CConstaterende datLansingerland
Koppel je AI →
Document · PDF

[T26.06790] Meerjarenbegroting 2027-2030

Gemeenteraad 5 november 2026, gemeente LansingerlandBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-203090.843 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 9 van 11

Relevante informatie Een bestuurlijke verkenner heeft in opdracht van de RvhPB de governance van het CJG onderzocht. De verkenner concludeert dat er op dit moment geen meerderheid bestaat voor ØØn van de twee onderzochte varianten: 1. optimalisatie van de governance en organisatie van de Stichting CJG Rijnmond, en 2. onderbrenging van de JGZ in de gemeenschappelijke regeling van de GGD. Op basis van de informatie die op dit moment voorligt, gaat de bestuurlijke voorkeur van Lansingerland uit naar het onderbrengen van de JGZ bij de GR GGD. Omdat gemeenten streven naar een breed gedragen besluit, adviseert de verkenner om op korte termijn geen definitieve keuze te maken over een nieuwe organisatievorm. Wel wordt geadviseerd om de statuten aan te passen om de rolzuiverheid te versterken en om de afspraken tussen het CJG en de gemeenten vast te leggen in een overeenkomst, zodat verantwoordelijkheden en verwachtingen beter zijn geborgd. De bestuurlijke verkenner stelt voor om de samenwerking binnen de Stichting CJG Rijnmond in ieder geval voort te zetten in 2026 en 2027. Deze periode kan worden benut voor een nadere heroriºntatie door gemeenten op de positie van de jeugdgezondheidszorg binnen het lokale jeugd- en welzijnsbeleid. De RvhPB stemde hiermee in op d.d. 26 maart 2026.

Deze aanpak draagt bij aan verduidelijking van rollen en verantwoordelijkheden, verbetering van de bestuurlijke verhoudingen en continuïteit van de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. Tegelijkertijd krijgen gemeenten de uimte om op basis van inhoudelijke en strategische afwegingen te komen tot een weloverwogen besluit over de toekomstige organisatie van de JGZ vanaf 2027/2028. Een secretaris is aangesteld in opdracht van de RvhPB en de secretaris geeft uitvoering aan het advies van de bestuurlijke verkenner. De secretaris helpt knelpunten te identificeren en op te lossen bij de naleving en totstandkoming van regionale afspraken, en bij de mandatering en besluitvorming binnen de RvhPB. 167 Gemeente Lansingerland Horti Science Innovation Center (HIC) Naam verbonden partij Stichting Hortiscience Innovation Center (HIC) Type regeling Gemengde regeling Vestigingsplaats Bleiswijk Deelnemende partijen Stichting Wageningen Research, Delphy Groep BV, Gemeente Lansingerland, YES!Delft B.V., Stichting StartLife Holding Visie en beleidsvoornemens De ontwikkeling van het HIC sluit aan op de koers zoals vastgelegd in de Horti Science Visie (HSV) en de bijbehorende Uitvoeringsagenda (T21.08840). Lansingerland loopt wereldwijd voorop in innovatieve glastuinbouw en wil deze positie behouden en verder versterken. De HSV biedt hiervoor een strategisch kader tot 2030.

Binnen deze visie is het HIC een sleutelfactor onder de bouwsteen ‘Innovatief Ecosysteem’. Het HIC brengt toonaangevende partners samen, zoals WUR, YES!Delft, Delphy, StartLife en de gemeente Lansingerland, in een sterk ecosysteem waarin kennisintensieve bedrijvigheid en toegepast onderzoek hand in hand gaan. Deze samenwerking draagt direct bij aan innovaties die nodig zijn om de energietransitie, circulaire productiesystemen en duurzame teelt te versnellen. Tegelijkertijd wordt zo een robuustere voedselvoorziening mogelijk gemaakt en ontstaat er meer werkgelegenheid binnen de regio, met name bij startups en scaleups. Publiek belang van Lansingerland in Verbonden Partij (waarom nemen we deel?) De gemeenteraad sprak in de vastgestelde Horti Science Visie (2022) de ambitie uit om het innovatieve ecosysteem in Lansingerland te versterken en zo bij te dragen aan een duurzame economische structuur. De oprichting van de Stichting Horti Science Innovation Center (HIC) was een belangrijke vervolgstap in de uitvoering van deze visie. De gemeente geeft hiermee invulling aan haar strategische rol binnen het Horti Science ecosysteem. Het HIC draagt direct bij aan innovatie, verduurzaming en economische groei in de glastuinbouwsector. Zonder deelname van de gemeente kon het HIC niet worden opgericht; bovendien was onze deelname voor partijen als WUR een voorwaarde om zelf te participeren.

Financieel belang van Lansingerland in de Verbonden Partij (hoeveel betalen we?) € 700.000 zoals vastgesteld in BR2500026. Dit betreft de periode van 08-07-2025 t/m 31-12-2026 zoals is aangegeven in U25.03648. Eigen vermogen NNB Vreemd vermogen NNB Financieel resultaat NNB Specifieke financiële risico’s (welke risico’s bestaan er, specifiek voor deze GR, die niet in de weerstandsparagraaf zijn opgenomen?) Hoewel de bijdragen gemaximeerd en gemotiveerd zijn (€ 700.000 totaal), is er geen garantie dat het HIC op termijn voldoende externe financiering aantrekt. Dit risico wordt beheersbaar gehouden doordat de gemeente als bestuurslid kan bijsturen waar nodig. Regelmatig overleg en voortgangsrapportages waarborgen bovendien de transparantie in het proces. Bestuurlijke risico’s Er kan een spanningsveld ontstaan tussen bestuurlijke betrokkenheid en de behoefte aan flexibiliteit. Om dit te beheersen zijn afspraken vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst, statuten en het directiereglement. Relevante informatie n.v.t. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Naam verbonden partij | Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Type regeling | Niet van toepassing Vestigingsplaats | Den Haag Deelnemende partijen | De aandeelhouders van BNG zijn uitsluitend overheden, waaronder de Nederlandse staat, gemeenten, provincies en een waterschap.

Visie en beleidsvoornemens | Visie: “Ons doel is om de verbindende kracht te zijn die met klanten duurzame verbetering van Nederland financiert en vormgeeft. Met duidelijke keuzes en meetbare doelen monitoren we onze voortgang op korte en lange termijn, en trekken we kapitaal aan dat aansluit bij de impactbehoefte van investeerders.” Beleidsvoornemens: • Bieden van kredieten tegen scherpe en concurrerende tarieven • Combineren van digitale dienstverlening met persoonlijk klantcontact • Realiseren van aantoonbare duurzame en maatschappelijke impact • Verbeteren en efficiënter maken van het kredietverleningsproces • Versterken van datagedreven werken binnen de organisatie • Investeren in moderne, veilige en toekomstbestendige IT • Stimuleren van persoonlijke groei, samenwerking en een inclusieve werkomgeving Publiek belang van Lansingerland in | BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De Verbonden Partij (waarom nemen we deel?) | bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Deelname zorgt ervoor dat Lansingerland haar publieke taken efficiºnter, goedkoper en met minder risico kan uitvoeren. Financieel belang van Lansingerland in de | Wij dragen financieel niks bij.

Als aandeelhouder van 15.015 van de totaal circa 56 miljoen Verbonden Partij (hoeveel betalen we?) | aandelen ontvangen wij dividend. Het aandelenkapitaal in BNB vertegenwoordigt een waarde van 34.068 euro op onze balans. Eigen vermogen | 2024: € 4,8 miljard euro (bron: jaarrekening 2024) 2025: € 4,6 miljard euro (bron: jaarrekening 2025) Vreemd vermogen | 2024: 123,2 miljard euro (bron: jaarrekening 2024) 2025: 110,7 miljard euro (bron: jaarrekening 2025) Financieel resultaat | 2024: 294 miljoen euro (bron: jaarrekening 2024) 2025: 172 miljoen euro (bron: jaarrekening 2025) Specifieke financiële risico’s (welke risico’s | Risico uit financiºle analyse: laag bestaan er, specifiek voor deze GR, die niet | Toelichting: Het risico betreft de deelname in het aandelenkapitaal. BNG is een zeer solide in de weerstandsparagraaf zijn | bank, waardoor het risico laag wordt geacht. opgenomen?) Bestuurlijke risico’s | Risico uit bestuurlijke analyse: laag Toelichting: Het risico betreft de deelname in het aandelenkapitaal. BNG is een zeer solide bank, waardoor het risico laag wordt geacht.

