[U24.02423] Raadsinformatiebrief nav commissiebespreking raadsvoorstel inwerkingtreding spreidingswet (BR2400035)

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Raadsinformatiebrief nav commissiebespreking raadsvoorstel inwerkingtreding spreidingswet (BR2400035)

Datum

28 mei 2024

Ons kenmerk

U24.02423

Geachte raadsleden,

Naar aanleiding van de commissiebespreking van het raadsvoorstel inwerkingtreding spreidingswet (BR2400035) dd. 13 mei 2024, heeft uw raad aan het college extra informatie gevraagd. De gevraagde extra informatie krijgt u aangeboden in deze raadsinformatiebrief. Tijdlijn en consequenties » Op 6 september 2024 levert de Regionale Regietafel (RRT) het regioplan (bestaande uit een optelsom van alle gemeentelijke plannen) aan bij de Provinciale Regietafel (PRT); » Op 12 september spreekt de PRT over alle plannen en geeft per regio eventuele feedback op de regioplannen; » Op 11 oktober wordt het definitieve regioplan Opvang Rotterdam Rijnmond vastgesteld in de RRT op basis van de geleverde feedback vanuit de PRT; » Een week later (18 oktober) verstuurt de RRT het definitieve regioplan Opvang Rotterdam Rijnmond aan de provincie; » Op 1 november moet de PRT onder leiding van de Commissaris van de Koning (Cdk) een verdeelplan opstellen. In het Provinciaal Plan moet staan welke gemeenten opvang gaan leveren en hoeveel plekken dat in totaal oplevert; » De minister neemt vóór 31 december een verdeelbesluit.

De minister kan het verdeelplan van de gemeenten ongewijzigd vastleggen in het verdeelbesluit of maakt zelf een verdeelbesluit wanneer er niet wordt voldaan aan de opgave; » Met ingang van 1 januari 2025 moeten de gemeenten binnen zes maanden de vastgestelde opvang­ plekken beschikbaar stellen aan het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA). Indien nodig kan de minister overgaan tot het aanwijzen van locaties.

1/4

Raadsvoorstel in relatie tot tijdlijn en consequenties Indien de gemeenteraad zou besluiten conform het door het college aangeboden raadsvoorstel zou de gemeente Lansingerland in ieder geval voor de duur van de eerste cyclus van de spreidingswet (feb 24 feb 26) voor 2/3 aan de taakstelling voldoen. Met de 60 extra plekken op de Tobias 1 t/m december 2024 voldoen we op korte termijn zelfs tijdelijk aan 80% van de taakstelling. Gezien de korte termijn waarin we als gemeente konden anticiperen op de (fors) hoger uitgepakte taakstelling acht het college dit het maximale dat we op korte termijn kunnen realiseren. Het door het college aangeboden raadsvoorstel staat ook ten dienste van een langer durend proces van locatieonderzoek, aanwijzen van locaties, participatie, realisatie, enz. Het college schat in dat dit door regio, provincie en minister gezien wordt en dat Lansingerland niet meteen onder grote druk wordt gezet van dreigende aanwijzingen. Om als gemeente op termijn aan de huidige wettelijke verplichting te voldoen is het integrale locatieonderzoek reeds gestart. Kort na de zomer verwachten we dat het locatieonderzoek gereed is. Zou er geen of later een raadsbesluit genomen worden dan vallen we in het regioplan terug op de huidige taakstelling van 200 opvangplekken die nu op Wilderszijde gerealiseerd worden.

Druk op voorzieningen In de commissiebespreking werd gesproken over de zorg van druk op voorzieningen in met name Bergschenhoek. Zoals afgesproken in de ‘randvoorwaarden noodopvang asielzoekers op Wilderszijde’ (BR2300027) zijn er afspraken gemaakt met nabijgelegen scholen en zorgverleners en is de gemeentelijke dienstverlening ingericht om de op te vangen asielzoekers benodigde voorzieningen te kunnen bieden zonder dat de druk op de voorzieningen (te) groot wordt. Vanaf de start van de opgave is er vanuit de gemeente proactief contact gezocht met de (omliggende) scholen, de huisartsen en andere zorgverleners in de buurt, alsmede de RET, verenigingen, ondernemers en maatschappelijk middenveld (zoals kerken en moskeeën). Al deze partijen zijn proactief geïnformeerd over de plannen voor de realisatie van de noodopvangvoorziening op Wilderszijde. Voor zover nodig zijn er afspraken gemaakt (bijvoorbeeld over internationale schakelklassen op school of uitzendbureaus en werkconsulenten voor het aan werk helpen van asielzoekers). Dit heeft onder andere geresulteerd in een zogenaamde ‘Meedoen-balie’ die gerealiseerd wordt op de noodopvangvoorziening. Een plek waar werkgevers en asielzoekers elkaar kunnen vinden voor matching en werk.

