[U21.06470] Actualiteitenoverzicht december 2021 op visie "Lansingerland duurzaam"

GEMEENTE

Lansingerland

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Van

College van B&W

Onderwerp

Actualiteitenoverzicht december 2021

Datum

14 december 2021

Ons kenmerk

U21.06470

Geachte leden van de gemeenteraad,

In juli 2019 heeft u de visie “Lansingerland duurzaam” (T18.08535) vastgesteld. Daarbij hebben wij toegezegd om u drie keer per jaar een actualiteitenoverzicht te sturen. Wij informeren u met dit overzicht over de laatste actualiteiten met betrekking tot de in de Uitvoeringsagenda (T19.20731) opgenomen initiatieven. Zo geven wij u een beeld van de meest relevante ontwikkelingen en concrete resultaten, waarbij geldt dat wij geen uitputtend overzicht kunnen verstrekken over alle dagelijkse zaken die te maken hebben met het onderwerp duurzaam­ heid. Ook geldt dat duurzaamheid een belangrijke plek heeft in aanpalende beleidstrajecten, zoals bijvoorbeeld de Groenblauwe Visie en het Milieubeleidsplan. Maar omdat dat projecten zijn die niet onder de paraplu van de Uitvoeringsagenda Duurzaamheid worden uitgewerkt, vindt u deze niet terug in dit Actualiteitenoverzicht. In onderstaand overzicht wordt er in principe alleen gerapporteerd over de “projecten”. Initiatieven in de categorie “beleid/activiteiten” worden normaal niet gemeld omdat dit reeds lopend beleid is, tenzij ontwikkelingen daartoe nadrukkelijk aanleiding geven. Indien er geen noemenswaardige actualiteiten over een project te melden zijn, is deze niet opgenomen in dit overzicht. Actualisatie uitvoeringsagenda Lansingerland duurzaam In 2020 stelde uw raad de uitvoeringsagenda Lansingerland Duurzaam vast.

We gaven daarbij aan dat deze periodiek geactualiseerd wordt om aan te blijven sluiten bij context en inzet. Inmiddels zijn enkele projecten afgerond, is de context op sommige thema’s gewijzigd en is een scherpere strategie gewenst. Deze actualisatie van de uitvoeringsagenda is inmiddels door het college vastgesteld en aan uw raad aangeboden.

1/10

GEMEENTE

Lansingerland

Uitvoering De gestelde ambities in dit actualiteitenoverzicht blijven onderhevig aan de beschikbaarheid van uitvoeringscapaciteit, materialen etc. Dit geldt zowel intern als voor externe (uitvoerende) partijen. Dit kan ertoe leiden dat niet alle ambities in het geplande tijdspad of in hun volledigheid uitgevoerd kunnen worden. Energietransitie Verduurzaming glastuinbouw Geothermie Op 3 november organiseerde Wayland Energy een informatieavond voor omwonenden over de geothermiebron die zij momenteel voorbereiden aan de Schreyracksweg. Dit vond plaats op locatie bij de operationele geothermiebron, waar inwoners ook een kijkje achter de schermen konden krijgen. Wij waren hierbij aanwezig om vragen van inwoners aan ons te beantwoorden en hen te informeren over duurzame energie in Lansingerland. Aanvraag Groeifonds

In Oostland werken we aan een gebiedsdekkend warmtenet. Het blijkt dat er voor zo’n gebiedsdekkend warmtenetwerk vaak een financieel tekort is. Dit komt door de grote voorinvesteringen die nodig zijn om de glastuinbouw en delen van de gebouwde omgeving aan te kunnen sluiten, waarbij de warmte voor iedereen betaalbaar moet zijn. Samen met provincie Zuid-Holland hebben de vijf gemeenten in Oostland en Glastuinbouw Nederland meerdere malen aan het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) aangegeven dat projecten alleen tot stand kunnen komen als er een oplossing komt. Een van de financiële instrumenten hiervoor is een bijdrage uit het Nationaal Groeifonds. Eind oktober is een tweetal projecten in Oostland ingediend bij het Nationaal Groeifonds, waarvan een in Lansingerland: uitbreiding van het B3Hoek-net naar Wilgenlei. Deze projecten zijn voldoende vergevorderd en concreet om in aanmerking te komen voor de eerste ronde van de aanvraag. Komend voorjaar (2022) zal er door de commissie Dijsselbloem een besluit worden genomen of en in hoeverre de aanvraag wordt gehonoreerd. Voor de projecten die buiten de eerste ronde zijn gevallen, zijn we op zoek naar andere financiële instrumenten om ook daar tot realisatie te komen van de eerste delen van een gebiedsdekkend warmtenet.

