[U23.00103] Actualiteitenoverzicht duurzaamheid juni 2023

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Actualiteitenoverzicht duurzaamheid juni 2023

Datum

21 juni 2023

Ons kenmerk

U23.00103

Geachte raadsleden,

Conform de uitvoeringsagenda “Lansingerland duurzaam” (T21.05027) sturen wij u twee keer per jaar een actualiteitenoverzicht. Wij informeren u met dit overzicht over de laatste actualiteiten met betrekking tot de in de Uitvoeringsagenda opgenomen initiatieven en projecten. Wij nemen u mee in de meest relevante ontwikkelingen en concrete resultaten, waarbij geldt dat wij geen uitputtend overzicht kunnen verstrekken over alle dagelijkse zaken die te maken hebben met het onderwerp duurzaamheid. Ook geldt dat duurzaamheid een belangrijke plek heeft in aanpalende beleidstrajecten. Maar omdat dat projecten zijn die niet onder de paraplu van de Uitvoeringsagenda Duurzaamheid worden uitgewerkt, vindt u deze niet terug in dit Actualiteitenoverzicht. Energietransitie Verduurzaming glastuinbouw Subsidieregeling Onlangs is een nieuwe subsidieregeling voor warmtenetten in de warmtenetten glastuinbouw aangekondigd door het rijk. Mogelijk kan deze subsidie­ regeling de aanleg van warmte-infrastructuur in het Oostland versnellen. We verkennen of en hoe er gebruik van deze regeling gemaakt kan worden. Aansluiting WarmtelinQ De afgelopen periode zijn er op bestuurlijk niveau gesprekken gevoerd met potentiële netbeheerders.

Op dinsdag 21 februari 2023 heeft er een bestuurlijk overleg plaatsgevonden in het kader van het ‘Convenant Betreffende Verkenning mogelijke aansluiting delen van Oostland op WarmtelinQ’.

1/13

Dit convenant is in december 2021 door de gemeente Lansingerland ondertekend. Deelnemende partijen aan het convenant zijn: het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het Ministerie van Landbouw, Natuur, Milieu en Voedselkwaliteit, de provincie Zuid-Holland, de gemeenten Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp, Waddinxveen, Zoetermeer en Zuidplas, Glastuinbouw Nederland en Leiding door het Midden C.V. (Gasunie). Tijdens dit overleg is de voortgang van de afspraken in het convenant besproken. Daarnaast zijn door de gemeenten diverse knelpunten bij de ministeries onder de aandacht gebracht, zoals de koppeling van de SDE++ subsidie aan de gasprijs en het ontbreken van een steunkader / subsidie­ regeling voor de onrendabele top bij de ontwikkeling van warmtenetten.

Zon op waterbassins resultaten pilot

Vanaf 1 juni 2023 opent de Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) voor de gebouwde omgeving. Naar verwachting wordt er dit najaar ook een dergelijke regeling opengesteld voor de glastuinbouw. In 2022 is Greenport West-Holland een pilotproject gestart voor zonnepanelen op waterbassins. De gemeenten Pijnacker-Nootdorp, Voorne aan Zee, Westland en onze gemeente ondersteunen dit project. Tijdens het pilotproject is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd en zijn bij vier bedrijven zonnepanelen op waterbassins geplaatst. Uit de pilot blijkt dat de terugverdientijd voor de systemen tussen de 2 tot 10 jaar bedraagt, afhankelijk van de situatie: verschillen worden vooral bepaald door de afstand van het bassin tot de netaansluiting en door de wijze van financiering. Daarnaast moet het waterbassin voldoende omvang hebben, bij voorkeur 2.000 m^ of meer. Uit de studie is verder naar voren gekomen dat voor zon op waterbassins een vergunningsvrijstelling (voor de omgevingsvergunning) mogelijk is. Sommige gemeenten maken dit mogelijk als de stroom voor eigen gebruik is. Dit is een interessant project voor de glastuinbouwbedrijven in onze gemeente. Geïnteresseerde bedrijven kunnen zich melden bij Greenport West-Holland en kunnen ook nog deelnemen aan een subsidieregeling van de provincie Zuid-Holland.

In samenwerking met Greenport West-Holland brengen we dit onder de aandacht bij bedrijven in onze gemeente.

Verduurzaming bestaande wijken Wijkaanpak BleiswijkOp 17 en 18 april zijn informatieavonden georganiseerd voor inwoners uit Zuid Bleiswijk Zuid. Op 17 april konden inwoners meer informatie krijgen over isoleren en de collectieve inkoopactie voor woningen met een energielabel C of lager. Ook gaf het Energieloket/NLS die avond uitleg over energie besparen.