Relevante informatie | https://www.bngbank.nl/over-bng/organisatie-bestuur/aandeelhouders https://www.bngbank.nl/over-bng/resultaten-en-verslagen/jaarverslagen 168 | Gemeente Lansingerland Dunea Naam verbonden partij | Dunea Type regeling | Niet van toepassing Vestigingsplaats | Zoetermeer Deelnemende partijen | Alle 17 gemeenten in het leveringsgebied zijn aandeelhouder Visie en beleidsvoornemens | Visie: “We werken er samen voortvarend en doortastend aan om drinkwater en natuur vanzelfsprekend te houden voor toekomstige generaties.” (bron: jaarrekening 2024) Beleidsvoornemens: De beleidsvoornemens van Dunea richten zich op het realiseren van een duurzaam en robuust drinkwatersysteem voor de lange termijn. Dit omvat: 1. Drinkwater voor de toekomst (2030-2040): Ontwikkelen van nieuwe waterbronnen en zuiveringstechnieken om de groeiende vraag te dekken. 2. Hybride systeem vanaf 2040: Combineren van het huidige rivier-duinsysteem met innovatieve systemen voor zuivering uit nieuwe bronnen. 3. Bronvervuiling voorkomen: Nauw samenwerken met partners om vervuiling van waterbronnen te voorkomen. 4. Duurzaam watergebruik stimuleren: Bevorderen van bewust en duurzaam watergebruik bij klanten en binnen de organisatie. 5. Klimaatneutraliteit en natuurbehoud: Aandacht voor het milieu en verduurzaming van bedrijfsvoering, inclusief het realiseren van een klimaatneutrale organisatie.

Deze initiatieven zijn gericht op het waarborgen van leveringszekerheid en waterkwaliteit voor de toekomst. Publiek belang van Lansingerland in | Het publieke belang bestaat uit de gewaarborgde levering van drinkwater aan onze Verbonden Partij (waarom nemen we deel?) | inwoners. Zo zijn alle 17 gemeenten in het leveringsgebied aandeelhouders. Dunea wil een vitale organisatie zijn die toekomstbestendige producten en diensten levert en daarbij duidelijk zichtbaar is als maatschappelijke onderneming. Financieel belang van Lansingerland in de | Lansingerland bezit 190.265 aandelen van de in totaal 4.000.000 uitgegeven aandelen. Het Verbonden Partij (hoeveel betalen we?) | aandelenkapitaal in Dunea vertegenwoordigt een waarde van 0 euro op onze balans. Statutair mag Dunea geen dividend uitkeren. Lansingerland bezit 190.265 aandelen van de in totaal 4.000.000 uitgegeven aandelen, wat neerkomt op 4,8% van het totaal aan aandelen.

Eigen vermogen | 2023: 258,5 miljoen euro (bron: jaarrekening 2024) 2024: 265,1 miljoen euro (bron: jaarrekening 2024) Vreemd vermogen | 2023: 381,8 miljoen euro (bron: jaarrekening 2024) 2024: 391,1 miljoen euro (bron: jaarrekening 2024) Financieel resultaat | 2023: 6,9 miljoen euro (bron: jaarrekening 2024) 2024: 6,6 miljoen euro (bron: jaarrekening 2024) Specifieke financiële risico’s (welke risico’s | Risico uit financiºle analyse: laag bestaan er, specifiek voor deze GR, die niet | Toelichting: De financiºle aansprakelijkheid is beperkt tot het gestorte aandelenkapitaal. in de weerstandsparagraaf zijn opgenomen?) | Derhalve achten wij het risico financiºle risico laag. Bestuurlijke risico’s | Risico uit bestuurlijke analyse: laag Toelichting: De bestuursstructuur is goed gedefinieerd en er zijn duidelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen de organisatie. Er zijn geen aanwijzingen voor een gebrek aan toezicht of inefficiºntie in het bestuur. Derhalve achten wij het bestuurlijke risico laag. Relevante informatie | https://www.dunea.nl/over-dunea/onze-organisatie/bestuur-en-governance https://www.dunea.nl/over-dunea/onze-organisatie https://jaarverslag-dunea.nl/ 169 | Gemeente Lansingerland Stedin Naam verbonden partij | Stedin Type regeling | Niet van toepassing Vestigingsplaats | Rotterdam Deelnemende partijen | De aandelen van Stedin Holding N.V.

zijn in handen van 61 Nederlandse gemeenten, twee provincies en de Staat der Nederlanden. Visie en beleidsvoornemens | De nieuwe Energiewet bepaalt voor een groot deel de activiteiten van Stedin. Deze zijn gericht op o.a. de aanleg, het onderhoud en beheer van gas- en elektriciteitsnetten. Door de energietransitie verduurzaamt de energieproductie in hoog tempo en neemt het elektriciteitsverbruik toe doordat we meer elektriciteit gebruiken voor het verwarmen van gebouwen, voor elektrisch rijden en voor elektrificatie in de industrie. Al die nieuwe energie brengt Stedin via de netten naar de klanten. Iedereen in het verzorgingsgebied toegang geven tot duurzame energie; dat is Stedin’s maatschappelijke opdracht. Stedin richt daarom alle aandacht op het mogelijk maken van de energietransitie door de netten sneller uit te bouwen, optimaal te benutten en goed te beheren. Hierbij werkt Stedin hard om de netcongestie terug te dringen. Publiek belang van Lansingerland in De waarborging van levering van energie aan de klanten binnen het verzorgingsgebied door middel Verbonden Partij (waarom nemen | van netbeheer als bedoeld in de Energiewet Stedin maakt hierdoor de energietransitie mogelijk. we deel?) Financieel belang van | Lansingerland draagt niet structureel financieel bij aan deze Verbonden Partij, maar ontvangt juist Lansingerland in de Verbonden | een dividend.

Het geprognotiseerde dividend is in de meerjarenbegroting opgenomen als algemeen Partij (hoeveel betalen we?) | structureel dekkingsmiddel. Lansingerland is de zesde aandeelhouder en houdt 2,96% van het reguliere aandelenkapitaal en 6,43% van het cumulatief preferent aandelenkapitaal. Het reguliere dividend over boekjaar 2025 bedraagt € 2,1 miljoen. De cumulatief preferente aandelen kennen een vastgesteld rendement van 3%, resulterend in een dividend van € 385.000 per jaar. De boekwaarde van de reguliere aandelen Stedin is € 0,6 miljoen. De boekwaarde van de cumulatief preferente aandelen Stedin is € 12,9 mln. Eigen vermogen | Per 1-1-2025 € 3.370 miljoen Per 31-12-2025 € 3.586 miljoen Vreemd vermogen | Per 1-1-2025 € 5.704 miljoen Per 31-12-2025 € 6.489 miljoen Financieel resultaat | 2025: € 278 miljoen Specifieke financiële risico’s | Risico uit financiºle analyse: Gemiddeld (welke risico’s bestaan er, specifiek voor deze GR, die niet in | Toelichting: Stedin opereert in een gereguleerde markt waarbij de verwachte investeringen uit de weerstandsparagraaf zijn | hoofde van de energietransitie aanzienlijk zijn, hetgeen financiºle druk legt op de opgenomen?) | investeringsruimte, solvabiliteit, kapitaalbehoefte en de credit rating. Dit heeft mogelijk gevolgen voor de kapitaalbehoefte en dividenduitkering. De dividenduitkering is een vast dekkingsmiddel in onze begroting.

De omvang van het uit te keren dividend is afhankelijk van de nettowinst in enig jaar en de solvabiliteit. De solvabiliteit is mede afhankelijk van de hoogte van het investeringsprogramma uit hoofde van de energietransitie. De mogelijke tegenvallers in de nettowinst van de onderneming Øn een verslechtering van de solvabiliteit zijn een financieel risico. In 2026 stelt de ACM het nieuwe methodebesluit vast voor 2027-2031. Dit heeft ook gevolgen voor de inkomsten en daarmee de dividenden. Daarnaast is het investeringsniveau van Stedin hoog en zal dat de komende jaren zo blijven. Dit vereist niet alleen capaciteit, maar ook veel financiºle middelen. Om deze aan te kunnen blijven trekken is het voor Stedin noodzakelijk om de eigenvermogenspositie op peil te houden. De komende periode gaat Stedin met de aandeelhouders onderzoeken hoe dit ingevuld zal worden. De kapitaalbehoefte kan mogelijk gevolgen hebben voor de gemeente als aandeelhouder in de vorm van kapitaalinjecties, uitgifte van aandelen en dividend. Bestuurlijke risico’s | Uitkomst van de bestuurlijke analyse is dat het bestuurlijke risicoprofiel laag is. Enerzijds is Stedin een zogenaamde structuurvennootschap waarbij de rechtstreekse invloed van aandeelhouder(s) op de raad van commissarissen en de raad van bestuur beperkt is.

Anderzijds zijn er met Stedin eenduidige afspraken gemaakt over onder meer het goedkeuringsrecht van de Algemene Vergadering 170 | Gemeente Lansingerland 171 Gemeente Lansingerland Paragraaf Grondbeleid Grondbeleid Het grondbeleid draagt bij aan de realisatie van onze ruimtelijke doelstellingen op het gebied van wonen, werken en recreºren. In de omgevingsvisie 2.0 geeft aan hoe wij het grondbeleid invullen. Het grondbeleid zal verder worden uitgewerkt op tactisch niveau in de programma’s. Het grondbeleid stelt kaders en geeft richting, waarbij er ook ruimte is voor maatwerk indien de ruimtelijke opgave hierom vraagt. Het grond(prijs)beleid voor woningbouw is met name voor de categorieºn sociaal en starters nader uitgewerkt, waarbij we niet alleen kwantitatief sturen op het te realiseren pro gramma, maar ook kwalitatief. Dit geldt voor zowel onze eigen grondexploitaties als de private ontwikkelingen. Strategische gronden Lansingerland heeft meerdere gronden in bezit die ooit zijn aangekocht met het doel deze te ontwikkelen. Grondexploitaties, risico’s en weerstandsvermogen (MPG 2026) Op 2 juli 2026 heeft de raad ingestemd met de Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) 2026. Het MPG 2026 vormt de basis voor deze Begroting 2027-2030. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij dan ook naar het MPG 2026.

