CConstaterende datLansingerland
Koppel je AI →
Document · PDF

[T26.06790] Meerjarenbegroting 2027-2030

Gemeenteraad 5 november 2026, gemeente LansingerlandBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-203090.843 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 11

We blijven streven naar een daling van de hoeveelheid huishoudelijk restafval en een verhoging van het aandeel gescheiden inzameling. We zetten in 2027 ook in op het behouden en verbeteren van de kwaliteit van het ingezamelde afval. Dit doen we door via verschillende kanalen onze inwoners van toegankelijke informatie te voorzien en door het onze inwoners gemakkelijker te maken om de grondstoffen uit het restafval te scheiden. We meten de tevredenheid van inwoners over de inzameling van huishoudelijk afval In 2027 voeren wij een belevingsonderzoek uit over huishoudelijk afval. We zetten hier het burgerpanel ‘Lansingerland Peilt’ voor in. We sturen waar nodig (en binnen de kaders) bij op de punten waar verbetering gewenst is.

Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Realisatie | Begroting 2026 na | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | wijziging | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 7.339 | 9.061 | 9.150 | 9.276 | 9.342 | 9.416 Baten | 8.886 | 10.191 | 11.664 | 11.747 | 11.776 | 11.820 Totaal saldo van baten en | 1.547 | 1.130 | 2.514 | 2.471 | 2.434 | 2.404 lasten Onttrekkingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Resultaat | 1.547 | 1.130 | 2.514 | 2.471 | 2.434 | 2.404 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€89.000 nadeel) Het verschil van €89.000 nadelig bestaat uit kleinere afwijkingen, die door de indexatie van 3,5% voor 2027 tot stand zijn gekomen en worden daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 1.473.000 voordeel) Extra inkomsten afvalstoffenheffing (€1.362.000 voordeel) De toename van de baten voor de afvalstoffenheffing komen voort uit het aantal gestegen huisaansluitingen in 2027 | vermenigvuldigd met het nieuwe tarief voor 2027 en resulteert in een voordeel van €1.362.000. Hiermee wordt de lastenstijging van het taakveld afval gedekt.

Overige afwijkingen (€ 111.000 voordeel) Het verschil van € 111.000 voordelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. 65 | Gemeente Lansingerland 5.2 Afval - Investeringen Voor dit beleidsveld worden voor 2027 de onderstaande investeringskredieten ter votering voorgelegd. In de tabel vindt u het overzicht en de toelichting per investering. Voor toekomstige investeringen (vanaf 2028) en alle lopende investeringen verwijzen wij naar de bijlage ‘Meerjareninvesteringsplan’. Nog te voteren | Termijn Dekking | Begroot Begroot | Begroot Begroot | Totaal Toelichting kredieten | afschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | krediet Aanschaf materieel | 10 Afvalstoffenheffing | - | - | - | We investeren in het verkleinen GIS | 160.000 | 160.000 van de grondstoffen, hierdoor kunnen we meer lading meenemen en reduceren we het aantal transporten. Verzamelcontainers | 10 Afvalstoffenheffing | 30.000 | - | - | Deze investering betreft het 2028 | 319.800 | 349.800 plaatsen en vervangen van (ondergrondse) verzamelcontainers voor de inzameling van diverse afvalstromen.

Aanschaf | 10 Afvalstoffenheffing | - | - | - | Deze investering betreft de minicontainers 2027 | 115.000 | 115.000 aanschaf van minicontainers voor vervanging en uitbreiding op basis van een nieuw contract. Beleidsveld Afvalwatermanagement Doelstelling Wat willen we bereiken? Het duurzaam en kostenbewust inzamelen en transporteren van (afval)water. De kosten die we hiervoor maken worden gedekt uit de rioolheffing. Wat gaan we daarvoor in 2027 doen? We faciliteren de inzameling en verwerking van het afval- en hemelwater Bij renovatieprojecten vervangen we gemengde riolen zoveel mogelijk voor gescheiden rioolsystemen. Daarmee zorgen we voor een lagere belasting voor de rioolwaterzuivering. Ook bij klimaatbuien proberen we waterschade vanuit het openbaar gebied zoveel mogelijk te beperken. We sturen op maximaal 6 gegronde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij een reguliere bui. We meten de tevredenheid van inwoners over de inzameling en verwerking van afvalwater In 2027 voeren wij een belevingsonderzoek uit over afvalwater. We zetten hier het burgerpanel ‘Lansingerland Peilt’ voor in. We sturen waar nodig (en binnen de kaders) bij op de punten waar verbetering gewenst is.

