U23.05166 Stand van zaken opgave onderwijshuisvesting 1

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Stand van zaken opgave onderwijshuisvesting 1

Datum

23 november 2023

Ons kenmerk

U23.05166

Geachte raadsleden,

Op 29 november 2023 verzorgen wij een presentatie op het gebied van onderwijshuisvesting tijdens een beeldvormende avond. Zoals aangekondigd in de brieven U23.05264 en U23.05042 ontvangt u voorafgaand aan deze avond een brief met een toelichting op de punten die op 29 november aan de orde komen:  Onderwijshuisvesting en de techniek achter dit dossier: de kaders, verantwoordelijkheden en uitvoering van het integraal huisvestingsplan (hierna: IHP);  De uitvoering van het huidige IHP en de stand van zaken rondom enkele actuele dossiers;  De stappen die we zetten op weg naar een nieuw IHP. In deze brief geven we een toelichting per punt. Tijdens en na de presentatie op 29 november heeft u ruim de gelegenheid om uw vragen te stellen. Onderwijshuisvesting en de techniek achter dit dossier: de kaders, verantwoordelijkheden en uitvoering van het IHP Het IHP biedt de kaders voor het jaarlijkse Programma voorzieningen huisvesting onderwijs (hierna: het Programma). De raad heeft een kaderstellende rol in onderwijshuisvesting. Daarvoor is het IHP 2020-2024 opgesteld en vastgesteld door de raad. Het is de langetermijnvisie voor onderwijshuisvesting. Het IHP is geactualiseerd in 2022 (Actualisatienota IHP).

In het IHP is een groot aantal projecten benoemd, waarvan de realisatie voor een deel voortkomt uit de aanvragen van voorzieningen door de schoolbesturen op basis van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 1 (afgekort VVHO, hierna: verordening). Het college heeft een uitvoerende rol en stelt jaarlijks het Programma op. Schoolbesturen kunnen jaarlijks een aanvraag doen voor onderwijsvoorzieningen voor 1 februari. De aanvragen worden getoetst aan onze verordening. Toewijzing of afwijzing nemen we op in het concept Programma dat we bespreken in het bestuurlijke overleg met de schoolbesturen. We proberen daar tot overeenstemming te komen. Daarna

1 De verordening onderwijshuisvesting is de basis voor de uitvoering van het onderwijshuisvestingsbeleid en bevat uitgangspunten voor onder

andere de voorzieningen die schoolbesturen kunnen aanvragen, criteria voor het toetsen van deze aanvragen en procedurele afspraken.

1/3

neemt het college een besluit. Scholen die een aanvraag hebben gedaan, ontvangen een beschikking met een afwijzing of een toewijzing. Tijdens de beeldvormende avond op 29 november lichten we u dit proces, de rollen en verantwoordelijkheden uitvoering toe. Ook beantwoorden we uw eventuele vragen hierover. De uitvoering van het huidige IHP 2020-2024 en de Actualisatienota IHP 2022 Diverse inhoudelijke ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat we een Actualisatienota IHP hebben opgesteld in 2022. Het betrof ontwikkelingen ten gevolge van wijzigingen in beleid, wetgeving en de uitkomsten van nieuwe rapporten. De komst van nieuwe scholen en nieuwe onderwijsconcepten, de beleidsnotitie IKCvorming, veranderde leerlingenprognoses en verduurzamingsprojecten hadden invloed op het onderwijshuisvestingsvraagstuk in Lansingerland. Dat had gevolgen voor de berekening voor de capaciteitsbehoefte en voor de planning. Actueel dossier IKC Cadans Een voorbeeld is de komst van IKC Cadans. Zij deden begin 2022 een aanvraag voor huisvesting en werden vanaf 1 augustus 2022 voor één jaar tijdelijk ondergebracht in het schoolgebouw van basisschool De Parel aan de Westersingel in Berkel en Rodenrijs. In het Programma 2023 hebben wij hen semipermanente huisvesting toegekend op Het Hoge Land. Dat is mogelijk omdat het een niet-wijkgebonden concept betreft, dat leerlingen uit de gehele gemeente trekt.