Het MPG en daarmee de jaarlijkse actualisatie van alle grondexploitaties is gekoppeld aan de jaarrekening. Daarnaast geven we in de begroting inzicht in grote afwijkingen ten opzichte van het MPG en een globale doorkijk naar de eerstvolgende actualisatie. De volgende grondexploitaties zijn opgenomen in het MPG 2026. Kern Woningbouw Bedrijventerreinen Centrum-ontwikkeling Overig Berkel en Rodenrijs Meerpolder Oudeland Berkel Centrum Westpolder/Bolwerk RvR Groenzoom Noordeinde Bergschenhoek Wilderszijde Leeuwenhoekweg Landscheidingspark Horeca van Aandeelhouders met betrekking tot (des-) investeringsbeslissingen en een adviesrecht ten aanzien van de vaststelling van het meerjarig strategisch plan en een herziening daarvan, alsmede een daarop aansluitend jaarplan en de herziening daarvan, voor zover de inhoud daarvan ziet op het gereguleerde domein. Stedin zorgt dat de energietransitie mogelijk is. Op dat gebied speelt er problemen rondom netcongestie. Het oplossen hiervan gaat gepaard met uitdaging rondom o.a. de beschikbaarheid van capaciteit en vergunningen. Relevante informatie https://www.stedingroep.nl/aandeelhouders https://www.stedin.net/over-stedin/jaarverslagen-en-publicaties Programma en planning Woningbouw Er is qua programma sprake van een mix van woningen in verschillende woningbouwcategorieºn en typologieºn.

Zowel het programma als de planning (fasering) worden regionaal afgestemd. De categorieºn sociaal en starterswoningen hebben nadrukkelijk onze aandacht. Doelstelling is het voorzien in voldoende woningbouw voor deze doelgroepen, op de korte Øn lange termijn. Naast het realiseren van nieuwe woningen is het dus ook van belang dat deze woningen in de toekomst behouden blijven voor de doelgroep. Via ons grondbeleid sturen wij hierop. Bedrijventerreinen Binnen Lansingerland heeft de gemeente twee terreinen in eigen ontwikkeling: Oudeland en Leeuwenhoekweg. Elk terrein heeft zijn eigen kenmerken en de terreinen liggen verspreid over Lansingerland. In het MPG 2026 gaan we uit van onderstaande uitgifteplanning: Verwachte uitgifte bedrijfsterrein in hectare (ha) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Oudeland | 3,28 | 0,16 | 0,00 | 0,00 | 0,00 Leeuwenhoekweg | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 Looptijd projecten De looptijd verschilt per project. Daarbij is het goed om te motiveren, vooral voor projecten met een langere looptijd, waarom ervoor gekozen is deze als ’gronden in exploitatie’ te beschouwen. Ook de commissie BBV schrijft dit voor. De grondexploitatie met de langste looptijd is Wilderszijde. De grondexploitatie Wilderszijde loopt tot en met 31-12-2034 en raakt daarmee de richttermijn van 10 jaar.

Om de risico’s van de (lange termijn) ontwikkeling van Wilderszijde te beheersen heeft de gemeente beheersmaatregelen getroffen. Prijzen De wijze waarop de gemeente haar gronden uitgeeft is vastgelegd in het grondbeleid. Jaarlijks stellen we in de Kaderbrief Grondprijzen richtinggevende grondprijzen af. De gronduitgifteprijzen in de grondexploitaties sluiten aan op de Kaderbrief Grondprijzen en grondbeleid. Parameters Jaarlijks worden de te hanteren parameters voor de rente, kosten- en opbrengstenstijging vastgesteld, zie onderstaande tabel: MPG 2026 2027 | 2028-2035 | vanaf 2036* Prijsontwikkeling kosten Kosten | 2,50% | 2,00% | 2,00% Prijsontwikkeling grondopbrengsten Woningbouw | 3,00% | 2,00% | 0,00% Woningbouw sociaal | 2,00% | 2,00% | 0,00% Bedrijventerreinen | 2,00% | 2,00% | 0,00% Lopende contracten | conform overeenkomsten | conform overeenkomsten | 0,00% Rente** | 0,75% | 0,75% | 0,75% Disconteringsvoet | 2,00% | 2,00% | 2,00% * Conform het BBV mogen we de opbrengsten na een termijn van 10 jaar niet meer indexeren. ** De werkelijke rente die aan de grondexploitaties wordt doorbelast is gebaseerd op de daadwerkelijk betaalde rente over de lopende leningenportefeuille van de gemeente. Dit percentage kan afwijken van het voorcalculatorisch berekende percentage.

172 | Gemeente Lansingerland Plankosten Jaarlijks herzien we bij de actualisatie van de grondexploitatie ook de plankosten voor de resterende looptijd van een project. Daarbij maken we een inschatting van de tijdsbesteding in uren op basis van cijfers uit het verleden en verwachtingen voor de toekomst. Daarnaast ramen we kosten voor concrete producten die vallen onder de post planontwikkelingskosten, zoals bijvoorbeeld omgevingsplannen en onderzoekskosten. De plankosten monitoren we periodiek. Uitgangspunt voor de raming van de plankosten bij de grondexploitatie herziening zijn de uurtarieven zoals vastgesteld bij de Begroting 2026-2029. Bij de herziening van de grondexploitaties in 2027 zullen de uurtarieven van de Begroting 2027-2030 worden verwerkt. Resultaten Het MPG 2026 kent het volgende resultaat: Bedragen x € 1.000.000 A= | B= | C= MPG 2025 / JR 2024 | MPG 2026 / JR 2025 | Verschil B t.o.v. A Prijspeil | 01/01/2025 | 01/01/2026 Totaal negatieve grexen op NCW | -37,84 | -38,87 | -1,03 Totaal positieve grexen op NCW | 54,90 | 56,33 | 1,43 Totaal op NCW | 17,06 | 17,46 | 0,40 Voor het totaal te verwachten negatieve resultaat van circa € 38,87 miljoen is een verliesvoorziening gevormd. Voor een toelichting op de resultaten per grondexploitatie verwijzen we naar het MPG 2026.

Tussentijdse winstnemingen Het BBV schrijft een tussentijdse winstneming voor bij winstgevende projecten, naar rato van de voortgang. De hoogte van de tussentijdse winstneming bepalen we jaarlijks per project op basis van het zogenaamde percentage of completion (POC) en de geactualiseerde grondexploitaties. Eventuele projectspecifieke risico’s (onzekerheden) mogen hierop in mindering worden gebracht. De hoogte van de tussentijdse winstneming bepalen we jaarlijks opnieuw en verrekenen we met eerder genomen winsten. Op basis van bovenstaande, namen we bij bij het MPG van 2026 ca. € 2,45 miljoen aan tussentijdse winst. Dit bedrag komt bovenop de in 2017 t/m 2025 genomen tussentijdse winst van € 30,25 miljoen. In onderstaande tabel is de winstneming per grondexploitatie weergegeven: Bedragen x € 1.000.000 Winstneming | Reeds genomen winst t/m 2025 | Winstneming 2026 | Totaal winstneming Project Meerpolder | 2,47 | 0,02 | 2,48 Oudeland | 26,42 | 1,65 | 28,07 Wilderszijde | 1,35 | 0,80 | 2,15 RvR Groenzoom Noordeinde | 0,01 | -0,01 | - Totaal grondexploitaties | 30,25 | 2,45 | 32,70 Risico’s Ondanks dat we de ramingen binnen de grondexploitaties zorgvuldig opstellen, blijven er risico’s bestaan. De berekeningen zijn gebaseerd op aannames en uitgangspunten, die in de praktijk zowel positief als negatief kunnen uitvallen.

De belangrijkste risico’s die samenhangen met de grondexploitaties hebben betrekking op de planning, de prijs en het programma. 173 | Gemeente Lansingerland 174 Gemeente Lansingerland Dit jaar springt qua risico de netcongestie in het oog. Op dit moment kunnen we nog niet bepalen wat het effect is voor de grondexploitaties van de gemeente. Naar verwachting weten we ten tijde van het opstellen van het MPG 2027 meer over de effecten voor de plannen. Voor de komende vier jaar (2027 t/m 2030) zijn de opbrengsten geraamd op een to taal van ruim € 141,06 miljoen, gemiddeld zo’n € 35,27 miljoen per jaar. Het college stuurt dan ook waar mogelijk op de realisatie van deze opbrengsten. Gezien deze risico’s en de impact die dit kan hebben op de realisatie van de winsten in de grondexploitaties, begroten wij vanuit het voorzichtigheidsbeginsel geen winst in de begroting 2027-2030. Bij de actualisatie van de grondexploitaties actualiseren wij ook de risicoprofielen. Op totaalniveau is het risicoprofiel gekoppeld aan de benodigde weerstandscapaciteit, zie paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. In onderstaande tabel worden de risicoprofielen per project weergegeven. Voor een gedetailleerder overzicht van de risico’s per project wordt verwezen naar het MPG 2026.