2/13

Op 18 april waren ca. 400 inwoners met een goed geïsoleerde woning (energielabel A of B) uit Bleiswijk-Zuid uitgenodigd. Zij kregen van de gemeente uitleg over de werking en kosten van een warmtepomp. Vanuit NLS kwam daarna een ervaringsdeskundige aan het woord. Er waren ca. 50 bewoners aanwezig. Tijdens de avond hebben 8 inwoners zich ingeschreven voor een kopgroep warmtepompen. Deze groep gaat samen met de gemeente de stap naar aardgasvrij wonen met een warmtepomp verder onderzoeken. Op 30 mei 2023 is de eerste bijeenkomst met deze kopgroep. Op 7 juni is de derde bijeenkomst van de wijkadviesraad Bleiswijk-Zuid. Tijdens deze avond gaan we met inwoners in gesprek over het verduur­ zamen van Bleiswijk-Zuid.

Brief tarieven stadswarmte

De factsheets voor veelvoorkomende woningtypen met daarin de beste stappen voor het verduurzamen van dit type woning zijn in april afgerond en geplaatst op de website van het Energieloket https://www.energieloketlansingerland.nl/factsheets/. Ook liggen de factsheets fysiek in de Energiewinkel. Op 21 februari 2023 hebben wij in samenwerking met twaalf andere gemeenten een brief verstuurd aan Eneco over de tarieven voor stadswarmte. Met deze brief is door de gemeenten een signaal afgegeven dat het tarief hoog is en dat dit niet past bij hoe wij in onze gemeenten stadswarmte als onderdeel van een aantrekkelijke, duurzame en toekomstbestendige energievoorziening zouden willen zien. Eneco heeft vervolgens een toelichting gegeven op de stadswarmtetarieven. De gemeente was hierbij vertegenwoordigd door wethouder Michiel Muis.

Betaalbaarheid energietransitie (revolverend fonds) Duurzaamheidslening Begin maart 2023 is de vijfde tranche overgemaakt naar SVn en begin juni de zesde tranche. In de periode van 1 december 2022 t/m 15 mei 2023 zijn er 106 duurzaamheidsleningen verstrekt. » Het totaalbedrag van deze leningen bedraagt C 1.234.934,­ » Het gemiddelde bedrag per lening bedraagt zo’n C 11.650,-

Energiearmoede en collectieve inkoopactie - isolatie

Vanaf maart 2021 (start duurzaamheidslening) t/m 15 mei 2023 zijn er 233 duurzaamheidsleningen verstrekt. Het totaalbedrag van deze leningen bedraagt C 2.507.016,20. De energiecoaches van Energiebox hebben inmiddels 79 adressen bezocht. Dit betreft de inwoners met een laag inkomen in huurwoningen. Verder zijn er nog 41 gesprekken ingepland voor mensen, die zich hebben

3/13

aangemeld voor een energiecoach. Deze worden in de komende tijd bezocht. In het kader van én energiearmoede én de warmtetransitie is begin 2023 een collectieve inkoopactie opgezet van isolatiemaatregelen. Bureau Susteen bezoekt inwoners voor een adviesgesprek en geeft hen een voor hun woning passende offerte voor een aantal isolatiemaatregelen. Ten aanzien van de inwoners in koopwoningen hebben inmiddels 94 inwoners zich aangemeld bij Susteen. Bij 20 adressen zijn al isolerende maatregelen uitgevoerd. Hierbij zijn de meeste opdrachten uitgevoerd voor dakisolatie, glas en spouwmuurisolatie. De eerste 500 inwoners met een laag energielabel (D, E, F of G én met een gemiddelde of lage WOZ-waarde) krijgen C 500 korting op de Susteen offerte. Ten aanzien van de doelgroep huiseigenaren met een inkomen tot 140% van de bijstandsnorm, hebben zich 32 deelnemers aangemeld. Bij 13 adressen zijn al isolatiemaatregelen uitgevoerd. Hierbij gaat het met name om dakisolatie, glas en vloerisolatie. Deze doelgroep komt in aanmerking voor een financiële bijdrage van de gemeente, die als korting op de isolatiefactuur zal gelden. Dit gaat om maximaal C 2.500 per huishouden. Op zaterdag 13 mei jl. was de gemeente vertegenwoordigd met twee kramen op de Streekmarkt in Berkel en Rodenrijs.