Besluit Warmtelinq en garantstelling Oostland

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en Gasunie hebben 8 november jl. het besluit genomen om te investeren in de aanleg van een warmteleiding van de Rotterdamse haven naar Den Haag: WarmtelinQ. Een besluit dat gezien wordt als een belangrijke stap in de realisatie van de warmtetransitie door verschillende gemeentes waar de warmteleiding doorheen of langs zal gaan lopen. Voor Oostland betekent het besluit een perspectief op extra warmte van buiten de regio. In Oostland kan een deel van de duurzame warmte uit eigen

2/10

GEMEENTE

Lansingerland

bodem komen (aardwarmte). De warmtevraag in de aanwezige kassen en gebouwen is echter een stuk meer dan waarin aardwarmte kan voorzien. De rest zal uit andere bronnen moeten komen, zoals rest­ warmte uit de Rotterdamse haven. We informeren u met een separate brief over wat dit voor ons betekent en hoe we hierop inzetten. Samenvattend: Om Oostland met restwarmte te voorzien vanuit WarmtelinQ is ter hoogte van Delft-Zuid een T-stuk in de leiding noodzakelijk om een aftakking naar het Oostland op aan te sluiten. Dit T-stuk was niet opgenomen in de opdracht aan Gasunie. In de tweede helft van 2020 zijn wij een samenwerking gestart met Gasunie, de Warmte Samenwerking Ooostland (WSO), de Provincie, het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het Ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij. De WSO heeft samen met de Gasunie de technische en financiële haalbaarheid van een aansluiting van Oostland op WarmtelinQ onderzocht. Hieruit komt naar voren dat een aansluiting technisch haalbaar is, maar een onrendabele top kent. Deze onrendabele top is te overzien als het landelijk beleid voor woonlastenneutraliteit wordt ingevuld. Gasunie is bereid om dit T-stuk toe te voegen in de leiding, mits de Oostland gemeenten garant staan voor de kosten ervan. Het college heeft besloten om samen met de vier andere Oostland gemeenten garant te staan voor de kosten van het T-stuk.

De garantstelling loopt tot 31 december 2030. Met deze garantstelling geven wij geen afnamegarantie voor warmte en zijn er geen vervolginvesteringen direct aan verbonden. We maken wel met de garantstelling de aansluiting van Oostland (en daarmee van Lansingerland) mogelijk. In het ontwerp van een gebiedsdekkende warmtestructuur in Oostland is een west-oost verbinding voorzien vanaf WarmtelinQ naar een geplande warmtehub in Lansingerland en verder naar Zuidplas/Waddinxveen en Zoetermeer. Hierdoor komt restwarmte op termijn beschikbaar in heel Oostland. Convenant

In het verlengde van het vorige item heeft het college ook besloten om een convenant aan te gaan met de Gasunie, Provincie, het Rijk en de andere WSO leden om stapsgewijs de aansluiting van Oostland op WarmtelinQ verder te verkennen. In het convenant hebben de partijen ieder vanuit hun eigen rol procesafspraken gemaakt over de te verrichten werkzaamheden. De gemeenten hebben afgesproken dat zij in 2022 de warmtevraag en programmering zoveel mogelijk in beeld brengen en gezamenlijk met andere partijen in 2021 een regionaal stappenplan maken over de afname van warmte vanuit de ontwikkeling van lokale distributienetten en van het regionale warmtenet.