Risicoprofielen MPG 2026 Wilderszijde Hoog Leeuwenhoekweg Laag Meerpolder Laag Berkel Centrum West Laag Westpolder-Bolwerk Laag Oudeland Laag RvR Groenzoom Noordeinde Midden Landscheidingspark Horeca Laag Tussenstand en doorkijk grondexploitaties en risico’s (t-MPG 2026) Het MPG 2026 vormt de basis voor de Begroting 2027-20230, zowel cijfermatig als qua toelichting. In de paragraaf grondbeleid lichten we daarnaast – op hoofdlijnen - de verwachte bijstelling (op basis van realisatie Øn prognose) tekstueel toe. Voor de tussenrapportage zijn alle grondexploitaties op hoofdlijnen doorgenomen. Dit betreft nadrukkelijk geen algehele actualisatie. De actualisatie van alle grondexploitaties vindt ØØnmaal per jaar plaats, gelijktijdig met de Jaarrekening, en bevat veel mØØr dan alleen een bijstelling van de ramingen op basis van realisatie en prognose. Tussentijds MPG De meeste grondexploitaties lopen volgens planning en kennen op dit moment geen grote afwijkingen ten opzichte van het MPG 2026. Voor een aantal grondexploitaties zal, voor zover wij nu in kunnen schatten, een verschuiving plaatsvinden van zowel kosten als opbrengsten in de tijd. Het gaat om circa en afgerond € 7,0 miljoen aan verschuiving van de kostenkant naar achteren in de tijd en ci rca en afgerond € 1,1 miljoen aan verschuiving aan de opbrengstenkant naar voren in de tijd.

Nominaal heeft dit geen effect op het resultaat van de grondexploitaties. Financieel worden de bijstellingen pas verwerkt als deze voldoende zeker zijn. Dit beoordelen wij bij de actualisatie eind dit jaar (MPG 2027/Jaarrekening 2026). Het MPG 2027 wordt na vaststelling verwerkt in de begroting. Parameters Voor de tussentijdse Meerjaren Prognose Grondexploitaties (t-MPG) zijn de gehanteerde parameters die zijn opgenomen in de MPG 2026 opnieuw bekeken. In deze notitie hebben we hiervoor verschillende bronnen geraadpleegd die voornamelijk betrekking hebben op de parameters voor de kosten- en opbrengstenstijging. 175 Gemeente Lansingerland Voor de MPG van 2026 is op basis van eerder marktonderzoek uitgegaan van 3% kostenstijging in 2026. De kosten in de grond-, water-, en wegenbouw (GWW) zijn met ongeveer 4,3% gestegen per 1 juli 20 26, ten opzichte van 1 januari 2026. In dezelfde periode namen de arbeidskosten toe met circa 3,3% en de materiaalkosten met 5%. De stijging van de arbeidskosten wordt voornamelijk veroorzaakt door de cao afspraken uit 2025 en de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. De materiaalkosten namen toe door prijsstijgingen, mede onder invloed van geopolitieke spanningen en verstoringen in de toeleveringsketen.

De huidige inzichten wijzen erop dat de totale kostenstijging in 2026 hoger zal uitvallen dan begroot, hoewel hierover halverwege het jaar nog geen definitieve zekerheid bestaat. Voor de MPG van 2026 is op basis van eerder marktonderzoek uitgegaan van 5% opbrengstenstijging in 2026 van grondopbrengsten voor woningbouw (vrije sector). Op landelijk niveau is in het eerste kwartaal van 2026 de gemiddelde vraagprijs van nieuwbouwwoningen gestegen. H et is voor nu te vroeg om te oordelen of er sprake is van een eenmalige toename of dat de stijging dit jaar doorzet. De vraagprijzen van nieuwbouwwoningen zijn in het eerste kwartaal van 2026 vooral gestegen doordat woningen gemiddeld kleiner worden gebouwd, waardoor de prijs per vierkante meter toeneemt. Daarnaast zorgen hogere bouwkosten, grondprijzen, duurzaamheidseisen en schaarste aan geschikte bouwlocaties voor extra prijsdruk. De stijgende vraagprijzen wijzen erop dat ook de verkoopprijzen verder zullen oplopen waardoor de verwachting is dat de prijsgroei in 2026 zal aanhouden. De grote Nederlandse banken verwachten voor 2026 een landelijke stijging van de woningprijzen van circa 3%. Tegelijkertijd zal de woningmarkt naar verwachting verder afkoelen door de verslechterde betaalbaarheid en de daarmee samenhangende afname van de vraag naar koopwoningen.

De betaalbaarheid staat onder druk door de sterke prijsstijgingen van de afgelopen jaren en de recent gestegen hypotheekrentes. Daarnaast zorgt de geopolitieke onzekerheid, onder meer als g evolg van het conflict in het Midden-Oosten, voor een terughoudender sentiment onder woningkopers. De banken wijzen er tevens op dat veel huishoudens inmiddels tegen de grenzen van hun leencapaciteit aanlopen en dat de inkomensgroei naar verwachting afzwakt. De grondprijzen worden niet alleen bepaald door de verkoopprijzen van woningen, maar ook door de bouwkosten. Daarom is hier ook gekeken naar de bouwkosten. De woningbouwkosten zijn met ongeveer 4,2% gestegen per 1 juli 2026, ten opzichte van 1 januari 2026. In dezelfde periode zijn de personeelskosten gestegen met circa 3,2% en de materiaalkosten met 5%. De hogere loon- en materiaalkosten worden veroorzaakt door inflatie, personeelstekorten en stijgende energie- en grondstofprijzen. Daarnaast zorgen strengere duurzaamheidseisen en complexere installaties voor extra kosten. Conclusie Het is, met de huidige informatie, te verwachten dat de eerder geraamde parameters zoals opgenomen in de MPG 2026 bijgesteld moeten worden. Voor de jaren 2027 en verder zien wij invloeden die tijdens het opstellen van de parameters niet voorzien waren.

Daarom monitoren wij de gegevens uit de markt nauwlettend en bezien we continu de consequenties voor de grondexploitaties vanaf 2026 en anticiperen hierop. Financieel worden de bijstellingen pas verwerkt als deze voldoende zeker zijn. Dit beoordelen wij bij de actualisatie van de MPG 2027 eind dit jaar. Hierbij worden ontwikkelingen en statistische bronnen gebruikt bij het opstellen van de te hanteren uitgangspunten en parameters voor de actualisatie van de grondexploitaties. Jaarschijf 2026 Er is op hoofdlijnen gekeken naar (verwachte) afwijkingen tussen de begroting van de jaarschijf 2026, de gerealiseerde kosten en opbrengsten tot nu toe en een prognose van de nog te maken kos ten en nog te ontvangen opbrengsten. Hierbij voorzien wij een aantal afwijkingen voor zowel de kosten als de opbrengsten. Voor een aantal grondexploitaties zal, voor zover wij nu in kunnen schatten, een verschuiving plaatsvinden van zowel kosten als opbrengsten naar achteren in de tijd. Het gaat om circa en afgerond € 7,0 miljoen aan verschuiving van de kostenkant naar achteren in de tijd en circa en afgerond € 1,1 miljoen aan verschuiving aan de opbrengstenkant naar voren in de tijd. Belangrijk is dat niet alle afwijkingen een financieel voor- of nadeel zijn.

