[U23.04503] Brief septembercirculaire

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Septembercirculaire 2023

Datum

3 oktober 2023

Ons kenmerk

U23.04503

Geachte raadsleden, Aanleiding Het kabinet heeft na de Miljoenennota de Septembercirculaire Gemeentefonds 2023 gepubliceerd met daarin de laatste ontwikkelingen aangaande de algemene uitkering voor gemeenten. Zoals gebruikelijk informeren wij u wat deze circulaire betekent voor de gemeentelijke financiën van Lansingerland. Door het moment van publicatie van de Septembercirculaire 2023 was het niet mogelijk deze ontwik­ kelingen mee te nemen in het geschetste financiële beeld van de Begroting 2024-2027. De Begroting 2024­ 2027 is daarom gebaseerd op de Meicirculaire 2023. Met deze brief informeren wij u over de financiële effecten die voortkomen uit de Septembercirculaire die betrekking hebben op het meerjarenbeeld, evenals het lopende begrotingsjaar 2023. Op die manier kunt u de uitkomsten meenemen in uw beschouwing op de Begroting 2024-2027. Voor het jaar 2024 levert de Septembercirculaire een voordeel van ruim C 1,7 miljoen op. Kanttekening hierbij is dat ruim C 1,3 miljoen hiervan volgt uit additionele loon- en prijscompensatie, enkele taakmutaties en een decentralisatie uitkering, en daarmee eigenlijk niet vrij inzetbaar is. Voor 2024 is het netto-effect op het structurele begrotingssaldo C 404.000. Hiermee komt het structurele begrotingssaldo na verwerking van de Septembercirculaire uit op C 625.000.

Bedragen x ^1.000 Structureel saldo Begroting 2024-2027 Budgettair effect Septembercirculaire Nominaal accres (loon- en prijsbijstelling) Taakmutaties Decentralisatie uitkering: Veilig wonen Structureel begrotingssaldo na Septembercirculaire

2024

2025

2026

2027

221 1.738 -1.137 -190 -7

-1.178 1.702 -968 -72 -7

-11.098 1.626 -908 -19 -7

-13.327 3.424 -1.230 -20

625

-523

-10.406

-11.1531

1/4

Toelichting structurele ontwikkelingen Septembercirculaire 2023 Voor 2023 en verder laat de Septembercirculaire 2023 de volgende ontwikkelingen zien met structurele effecten: a) Autonome ontwikkelingen. b) Taakmutaties en decentralisatieuitkeringen. c) Mutaties in stelposten. Onderstaand presenteren wij u het cijfermatige overzicht van deze effecten ten opzichte van de Meicirculaire 2023. Daarna volgt een nadere toelichting per onderwerp. Bedragen x il.000 2023

2024

2025

2026

2027

-7

-39 1.137 443

117 968 538

125 908 566

1.625 1.230 548

Volume accres en ontwikkeling uitkeringsbasis Nominaal accres (loon- en prijsbijstelling) Hoeveelheidsverschillen (maatstaven) Voorschot BCF plafond

22 942

a) Subtotaal autonome ontwikkelingen

957

1.541

1.623

1.599

3.403

Taakmutaties Decentralisatie uitkering: Veilig wonen Afrondingsverschillen

7 7 1

190 7

72 7

19 7 1

20

b) Subtotaal taakmutaties en decentralisatieuitkeringen

15

197

79

27

21

1

Afboeken: Stelpost BCF 2023

-830

c) Mutaties stelposten

-830

-

-

-

-

Budgettair effect Septembercirculaire

142

1.738

1.702

1.626

3.424

Ad a) Autonome ontwikkelingen Het accres is gesplitst in een volume- en een nominaal deel. Het volumedeel dient ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres, het nominale deel dient ter compensatie van loon- en prijsstijgingen. Het volumeaccres is in de meicirculaire 2022 reeds tot en met 2026 vastgezet, in deze circulaire is de toevoeging aan het fonds voor 2027 gedaan wat leidt tot een voordeel van ruim C 1,6 miljoen. Daarnaast zijn er nog enkele kleine verschuivingen en afrondingsverschillen op fondsniveau in de ontwikkeling van de uitkeringsbasis voor de jaren 2023 tot en met 2027. In de Septembercirculaire is een bijstelling van de gecombineerde loon- en prijsindex opgenomen ten opzichte van de CPB-raming uit de Meicirculaire 2023. Deze bijstelling van het nominaal accres levert een voordeel van ruim C 1,1 miljoen op in 2024. Keerzijde van dit voordeel is dat de hogere index ook impliceert dat wij navenante nadelen aan de lastenkant zullen realiseren welke nu nog niet volledig te kwantificeren zijn. Dit ziet onder meer toe op de materiële budgetten en de geraamde CAO-stijging. Zo is bijvoorbeeld een stijging van de lonen van 4% opgenomen als inschatting van de CAO 2024, conform het uitgangspunt vastgesteld bij de Kaderbrief. Dit is naar verwachting conservatief gezien het openingsbod van de bonden van een loonstijging van 8% + C 100.

