[U23.00404] Decembercirculaire 2022

Aan de leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College va BŬW

Onderwerp

Decembercirculaire 2022

Datum

22 februari 2023

Ons kenmerk

U23.00404

Geachte leden van de Gemeenteraad,

Inleiding Op 21 december 2022 verscheen de Decembercirculaire 2022 met de specificatie voor Lansingerland van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Zoals gebruikelijk informeren wij uw raad welke financiële gevolgen een circulaire heeft voor onze gemeente. Voor 2023 levert deze circulaire nog een structureel voordeel op van C 243.000 dat afloopt naar C 178.000 in 2026. In de Eerste Begrotingswijziging 2023 hebben wij uw raad gemeld dat er nog een bescheiden voordeel te verwachten was; die bedragen zijn nu geconcretiseerd. In deze brief laten we het onderscheid zien tussen de algemene uitkering (zoals accres, uitkeringsfactor en aanpassing maatstaven) die vrij aanwendbaar is en (eventuele) budgetoverheveling als gevolg van taakmutaties, die in zekere zin beklemde budgetten betreffen omdat tegenover de beschikbaar gestelde middelen gemeenten geacht worden -binnen de eigen verantwoordelijkheid- nieuwe taken uit te voeren. De Decembercirculaire 2022 kwam te laat beschikbaar om nog te verwerken in de Slotwijziging 2022 of de Eerste Begrotingswijziging 2023. De effecten van deze circulaire op het boekjaar 2022 verwerken wij daarom in de Jaarrekening 2022. De meerjarige effecten voor 2023 en verder verwerken we in de Zomerrapportage 2023 en Kaderbrief 2024. Het gemeentefonds voorziet voor een groot deel in de bekostiging van gemeenten.

Voor een technische toelichting op de werking van het fonds verwijzen wij u naar brief: “Meicirculaire 2020 en Compensatie Rijk kosten Coronacrisis” (U20.05571).

1/4

Decembercirculaire 2022 Voor 2022 en verder laat de Decembercirculaire 2022 zes relevante ontwikkelingen zien, namelijk: a) Uitkeringsfactor en hoeveelheidsverschillen b) Correctie op septembercirculaire 2022 c) Diverse taakmutaties met beperkt financieel effect d) Energietoeslag e) Diverse decentralisatie-uitkeringen f) Corona steunpakket Onderstaand presenteren wij u het cijfermatige overzicht van deze effecten. Daarna volgt een nadere toelichting per onderwerp. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt naar de nog vrij besteedbare middelen en de beklemde bedragen. Bedragen x C1.000 a) ontwikkeling uitkeringsfactor&hoeveelheidsverschillen b) correctie op Septembercirculaire 2022 reeds ingeboekte correctie in 1e BW 2023 Subtotaal vrij besteedbaar

2022 46

c) diverse taakmuties Subtotaal taakmutaties naar algemene middelen: d) energietoeslag e) diverse decentralisatie-uitkeringen f) Corona steunpakket Subtotaal taakmutaties naar programma's: N.B. afrondingsverschillen Totaal effect Decembercirculaire 2022 Waarvan beklemd/niet vrij besteedbaar Extra ruimte na Decembercirculaire 2022

46

2023 212 -616 615 211

2024 142 -605 604 141

2025 148 -621 620 147

2026 144 -628 627 143

186 186

33 33

35 35

36 36

36 36

680 112 49 841 1 1.074 841 233

-

-

-

-

-1 243

-2 174

183

-1 178

243

174

183

178

Ad a) Uitkeringsfactor en hoeveelheidsverschillen Bij de mutaties in de aantallen voor de maatstaven 2022, op basis van inmiddels vastgestelde gegevens, gaat het in 2022 per saldo om een voordeel van C 46.000. Bij de doorwerking van deze aantallen in de meerjarenraming 2023-2026 betreft het een structureel voordeel van C 135.000 in 2023 dat licht oploopt naar C 144.000 in 2026. Het vrijvallen van een gedeelte van de landelijke verdeelreserve 2023 (C 20 miljoen van de C 40 miljoen), die in het Gemeentefonds voorzichtigheidshalve wordt opgenomen om eventuele negatieve bijstellingen te voorkomen, zorgt voor een (eenmalig) positief effect op de uitkeringsfactor in 2023 van C 77.000, zodat in 2023 het totale voordeel uitkomt op C 212.000 (C 135.000 + C 77.000). Ad b) Correctie op Septembercirculaire 2022 Vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties was aangegeven dat er in de September­ circulaire 2022 een rekenfout zit in de berekening van de daarin opgenomen uitkeringsfactor. Dit is zoals aangekondigd gecorrigeerd in de Decembercirculaire 2022 met een verlaging van de algemene uitkering als 2/4