In veel gevallen betreft het een verschuiving tussen jaren en is het financiºle effect op het resultaat van de grondexploitatie hiervan beperkt. Onderstaand een samenvatting op MPG-niveau (per hoofdkostensoort): Bedragen x € 1.000.000 Kosten | Geraamd jaarschijf 2026 | Gerealiseerd per 29-6-2026 | % | Verschil (€) Verwerving | 0,89 | 2,37 | 265,95 | 1,48 Tijdelijk beheer | 0,72 | 0,21 | 28,96 | -0,51 Sloop | 0,08 | - | - | -0,08 Milieu | 0,50 | 0,19 | 38,59 | -0,31 Bouwrijp maken | 9,03 | 3,37 | 37,28 | -5,67 Woonrijp maken | 11,71 | 1,41 | 12,02 | -10,31 Plankosten | 6,66 | 1,69 | 25,33 | -4,98 Overige kosten | 0,92 | -0,75 | -80,77 | -1,67 Totale Kosten | 30,53 | 8,49 | 27,79 | -22,05 Opbrengsten | Geraamd jaarschijf 2026 | Gerealiseerd per 29-6-2026 | % | Verschil (€) Woningbouw | 15,48 | 1,39 | 8,97 | -14,09 Niet-Woningbouw | 2,26 | 0,92 | 40,83 | -1,34 Overige opbrengsten | 3,74 | 8,63 | 230,66 | 4,89 Totale Opbrengsten | 21,48 | 10,94 | 50,93 | -10,54 Saldo | -9,05 | 2,45 | 11,50 Financiºle overzichten Onderstaand een financieel overzicht van het verloop per kosten en opbrengsten voor de komende jaren: 176 | Gemeente Lansingerland Bedragen x € 1.000.000,- Verloop grondexploitaties | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kostensoort: Verwerving | - | - | - | - Tijdelijk beheer | 0,33 | 0,25 | 0,08 | 0,08 Sloop | 0,02 | - | - | - Milieu | 0,02 | 0,01 | 0,00 | 0,00 Bouwrijp maken |

12,86 | 4,85 | 3,01 | 3,14 Woonrijp maken | 2,98 | 5,87 | 9,02 | 5,24 Plankosten | 5,29 | 4,69 | 4,12 | 2,21 Overige kosten | 0,74 | 1,55 | 1,84 | 2,74 Rente | 0,42 | 0,21 | 0,21 | 0,11 Kostenstijging | 0,95 | 1,14 | 1,58 | 1,47 Totaal kosten | 23,62 | 18,58 | 19,86 | 14,99 Opbrengstensoort: Grondopbrengsten - woningbouw | 38,78 | 29,68 | 26,72 | 19,54 Grondopbrengsten - niet woningbouw | 9,02 | 0,44 | 0,34 | - Overige opbrengsten | 1,13 | 1,98 | 2,40 | - Opbrengstenstijging | 2,67 | 2,59 | 3,27 | 2,48 Totaal opbrengsten | 51,61 | 34,70 | 32,74 | 22,02 Saldo kosten en opbrengsten | 27,98 | 16,12 | 12,88 | 7,03 Boekwaarde per einde jaar | 50,67 | 34,55 | 21,67 | 14,64 Boekwaarde 31-12-2026 | 78,65 Bedragen x € 1.000.000,- Project | Nog te realiseren kosten vanaf 2027 | Nog te realiseren opbrengsten vanaf 2027 Meerpolder | 0,00 | 0,00 Berkel Centrum West | 0,00 | 0,00 Westpolder/Bolwerk | 2,05 | 9,33 Oudeland | 1,43 | 0,31 Leeuwenhoekweg | 0,00 | 0,00 Wilderszijde | 98,88 | 176,76 Groenzoom RvR Noordeinde | 5,16 | 10,35 Landscheidingspark Horeca | 0,00 | 0,00 177 | Gemeente Lansingerland 178 Gemeente Lansingerland Meerjarenbegroting Overzicht van baten en lasten Onderstaande overzicht geeft per programma inzicht in de verwachte inkomsten, uitgaven en de mutaties in de reserves voor de komende jaren.

Ter vergelijking zijn ook de realisatie van het meest recente afgesloten jaar en de begroting van het lopende jaar opgenomen. Bedragen x € 1.000 | -/- is nadelig effect op begroting Realisatie 2025 | Begr 2026 | Begr 2027 | Begr 2028 | Begr 2029 | Begr 2030 Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo 1. Bestuur en | 8.807 | 1.542 | -7.265 | 7.806 | 1.493 | -6.313 | 8.036 | 1.895 | -6.141 | 8.080 | 1.783 | -6.298 | 7.806 | 1.548 | -6.259 | 8.058 | 1.548 | -6.510 dienstverlening 2. Openbare orde en | 8.050 | 140 | -7.910 | 8.618 | 42 | -8.576 | 9.142 | 42 | -9.100 | 9.236 | 42 | -9.194 | 9.089 | 42 | -9.047 | 9.187 | 42 | -9.145 veiligheid 3. Sport, cultuur en | 17.269 | 2.547 | -14.722 | 16.312 | 2.098 | -14.214 | 18.096 | 1.958 | -16.138 | 18.731 | 1.953 | -16.778 | 19.078 | 1.939 | -17.139 | 19.319 | 1.947 | -17.373 onderwijs 4. Sociaal Domein | 76.404 | 21.884 | -54.520 | 73.845 | 15.135 | -58.710 | 85.048 | 19.628 | -65.420 | 82.922 | 18.406 | -64.516 | 83.780 | 18.612 | -65.168 | 86.054 | 18.771 | -67.283 5. Kwaliteit openbare | 39.321 | 21.600 | -17.721 | 44.381 | 23.772 | -20.609 | 45.519 | 25.497 | -20.023 | 47.688 | 25.926 | -21.762 | 49.744 | 26.501 | -23.242 | 51.867 | 27.071 | -24.796 ruimte 6.

Lansingerland | 17.447 | 7.589 | -9.858 | 21.259 | 9.171 | -12.088 | 20.868 | 10.018 | -10.851 | 20.307 | 10.448 | -9.858 | 19.952 | 8.803 | -11.149 | 19.323 | 6.701 | -12.623 ontwikkelt 7. Grondzaken | 44.881 | 44.840 | -41 | 33.181 | 32.369 | -812 | 5.959 | 6.275 | 316 | 6.923 | 6.867 | -55 | 6.127 | 6.603 | 476 | 1.855 | 2.321 | 467 Subtotaal | 212.18 | 100.14 | -112.03 | 205.40 | 84.080 | -121.32 | 192.67 | 65.313 | -127.35 | 193.88 | 65.425 | -128.46 | 195.57 | 64.047 | -131.52 | 195.66 | 58.400 | -137.26 Programma’s | 0 | 2 | 8 | 2 | 2 | 0 | 7 | 7 | 2 | 5 | 8 | 3 | 3 Lokale heffingen | 379 | 25.724 | 25.345 | 422 | 26.827 | 26.405 | 404 | 30.167 | 29.763 | 419 | 30.500 | 30.081 | 467 | 30.973 | 30.506 | 442 | 31.485 | 31.042 Algemene uitkering | 0 110.738 | 110.738 | 0 110.096 | 110.096 | 0 115.678 | 115.678 | 0 112.402 | 112.402 | -1.696 | 111.853 | 113.549 | -1.744 116.127 | 117.871 gemeentefonds Dividend | 67 | 5.877 | 5.810 | 0 | 2.620 | 2.620 | 0 | 3.025 | 3.025 | 0 | 3.779 | 3.779 | 0 | 3.731 | 3.731 | 0 | 2.467 | 2.467 Financieringsfunctie | 2.387 | 2.302 | -85 | 2.196 | 3.660 | 1.464 | 3.158 | 3.365 | 207 | 3.344 | 3.662 | 319 | 3.752 | 3.918 | 167 | 4.001 | 3.770 | -230 Overige algemene | 322 | 28 | -294 | 766 | 28 | -738 | 3.516 | 1.528 | -1.988 | -106 | 28 | 134 | -489 | 28 | 517 | -564 | 28 | 592 dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasti | 764 | 699 | -65 | 626 |

0 | -626 | 0 | 0 | 0 | 555 | 0 | -555 | 504 | 0 | -504 | 452 | 0 | -452 ng Subtotaal Algemene | 3.918 | 145.36 | 141.449 | 4.010 | 143.23 | 139.221 | 7.078 | 153.76 | 146.685 | 4.213 | 150.37 | 146.159 | 2.537 | 150.50 | 147.966 | 2.587 | 153.87 | 151.290 dekkingsmiddelen | 7 | 1 | 3 | 1 | 3 | 7 Stelpost onvoorzien | 0 | 0 | 0 | 9 | 0 | -9 | 8 | 0 | -8 | 8 | 0 | -8 | 8 | 0 | -8 | 8 | 0 | -8 Overhead | 23.604 | 11 | -23.593 | 27.083 | 41 | -27.042 | 26.850 | 122 | -26.728 | 28.205 | 122 | -28.083 | 28.993 | 122 | -28.871 | 29.113 | 122 | -28.991 Geraamd Totaal | 239.70 | 245.52 | 5.818 | 236.50 | 227.35 | -9.152 | 226.60 | 219.19 | -7.408 | 226.31 | 215.91 | -10.394 | 227.11 | 214.67 | -12.441 | 227.37 | 212.40 | -14.972 saldo van baten en | 2 | 0 | 4 | 2 | 6 | 8 | 3 | 9 | 3 | 3 | 1 | 0 lasten 1. Bestuur en | 0 | 0 | 0 | 0 | 23 | 23 | 0 | 23 | 23 | 0 | 23 | 23 | 0 | 23 | 23 | 0 | 23 | 23 dienstverlening 2. Openbare orde en | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 500 | 750 | 250 | 0 | 250 | 250 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 veiligheid 3. Sport, cultuur en | 26.477 | 28.012 | 1.535 | 692 | 1.635 | 943 | 9.100 | 11.110 | 2.010 | 385 | 2.772 | 2.386 | 268 | 2.300 | 2.032 | 202 | 2.180 | 1.977 onderwijs 179 | Gemeente Lansingerland Bedragen x € 1.000 | -/- is nadelig effect op begroting 4.