Daar hebben we de acties vanuit de gemeente om energiebesparing en isolatie te stimuleren onder de aandacht gebracht. Energiebox en Susteen waren ook aanwezig. Er was veel belangstelling van inwoners. In april is besloten om de energietoeslag 2022 te verhogen met C 500,-. Inwoners die de energietoeslag 2022 reeds hadden aangevraagd ontvingen eind april automatisch het aanvullend bedrag. Inwoners die de toeslag nog niet hadden aangevraagd konden dit tot eind april 2023 doen. Naar verwachting wordt rond de zomer van 2023 een wettelijk besluit genomen over een eventuele energietoeslag voor 2023._________________ Samenwerking bewonersinitiatieven Uitreiking kwartetspel Op 15 mei kregen de leerlingen uit groep 7 van de Anne frankschool in energiebesparing Bleiswijk het nieuwe kwartetspel Duurzame Energie uit handen van wethouder Michiel Muis en Paul Westeneng van Learn2Grow. Dit kwartetspel heeft Paul in samenwerking met de gemeente ontwikkeld en leert kinderen spelenderwijs alles over energie besparen, isoleren en duurzaam verwarmen. Het initiatief kwam voort uit de wijkadviesraad van de wijkaanpak Bleiswijk-Zuid.

4/13

Het kwartetspel zal aan totaal 363 leerlingen uit groep 7 van de deel­ nemende scholen worden uitgedeeld. De leerkracht krijgt een lespakket waarin diverse opdrachten beschreven staan waarmee de kinderen in de klas en thuis aan de slag kunnen. Beleidskader zonne-energie Beleidskader ZonneOp 30 maart jl. heeft uw raad het beleidskader zonne-energie energie vastgesteld. We zijn op dit moment bezig met de uitwerking hiervan. Tijdens de beeldvormende avond op 28 juni a.s. hoort u hier meer over. Dan zal Stedin ook een toelichting geven op de stand van zaken ten aanzien van het elektriciteitsnetwerk. Windenergie Onderzoeksresultaten

In Lansingerland verkennen we de mogelijkheden van drie mogelijke posities voor windturbines. Daarvan bevindt zich een binnen het zoekgebied en twee daarbuiten. Bij de verlenging van het windconvenant in 2020 heeft gemeente Lansingerland medeondertekend, met de toe­ voeging dat wij onderzoek doen naar de ruimtelijke mogelijkheden op deze locaties en wij verdere inspanningen laten afhangen van die onderzoeksresultaten. In de afgelopen periode hebben wij een aantal van deze onderzoeken laten uitvoeren. De onderzoeksresultaten zijn inmid­ dels in kaart en geven een beeld van de technische en beleidsmatige kansrijkheid per locatie. Dit inhoudelijke beeld is op 19 april met de gemeenteraad gedeeld middels een technische toelichting. Op 16 mei besloot het college over een vervolgrichting. Op verzoek van het college is dit onderwerp van de agenda van Commissie Algemeen Bestuur en de gemeenteraad verwijderd voor juni. Dit is besloten omdat het college van Gedeputeerde Staten hier graag eerst bestuurlijk overleg over heeft gevraagd.

Verduurzamen bedrijventerreinen Zon op bedrijfsdaken Op bedrijventerrein Prisma bevinden zich de grootste daken van Prisma Lansingerland. Middels een stimuleringsproject hebben wij ondernemers op dit bedrijventerrein geholpen met vraagstukken rondom het plaatsen van zonnepanelen op hun daken, zoals het aanbieden van een vrij­ blijvende dakscan waarmee de potentie van het dak in kaart gebracht wordt, maar ook hulp bij vragen rondom subsidies en verzekeringen. Wij zijn tevreden met de bevindingen dat bijna alle geschikte daken op Prisma al zonnepanelen hebben of in de inventarisatie/offerte fase voor zonnepanelen zitten. Op korte termijn zullen hiermee op bijna alle daken op Prisma zonnepanelen liggen. Zon op dak project De provincie Zuid-Holland voert een pilot uit in zowel onze gemeente als i.s.m. Provincie Zuidin de gemeente Zoetermeer. Hierbij spreken ze middels een brief, gezamenlijk met de betreffende gemeente, de grootste dak eigenaren Holland aan met hulp en ondersteuning bij de aanleg van zon op dak. Het gaat hierbij om daken van groter dan 1000 m^, waarvan er zo’n 52 zijn in onze