gevolg. In onze brief over de Septembercirculaire 2022 (U22.04839) bent u reeds over deze ontwikkeling geïnformeerd en hebben wij aangegeven dat we de eerste inschatting van die correctie zouden verwerken in de Eerste Begrotingswijziging 2023. Zoals nu de cijfers uit de decembercirculaire laten zien, blijkt die eerste inschatting nauwkeurig te zijn geweest. Ad c) Diverse taakmutaties met beperkt financieel effect In de decembercirculaire zijn enkele taakmutaties opgenomen waarvan er zeven een beperkt financieel effect voor onze gemeente met zich meebrengen. De enige taakmutatie met een structureel effect betreft de Wet Goed Verhuurderschap (C 33.000 vanaf 2023). Dit ziet toe op de structurele kosten als gevolg van de handhaving van de landelijke algemene regels en de inrichting van een lokaal meldpunt samenhangend met deze nieuwe wet. De overige zes taakmutaties hebben alleen betrekking op 2022: Toegankelijkheid verkiezingen (C 9.000), Bijzondere bijstand om vroegsignalering inzake compensatie energiekosten mogelijk te maken (C 48.000), Breed offensief voor harmoniseren processen om mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen (C 17.000), budget voor uitvoeringskosten Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (C 8.000), restant budget voor de Hervormingagenda Jeugdzorg (C 9.000) en de verrekenging 2022 van de Compensatieregeling Voogdij 19+ (C 95.000).

Gezien de omvang van deze diverse bedragen voegen wij het totaal van C 186.000 toe aan de algemene middelen dat dan onderdeel wordt van het rekeningresultaat 2022. Mochten er in 2023 daarvoor nog substantiële kosten worden gemaakt, zullen wij uw raad bij de Jaarrekening 2022 nog een budgetoverheveling ter zake voorleggen. Ad d) Energietoeslag De taakmutatie met een substantiële omvang is de compensatie (voor inwoners) vanuit het Rijk voor de gestegen energieprijzen. De energietoeslag voor mensen die leven van 120% van het sociaal minimum of minder bedraagt voor het jaar 2022 C 1.300. Zoals opgenomen in de Kamerbrief ‘Aanvullende maatregelen energierekening’ van 20 september jl. is besloten om in 2023 nogmaals C 1.300 aan deze doelgroep uit te keren. Om huishoudens in 2022 nog beter te ondersteunen, biedt het kabinet gemeenten de mogelijkheid om C 500 hiervan al in 2022 uit te keren. Van de in het Gemeentefonds beschikbaar gestelde C 1,4 miljard voor 2023 is nu C 500 miljoen naar 2022 overgeheveld; er blijft C 900 miljoen in 2023 over waarvan de verdeling in de komende meicirculaire bekend zal worden gemaakt. Lansingerland ontvangt nu een budget van C 680.000. Hoewel dit bedrag nog voor 2022 beschikbaar is gesteld, gaan wij in Lansingerland deze aanvulling op de energietoeslag in het voorjaar van 2023 uitkeren.

Daarom zullen wij C 680.000 overhevelen naar 2023 en niet laten vrijvallen in het rekeningresultaat 2022. Ad e) Decentralisatie-uitkeringen Decentralisatie- en integratie-uitkeringen (DU/IU) zijn bedragen die via de algemene uitkering aan gemeenten wordt verstrekt -en daarmee voor gemeenten beleids- en bestedingsvrij zijn- maar waarbij de verdeling van het landelijk budget niet per se de gemeentefondssystematiek volgt. Dat betekent dat het voorkomt dat een DU niet voor elke gemeente beschikbaar is. In de Decembercirculaire 2022 worden 24 DU/IU genoemd met nog een financieel effect voor 2022; daarvan hebben er slechts vier betrekking op onze gemeenten, per saldo C 112.000 incidenteel. Daarbij gaat het om ‘Gezond in de stad’ (dat betreft het landelijke actieprogramma Kansrijke Start voor de eerste 1.000 dagen van jonge kinderen, C 30.000), ‘Leerlingenvervoer Oekraïne’ (C 18.000), ‘Meerkosten Oekraïne sociaal domein’ (C 30.000) en ‘Versterken sociale basis’ (voor ouderen in de wijk, C 30.000). Deze budgetten zullen wij aan de diverse programma’s toerekenen omdat daar nog specifieke kosten worden gemaakt.

3/4

Ad f) Corona steunpakket Apart noemen we de het laatste deel van de compensatie in 2022 voor Coronamaatregelen. Lansingerland krijgt daarvoor nog C 49.000. Omdat de reserve Crisismaatregelen per 31 december 2022 zal worden opgeheven, stellen wij voor dit bedrag aan de Algemene reserve toe te voegen en daaruit in 2023 te putten als er nog voor Coronamaatregelen kosten gemaakt moeten worden. Deze toevoeging en mogelijke onttrekkingen worden bij de Jaarrekening 2022 als beslispunt aan uw Raad voorgelegd. Tot slot Het college wil uw raad adequaat informeren over de financiële effecten van de diverse circulaires Gemeentefonds die gemeenten in het jaar ontvangen. De Decembercirculaire 2022 laat voor Lansingerland per saldo nog een structureel voordeel zien (extra financiële ruimte van C 233.000 in 2022, aflopend naar C 179.000 in 2026), omdat wij op de in de septembercirculaire aangekondigde (negatieve) correctie tijdig hebben geanticipeerd. De verwerking van de structurele ruimte zullen wij successievelijk bij de Jaarrekening 2022, de Zomerrapportage 2023 en de Kaderbrief 2024 ter hand nemen. Het beklemde deel van het voordeel dat betrekking heeft op 2022 (C 841.000) zullen we als budgetoverhevelingen naar de verschillende programma’s (per saldo C 792.000) of als toevoeging aan de reserve Crisismaatregelen (C 49.000) bij de Jaarrekening 2022 aan uw raad voorleggen.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Mickel Beckers Gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt Burgemeester

4/4