Sociaal Domein | 1.655 | 860 | -795 | 0 | 260 | 260 | 1.687 | 3.827 | 2.140 | 0 | 547 | 547 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5. Kwaliteit openbare | 609 | 1.555 | 946 | 2.306 | 2.579 | 273 | 1.019 | 1.068 | 49 | 1.019 | 1.291 | 272 | 1.019 | 1.352 | 333 | 1.019 | 1.697 | 679 ruimte 6. Lansingerland | 3.877 | 2.821 | -1.056 | 1.491 | 1.491 | 0 | 3.003 | 843 | -2.160 | 4.043 | 1.006 | -3.037 | 2.845 | 843 | -2.002 | 5.311 | 5.311 | 0 ontwikkelt 7. Grondzaken | 2.465 | 1.047 | -1.418 | 0 | 684 | 684 | 0 | 511 | 511 | 0 | 528 | 528 | 0 | 10 | 10 | 0 | 10 | 10 Algemene | 2.290 | 4.114 | 1.824 | 0 | 4.348 | 4.348 | 1.500 | 4.091 | 2.591 | 0 | 1.724 | 1.724 | 0 | 1.672 | 1.672 | 0 | 861 | 861 dekkingsmiddelen Overhead | 878 | 1.272 | 394 | 423 | 1.498 | 1.075 | 2.055 | 3.196 | 1.141 | 423 | 1.599 | 1.176 | 423 | 1.577 | 1.154 | 423 | 866 | 443 Subtotaal Mutaties | 38.250 | 39.683 | 1.433 | 4.912 | 12.518 | 7.606 | 18.864 | 25.420 | 6.556 | 5.870 | 9.739 | 3.869 | 4.555 | 7.776 | 3.222 | 6.956 | 10.948 | 3.992 reserves Geraamde resultaat | 277.95 | 285.20 | 7.251 | 241.41 | 239.87 | -1.546 | 245.47 | 244.61 | -852 | 232.18 | 225.65 | -6.525 | 231.66 | 222.44 | -9.219 | 234.32 | 223.34 | -10.979 2 | 3 | 6 | 0 | 1 | 9 | 3 | 8 | 8 | 9 | 7 | 8 180 | Gemeente Lansingerland 181 Gemeente Lansingerland Overzicht incidentele baten en lasten In dit overzicht worden de incidentele baten en lasten

weergegeven voor de periode 2027-2030. Het opnemen van dit overzicht is relevant voor de vraag: in welke mate wordt het begrotingssaldo in de meerjarenbegroting beïnvloed door incidentele baten en lasten? Het BBV kent geen scherpe definitie van de begrippen ‘incidenteel’ en ‘structureel’. De Commissie BBV heeft de notitie structurele en incidentele baten en lasten gepubliceerd om dat te verhelderen. Echter, in de praktijk leidt dit nog tot verschillende interpretaties tussen gemeenten onderling en tussen de gemeenten en de toezichthouder. De provincies hebben als toezichthouders gezamenlijk een handreiking opgesteld om invulling te geven aan de notitie. Deze handreiking bevat een scherpere definitieve van de begrippen incidenteel en structureel en is van toepassing op de Begroting 202 7 en verder. In onderstaand overzicht volgen wij de indeling in incidentele baten en lasten, zoals gedefinieerd in de handreiking van de provincie.

Het overzicht van de incidentele baten en lasten van de gemeente Lansingerland ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 Overzicht Incidentele | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Toelichting baten en lasten Programma 1 - Bestuur | 0 | 0 | 0 | 0 en dienstverlening Programma 2 - Openbare | 500 | 0 | 0 | 0 orde en veiligheid Dotatie tijdelijke | 500 | 0 | 0 | 0 De gemeentelijke weerbaarheid wordt de komende periode beleidsimpulsen | versterkt om de continuïteit van de samenleving bij uitval van vitale voorzieningen beter te kunnen waarborgen. Voor de uitvoering van het programma wordt incidenteel budget beschikbaar gesteld voor een programmaleider Weerbaarheid (1 fte, schaal 12) en exploitatiekosten voor een periode van 2 jaar. Programma 3 - Sport, | 9.444 | 594 | 455 | 390 cultuur en onderwijs Advies voor het Integraal | 25 | 0 | 0 | 0 In 2027 is incidenteel € 25.000 beschikbaar voor externe expertise huisvestingsplan (IHP) | ter voorbereiding van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP). Omdat de advieswerkzaamheden uitsluitend in 2027 plaatsvinden, betreft dit een incidentele last. Brede Regeling | 318 | 209 | 187 | 187 Dit betreft incidenteel budget voor de combinatiefunctionarissen Combinatiefuncties | voor het sport- en cultuuraanbod in Lansingerland. De SPUK middelen zijn bedoeld voor specifieke projecten van tijdelijke aard.

De bekostiging is niet structureel en heeft een beperkte looptijd. Dotatie tijdelijke | 500 | 0 | 0 | 0 Door netcongestie kan Casa Cadanza tot circa eind 2028 niet beleidsimpulsen | worden aangesloten op het reguliere elektriciteitsnet. Daarom is in 2027 en 2028 incidenteel € 250.000 per jaar beschikbaar voor een tijdelijke energievoorziening. Omdat deze kosten vervallen zodra het gebouw regulier op het elektriciteitsnet wordt aangesloten, betreft dit incidentele lasten. Dotatie nieuwe | 2.984 | 0 | 0 | 0 In 2027 wordt incidenteel gedoteerd aan de nieuwe bestemmingsreserve | bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. Deze dotatie hangt Onderwijshuisvesting | samen met het voorstel aan de raad om de bestaande reserves voor onderwijshuisvesting op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen. Vrijval bestaande | 5.617 | 385 | 268 | 203 De incidentele vrijval van de bestemmingsreseves (Tijdelijke) bestemmingsreserves | huisvesting, Eerste inrichting en onderwijsleerpakket, Ovedracht onderwijshuisvesting in | schoolgebouwen en Kapitaallasten verduurzaming hangt samen met Algemene Reserve | het voorstel aan de raad om de bestaande reserves voor onderwijshuisvesting op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen.

Daarnaast hebben de kosten voor tijdelijke huisvesting en eerste inrichting/onderwijsleerpakket inmiddels een structureel karakter. Deze lasten zijn daarom in de begroting van incidenteel naar structureel aangepast en tegenover deze aanpassing staat een incidentele vrijval in de algemene reserve vanuit de bestemmingsreserves (Tijdelijke) huisvesting en Eerste inrichting en onderwijsleerpakket. De omvang van deze vrijval betreft het deel dat nodig is ter dekking van de kosten 2027-2030. De Nota reserves en voorzieningen en richtlijnen BBV schrijven voor dat bestemmingsreserves niet bedoeld zijn om structureel lasten te dekken. Programma 4 - Sociaal | 2.697 | 0 | 0 | 0 domein Zorgplicht (Richtlijn | 870 | 0 | 0 | 0 De gemeente organiseert ook in 2027 tijdelijk opvang voor Tijdelijke Bescherming tot | ontheemde Oekraïners aan de Sporthoeklaan. De duur van deze en met maart 2027) | tijdelijke opvanglocatie hangt samen met de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) en ten tijde van het opstellen van de begroting loopt de RTB af op 4 maart 2027. 182 | Gemeente Lansingerland Huurcontract van Zorg- en | 140 | 0 | 0 | 0 De gemeente biedt met het Zorg- en Herstelcentrum (ZHC) ook in Herstelcentrum tot en met | 2027 tijdelijk plaats aan 22 zorgbehoevende ontheemde mei 2027 | Oekraïners.

De duur van deze tijdelijke opvanglocatie hangt samen met de Richtelijn Tijdelijke Bescherming (RTB) en ten tijde van het opstellen van de begroting liep de RTB af op 4 maart 2027. Ook hangt de duur samen met het huurcontract voor het ZHC welk eind 2025 verlengd werd tot mei 2027. Dotatie | 1.487 | 0 | 0 | 0 Storting in de bestemmingsreserve tijdelijke beleidsimpulsen om bestemmingsreserve | de kosten voor de doorontwikkeling toegang sociaal domein te Tijdelijke Beleidsimpulsen | kunnen dekken. Dotatie | 200 | 0 | 0 | 0 Storting in de bestemmingsreserve tijdelijke beleidsimpulsen om bestemmingsreserve | de kosten voor tijdelijke formatie op inburgering te kunnen Tijdelijke Beleidsimpulsen | dekken. Programma 5 - Kwaliteit | 1.079 | 1.079 | 1.019 | 1.019 openbare ruimte Implementatie nieuwe | 60 | 60 | 0 | 0 Voor de digitale weerbaarheid van onze gemalensoftware is het software | van belang dat we aan de nieuwste beveiligingseisen voldoen vanuit de NIS2-richtlijn. Hiervoor is het noodzakelijk dat we nieuwe software aanschaffen. Dotatie res GO gebouwen | 1.019 | 1.019 | 1.019 | 1.019 Om de kosten voor groot onderhoud te kunnen betalen storten we elk jaar in de reserve. Aangezien dit een beperkte looptijd heeft en een reservemutatie betreft, is incidenteel van aard.