5/13

Analysetool Zonnedakje

Haalbaarheidsstudie Oudeland

gemeente. Na verzending van de brieven zijn er 4 aanmeldingen binnen gekomen uit onze gemeente met de wens voor ondersteuning bij de aanleg van zon op dak. Deze aanmelders worden de komende maanden geholpen in een persoonlijk traject met energie adviseurs. Om de realisatie en potentie van zonnepanelen in onze gemeente in kaart te brengen en te monitoren heeft Lansingerland sinds kort een nieuwe tool: Zonnedakje. Deze tool maakt het voor ons mogelijk om o.a. analyses te maken voor betreffende buurten/wijken en onderscheid te maken tussen bijv. daken van woningen en bedrijfsdaken. Het programma is ambtelijk al beschikbaar en gaat in Q2 2023 live. Hiermee wordt het ook voor onze inwoners mogelijk om voor hun eigen dak of buurt te bekijken hoe het ervoor staat met betrekking tot de potentie voor zonnepanelen. Op Oudeland is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd waarin bekeken is of het bedrijventerrein energieneutraal of zelfs energiepositief kan worden door grootschalig energie op te wekken en slimmer met deze energie om te gaan (uitwisselen ervan). Tijdens de ALV 10 mei jl. zijn de resultaten gedeeld met het parkmanagement en de ondernemers.

De resultaten zijn positief, dit wil zeggen dat Oudeland de potentie heeft om energieneutraal en zelfs energiepositief te worden waarbij er een overschot aan elektriciteit kan worden opgewekt die kan worden opgeslagen of aan derden geleverd kan worden. De haalbaarheidsstudie geeft aanleiding om door te gaan met dit traject, waarbij ondernemers op het terrein de afweging moeten maken met betrekking tot de investeringsbereidheid. Als gemeente gaan wij de komende periode aan de slag met het faciliteren en ondersteunen van dit proces.

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen I Circulaire economie Afvalbeleid Implementatie variabel deel afvalstoffenheffing voor restafval per 01-01-2023

De gemeente Lansingerland voerde op 1 januari 2023, als onderdeel van het Afvalbeleid, een variabel deel van de Afvalstoffenheffing in voor restafval. Vanaf 2023 bestaat de heffing uit 2 delen; 1) een vast deel en 2) een variabel deel. Het variabele deel wordt bepaald op basis van de hoeveelheid aanbiedingen van het restafval van een huishouden. De eerste resultaten laten zien dat het restafval afneemt en de gescheiden afvalstromen toenemen. De gemeenteraad ontving via een raadsinformatiebrief de evaluatie van het project van de implemen­ tatie. Zie voor verder inhoudelijke informatie raadsinformatiebrief: U23.01820. Diverse gemeenten en regionale samenwerkingsverbanden toonden interesse om meer te horen over en te leren van de implementatie door College en Raad in Lansingerland.

6/13

Pilot project wasbare luiers

De pilot is in juli 2022 gestart. 30 enthousiaste deelnemers startten met het gebruik van wasbare luiers. 1 deelnemer is tussentijds gestopt, maar heeft het pakket wasbare luiers doorgegeven aan een enthousiaste kennis. Deze 30 deelnemers doorliepen de volledige pilotperiode. In januari voerden we een evaluatie uit onder de deelnemers. Alle deelnemers zijn voornemens door te gaan met het gebruik van wasbare luiers. Wel geven diverse deelnemers aan op sommige momenten ook nog wegwerpluiers te gebruiken, bijvoorbeeld als de kinderen naar de opvang of naar een oppas gaan. De evaluatie koppelen we terug aan de raad samen met de afwikke­ ling van Toezegging T2022-034. Deze toezegging gaat over het onderzoek naar de technologische ontwikkeling voor de verwerking van wegwerpluiers. De terugkoppeling en afhandeling van de toezegging staan gepland voor eind 2023.

Afval scheiden op scholen

Afval scheiden en zwerfafval zijn belangrijke thema’s voor zowel een schone leefomgeving als een duurzame toekomst. Begin 2022 is het 3-jan'ge project ‘Afvalvrij voor Scholen’ gestart. Het doel van dit project is leerlingen op een laagdrempelige manier bezig te laten zijn met hergebruik van grondstoffen en een schone leefomgeving. Inmiddels zijn er 9 basisscholen met dit project gestart. Op deze scholen worden ook gastlessen gegeven om het belang van recycling en de waarde van grondstoffen verder toe te lichten. De gastlessen worden verzorgd door de enthousiaste gastdocenten van De Bries. Begin 2022 deed Stichting Afvalfonds een oproep aan scholen en andere bedrijven om zich aan te melden (via https://www.afvalgoedgeregeld.nl/) om vanaf 2023 kosteloos het verpakkingsafval te laten ophalen. Alle scholen die deelnemen aan het project Afvalvrij in Lansingerland hebben zich hier inmiddels voor aangemeld. Dit geeft invulling aan het raadsbesluit waarin is opgenomen dat de gemeente een stap terug doet op het moment dat de markt deze vorm van inzameling (kostenneutraal) kan overnemen. Deze ontwikkeling houdt in dat waarschijnlijk de inzameling van het PMD, maar ook een deel van het oud papier en karton, vanaf 2023 niet meer onder de pilot valt. Met de scholen wordt op dit moment bekeken hoe we vanaf 2023 verdere invulling geven aan de pilot.