2/4

De hoeveelheidsverschillen kennen slechts een klein voordeel in 2023 van C 22.000, maar laten een stijging van onze algemene uitkering zien van C 443.000 in 2024 oplopend tot C 548.000 in 2027. Dit voordeel is voornamelijk gerealiseerd door mutaties in de ramingen van maatstaven die vanuit het nieuwe herverdeelstelsel in 2023 geïntroduceerd zijn. Nu het nieuwe herverdeelstelsel verder is uitgekristalliseerd bouwen we data op en zijn we in staat deze nieuwe onbekende maatstaven zonder historische gegevens nauwkeuriger te ramen. Als laatste autonome ontwikkeling is in de Septembercirculaire zoals te doen gebruikelijk het voorschot op de onderschrijding van het BCF plafond overgeheveld naar de algemene uitkering. Dit betreft in een bedrag van C 359 miljoen wat leidt tot een voordeel van C 942.000 in 2023. Hier staat wel de afboeking van de stelpost BCF tegenover zoals hieronder genoemd onder c). Ad b) Taakmutaties en decentralisatieuitkeringen Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld voor maatregelen om een stapeling van sociale en maatschap­ pelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen, leidend tot een voordeel in 2024 van C 79.000. Daarnaast wordt vanaf 1 januari 2024 de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma formeel overgedragen aan de gemeenten waarvoor wij vanaf 2024 C 14.000 ontvangen.

Verder wordt in 2024 (C 90.000) en 2025 (C 50.000) additioneel budget beschikbaar gesteld voor Jeugdzorg en zijn er nog een aantal kleinere taakmutaties van <C 10.000. Als laatste ontvangen wij van 2023 tot en met 2026 een decentralisatieuitkering van C 7.000 per jaar vanuit het programma Weerbaar Bestuur. Bedragen x f1.000 2023

Bijzondere bijstand en vroegsignalering Rijksvaccinatieprogramma Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Overige taakmutaties < C10.000 Decentralisatie uitkering: Veilig wonen Afrondingsverschillen

7 7 1

Totaal taakmutaties en decentralisatieuitkeringen

15

2024

2025

2026

2027

79 14 90 7 7

14 50 8 7

13

13

6 7 1

7

27

21

197

79

1

Ad c) Mutaties stelposten Voor het voorziene voordeel van de onderschrijding van het BCF is in de Begroting 2023 een stelpost opgenomen. Op basis van de Meicirculaire 2023 is dit verwachte voordeel bijgesteld naar C 830.000. Met het overhevelen van de daadwerkelijke onderschrijding naar de algemene uitkering voor een bedrag van C 942.000 (zie Ad a), is het voordeel vanuit de Septembercirculaire 2023 op deze post per saldo C 112.000.

3/4

Gevolgen Septembercirculaire op het begrotingssaldo Zoals gesteld levert de Septembercirculaire in 2024 een voordeel van ruim C 1,7 miljoen op. De visie van het college is dat dit bedrag niet volledig meegenomen kan worden in uw integrale afweging van de Begroting 2024 - 2027. Het nominaal accres betreft een loon- en prijsbijstelling voor onder meer een hogere inschat­ ting van de nog af te sluiten cao 2024 en materiële budgetten dan wij in de begroting hebben meegenomen. Daarnaast hangen de taakmutaties en decentralisatie uitkering samen met een mutatie van onze (wettelijke) taken. Geschoond voor deze bedragen is het netto-effect op het structurele begrotingssaldo C 404.000 voor 2024. Hiermee komt het structurele begrotingssaldo na verwerking van de September­ circulaire in 2024 uit op C 625.000. Daarbij moet wel de kanttekening geplaatst worden dat structurele inzet van (een deel van) dit bedrag ook gevolgen heeft voor de jaren 2025 en verder, waarin al een significant tekort voorzien wordt. Bedragen x il.000 Structureel saldo Begroting 2024-2027 Budgettair effect Septembercirculaire Nominaal accres (loon- en prijsbijstelling) Taakmutaties Decentralisatie uitkering: Veilig wonen Structureel begrotingssaldo na Septembercirculaire

2024

2025

2026

2027

221 1.738 -1.137 -190 -7

-1.178 1.702 -968 -72 -7

-11.098 1.626 -908 -19 -7

-13.327 3.424 -1.230 -20

625

-523

-10.406

-11.153

Tot slot De effecten van de Septembercirculaire op het lopende begrotingsjaar zullen verwerkt worden in de Slotwijziging 2023. De meerjarige effecten 2024 - 2027 zullen in de Zomerrapportage 2024 worden verwerkt. Samen besturen is een belangrijk uitgangspunt voor ons als college en ook u als Raad. In lijn met dit principe komt het college op basis van de uitkomsten van de septembercirculaire niet met een wijzigings­ voorstel op de Begroting 2024-2027 zoals die komende weken in de commissie en Raad behandeld zal worden. Het is nu aan u als Raad om rekening houdend met de uikomsten van de septembercirculaire 2023, de Begroting 2024-2027 te amenderen waar u dat nodig vindt. Daarbij willen wij wel uw aandacht vragen dat een amendement met een structureel begrotingseffect vanaf 2024 ten laste van het begrotingsaldo ook effect heeft op de volgende jaren waarin al een significant tekort voorzien wordt, en daarmee de opgave in die jaren vergroot. Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Mickel Beckers

drs. Pieter van de Stadt

Gemeentesecretaris

Burgemeester

4/4