Programma 6 - | 4.004 | 4.790 | 3.637 | 5.311 Lansingerland ontwikkelt Omgevingswet Bouwsteen | 198 | 198 | 0 | 0 Implementatie van een bouwsteen van de omgevingswet. 5 Omgevingswet Bouwsteen | 0 | 396 | 0 | 0 Implementatie van een bouwsteen van de omgevingswet. 6 Omgevingswet Bouwsteen | 0 | 0 | 396 | 0 Implementatie van een bouwsteen van de omgevingswet. 7 Omgevingswet Bouwsteen | 0 | 0 | 396 | 0 Implementatie van een bouwsteen van de omgevingswet. 8 SPUK Doorstroomlocaties | 153 | 153 | 0 | 0 Incidentele baten en lasten als gevolg van de tijdelijke SPUK- vergunninghouders | regeling Doorstroomlocaties Vergunninghouders (M6). Bouw- en woningtoezicht | 150 | 0 | 0 | 0 Het zaaksysteem niet houdbaar voor het Vergunningen proces, het kost teveel geld en fte om enigszins werkend te houden en risico’s te managen. Daarom inventariseren we een alternatief systeem. Dit budget is bedoeld voor de aanschaf en implementatie van dit systeem. Horti Science | 500 | 0 | 0 | 0 Uitvoeringskosten die betrekking hebben op Horti Science. Dotatie | 2.660 | 3.037 | 2.002 | 0 De incidentele lasten als gevolg van de tijdelijke SPUK-regeling bestemmingreserve | Realisatiestimulans worden toegevoegd aan de bestemmingsreserve mobliteitsmaatregelen | mobiliteitsmaatregelen woningbouw.

Woningbouw Dotatie reserve | 343 | 1.006 | 843 | 5.311 Incidentele last als gevolg van een dotatie aan de reserve kapitaallasten ivm | kapitaallasten ten behoeve van het investeringskrediet investeringkrediet | Maatregelenpakket Woningbouw en Mobiliteit. Maatregelenpakket Woningbouw en Mobiliteit Programma 7 - | 22.657 | 29.259 | 28.372 | 24.340 Grondzaken Dotatie MPG | 502 | 519 | 0 | 0 De grondexploitaties zijn naar aard van de raming incidenteel en verliesvoorziening | daarmee ook de dotaties aan de verliesvoorzieningen voor deze grexen. De lasten van de dotaties worden onttrokken aan de Algemene Reserve. Grondexploitaties | 22.155 | 28.740 | 28.372 | 24.340 De grondexploitaties hebben een saldo van vrijwel €0 en de baten en lasten zijn naar aard van de raming incidenteel. 183 | Gemeente Lansingerland Overzicht Algemene | 2.623 | 555 | 504 | 452 Dekkingsmiddelen Stelpost | 1.123 | 555 | 504 | 452 Dit betreft de Vpb die betrekking heeft op de grondexploitaties, Vennootschapsbelasting | die naar hun aard incidenteel zijn. De Vpb is daarom ook als (Vpb) | incidenteel aangemerkt in overleg met de toezichthouder. Dotatie | 1.500 | 0 | 0 | 0 DIt betreft een extra inspanning van 3 jaar in de bestemmingsreserve | organisatieontwikkeling | om een doorontwikkeling mogelijk te Tijdelijke beleidsimpulsen | maken en te voldoen aan de randvoorwaarden van een sterke organisatie.

Overzicht Overhead | 2.477 | 598 | 423 | 423 Basis op orde WPG, AVG, | 96 | Implementatie van WPG, AVG en NIS2 binnen de organisatie. Om te NIS2: Team CS: Budget FG | voldoen aan de regels zijn eenmalige werkzaamheden (inc.) | noodzakelijk. Basis op orde WPG, AVG, | 100 | 0 | 0 | 0 dit bereft een budgetoverheveling uit de begroting 2026 voor de NIS2: Team CS: | implementatie van WPG, AVG en NIS2 binnen de organisatie. Om te Kwartiermaker NIS2 (inc.) | voldoen aan de regels zijn eenmalige werkzaamheden noodzakelijk. Dotatie | 1.633 | 0 | 0 | 0 Het doel van deze reserve is: Het dekken van de kosten in de bestemmingsreserve | aankomende 3 jaar voor het implementeren van de I-visie. Beleidsimpuls I-visie Dotatie | 423 | 423 | 423 | 423 Dotatie reserve GO gemeentehuis. Dit betreft de jaarlijkse dotatie bestemmingsreserve Groot | aan de reserve voor het groot onderhoud van het gemeentehuis. Onderhoud gemeente | Onttrekking aan reserve is naar aard incidenteel. gebouwen Budgetoverheveling | 175 | 175 | 0 | 0 Implementatie van Nextgen Project. Project Nextgen is gericht op Nextgen | het vervangen en moderniseren van de digitale werkwijze, zodat deze aansluit op toekomstige behoeften en programma’s. Hiervoor zijn zwaarder gespecificeerde apparaten (zoals laptops) nodig.

De bijbehorende kosten zijn incidenteel, omdat het om een eenmalige, grootschalige vernieuwing gaat buiten de reguliere vervangingscyclus om. Budgetoverheveling | 50 | 0 | 0 | 0 Om te voldoen aan de regels gesteld aan de archiefwet is kluisarchivering | incidenteel budget voor de periode van 3 jaar aangevraagd. Het betreft een eenmalige actie. De kosten worden onttrokken aan de algemene reserve. De reservemutatie is naar aard incidenteel. Totaal incidentele lasten | 31.936 45.480 | 36.874 | 34.410 Programma 1 - Bestuur | 0 | 0 | 0 | 0 en dienstverlening Programma 2 - Openbare | -500 | 0 | 0 | 0 orde en veiligheid Reserve onttrekking | -500 | Om het programma weerbaarheid te bekostigen onttrekken we Algemene Reserve | € 500.000 aan de Algemene Reserve om dit vervolgens toe te voegen aan de bestemmingsreserve Tijdelijke Beleidsimpulsen Programma 3 - Sport, | -9.155 | -427 | -276 | -210 cultuur en onderwijs Rijksbijdrage | -144 | -131 | -110 | -110 Dit betreft incidentele SPUK inkomsten voor de Combinatiefuncties | combinatiefunctionarissen | voor het sport- en cultuuraanbod in Lansingerland. De SPUK middelen zijn bedoeld voor specifieke projecten van tijdelijke aard. De bekostiging is niet structureel en heeft een beperkte looptijd.

Reserveonttrekking | -500 | 0 | 0 | 0 In 2027 wordt incidenteel € 500.000 onttrokken aan de reserve ter Tijdelijke | dekking van de tijdelijke energievoorziening voor Casa Cadanza in energievoorziening Casa | 2027 en 2028. De tijdelijke voorziening is noodzakelijk vanwege Cadanza | netcongestie en vervalt zodra het gebouw op het reguliere elektriciteitsnet kan worden aangesloten. Omdat de 184 | Gemeente Lansingerland reserveonttrekking eenmalig plaatsvindt, betreft dit een incidentele bate. Reserveonttrekking | -1.768 | -104 | -33 | 0 De bestemmingsreseves (Tijdelijke) Huisvesting Primair Onderwijs (Tijdelijke) Huisvesting | valt incidenteel vrij en dit hangt samen met het voorstel aan de Primair Onderwijs | raad om de bestaande reserves voor onderwijshuisvesting op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen. Daarnaast hebben de kosten voor tijdelijke huisvesting inmiddels een structureel karakter. Deze lasten zijn daarom in de begroting van incidenteel naar structureel aangepast en tegenover deze aanpassing staat een incidentele vrijval in de Algemene Reserve vanuit de bestemmingsreserves (Tijdelijke) Huisvesting Primair Onderwijs. De omvang van deze vrijval betreft het deel dat nodig is ter dekking van de kosten 2027-2030.

De Nota reserves en voorzieningen en richtlijnen BBV schrijven voor dat bestemmingsreserves niet bedoeld zijn om structureel lasten te dekken. Reserveonttrekking | -507 | 0 | 0 | 0 De incidentele vrijval van de bestemmingsreseve Ovedracht Overdracht | Schoolgebouwen hangt samen met het voorstel aan de raad om de Schoolgebouwen | bestaande reserves voor onderwijshuisvesting op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen. Reserveonttrekking Eerste | -1.213 | 0 | 0 | 0 De incidentele vrijval van de bestemmingsreseve Eerste Inrichting inrichting en | en Onderwijsleerpakket hangt samen met het voorstel aan de raad Onderwijsleerpakket | om de bestaande reserves voor onderwijshuisvesting op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen. Daarnaast hebben de kosten voor eerste inrichting/onderwijsleerpakket inmiddels een structureel karakter. Deze lasten zijn daarom in de begroting van incidenteel naar structureel aangepast en tegenover deze aanpassing staat een incidentele vrijval in de algemene reserve vanuit de bestemmingsreserve Eerste Inrichting en Onderwijsleerpakket. De omvang van deze vrijval betreft het deel dat nodig is ter dekking van de kosten 2027-2030.