Terugkoppeling hierover volgt later in 2023.

Afvalbrengstation

Naar aanleiding van een aangepast Programma van Eisen, passend bij zowel de nieuwe opgave als de nieuwe locatie, maakten twee partijen schetsen voor het nieuwe afvalbrengstation. ANTEA Group maakte een beoordelingsmatrix waarin, op diverse vooraf vastgestelde elementen, beide schetsen werden getoetst. Op basis van deze beoordeling komt een van de schetsen naar voren als meest passend bij de opgave van Lansingerland.

7/13

Op 15 mei vond een stakeholderbijeenkomst plaats met buurbedrijven van de nieuwe locatie waar het afvalbrengstation komt. Op 17 vond een beeldvormende avond plaats voor de gemeenteraad. Naar aanleiding van deze avond zijn technische vragen beantwoord, onder andere over de benutting van het dak voor zonnepanelen. Er wordt eerst gestart met de voorbelasting van het terrein. Naar aanleiding van de eerder genoemde bijeenkomsten zetten wij de _______________________ vervolgstappen in.______________________________________________ Circulair Op 12 januari jl. is bij Stichting Stunt het startschot gegeven voor de ambachtscentrum ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum (CA) in Lansingerland. In een CA werken verschillende partijen samen aan méér hergebruik en minder afval. Bijvoorbeeld door het repareren van kapotte apparaten of het maken van producten van restmateriaal. Daarnaast biedt een CA werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor de uitvoering van het project vroegen we succesvol subsidie aan bij de rijksoverheid. Het CA Lansingerland is op een samenwerkingsverband tussen gemeente Lansingerland, kringloopwinkel Rataplan, afvalverwerker Renewi, Repair Café Lansingerland, Houtbank Lansingerland, werk- en leercentrum Poortwerk, Stichting Stunt, Melanchthon Scholen­ gemeenschap en Wolfert Lyceum.

In 2023 gaan de projectpartners aan de slag met circulaire pilotprojecten. Zo wordt er op korte termijn toegewerkt naar een CA in netwerkvorm, parallel aan de ontwikkeling van het nieuwe afvalbrengstation.

Overig Gouden Uillaan (Westpolder)

Hergebruik gerooide bomen als boompalen

Aan het speelveldje aan de Gouden Uillaan (Westpolder) is het tweede Circulair ONE-DNA kunstgrasveldje gerealiseerd (het eerste was bij de Ton Lutzstraat). Dat betekent dat het kunstgras na productie en gebruik volledig gerecycled kan worden. Zonder waardeverlies en met de zuiverheid van de oorspronkelijke grondstoffen. Bij een standaard kunstgrasveld is dat niet het geval. Het ONE-DNA-kunstgras is energie­ zuinig geproduceerd. Tevens is bij de workflow de CO2-uitstoot geminimaliseerd door inzet van elektrische machines. Zelfs bij de aanleg is er een elektrische graafmachines ingezet. De bomenpalen zoals we die kennen komen vaak van ver. Bomen worden speciaal ervoor gekapt (productiebos), waarbij de biodiversiteit van die locatie verdwijnt. Afgelopen jaar zijn we een pilot gestart om van gerooide bomen boompalen te maken, die we weer gebruiken om jonge bomen de eerste jaren te ondersteunen. Door boompalen van eigen bodem te gebruiken geven we invulling aan circulariteit, worden er veel vervoersbewegingen en CO -uitstotende handelingen bespaard en blijft de vastgelegde CO in het hout opgeslagen. De palen zijn te herkennen doordat ze vierkant zijn gezaagd en niet rond. Dit bespaart uitstoot en 2

2

8/13

Check deelscooters

restmaterialen. Wat ook een besparing van onnodige bewerking is en daarmee verdere uitstoot en restmaterialen worden bespaard. Deelscooteraanbieder Check is vanaf mei 2023 de tweede deelscooteraanbieder in de gemeente, naast deelscooteraanbieder Felyx. De elektrische deelscooters leveren sneller en vooral flexibeler vervoer, bijvoorbeeld van en naar het openbaar vervoer, maar ook naar de dorpskernen of het recreatiegebied. Ook is de deelscooter een goed alternatief voor de auto, zeker op de korte afstand. Dit draagt bij aan onze lokale bereikbaarheid en daarbij hoeft men ook minder lang naar een parkeerplek te zoeken. Doordat de deelscooters elektrisch zijn, zorgen deze lokaal niet alleen voor minder uitstoot, maar ook voor beduidend minder geluidsoverlast ten opzichte van reguliere scooters.