Over het raadsvoorstel voor een investeringskrediet voor dit schoolgebouw heeft u afgelopen donderdag 16 november gesproken in de commissie Samenleving. Op 29 november nemen we u verder mee in de stappen die we met IKC Cadans hebben doorlopen. Ontwikkelingen op het gebied van investeringen In het IHP is een groot aantal investeringen verzameld. We zien dat de financiën die bij deze investeringen horen, niet toereikend zijn om in goede gebouwen te kunnen voorzien. Door stijgende marktprijzen voor grondstoffen en personeel is het realiseren van een m² schoolgebouw de laatste jaren enorm gestegen. Dat betekent dat we de bedragen die we aanhouden moeten aanpassen aan de actuele prijsniveaus. Dit kan leiden tot een extra financiële vraag aan uw raad of tot het uitstellen of afstellen van investeringen, maar waarbij we vasthouden aan de basiskwaliteit, dat wil zeggen sober en doelmatig. Dat betekent dat we voor grote uitdagingen staan die vragen om heroverwegingen en mogelijk om keuzes. Op weg naar overeenstemming op het Programma 2024: actueel dossier tijdelijke huisvesting Wilderszijde Op dit moment werken wij aan het Programma 2024. Zoals u heeft kunnen lezen (in brief U23.05264 van 15 november) hebben wij nog niet met alle schoolbesturen overeenstemming bereikt.

U heeft eerder van schoolbesturen Laurentius en Spectrum een brief ontvangen waarin zij aangeven niet in te stemmen met het afwijzen van de door hen aangevraagde voorzieningen. Van het totaal aan aangevraagde voorzieningen hebben wij bij twee voorzieningen (over de tijdelijke huisvesting in Wilderszijde) een andere voorgenomen richting bepaald dan waar de schoolbesturen mee in kunnen stemmen. Redenen voor de afwijzing van tijdelijke huisvesting in Wilderszijde zijn de onmogelijkheid om tijdig huisvesting op die plek te realiseren, de bestaande leegstand in gebouwen van de betrokken besturen en de mogelijke alternatieven. Wij zijn hierover op dit moment met deze schoolbesturen in gesprek. We verwachten binnenkort tot een alternatieve oplossing te komen. We informeren u op 29 november over de actuele stand van zaken. Het college neemt in december een besluit over het Programma 2024. Daarna informeren wij u hierover in onze periodieke informatiebrief. Een tweede actualisatie van het IHP 2020-2024 als tussenstap naar een nieuw IHP Het actuele IHP loopt van 2020 tot en met 2024. We willen een nieuw IHP laten aansluiten op de nieuwe aangekondigde onderwijswetgeving. Die verwachten we in 2025. Vanwege de dynamiek op het gebied van 2/3

onderwijshuisvesting, zoals nieuwe wetgeving, nieuwe onderwijsconcepten, de stijgende bouwkosten en krapte op de arbeidsmarkt, kunnen we niet wachten op de nieuwe wetgeving. Daarom werken we eerst aan een tweede actualisatie van het IHP 2020-2024. Die loopt door tot aan de nieuwe wetgeving en een nieuw IHP, dat naar verwachting in 2026 gereed is. In de tweede actualisatie bouwen we voort op de ingezette weg met gedegen en gedragen plannen. Uitgangspunten daarbij zijn: haalbaar, betaalbaar, samenhangend en passend bij de veranderde en huidige realiteit. We organiseren daarbij met het onderwijsveld een passende en duidelijke governance, een structuur van samen besturen. Wij leggen de tweede actualisatie van het IHP 2020-2024 ter besluitvorming voor aan uw raad in 2024. De aanpak Op dit moment zetten we de eerste stappen naar de tweede actualisatie van het IHP 2020-2024. We doen als eerste een brede probleemverkenning. We zoeken daarvoor het contact met de scholen en doen een onderzoek naar de toekomstige behoefte en de mogelijke oplossingen en alternatieven. Ook brengen we de financiële consequenties in beeld.

Onderdelen die in de actualisatie aan de orde komen zijn bijvoorbeeld:  Een totaalbeeld van de ontwikkelingen in de gemeente;  De actuele leerlingenprognoses en de gevolgen daarvan voor de uitvoering van de verschillende projecten;  De thema’s verduurzaming, bewegingsonderwijs, IKC-vorming en onderwijs voor nieuwkomers;  De financiële vertaling. Tot slot: periodiek schriftelijke informatie Het onderwerp van deze voorliggende brief over de stand van zaken van de opgave onderwijshuisvesting heeft nummer 1 meegekregen. Dit vloeit voort uit de toezegging van de portefeuillehouder tijdens de commissievergadering van 16 november 2023. U ontvangt de komende tijd maandelijks een korte schriftelijke stand van zaken. De nummering helpt om het overzicht te bewaren. Op dit moment is onze tweede brief in de maak. Deze gaat in op de technische vragen die u tijdens de commissievergadering van 16 november gesteld heeft over het raadsvoorstel IKC Cadans. U ontvangt deze brief naar verwachting aan het eind van deze week. Geven de antwoorden uit een van deze brieven aanleiding tot aanvullende vragen? Of heeft u andere punten die u op 29 november aan de orde wilt laten komen? Dan kunt u dat via de griffie aan ons laten weten. Op die manier kunnen we u zo goed mogelijk informeren.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Mickel Beckers Gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt Burgemeester

3/3