3/10

GEMEENTE

Lansingerland

Aardgasvrije wijken 7 verduurzaming bestaande wijken Verduurzaming U bent geïnformeerd met brief U21.04909 over de stand van zaken. bestaande wijken Daarnaast organiseerden we op 17 november een beeldvormende avond over de stand van zaken, het vervolg en was er gelegenheid om input te geven. Samenwerking bewonersinitiatieven

In oktober t/m december organiseert energiecoöperatie Nieuwe Lansinger Stroom vijf themaweken over isolatie, zonnepanelen, warmtepompen en aardgasvrij wonen. Tijdens deze themaweken worden inwoners geïnformeerd, kunnen zij vragen stellen en is er vaak een installateur aanwezig. De gemeente draagt hieraan bij door kennis, communicatie-inzet en het mogelijk maken van de energiewinkel. Echter zijn door de verscherpte coronamaatregelen de thema avonden over warmtepompen en aardgasvrij wonen uitgesteld tot nog te bepalen data.

Regionale Energie Strategie (RES) In het vorige actualiteitenoverzicht berichtten wij u al dat er na vast­ stelling van de RES 1.0 in de regio hard gewerkt wordt aan concretisering van de afspraken die daarin zijn vastgelegd. Ten aanzien van de zoekgebieden voor elektriciteit en in lijn met motie M2021 -016 “laat de zon schijnen” brengt een onderzoeksbureau op dit moment in kaart welke mogelijkheden Lansingerlandse infrastructuur precies biedt voor zonneenergie. Maar ook verkennen we de mogelijkheden om waterbassins in het glastuinbouwgebied te benutten voor drijvende zonnepanelen, een initiatief waar vanuit Greenport ook veel op ingezet wordt en er bij de WUR in Bleiswijk mee geëxperimenteerd wordt.

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Zonnepanelen en Met brief U21.05990 informeerden wij u over de verduurzaming van het andere maatregelen gemeentelijke vastgoed. Ten opzichte van het vorige actualiteitenoverzicht zijn de volgende maatregelen getroffen: Zonnepanelen De zonnepanelen op de wand van de sporthal de Ackers zijn aangelegd. Het gaat om de eerste lichtgewicht zonnepanelen op een wand van een gebouw. Isolatie Zeven gebouwen van de gemeente zijn of zijn bijna geïsoleerd door middel van spouwmuurisolatie.

4/10

GEMEENTE

Lansingerland

Onderhoud sportparken In Lansingerland worden de sportparken vanaf heden duurzaam onderhouden. Het startsein hiervoor werd op 26 augustus door wethouder Fortuyn gegeven bij SV BVCB. Voor het onderhoud wordt elektrisch materieel en gereedschap gebruikt met als primeur ook de eerste elektrische kunstgras onderhoudsmachine in Nederland. Betaalbaarheid energietransitie (revolverend fonds) Duurzaamheidslening Sinds maart van dit jaar is de duurzaamheidslening actief. We lijken daarmee te voorzien in een behoefte, want er wordt goed gebruik van gemaakt. Tot nu toe is er voor ruim 250.000 euro aan leningen verstrekt. De meeste aanvragen ontvangen we voor zonnepaneelinstallaties. De komende periode gaan we communicatie over de duurzaamheidslening intensiveren, zodat de regeling goed onder de aandacht blijft van een ieder die overweegt zijn of haar woning te verduurzamen.

Duurzame mobiliteit Actualiseren Laadpalenbeleid

Multifuel tankstation Greenpoint

Met de vaststelling van het plaatsingskader door het college in de eerste helft van dit jaar, is dit project uit de Uitvoeringsagenda afgerond. De ontwikkelingen ten aanzien van de laadinfrastructuur staan echter niet stil. Net voor het zomerreces stelden we inwoners en ondernemers middels een online portaal in staat te reageren op een groot aantal toekomstige laadpaallocaties. De ontvangen reacties zijn verwerkt in het ontwerp van het verzamelverkeersbesluit dat naar verwachting vanaf begin december gedurende zes weken ter inzage gelegd zal worden. Op 27 oktober jl. berichtten wij uw raad dat wij na zorgvuldige weging van onder andere de externe veiligheid, besloten hebben een omgevingsvergunning te verlenen voor het multifuel tankstation Greenpoint op bedrijvenpark Prisma. Dit tankstation, dat ook mogelijkheden zal bieden om waterstof te tanken, sluit goed aan op de ambities die we als gemeente hebben ten aanzien van duurzaamheid en duurzame mobiliteit en ook de provincie ondersteunt dit initiatief.