Klimaatadaptatie Ruimtelijke Adaptatie Strategie (RAS) Voortgang In de afgelopen periode is een klimaatlabelsystematiek ontwikkeld. Uitvoeringsagenda Door middel van deze klimaatlabelanalyse is te beoordelen hoe klimaatRuimtelijke adaptief de huidige inrichting is. Hierbij komen vier klimaat-thema’s aan Adaptatiestrategie de orde: hitte (& groen), wateroverlast, overstroming en droogte. Per / Klimaatlabels klimaatthema zijn er indicatoren die een beeld geven van hoe goed een gebied scoort op dat thema en de risico’s. Elke indicator heeft een labelscoresysteem, van A (zeer klimaatadaptief) t/m E (niet klimaatadaptief). De labels worden gegeven op postcodeniveau. Dit geeft richting aan onze inspanningen op het gebied van klimaatadaptatie.

Convenant Klimaatadaptief Bouwen

Het gebruik en borging binnen de gemeente wordt momenteel verder uitgewerkt. In 2018 heeft de Provincie Zuid-Holland procesafspraken gemaakt met overheden, organisaties en marktpartijen in het Convenant Klimaat­ adaptief Bouwen. Het doel van het convenant is het verminderen van wateroverlast, hittestress, droogte en bodemdaling en het vergroten van de biodiversiteit. In september 2019 heeft Lansingerland zich bij het Convenant Klimaatadaptief bouwen aangesloten. Na een samenwerking van 4 jaar is eind 2022 een eind gekomen aan de samenwerking tussen provincie en deelnemende partijen. Wethouder Michiel Muis was aanwezig bij de bestuurlijke lunch en het slotmanifest op 24 november, waar de behaalde successen werden gevierd: 1) Inspanningen die de afgelopen 4 jaar in het convenant zijn gestoken hebben geleid tot het voornemen vanuit de Rijksoverheid om een landelijke maatlat ‘klimaatadaptief bouwen’ te formuleren, geïnspireerd op de resultaten, inzichten en lessen uit Convenant van de PZH. De landelijke maatlat wordt hieronder toegelicht.

9/13

2)

Landelijke maatlat voor een groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving

De ambities zoals geformuleerd in het convenant hebben alleen betrekking op nieuwbouw. Tijdens de bestuurlijke lunch is besloten dat er ook gestreefd gaat worden om de ambities in de bestaande bouw te implementeren. 3) Er is onderzoek gedaan naar hittestress en hitteadaptatie. Dit is vertaald naar hitte-eisen voor de inrichting van de openbare ruimte in het Convenant 2.0. De opgedane kennis en uitkomsten benutten we om het openbaar gebied klimaatadaptief in te richten. Op 23 maart hebben de ministers voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Infrastructuur en Waterstaat, en Natuur en Stikstof de ‘Landelijke maatlat voor een groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving’ naar de Tweede Kamer gestuurd. Het kabinet heeft hiermee landelijk vastgelegd aan welke richtlijnen klimaatadaptieve, toekomstbestendige nieuwbouw moet voldoen. De maatlat definieert wat er wordt verstaan onder klimaatadaptief bouwen en wat hiervoor nodig is van overheden, vastgoedeigenaren en de bouwsector. De landelijke maatlat definieert voor nieuwbouw wat we verstaan onder klimaatadaptief bouwen en inrichten, en bestaat uit kwalitatieve doelen, normen en richtlijnen voor zes thema’s: biodiversiteit en natuurinclusiviteit, droogte, bodemdaling, hitte, gevolgbeperking overstromingen en wateroverlast. De maatlat schrijft geen maatregelen voor.

Het is een inhoudelijk kader dat nog geen bindende of juridische status heeft. De juridische borging wordt verder onderzocht.