66 | Gemeente Lansingerland Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Realisatie | Begroting 2026 na | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | wijziging | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 6.297 | 7.635 | 7.399 | 7.627 | 8.123 | 8.622 Baten | 8.168 | 9.730 | 9.135 | 9.449 | 9.995 | 10.521 Totaal saldo van baten en | 1.871 | 2.095 | 1.736 | 1.822 | 1.871 | 1.899 lasten Onttrekkingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Resultaat | 1.871 | 2.095 | 1.736 | 1.822 | 1.871 | 1.899 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€ 236.000 voordeel) Interne doorbelastingen (€ 286.000 nadeel) Zoals gebruikelijk is voor de begroting 2027 de interne doorbelasting van uren binnen het domein Ruimte & Economie opnieuw herijkt op basis van de verwachte ureninzet voor de komende jaren. Deze jaarlijkse herijking heeft geleid tot een bijstelling van de interne doorbelasting. Voor beleidsveld 5.1 leidt dit tot een hogere doorbelasting ten laste van de exploitatie. Overige afwijkingen (€ 50.000 voordeel) Het verschil van € 50.000 voordelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 595.000 nadeel) Extra inkomsten rioolheffingen (€ 590.000 voordeel) In 2025 is door de Raad het kostendekkingsplan stedelijk water 2026-2031 vastgesteld. In dit besluit is vastgesteld dat de rioolheffing vanaf 2026 jaarlijks met 5,3% stijgt. Minder onttrekking aan de voorziening (1.220.000 nadeel) Doordat de lasten in 2027 naar verwachting lager uitvallen dan in 2026, onttrekken we minder aan de voorziening. Dit leidt in de exploitatie tot een nadeel. Overige afwijkingen (€ 34.000 voordeel) Het verschil van € 34.000 voordelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. 5.3 Afvalwatermanagement - Investeringen Voor dit beleidsveld worden voor 2027 de onderstaande investeringskredieten ter votering voorgelegd. In de tabel vindt u het overzicht en de toelichting per investering. Voor toekomstige investeringen (vanaf 2028) en alle lopende investeringen verwijzen wij naar de bijlage ‘Meerjareninvesteringsplan’. 67 | Gemeente Lansingerland Nog te voteren | Termijn Dekking | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot | Totaal Toelichting kredieten | afschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | krediet Vervangen en vrijval | 60 Rioolheffing | 80.462 | - | - | 273.847 Deze investering is conform het riool 2027 | 193.385 | kostendekkingsplan 2026-2032.

