Technische toelichting-aanvraag vangnetuitkering 2022-vs.1.pptx
Tekst van het document
AANVRAAG VANGNETUITKERING 2022
Technische toelichting Vergadering Commissie Samenleving 20 juni 2023 Jeroen Boerman & Noor Winckel
Agenda 1. De vangnetuitkering 2. Uitkeringenbestand Lansingerland 3. Inkomsten vanuit het BUIG-budget 4. Hoe presteren andere gemeenten? 5. Belangrijkste oorzaken voor tekort Lansingerland 6. Effect van getroffen maatregelen Lansingerland 7. Aanpak om tekort terug te dringen 8. Samenvatting
1. De vangnetuitkering: € 314.036 •
Gemeenten ontvangen op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies (BUIG-budget)
•
Gemeenten die een tekort hebben kunnen in aanmerking komen voor een vangnetuitkering
•
Bij het indienen van het verzoek moet het college verklaren dat het maatregelen heeft getroffen om tot tekortreductie te komen
•
Deze verklaring moet de instemming hebben van de gemeenteraad
•
Het college dient het aanvraagformulier in bij de onafhankelijke Toetsingscommissie vangnet Participatiewet
•
Wij vragen een vangnetuitkering van € 314.036 aan voor het jaar 2022 (eigen risico € 844.679)
•
De commissie moet de aanvraag uiterlijk op 15 augustus 2023 hebben ontvangen
2. Uitkeringenbestand Lansingerland stabiel 31 december 2019
31 december 2020
31 december 2021
31 december 2022
579
605
598
608
• Het aantal uitkeringsdossiers schommelt al jaren rond 600 • In lijn met de groei van het inwoneraantal houden wij rekening met een jaarlijkse groei van het aantal uitkeringsdossiers van ruim 2% (prognose 2020-2025) • De werkelijke stijging van het aantal uitkeringsdossiers van 2021 naar 2022 was 1%, ondanks de bevolkingsgroei en grotere taakstelling statushouders
Relatief weinig uitkeringen in Lansingerland
• 2,5% van onze huishoudens heeft een bijstandsuitkering ten opzichte van 4,7% landelijk
3. Inkomsten BUIG-budget via verdeelmodel Verdeelsystematiek •
Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG)
•
Het Rijk maakt voor iedere gemeente een prognose hoeveel uitkeringen zij gaan verstrekken
•
Verdeelmodel berekent objectieve kans dat huishoudens in de gemeente afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering op basis van indicatoren
•
Ook de conjunctuur van de economie neemt het Rijk mee in de berekening
•
Op basis van de verdeelsystematiek verwacht het Rijk dat wij minder uitkeringen toekennen dan wij doen
Rijksbijdrage daalt door verdeelsystematiek
Rijksbijdrage BUIG
•
2020
2021
2022
€ 9.220.580
€ 8.929.752
€ 8.446.789
Onze bevolking groeit, het aantal uitkeringen blijft stabiel en de rijksbijdrage daalt
4. Veel gemeenten hebben tekort op BUIG-budget
• • •
In 2022 had 47% van de gemeenten een tekort op de BUIG. Den Haag heeft tekort van 10 miljoen Leidschendam-Voorburg is al 10 jaar achtereenvolgens tekortgemeente
• •
Van de gemeenten die ieder jaar een flink tekort hebben, ligt 33% in Zuid-Holland. Van de gemeenten die ieder jaar een flink overschot hebben, liggen er 0 in Zuid-Holland.
•
We zien nu in 2023 dat ook Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Zuidplas meer uitkeringen verstrekken dan het model voorschrijft
5. Belangrijkste oorzaken voor tekort Lansingerland 1. Taakstelling statushouders
- De taakstelling huisvesting statushouders was in 2021 en 2022 het dubbele van de jaren daarvoor 2019
2020
2021
2022
2023
42
42
87
85
176
- Ruim 1 op de 3 uitkeringsgerechtigden in Lansingerland is een statushouder - De instroom van statushouders wordt vertraagd (-2 jaar) meegenomen in de BUIG-beschikking
2. Controle aan de poort - Voor iedere aanvraag levensonderhoud wordt een rechtmatigheidsonderzoek uitgevoerd - Het percentage goedgekeurde aanvragen in Lansingerland ligt 10% boven het landelijk gemiddelde
3. Complex uitkeringenbestand - Bijna iedereen die kan en wil werken heeft nu een baan - Veel uitkeringsgerechtigden hebben langdurige begeleiding nodig op verschillende leefgebieden
6. Maatregelen verkleinen tekort
•
•
Maatregel
Fictieve besparing
Het totale uitkeringenbestand is vrijwel gelijk gebleven aan eerdere jaren, ondanks het feit dat de taakstelling huisvesting statushouders in 2021 en 2022 verdubbeld is
Rechtmatigheidscontrole
€ 128.000
Handhaving
€ 295.000
Jeugdpreventie
€ 528.000
Regionale samenwerking (WSP)
€ 720.000
Gezamenlijk hebben deze maatregelen in 2022 een fictieve besparing van € 2.567.000 opgeleverd, bovenop de reguliere uitstroom
Social return
€ 640.000
Lansingerland Start
€ 48.000
Inzet op doelgroep NAB
€ 208.000
Totale fictieve besparing
€ 2.567.000
7. Aanpak om tekort terug te dringen
Voor 2023 ontvangen we ook te weinig middelen vanuit het Rijk om onze taak uit te voeren, daarom: •
Evaluatie van reeds getroffen maatregelen: behouden, intensiveren of afschaffen?
•
Onderzoek naar mogelijke aanvullende maatregelen
•
Regionaal optrekken met andere gemeenten
•
Plan van aanpak ter info naar de raad: tweede helft 2023
8. Samenvatting
• Het uitkeringenbestand van Lansingerland is al jaren stabiel, ondanks de groei in inwoneraantallen en de sterk toegenomen taakstelling statushouders • Wij krijgen van het rijk te weinig middelen t.o.v. de grootte van de taak die we ervoor moeten uitvoeren • De toegenomen taakstelling statushouders is de belangrijkste oorzaak van ons tekort op het BUIG-budget in 2022. Het hoge aantal gehuisveste statushouders in 2022 wordt pas in 2024 toegevoegd aan de inkomsten • De komende maanden kijken we vooruit: wat is er nodig om onze uitgaven te dempen? Uw raad ontvangt informatie over het plan van aanpak in de tweede helft van 2023
Vragen?