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie

De landelijke maatlat heeft overlap met het convenant klimaatadaptief bouwen Zuid-Holland waarbij Lansingerland is aangesloten. De gemeente heeft van het Rijk een subsidiebedrag toegekend gekregen van C680.000 (inclusief btw) voor de uitvoering van klimaatadaptatiemaatregelen in de openbare ruimte. De tijdelijke impulsregeling Klimaatadaptatie is door het Rijk in het leven geroepen om een versnelling van (grootschalige) klimaatadaptatiemaatregelen in de openbare ruimte mogelijk te maken. Deze zogenaamde impulsregeling co-financiert fysieke maatregelen tegen wateroverlast, droogte of om de gevolgen van overstromingen te beperken. Het rijk subsidieert maximaal 1 /3 van de kosten, de overige kosten zijn gedekt via het Gemeentelijk Rioleringsplan, het Integraal Beheerplan en gebiedsontwikkelingsbudgetten. De maatregelen moeten voor 2028 zijn uitgevoerd. Er zijn vier typen maatregelen mogelijk: Ruimtelijke inrichtingsmaatregelen; - Maatregelen om water vast te houden en te benutten; - Maatregelen om water te bergen;

10/13

-

Wilderszijde

Maatregelen om de waterafvoercapaciteit te vergroten.

Dergelijke maatregelen zijn op dit moment voorzien in de beheerprojecten herinrichting Sterrenbuurt in Berkel en Rodenrijs, de herinrichting Dorp-Zuid in Bergschenhoek en de ontwikkeling van het centrumgebied in Berkel en Rodenrijs. De aanvraag voor de impulsregeling is tot stand gekomen in samen­ werking met de Werkregio Delfland en als onderdeel van de samen­ werkingsovereenkomst Klimaatadaptatie Werkregio Delfland 2022-2024. Binnen de gebiedsontwikkeling Wilderszijde is veel aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit. Voor de bouwkavels zijn hiervoor beleidsregels bij het bestemmingsplan vastgesteld. Binnen het openbaar gebied wordt het water zoveel mogelijk in het gebied gehouden en hittestress voorkomen door de aanplant van bomen waar mogelijk. Op het gebied van natuurinclusiviteit liggen grote kansen om aan te sluiten bij de Vlinderstrik en het Annie M.G. Schmidtpark. De ecologische externe verbindingen vanaf Wilderszijde worden zoveel mogelijk hierop aangesloten.

Ook binnen Wilderszijde, zoveel bij de hoofdstructuur als in de bouwvelden, is veel aandacht voor ecologie en specifiek de noodzakelijke verbindingen voor de icoonsoorten zoals in de beleidsregels voor de bouwkavels vastgelegd. Zo ontstaat er een robuust ecologisch systeem met meerwaarde voor de natuur. Klimaatadaptatie en Er wordt gebruik gemaakt van het provinciale Expertteam Toekomstnatuurinclusief bouwen bestendige Woningbouw die helpt bij verduurzaming van de woningbouw en bij gebiedsontwikkelingen. Zij helpen met de vertaling van eisen op het gebied van klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit concreet maken richting ontwikkelaars en ontwerpteams. Groen en biodiversiteit Bermbeheer keurmerk Bij bermen, in delen van parken/groengebieden en langs waterkanten Kleurkeur passen wij ecologisch maaibeheer toe, omdat dit de biodiversiteit, de Vlinderstichting overlevingskans van insecten en de belevingswaarde van bermen vergroot. Ecologisch bermbeheer houdt in dat we minder maaien, meer gefaseerd maaien en maaisel afvoeren. We werken conform het keurmerk Kleurkeur van de Vlinderstichting en de Bijenstichting, om zo de biodiversiteit te bevorderen. Op de gemeentelijke website hebben we informatie over het maaien geplaatst en kunnen bewoners via de maaikaart zien waar gemaaid wordt en volgens welke methode.

In 2023 worden er ook op strategische plekken enkele borden in de bermen geplaats om bewoners hierover te informeren en bewust te maken. Meer info: https://www.lansingerland.nl/direct-regelen/wonenverhuizen-verbouwen/groen/maaibeheer Groenblauwe In Q4 2022 heeft basisschool Pius X haar schoolplein vergroend middels schoolpleinen onze subsidie voor groenblauwe schoolpleinen.