Wijkaanpak Dorp- | 60 Rioolheffing | - | Deze investering is conform het West | (BGH)- | 122.386 | 200.000 | 8.012.469 | 8.334.855 kostendekkingsplan 2026-2032. Dit vervangen riolering | betreft een integrale wijkaanpak van Dorp-Wes in Bergschenhoek. Vervangen | 60 Rioolheffing | - | - | 403.155 Deze investering is conform het persleidingen | 216.385 | 186.770 | kostendekkingsplan 2026-2032. We Oudelandselaan | passen het rioolsysteem aan om de afvoercapaciteit te vergroten. Vervangen ringleiding | 60 Rioolheffing | - | - | Deze investering is conform het Bergschenhoek | 563.392 | 563.392 | 1.126.784 kostendekkingsplan 2026-2032. Uit inspecties blijkt vervanging noodzakelijk. Aanpassen riolering | 60 Rioolheffing | 62.343 | - | - | 328.584 Deze investering is conform het Raadhuislaan (B&R) | 266.241 | kostendekkingsplan 2026-2032. We passen het rioolsysteem aan om de woningbouwontwikkeling mogelijk te maken. Renovatie hoofd- en | 15 Rioolheffing | - | - | 762.398 Deze investering is conform het gebiedsrioolgemaal | 381.199 | 381.199 | kostendekkingsplan 2026-2032. In 2027 | 2027 worden diverse hoofdgemalen vervangen/gerenoveerd. Vervangen pompen en | 15 Rioolheffing | - | - | - | 769.309 Deze investering is conform het datatransm | 769.309 | kostendekkingsplan 2026-2032. In drukriolering 2027 | 2027 worden diverse pompen en minigemalen vervangen/gerenoveerd.

Vervangen sloten | 5 Rioolheffing | - | - | 591.462 Deze investering is conform het gemaalkasten | 308.979 | 282.483 | kostendekkingsplan 2026-2032. Om aan nieuwe beveiligingsvoorwaarden te voldoen, vervangen we sloten. Beleidsveld Vastgoed Doelstelling Wat willen we bereiken? Gemeentelijk vastgoed zetten we in om onze maatschappelijke doelstellingen te realiseren. De gemeente is eigenaar van tal van vastgoed variºrend van binnensportaccommodaties, welzijnsgebouwen, scholen tot en met dienstgebouwen. | Met dit vastgoed faciliteert de gemeente de huisvesting van allerhande maatschappelijk gewenste voorzieningen, zoals sociale en culturele activiteiten. Het bezit van vastgoed is geen doel op zich maar een middel om maatschappelijke en bestuurlijk gewenste doelen te realiseren. We streven naar sociaal en financieel rendement binnen een duurzame vastgoedportefeuille. 68 | Gemeente Lansingerland 69 Gemeente Lansingerland Wat gaan we daarvoor in 2027 doen? We optimaliseren het maatschappelijk en financieel rendement van de panden Ook in 2027 gaan we voort op de ingeslagen weg van het verder professionaliser en van de gemeentelijke vastgoedorganisatie. Wij hebben het doel om met de vastgoedportefeuille een zo groot mogelijke maatschappelijke opbrengst te realiseren tegen zo min mogelijk kosten.

W ij doen dit met de interne organisatie maar ook met Optisport als externe partner die voor een groot deel van de portefeuille het dagelijks beheer en exploitatie voor haar rekening neemt. Op gebied van onderhoud - van mutatieonderhoud tot planmatig onderhoud- coördineren we dit vanuit team Vastg oed. Ook hier werken we naar meer integrale portefeuillesturing. Betere afstemming tussen beleidsteams en team Vastgoed over het (voort)bestaansrecht van een object. Hier stemmen we vervolgens het onderhoud op af. Volgens planning starten we in 2027 met vervangingsonderhoud aan het bestuursgebouw in het gemeentehuis. Hier wordt een start gemaakt met vervanging van huidige verlichti ngsarmaturen naar LED. Ook het gebouwbeheerssysteem en diverse installaties op gebied van (brand)veiligheid, toegang worden gemoderniseerd en beter op elkaar afgestemd. Ook worden in 2027 werkzaamheden gedaan aan diverse maatschappelijke of sportgebouwen binnen de kernen van de gemeente zodat huurders en gebruikers deze blijvend fijn kunnen gebruiken voor sport, ontmoeting, ontplooiing, educatie en cultuur. We verduurzamen het gemeentelijk vastgoed Verduurzamen op natuurlijke momenten is een door ons toegepaste strategie waarbij duurzame maatregelen worden uitgevoerd op het moment dat een gebouw sowieso onderhoud nodig heeft, zoals tijdens een renovatie of vervanging van een installatie.

