

Naast de bewaking (door mensen) kunnen ook de volgende voorzieningen bijdragen aan het voorkomen van fietsendiefstal: 1. Stalling maaiveld. 2. Omheinde stalling. 3. Gesloten ruimte - toegang met OV-chipkaart. 4. Gesloten ruimte - toegang voor abonnementhouders. 5. Fietskluizen - voor huurders / abonnementhouders.

Algemene adviezen ñ aanbevelingen per locatie De rapportage bevat een aantal algemene adviezen en per stallingslocatie een advies. 1.

Effectieve en basale maatregelen. Stimuleer en faciliteer het veilig stallen van fietsen door de gelegenheid te bieden om fietsen vast te kunnen zetten aan vaste objecten, zoals het zorgdragen voor voldoende kwalitatieve fietsrekken om alle soorten en maten fietsen te kunnen accommoderen en zorg voor een goede verlichting voor sociale veiligheid en diefstalpreventie.

2.

Proportioneel handelen. Pas maatregelen toe, passend bij de omvang van het probleem. Beoordeel de kosten van maatregelen ten opzichte van de beoogde reductie in fietsdiefstallen, maar ook de maatschappelijke baten zoals veiligheid, meer duurzame mobiliteit, meer OV gebruik, etc.

Daarbij willen wij opmerken dat het aantal gestolen fietsen in Lansingerland weliswaar toeneemt, maar daarbij niet negatief uitspringt ten opzichte van andere gemeenten. Ook met bewaakte stallingen kan fietsendiefstal niet worden voorkomen, maar wel moeilijker worden gemaakt. 3. Aanpak van weesfietsen Voer een consequente handhaving uit op juist parkeren en verwijder regelmatig wrak- en weesfietsen om de netheid en beschikbaarheid van stallingen te verbeteren. In Lansingerland gebeurt dit enkele malen per jaar bij de twee metrostationslocaties. Elders in de gemeente is er geen weesfietsenaanpak. Wel worden fietswrakken periodiek verwijderd. 4.

Bemensing als beveiligingsmaatregel Beschouw bemensing voornamelijk als een manier om sociale veiligheid te vergroten, en slechts secundair als onderdeel van sociaal beleid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

5.

Gebruik subsidies voor investeringen Maak optimaal gebruik van subsidies voor investeringskosten bij OV-locaties, aangezien exploitatie­ kosten niet subsidiabel zijn.

6. Veiligheidsgevoel bevorderen Zorg dat stallingen een open en vriendelijke uitstraling hebben met goede zichtlijnen en verlichting om het veiligheidsgevoel te vergroten.

3/5

Station Rodenrijs ŭ Berkel Westpolder Boer ŭ Croon adviseert een combinatie van fysieke maatregelen met bemensing. De fysieke maatregel betreft het ombouwen van de twee metrostations tot ZelfService Fietsenstalling (ZSF) met transparante toegangspoorten, waarbij toegang kan worden verschaft door middel van gepersonaliseerde toegangs­ passen zoals OV-chipkaarten en/of bankpassen. De ZSF wordt voorzien (voor zover het niet al aanwezig is zoals bij station Rodenrijs) van passief cameratoezicht. Dit betreft een investering waarvoor 50% vanuit de MRDH mogelijk is. Bij metrostation Berkel Westpolder wordt in het kader van de gebiedsontwikkeling Westpolder deelplan 4 West (Gouden Zwaan) een nieuwe fietsenstalling met een grotere capaciteit aangelegd. Dit moment kan gebruikt worden om daar direct een ZSF van te maken. Bij station Rodenrijs betreft het een aanpassing op de onlangs gerealiseerde fietsenstalling. Daarnaast adviseren zij bewaking door één ploeg, die volgens een (niet-openbaar bekend) roulatieschema beide stallingslocaties beheren, daar fysiek aanwezig zijn en toezicht houden om de fietsenstalling schoon, heel en veilig te houden en daarnaast het algemeen veiligheidsgevoel aldaar te vergroten. Station Lansingerland Zoetermeer Voor deze locatie wordt geadviseerd om in samenwerking met NS en ProRail om het huidige aanbod van fietskluizen uit te breiden.

Casa Cadanza Voor Casa Cadanza wordt passief cameratoezicht bij de entree en in de ondergrondse fietsenstalling geadviseerd. De beelden worden daarbij op een monitor voor de ingang zichtbaar gemaakt. Dit ontmoedigt gelegenheidsdieven.

Grove kostenraming De investeringskosten voor de fysieke maatregelen worden geschat op circa C 385.000,-. Na aftrek van maximaal 50% subsidie via de MRDH voor de investeringen op de stationslocaties komt de totale investering voor de gemeente uit op ca. C 216.000,-. De investeringsraming is als volgt opgebouwd: Rodenrijs: » Zelf Service Stalling à C 165.000,-. » Extra voorzieningen op maaiveld voor scooters en bakfietsen à C 15.000,-. Totaal C 180.000,-. Hiervoor is maximaal 50% subsidie mogelijk bij de MRDH. Totaal na aftrek subsidie: C 90.000,Berkel Westpolder: » Zelf Service Stalling à C 165.000,-. » Passief cameratoezicht à C 18.000,-. Totaal C 183.000,-. Hiervoor is maximaal 50% subsidie mogelijk bij de MRDH. Totaal na aftrek subsidie: C 91.500,-

4/5

Lansingerland-Zoetermeer Extra fietskluizen op kosten van ProRail. Casa Cadanza » Passief cameratoezicht à C 18.000,-. Totaal C 18.000,-. Hiervoor is geen subsidie beschikbaar. De exploitatiekosten worden geschat op ca. C 191.500,- per jaar. Dit is als volgt opgebouwd: » C 175.000,-per jaar voor personeelskosten bemensing. » C 12.000,- per jaar voor preventief & correctief onderhoud aan de ZSF systemen. » C 4.500,- per jaar aan structurele onderhoudskosten t.b.v. de camera’s. Hierbij is nog geen rekening gehouden met de afschrijvings- & rentelasten die volgen uit de investeringen.

Conclusie en Vervolgstappen Op basis van het advies van Boer en Croon zullen wij in het vierde kwartaal van 2024 besluiten over de maatregelen. Wij houden daarbij rekening met eventuele sturing/adviezen vanuit de commissie Ruimte en de begrotingsknoppen voor de begroting van 2025-2028. Mocht hiervoor aanvullend exploitatiebudget of een investering benodigd zijn, dan volgt hierbij een voorstel aan uw raad.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt Burgemeester

Bijlage: » Adviesrapport Bewaakte Fietsenstallingen. Fietsparkeren gemeente Lansingerland - Boer & Croon, T24.03543

5/5