Specifiek voor zorgverlening is het goed om aan te geven dat een COA-locatie van de grootte van de voorziening op Wilderszijde (200 tot 300 plekken) een eigen eerstelijns zorgverlening in huis heeft door de samenwerking tussen het COA en GZA HealthCare. De asielzoekers gebruiken te allen tijde deze 24uurslijn voor zorg en de huisartsenzorg die geboden wordt op de locatie. Hierdoor komt er geen druk te staan op de (huisartsen)zorg. Gezien bovenstaande is er volgens het college geen reden om aan te nemen dat de druk op voorzieningen (in met name Bergschenhoek) dermate zal toenemen dat dit onwenselijke effecten zou kunnen hebben.

2/4

Financiën Kosten gemeente In 2023 zijn er kosten gemaakt voor de capaciteitsinzet voor de opgave (C 266.097). Bij de Veiligheidsregio en deels bij het COA zijn deze kosten gedeclareerd. We weten nog niet hoeveel van die declaraties ook daadwerkelijk vergoed worden. In 2024 worden er tevens kosten gemaakt voor de capaciteitsinzet voor de opgave (C 100.000). Ook deze kosten declareren we bij het COA met een onzekerheid over de hoogte van de uiteindelijke vergoeding. Voor de grondwerkzaamheden, infra en de bouw zijn alle kosten gedragen door het COA middels een huurovereenkomst. Vanwege de uitvoering van een nieuwe wettelijke taak zal er structurele capaciteit nodig zijn (inschatting 2 FTE), dit komt terug in de Kaderbrief. Vergoedingen vanuit het COA Zeker zijn de vergoedingen per gehuisveste asielzoeker die nog niet ingeschreven staan in het BRP. C 475 per bewoner. Dit is conform het bedrag per inwoner dat ontvangen zou zijn via het gemeentefonds. Andere vergoedingen hangen samen met de bestuursovereenkomst waarin gemeente en COA over en weer ambities en doelstellingen formuleren. Een voorbeeld hiervan is het belang dat wij hechten aan de ‘Meedoen-balie’ op de locatie waar asielzoekers en potentiele werkgevers met elkaar in contact kunnen komen.

In een bijlage bij de bestuursovereenkomst (het zogenaamde ‘faciliteitenbesluit’) staan onder­ delen beschreven waar ook financiële vergoedingen voor bestaan. De hoogte van de bedragen per ambitie/doelstelling zijn niet kwantitatief uitgewerkt, dat is per onderdeel onderwerp van gesprek tussen gemeente en COA. Voor basisonderwijs (huisvesting) is een eenmalig bedrag van C 450.000 beschikbaar. Risico’s Het enige reële financiële risico op dit moment is de hoogte van de vergoeding van het COA van de door de gemeente gedeclareerde (capaciteits)kosten. De inschatting van deze (volledige) kosten is bij de start van de opgave (begin 2023) meegenomen in de onttrekking uit de algemene reserve. Integrale opgave huisvesting/opvang verschillende doelgroepen Tijdens de commissiebehandeling kwam tenslotte aan bod dat de verschillende opgaven voor huisvesting en/of opvang van verschillende groepen (asielzoekers, Oekraïense ontheemden, statushouders en spoedzoekers) integraal bestuurd zou moeten worden. Vanwege de grote ruimtelijke opgave voor huisvesting/-opvang van verschillende doelgroepen ligt de bestuurlijke regie bij de wethouder ruimtelijke ordening (Cnossen). Wethouders Hoek (asielopvang) en Muis (huisvesting/statushouders) blijven ieder verantwoordelijk op hun portefeuilleonderdelen van de brede opgave.

Het reeds gestarte locatieonderzoek is een integraal onderzoek om alle mogelijke locaties voor kleinschalige en grootschalige huisvesting/opvang in kaart te brengen. Nu de realisatie van de noodopvang-voorziening asielzoekers op Wilderszijde in de finale fase is beland en de opvang van 3/4

ontheemde Oekraïners ook een nieuwe fase in gaat zullen beide opgaven, in combinatie met de opgaven voor de huisvesting van statushouders en spoedzoekers in één opgave worden gevat. Aangestuurd door één opgavemanager. Raadsvoorstel in relatie tot Hoofdlijnenakkoord 2024-2028 In het hoofdlijnenakkoord van de nieuwe landelijke coalitie staat dat er landelijk een tijdelijke Asielcrisiswet komt met crisismaatregelen om de acute asielinstroom en -opvangcrisis voor de komende tijd te bestrijden, onder meer door intrekking van de Spreidingswet. Het hoofdlijnenakkoord heeft uiteraard effect op lopende besluitvormingsprocessen en discussies in gemeenten. De gevolgen hiervan worden in de regio besproken. De consequenties van de vigerende Spreidingswet enerzijds en het hoofdlijnenakkoord anderzijds zijn onderwerp van gesprek aan de regionale regietafel. De concrete gevolgen van dit hoofdlijnenakkoord zijn, mede door het feit dat er nog geen nieuw kabinet is aangetreden, niet duidelijk op dit moment. Wij verwachten middels deze raadsinformatiebrief antwoord te hebben gegeven op uw vragen.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Mickel Beckers Gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt Burgemeester

4/4