Dit is een efficiºnte manier om verduurzaming te realiseren, omdat de extra kosten voor de duurzame maatregel dan lager zijn en de terugverdientijd korter. In ons onderhoud en verduurzaming zetten we ook stappen om van de huidige lineaire economie (maken, gebruiken, weggooien) toe te gaan naar een circulaire economie, waarbij producten en materialen in een kringloop blijven, er minder gebruik gemaakt wordt van nie uwe, schaarse grondstoffen en meer ingezet wordt op hernieuwbare en gerecyclede materialen. Netcongestie kan een spelbreker zijn om de gewenste voortgang of versnelling binnen verduurzaming van onze gebouwen mogelijk te maken. Wij laten ons adviseren door een gespecialis eerde marktpartij hoe we onze duurzaamheidsdoelstelling toch kunnen halen binnen bestaande mogelijkheden van bestaande gebouwen. In 2027 hopen wij hiervan de uitkomsten te presenteren.

Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Realisatie | Begroting 2026 na | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | wijziging | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 5.137 | 4.598 | 5.048 | 5.659 | 5.682 | 5.646 Baten | 3.114 | 2.806 | 2.977 | 3.009 | 3.009 | 3.009 Totaal saldo van baten en | -2.023 | -1.792 | -2.070 | -2.650 | -2.673 | -2.636 lasten Onttrekkingen | 963 | 643 | 586 | 941 | 941 | 941 Toevoegingen | 609 | 659 | 1.019 | 1.019 | 1.019 | 1.019 Mutaties reserves | 354 | -16 | -432 | -78 | -78 | -78 Resultaat | -1.669 | -1.808 | -2.503 | -2.727 | -2.751 | -2.714 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€450.000 nadeel) Kapitaallasten (€ 181.000 nadeel) De afschrijvingslasten nemen in 2027 toe met € 154.000. Dit heeft te maken met diverse projecten die in 2026 worden afgesloten en waarvan de kapitaallasten in 2026 gaan lopen. De rentelasten stijgen hierin mee. Dit levert een nadeel op van € 27.000 Energiekosten (€ 103.000 nadeel) De totale energiekosten zijn tegen het licht gehouden. Op basis van de werkelijke kosten die in 2025 zijn gemaakt is een nieuwe schatting gemaakt van de kosten voor 2027. Dit levert in dit beleidsveld een nadeel op van € 103.000.

Overige afwijkingen (€ 166.000 nadeel) Het verschil van € 166.000 voordelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€171.000 voordeel) Het verschil van €171.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. Het verschil van €57.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. Toevoeging extra dotatie reserve groot onderhoud gebouwen (€ 410.000 nadeel) Voor ‘vervangingsonderhoud’ voor het gemeentehuis binnen het MJOP is een extra meerjarige dotatie van € 410.000 benodigd. De hoogte van dit bedrag wordt voornamelijk veroorzaakt doordat tal van elementen tegen of aan het einde lopen van de technische levensduur en de komende jaren vervangen dienen te worden Overige afwijkingen (€ 50.000 voordeel) Het verschil van €50.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € | valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

70 | Gemeente Lansingerland 5.4 Vastgoed - Investeringen Voor dit beleidsveld worden voor 2027 de onderstaande investeringskredieten ter votering voorgelegd. In de tabel vindt u het overzicht en de toelichting per investering. Voor toekomstige investeringen (vanaf 2028) en alle lopende investeringen verwijzen wij naar de bijlage ‘Meerjareninvesteringsplan’. Nog te voteren | Termijn Dekking | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot | Totaal Toelichting kredieten | afschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | krediet Sportvloer De | 25 Exploitatie | 58.449 | - | - | - | 58.474 Ter vervanging van de Ackers | huidige sportvloer. Kengetallen Kwaliteit openbare ruimte Kengetal | Realisatie | Begr 2026 | Begr 2027 2025 Beheer openbare ruimte Percentage areaal regulier beheergebied op minimaal onderhoudsniveau B | 100% | 100% | 100% Percentage areaal centra en stationsgebieden minimaal onderhoudsniveau A | 100% | n.v.t.