Verduurzamen bedrijventerreinen Zon op bedrijfsdaken In augustus zijn we gestart met een campagne om eigenaren van grote(re) bedrijfsdaken enthousiast te maken om deze ruimte te benut­ ten voor het installeren van zonnepanelen. We bieden in samenwerking met Stichting Energieke Regio en Rabobank ondersteuning aan voor ondernemers die inzicht willen krijgen in de voor- en nadelen, bijvoor­ beeld in technisch of financieel. Dit doen we in de vorm van een dakscan incl. maatwerk businesscase. Indien een ondernemer over wil gaan tot

5/10

GEMEENTE

Lansingerland

het aanleggen van zonnepanelen, dan bieden we diverse mogelijkheden voor ontzorging aan, bijvoorbeeld door het laten verzorgen van een subsidieaanvraag. Over de resultaten van de campagne informeren wij de raad in een volgend actualiteitenoverzicht.__________________________

Sustainable Development Goals SDG week 2021 Inmiddels is dit het tweede jaar dat wij een Global Goals gemeente zijn. Tijdens de jaarlijkse SDG Action Day staat het hijsen van de SDG vlag en het organiseren van verschillende activiteiten rondom de duurzame doelen centraal. Ook Lansingerland heeft dit jaar opnieuw aandacht gegeven aan deze duurzame doelen. In de aanloop naar de Action Day hebben wij een duurzame week gehouden op social media. Elke dag deelden wij op onze verschillende kanalen tips aan onze inwoners om op makkelijke wijze duurzamer te leven. Het hijsen van de vlag gebeurde dit jaar door wethouder JanWillem van den Beukel, burgemeester Pieter van de Stadt en wethouder Kathy Arends. Zo laten wij zien dat het college achter deze doelen staat en er in ieders portefeuille duurzame doelen voorkomen. Ook de lokale krant heeft naar aanleiding van onze duurzame week een artikel opgenomen over de Global Goals en onze inzet hierop.

Circulaire economie Circulair materiaalgebruik in de buitenruimte Projecten Diverse valondergronden van speeltoestellen zijn vervangen om te voldoen aan veiligheidsnormen. Hierbij is gekeken naar waterdoorlatendheid (klimaatadaptatie) en gekozen voor circulair materiaal.

Afvalbeleid Blipvert inzamelstations

In oktober hebben wij op verschillende plekken in Lansingerland Blipvert inzamelstations geïnstalleerd. Deze inzamelstations maken het voor bewoners makkelijker om afval te scheiden en bieden ruimte voor de inzameling van cartridges, cd’s/dvd’s, telefoons en kleine elektrische apparaten als afstandsbedieningen en elektrische tandenborstels. In de eerste maand zijn er al ruim 15.000 artikelen ingeleverd wat zich vertaalt naar 1200 artikelen per station. Gemiddeld worden er zo’n 900 artikelen ingeleverd in de eerste maand na plaatsing, dit betekent dus dat er al goed gebruik van is gemaakt.

6/10

GEMEENTE

Lansingerland

Duurzame woningbouw Zie de lijst van projecten aan het einde van het document voor de diverse duurzame bouwprojecten in de gemeente.