De Nota reserves en voorzieningen en richtlijnen BBV schrijven voor dat bestemmingsreserves niet bedoeld zijn om structureel lasten te dekken. Reserveonttrekking | 90 | 90 | 102 | 102 De kapitaallasten die voortvloeien uit duurzaamheidsmaatregelen Kapitaallasten | onderwijshuisvesting worden vanaf 2027 gedekt vanuit de Kapitaallastendekkingsreserve. De eerdere dekkingsbron bestemmingsreseve Kapitaallasten Verduurzaming Primair Onderwijs valt vrij. Dit hangt samen met het voorstel aan de raad om de bestaande reserves voor onderwijshuisvesting op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen. Dotatie nieuwe | -3.377 | -193 | -134 | -101 In 2027 wordt incidenteel gedoteerd aan de nieuwe bestemmingsreserve | bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. Deze dotatie hangt Onderwijshuisvesting | samen met het voorstel aan de raad om de bestaande reserves voor onderwijshuisvesting op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen.

Reserveonttrekking | -1.736 | -89 | -101 | -101 De incidentele vrijval van de bestemmingsreseve Kapitaallasten Kapitaallasten | Verduurzaming Primair Onderwijs hangt samen met het voorstel Verduurzaming Primair | aan de raad om de bestaande reserves voor onderwijshuisvesting Onderwijs | op te heffen en daarvoor in de plaats ØØn nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen. Programma 4 - Sociaal | -2.697 | 0 | 0 | 0 domein Zorgplicht (Richtlijn | -10 | 0 | 0 | 0 De gemeente organiseert ook in 2027 tijdelijk opvang voor Tijdelijke Bescherming tot | ontheemde Oekraïners aan de Sporthoeklaan en zal hiervoor een en met maart 2027) | eigen bijdrage in rekening brengen bij deze doelgroep. De duur van deze tijdelijke opvanglocatie hangt samen met de Richtelijn Tijdelijke Bescherming (RTB) en ten tijde van het opstellen van de begroting liep de RTB af op 4 maart 2027. Zorgplicht (Richtlijn | -1.000 | 0 | 0 | 0 De duur van de tijdelijke opvang voor ontheemde Oekraïners hangt Tijdelijke Bescherming tot | samen met de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Ten tijde van en met maart 2027) | het opstellen van de begroting liep de RTB af op 4 maart 2027 en herzag het Rijk de financieringsmogelijkheden voor de tijdelijke opvanglocaties.

De gemeente dekt de lasten tot 4 maart 2027 vanuit de bestemmingsreserve Nieuwkomers voor een integrale 185 | Gemeente Lansingerland aanpak, totdat meer duidelijk is over te ontvangen financiering. Dit betreft bestaand beleid en is volgens het vastgestelde doel van deze reserve. De reserve is gevoed door exploitatieoverschotten vanuit eerdere jaren, voortkomend uit Rijksmiddelen. Onttrekking | -1.487 | 0 | 0 | 0 Ontrekking bestemmingsreserve sociaal domein. Dit wordt bestemmingsreserve | vervolgens toegevoegd aan de bestemmingsreserve tijdelijke Sociaal Domein | beleidsimpulsen om de kosten voor de doorontwikkeling toegang sociaal domein te kunnen dekken. Onttrekking | -200 | 0 | 0 | 0 Onttrekking bestemmingsreserve opgave opvang nieuwkomers. Dit bestemmingsreserve | wordt vervolgens toegevoegd aan de bestemmingsreserve tijdelijke Opgave Opvang | beleidsimpulsen om de kosten voor tijdelijke formatie op Nieuwkomers | inburgering te kunnen dekken. Programma 5 - Kwaliteit | -746 | -683 | -623 | -623 openbare ruimte Dotatie GO gemeente | -77 | -77 | -77 | -77 Dit betreft het toevoegen van middelen aan de reserve groot gebouwen | onderhoud specifiek bedoeld voor het groot onderhoud van het GIS). Onttrekking uit reserve | -114 | 0 | 0 | 0 Onttrekking t.b.v. baggeren plassen. Onttrekking aan reserve is baggeren | naar aard incidenteel.

Dotatie res GO gebouwen | -68 | -68 | -68 | -68 Onttrekking reserve t.b.v. groot onderhoud gemeentelijke gebouwen. Onttrekking aan reserve is naar aard incidenteel. Verwachtte onttrekking | -427 | -478 | -478 | -478 Onttrekking reserve t.b.v. groot onderhoud gemeentelijke GO gebouwen | gebouwen. Onttrekking aan reserve is naar aard incidenteel. Vrijval voorziening | -60 | -60 | 0 | 0 | Onttrekking uit voorziening voor aanschaf noodzakelijke Riolering | gemalensoftware, om te voldoen aan NIS2-richtlijn. Programma 6 - | -3.656 | -4.196 | -2.845 | -5.311 Lansingerland ontwikkelt SPUK Doorstroomlocaties | -153 | -153 | 0 | 0 Incidentele baten en lasten als gevolg van de tijdelijke SPUK- vergunninghouders | regeling Doorstroomlocaties Vergunninghouders (M6). SPUK Realisatiestimulans | -2.660 | -3.037 | -2.002 | 0 Incidentele baten als gevolg van de tijdelijke SPUK-regeling Realisatiestimulans. Reserveonttrekking Horti | -500 | 0 | 0 | 0 Ontrekking bestemmingsreserve Horti Science t.b.v. van Horti Science | Science. Reserveonttrekking | -343 | -1.006 | -843 | -5.311 Ontrekking bestemmingsreserve Mobiliteitsmaatregelen Mobiliteitsmaatregelen | Woningbouw tbv investeringskrediet maatregelenpakket Woningbouw en Mobiliteit | Woningbouw en Mobiliteit.

Programma 7 - | -22.666 -29.268 -28.382 | -24.350 Grondzaken Grondexploitaties | -22.155 | -28.740 | -28.372 | -24.340 De grondexploitaties hebben een saldo van vrijwel €0 en de baten en lasten zijn naar aard van de raming incidenteel. Verliesvoorziening MPG | -511 | -528 | -10 | -10 De grondexploitaties zijn naar aard van de raming incidenteel en daarmee ook de dotaties aan de verliesvoorzieningen voor deze grexen. De lasten van de dotaties worden onttrokken aan de Algemene Reserve. Overzicht Algemene | -2.623 | -555 | -504 | -452 Dekkingsmiddelen Onttrekking algemene | -1.123 | -555 | -504 | -452 Dit betreft de onttrekking aan de algemene reserve t.b.v. de Vpb reserve t.b.v. Stelpost | die betrekking heeft op de grondexploitaties, die naar hun aard vennootschapsbelasting | incidenteel zijn. De Vpb is daarom ook als incidenteel aangemerkt (Vpb) | in overleg met de toezichthouder. Daarnaast zijn reservemutaties incidenteel van aard. Onttrekking organisatie | -1.500 | DIt betreft een extra inspanning van 3 jaar in de ontwikkel budget uit | organisatieontwikkeling | om een doorontwikkeling mogelijk te Algemene Reserve | maken en te voldoen aan de randvoorwaarden van een sterke organisatie. 186 | Gemeente Lansingerland Overzicht Overhead | -2.551 | -736 | -736 | -736 Onttrekking | -768 | -736 | -736 | -736 Onttrekking aan de Algemene Reserve t.b.v.

de dotatie aan de onderhoudsbudget gem | reserve GO gebouwen. De reservemutatie is naar zijn aard huis uit alg reserve | incidenteel. Opheffen van de | -492 | 0 | 0 | 0 Deze bestemmingsreserve Onderzoekskosten is opgeheven, het Bestemmingsreserve | budget wordt gebruikt voor de dotatie van de bestemmingsreserve Onderzoekskosten | Beleidsimpuls I-visie. Opheffen van de BR | -638 | 0 | 0 | 0 Deze bestemmingsreserve Ombuiging is opgeheven, het budget ombuiging | wordt gebruikt voor de dotatie van de bestemmingsreserve Beleidsimpuls I-visie. Budgetoverheveling NIS2 | -100 | 0 | 0 | 0 Dit betreft een budgetoverheveling uit de begroting 2026 voor de implementatie van WPG, AVG en NIS2 binnen de organisatie. Om te voldoen aan de regels zijn eenmalige werkzaamheden noodzakelijk. Budgetoverheveling | -50 | 0 | 0 | 0 Dit betreft een budgetoverheveling uit de 2026 om te voldoen aan kluisarchivering | de regels gesteld aan de archiefwet is incidenteel budget voor de periode van 3 jaar aangevraagd. Het betreft een eenmalige actie. De kosten worden onttrokken aan de algemene reserve. De reservemutatie is naar aard incidenteel. Onttrekking Algemene | -503 | 0 | 0 | 0 Dit betreft een onttrekking voor het dekken van de kosten in de Reserve t.b.v I-Visie | aankomende 3 jaar voor het implementeren van de I-visie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lansingerland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/731f8ab3-208e-4476-a3e5-7544bb5adc48?agendaItemId=077851a2-5c76-42a1-9587-fd666ad154f2