| 100% Uitvoeren tevredenheidsonderzoek openbare ruimte via burgerpanel | Uitgevoerd | Uitvoeren | Uitvoeren Aantal aansprakelijkheidsstellingen die gegrond zijn verklaard | 7 | 10 | 15 Afval- en afvalwater management Maximaal aantal storingen per jaar van langer dan 24 uur aan rioolgemalen | 1 | 1 | 1 Maximaal aantal calamiteiten per jaar door (technische) gebreken aan de riolering | 1 | 1 | 1 Maximaal aantal calamiteiten door verstopping van de openbare riolering | 1 | 3 | 3 Maximaal aantal gegrond verklaarde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij | - | 5 | 5 een zeer zware regenbui (ontwerp bui 9, waarbij max. 30 min water op straat) Maximaal aantal gegrond verklaarde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij | - | 4 | 6 een reguliere regenbui Maximaal aantal aansprakelijkheidsstellingen n.a.v. grondwaterstand | - | 1 | 1 Kg restafval per inwoner | = of < % tov | = of < % tov | = of < 113 2024 | 2025 | kg Vastgoed Het plaatsen van zonnepanelen op Zwembad De Windas | 0 panelen | Uitgevoerd | Uitgevoerd Toelichting op kengetallen Kwaliteit openbare ruimte Kwaliteit Openbare Ruimte Via schouwen en inspecties monitoren we de kwaliteit om deze doelstellingen te behalen. In 2027 voeren we onder onze inwoners een belevingsonderzoek uit naar het gebruik van en de ervaring met de openbare ruimte.

Hierbij zetten we het digitaal inwonerspanel ‘Lansingerland Peilt’ in; wij streven naar een gemiddeld (afgerond) rapportcijfer van een 6,2 voor de gehele gemeente. Voor 2027 stellen wij ons maximaal 15 gegrond verklaarde aansprakelijkheidstellingen als doel. De kengetallen zijn meegegroeid met het areaal. Afval De kengetallen voor afval (kg restafval per inwoner) zijn afkomstig uit het gemeentelijk Afvalbeleid 2021-2025 ‘Van Afval naar Grondstof’ dat we na de evaluatie in 2025, vanaf 2026 zo voortzetten. Afvalwatermanagement De kengetallen voor riolering komen overeen met de gestelde doelen en KPI’s uit het kostendekkingsplan Stedelijk Water 2026-2031. 71 | Gemeente Lansingerland Programma 6: Lansingerland ontwikkelt Beoogd maatschappelijk effect Ook in een groeiend Lansingerland blijft het goed wonen, werken, ondernemen en recreºren.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 17.447 | 24.722 | 20.868 | 20.307 | 19.952 | 19.323 Baten | 7.589 | 11.625 | 10.018 | 10.448 | 8.803 | 6.701 Totaal saldo | -9.858 | -13.097 | -10.851 | -9.858 | -11.149 | -12.623 van baten en lasten Onttrekkingen | 2.821 | 3.691 | 843 | 1.006 | 843 | 5.311 Toevoegingen | 3.877 | 2.079 | 3.003 | 4.043 | 2.845 | 5.311 Mutaties | -1.056 | 1.613 | -2.160 | -3.037 | -2.002 | 0 reserves Resultaat | -10.914 | -11.485 | -13.011 | -12.895 | -13.151 | -12.623 Beleidsveld Ruimtelijke ordening Doelstelling Wat willen we bereiken? Ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan een verbonden, vindingrijk en gezond Lansingerland De Omgevingsvisie Lansingerland geeft antwoord op de vraag wat de uitdagingen voor de gemeente zijn en welke keuzes we voor de toekomst moeten maken voor een verbonden, vindingrijk en gezond Lansingerland. De zes thema’s Kwaliteit van de Leefomgeving, Wonen, Mobiliteit, Economie, Horti Science en Energietransitie en Circulaire economie (duurzaamheid) dragen bij aan de in de Omgevingsvisie benoemde pijlers: ‘Verbonden in de metropool’, ‘Vindingrijk en ondernemend’ en ‘Gezond Samen Leven’.