Klimaatadaptatie Ruimtelijke Adaptatie Strategie (RAS) Bedrijventerrein Door relatief veel verharding en bebouwing is er bij bedrijventerreinen Oudeland relatief weinig ruimte voor groen en water. Dit brengt risico’s met zich mee op het gebied van wateroverlast, hittestress en biodiversiteit. Daar waar kansen zich voordoen zetten we in op klimaatadaptieve maat­ regelen. Zo is er op bedrijventerrein Oudeland begonnen met een project om bij twee straten tegels uit het trottoir te verwijderen en groen terug te brengen. Dit draag bij aan wateropvang en werkt tegen hittestress. Bijeenkomst Klappolder verduurzaming bedrijventerreinen

Op 28 september vond de bijeenkomst ‘Realistisch verduurzamen van bedrijventerreinen’ plaats op bedrijventerrein Klappolder in Bleiswijk. Ondernemers en overheden kwamen hier bijeen om elkaar te inspireren over de wijze waarop bedrijventerreinen het beste verduurzaamd kunnen worden. Verduurzaming is niet alleen nuttig en noodzakelijk om future proof te zijn, maar creëert bijvoorbeeld ook een prettige en gezonde omgeving voor werknemers. Ook de samenwerking tussen overheden en ondernemers was een belangrijk gespreksonderwerp. Wethouder Kathy Arends is aanwezig geweest bij deze bijeenkomst en had een bijdrage in het programma in de vorm van een tweegesprek met een ondernemer.

Groenblauwe schoolpleinen Afronding pilot In de pilot groenblauwe schoolpleinen zijn drie schoolpleinen in Lansingerland vergroend en klimaatadaptief gemaakt. De opening van het laatste schoolplein in de pilot, van OBS Vuurvogel, vond plaats op 11 oktober. Wethouder Simon Fortuyn heeft deze feestelijke opening verricht en de lokale kranten hebben hier aandacht aan geschonken. Het groene, klimaatadaptieve schoolplein is een mooi voorbeeld van verschillende partijen die samen zijn gekomen om een prachtig resultaat op te leveren. Het ontwerp van het schoolplein is namelijk gemaakt door studenten van het Wellant College, die tevens het plein hebben aangelegd. Ook hebben ouders en lokale ondernemers meegeholpen met de totstandkoming van het plein door bijvoorbeeld (circulaire) materialen aan te leveren. Met deze opening is de pilotfase afgerond. Momenteel evalueren we de resultaten en bepalen het vervolg.

7/10

GEMEENTE

Lansingerland

Tuin van de toekomst Einde subsidie

Dit jaar stop de subsidie voor tuinen van de toekomst. Sinds 2019 heeft dit het volgende opgeleverd: - 4965,9 m2 aan groenoppervlak en 577m2 aan waterdoorlatende verharding (gelijk aan ruim 26 tennisbanen). - 45.059 liter aan waterberging door regentonnen en overige waterelementen (gelijk aan 32 volle brandweerwagens). In deze tijd zijn er huis-aan-huis bladen verspreid met inspirerende inwoners die vertellen over hun tuin, leuke winacties (bijvoorbeeld tegeltje groen en regentonnen) en tips voor het inrichten en onder­ houden van de toekomstbestendige tuin. Het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard heeft nog wel een actieve subsidieregeling voor kleine klimaatadaptieve maat­ regelen. Het hoogheemraadschap van Delfland wijzigt haar subsidie­ regeling voor klimaatadaptieve maatregelen na 31 december 2021. Hierbij wordt de focus gelegd op grootschalige projecten.

Groen en biodiversiteit Bomenlijst en De bomen- en beplantingslijst is geactualiseerd. Het gaat hier om soorten beplantingslijst die gebiedseigen of inheems zijn, maar ook soorten die op onze gronden het goed doen. Hiernaast is een uitbreiding in beschrijving en waarde op het gebied van klimaatadaptatie en biodiversiteit toegevoegd, zodat deze meegenomen kan worden in de keuzen bij ontwikkelingherinrichtingsprojecten. Bermen

De bermen worden steeds kruidenrijker, wat een positief effect heeft op de biodiversiteit.

Projecten Naast de onderwerpen die specifiek in de uitvoeringsagenda Lansingerland duurzaam genoemd zijn, wordt duurzaamheid ook meegenomen in diverse fysieke projecten. Daarbij wordt zoveel mogelijk integraal en op de drie subthema’s afgewogen, waardoor deze niet in één van de drie categorieën te plaatsen zijn. Hieronder enkele voorbeelden uit de afgelopen periode. Projecten Herinrichting Vogelbuurt

In deze buurt wordt gewerkt aan het leggen van lava onder het wegdek in plaats van zand. Hiermee is er meer ruimte voor water onder het wegdek en dit heeft een licht vertragend effect. Daarnaast worden er o.a. parkeerplaatsen met halfverharding toegepast.