11/13

Bomen compensatie A16

Ontwerpmiddag tuinen

Rijkswaterstaat en De Groene Boog hebben op woensdag 18 januari samen met bewoners, natuurorganisaties en wethouder Simon Fortuyn de eerste bomen geplant op de Verlegde Oude Bovendijk, die voor de komst van de A16 is aangepast. Nu het werk daar zo goed als klaar is, kan ook het groen terug komen. Het gaat om 125 bomen (grauwe abeel), een populierensoort die snel groeit. Op zaterdag 18 maart gaven 3 ecologische tuinontwerpers gratis ecologische tuinontwerpen aan 24 huiseigenaren uit Lansingerland. De deelnemers hebben ook een informatiepakket gekregen over het belang van een groene tuin en subsidiemogelijkheden van de waterschappen. Wethouder Michiel Muis kwam langs om met de deelnemers te spreken. De deelnemers waren zeer positief over de actie. Als vervolg op deze tuinontwerp dag gaat Groei & Bloei in het najaar langs bij de deelnemers. De meest vergroende tuin wint een tuinbon van t.w.v. C 75. Met deze actie inspireren we inwoners om hun tuin te vergroenen.

Communicatie Informatieverstrekking Nieuwsbrief De Nieuwsbrief ‘Samen verduurzamen! Doet u mee?’ komt maandelijks uit en informeert en stimuleert inwoners over duurzaamheid. In mei 2023 hebben we 2350 abonnees. Huis-aan-huis bladen Zowel in februari, maart en mei plaatsten wij een pagina in de 2 huisaan-huis bladen over de gemeentelijke financiële bijdrage en de collectieve inkoopactie isolatie. Bijeenkomsten 7 februari Bewonersavond Groenblauwe leefomgevingsvisie

15 februari Wijkadviesraad

15 februari Beleidskader zonneenergie 18 maart -Ontwerp­ middag tuinen

Op 7 februari zijn inwoners van Lansingerland uitgenodigd om mee te denken over de Groenblauwe Leefomgevingsvisie. Een visie waarin we streven naar een goede balans tussen groen, water en bebouwing in Lansingerland. Met deze visie zorgen we ervoor dat we als gemeente ook goed voorbereid zijn op toekomstige uitdagingen zoals klimaat­ verandering en biodiversiteitsverlies. Op 15 februari organiseerden we de tweede bijeenkomst van de wijk­ adviesraad Bleiswijk-Zuid. Tijdens deze avond presenteerden we het jaarplan 2023 en de factsheets per woningtype. Ook presenteerden twee inwoners hun duurzame initiatieven, namelijk een duurzaam kwartetspel en een collectieve warmtevoorziening voor een hofje. Op 15 februari gaven wij een toelichting over het gewijzigde beleids­ kader zonne-energie ter beeldvorming. Op zaterdag 18 maart werden gratis ecologische tuinontwerpen gegeven aan 24 stellen uit Lansingerland.

12/13

Op 22 maart organiseerde uw raad een beeldvormende avond over de energietransitie in de glastuinbouw. De Raad kreeg een inkijk in de technische mogelijkheden die de tuinbouw te bieden heeft voorduurzame energievoorziening in de glastuinbouw om zich een beeld te vormen hoe zij als raad kan bijdragen hieraan. Dit alles teneinde ervoor te zorgen dat de Horti Science ook in de toekomst in onze gemeente kan blijven floreren. 17 april -Informatie­ De gemeente Lansingerland, het Energieloket en Susteen organiseerden avond isolatieactie op 17 april voor de inwoners van Bleiswijk-Zuid een informatieavond over Bleiswijk-Zuid isoleren en de collectieve inkoop hiervan. 18 april -Voorlichtings­ Op 18 april was er voor de eigenaren van goed geïsoleerde woningen een avond warmtepompen avond over warmtepompen. Vanuit NLS kwam daarna een ervarings­ Bleiswijk-Zuid deskundige aan het woord. De avond was goed bezocht. 19 april - Bijeenkomst Op 19 april organiseerden wij een technische toelichting over wind­ energie voor commissieleden, raadsleden en andere geïnteresseerden. toelichting Windenergie Provincie Zuid-Holland was hier ambtelijk bij vertegenwoordigd. 13 mei - Streekmarkt Op zaterdag 13 mei stonden op de jaarlijkse Streekmarkt ‘Het Beste van Berkel’ twee kramen van gemeente Lansingerland.

Eén met informatie Berkel over energie besparen en de collectieve isolatie-actie met Susteen en Energiebox. Het andere gaf informatie over het nut van een groene tuin en tips om een tuin te vergroenen, in samenwerking met de lokale afdeling van Groei en Bloei. Bij Energiecoörperatie NLS konden bezoekers terecht met algemene vragen over energie besparen en hun zonnedakenprojecten. 22 maart Beeldvormende avond energietransitie glastuinbouw

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt Burgemeester

13/13