Een gestructureerde invoering van de Omgevingswet De Omgevingswet is ØØn integrale wet op het gebied van de fysieke leefomgeving (ruimte, wonen, milieu, natuur, water en infrastructuur), met als doel: eenduidige regelgeving en makkelijk vindbare informatie over de fysieke leefomgeving. Hiermee kan de gemeente als hoeder van de fysieke leefomgeving de balans bewaken tussen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving, behoud en versterken van de omgevingskwaliteit en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen ten gunste van maatschappelijke ontwikkelingen. 72 | Gemeente Lansingerland 73 Gemeente Lansingerland Wat gaan we daarvoor in 2027 doen? We werken volgens de Omgevingswet Om uitvoering te geven aan de Omgevingsvisie Lansingerland 2.0 gaan we, conform het raadsbesluit van 4 november 2025 (BR2500042), werken met zogeheten omgevingsprogramma’s voor de zes thema’s die in de Omgevingsvisie zijn benoemd. Met de omgevingsprogramma’s wordt de “wat -vraag” uit de Omgevingsvisie vertaald naar uitvoering, de “hoe-vraag”. In het najaar van 2026 zijn de basis- omgevingsprogramma’s vastgesteld. Na het vaststellen hiervan zal de raad een besluit nemen over het intrekken van de dan niet meer actuele beleidsstukken. Vanuit de basis-omgevingsprogramma’s gaan we vanaf 2027 per thema werken aan de “verrijkte” omgevingsprogramma’s.

In 2027 en opvolgende jaren geven we uitvoering aan de inhoud van de omgevingsprogramma’s. Deze programma’s actualiseert het college periodiek, zolang dit past binnen de kaders van de Omgevingsvisie. Is dit niet het geval, dan is het aan de raad om de kaders aan te passen of bij te stellen. Het college houdt de raad op de hoogte over de voortgang. Daarnaast werken wij per bouwsteen door aan het grondgebied dekkende Omgevingsplan, met als doel om in 2032 een alomvattend omgevingsplan te hebben confo rm de Omgevingswet. Naast de bouwstenen kunnen er ook andere aanleidingen zijn om het Omgevingsplan te wijzen. De nk daarbij aan een gebiedsontwikkeling, het mogelijk maken van een particulier initiatief, en regelverzoeken vanuit beleidsdoorwerking (bijvoorbeeld natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen). We gaan werken met wijzigingsronden waarbij meerdere (kleine) wijzigingen gebundeld worden in ØØn wijziging van het omgevingsplan. Deze aanpak maakt deel uit van het werken volgens de beleidscyclus, die wij als gemeente hebben omarmd. We voeren wet- en regelgeving op het gebied van omgevingsrecht vlot, zorgvuldig en adequaat uit Naarmate we meer ervaring opdoen met het werken onder de Omgevingswet (Ow) en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), optimaliseren we ook in 2027 onze werkprocessen. Z o borgen we een efficiºnte en zorgvuldige uitvoering van de werkzaamheden.