8/10

GEMEENTE

Lansingerland

Wilderszijde

In Wilderszijde is minimaal 10% van het plangebied gereserveerd voor water en 18% voor groen. Verder wordt minimaal 50% van de oevers als ecologische oever uitgevoerd en wordt er één boom per woning geplant. Klimaatadaptieve wijk Wilderszijde is een klimaatadaptieve wijk: er wordt ingezet op wadi’s in het openbaar gebied, infiltratie van hemelwater en vertraagde afvoer naar open water. De drooglegging is bovengemiddeld en het watersysteem is robuust ontworpen. Circulair Vrijkomende bestratingsmaterialen van herinrichtingsprojecten uit Lansingerland worden in Wilderszijde tot menggranulaat verwerkt voor de fundering van wegen. Grondstromen uit gemeentelijke projecten worden in Wilderszijde als voorbelasting gebruikt. Kunstwerken (bruggen en duikers) worden circulair ontworpen.

Gouden Harpbuurt

Op woensdag 6 oktober vierden Gouden Buurten CV samen met gemeente Lansingerland, Van Mierlo Bouwprojecten BV en de toekomstige bewoners de start van de bouw van 29 woningen in de Gouden Harp. Hiermee is de bouw van de één na laatste fase van de Gouden Harpbuurt gestart. Duurzaamheid is een belangrijk thema in de Gouden Harp. Zo hebben alle woningen een bodemwarmtepomp en worden alle woningen gasloos opgeleverd. Daarnaast wordt iedere woning gerealiseerd met duurzame materialen zoals houten kozijnen en een hoogwaardige kwaliteit baksteen. Ook is er in de wijk rekening gehouden met klimaatadaptieve maatregelen voor grondwater. Regenwater wordt bijvoorbeeld gebufferd en langzaam in de grond geïnfiltreerd.

Start verfraaiing Bergschenhoek Centrum

Op 26 oktober heeft Kathy Arends de starthandeling verricht voor de verfraaiing van Bergschenhoek Centrum. Daarbij wordt ook stevig ingezet op het klimaatbestendig maken. De aannemer binnen dit project gaat aan de slag met een nieuwe inrichting van de pleinen waarbij de openbare ruimte ook een stuk groener zal worden. Nieuwe beplanting, andere bestrating en nieuwe riolering hebben een positief effect op de temperatuur en waterafvoer in het gebied.

Herinrichtingsproject Bergschenhoek Dorp Noord Oost

Stukken gazon zijn vervangen voor beplanting die de biodiversiteit versterken. Bij verschillende parkeerpleinen zijn parkeerplaatsen voorzien van grasbetontegels. Er is bollenmengsel bij grasvelden aangeplant om de biodiversiteit te vergroten. Bij de inrichting van dit speelveld is gebruik gemaakt van duurzaam materiaal.

Speelveld Havenstraat te Berkel

9/10

GEMEENTE

Lansingerland

Zwembad de Windas

Met brief U21.05990 informeerden wij u over de voortgang met betrekking tot de verduurzaming van zwembad de Windas. Onderzoeksbureau Sweco bekijkt op dit moment of en hoe het zwembad full electric kan worden gemaakt.

Julianalaan, Bergschenhoek

In de Julianalaan worden de mogelijkheden voor klimaatadaptieve aanpassingen zoals wadi’s onderzocht.

Berkels Dijkje: 3Dgeprinte brug

In Berkel en Rodenrijs is de grootste circulaire 3D-geprinte fietsbrug van Nederland geplaatst. De brug is gemaakt van thermo hardend composiet dat is teruggewonnen uit afgeschreven treinwagons van de Nederlandse Spoorwegen en wieken van windmolens.

Met een vriéndelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Esther Boonstra plv. Gemeentesecretaris

drs. Pieter van de Stadt Burgemeester

10/10