74 Gemeente Lansingerland We werken aan een sterke woonomgeving midden in de metropool Voortbouwen op de ambities van de omgevingsvisie 2.0 met het omgevingsprogramma Wonen Lansingerland heeft een grote nieuwbouwopgave van 11.000 woningen die wij bouwen met het doel om gezond samen te leven in onze gemeente met voldoende mogelijkheden om betaalbaar te wonen. De uitvoering hiervan leggen wij in 2027 vast in het nieuwe omgevingsprogramma Wonen. Hierbij is het uitgangspunt: we bouwen betaalbare nieuwbouwwoningen en realiseren huisvesting voor de doelgroepen die niet vanzelfsprekend huisvesting vinden. Dit zijn de lage- en middeninkomens, starters, ouderen, spoedzoekers en kwetsbare doelgroepen waar wonen en zorg met elkaar verbonden zijn. Bij nog vast te stellen nieuwbouwprogramma’s sturen we op een optimalisatie van het aantal betaalbare woningen. Hierbij ligt ten opzichte van het verleden meer focus op het toevoegen van kleine woningen voor eenpersoonshuishoudens omdat deze doelgroep groeit. Momenteel is 25% van onze bevolkingssamenstelling eenpersoonshuishoudens. Naar verwachting stijgt deze samenstelling naar circa 45% in het jaar 2050. Daarnaast programmeren we bij grote ontwikkelingen 40% als gelijkvloerse woning (appartementen) en ca. 5% voor bijzondere doelgroepen.

Ook zetten wij bij grote nieuwbouwontwikkelingen in op zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding d oor het maken van afspraken met de projectontwikkelaar. Afstemming in de regio Op 1 juli 2026 is de wet versterking regie op de volkshuisvesting in werking getreden. Deze wet biedt duidelijke kaders zodat alle woonregio’s en gemeenten een woningbouwprogramma maken met 2/3de betaalbare woningen. Lansingerland sluit begin 2027 samen met de 11 regiogemeenten een nieuwe woondeal 2027 – 2036 met de provincie en het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Deze regionale afspraken bieden de komende 10 jaar duidelijkheid om het bestaand woonpro gramma van Lansingerland van 11.000 woningen uit te voeren. Hierin programmeren wij voor nieuwe woningbouwplannen 2/3de betaalbaar, waarvan 30% sociale huurwoningen. In deze woondeal komen afspraken hoe de Rijksoverheid en de provincie de randvoorwaarden gaat oplossen zoals netcongestie, stikstof, luchtkwaliteit en afval- en drinkwatervoorzieningen, zodat wij lokaal kunnen doorbouwen. Vanuit de wet versterking regie komen er extra taken naar de gemeente: extra sturen op de realisatie van betaalbare woningbouw en sturen op voldoende woningen voor dreigende daklozen (gezinnen) en andere urgente doelgroepen. Deze taken pakken wij op met het budget die de Rijksoverheid hiervoor beschikbaar stelt.

Woningbouwontwikkelingen De huidige planning is om 624 woningen, waarvan 227 sociale huurwoningen en 155 overige betaalbare woningen, op te leveren in 2027. In 2027 blijven we doorbouwen op Wilderszijde en Westpolder Bolwerk en start de bouw in Lange Vaart in Bleiswijk. In 2027 ronden wij omgevingsplannen voor Driehoek Noordpolder en Merenweg in Bleiswijk af zodat wij de komende jaren daar ook kunnen starten met bouwen. Voor Bleizo is de planning om medio 2027 een ontwikkelkader en ontwikkelstrategie vast te stellen voor de beoogde gebiedsontwikkeling. Voor de verdere ontwikkeling van locatie Wolfend werken we o.a. de kaders uit, met de verkeersontsluiting als startpunt voor de Nota van Uitgangspunten. Voor alle woningbouwprojecten geldt het aandachtspunt dat er door de netcongestie onzekerheid is voor hoeveel woningen transportcapaciteit is. We werken in lijn met de opdracht vanuit de gemeenteraad om zo snel mogelijk alle grootschalige ontwikkelingen de transportcapaciteit aan te vragen. Specifieke doelgroepen In de omgevingsvisie 2.0 staat de ambitie om een flexibele schil van tijdelijke huisvestin g te hebben als aanvulling op de reguliere woningvoorraad. Flexwoningen zijn bedoeld om nu en in de toekomst statushouders, spoedzoekers, Oekraïners/ vluchtelingen (nieuwkomers) of nieuwe doelgroepen met een urgente woonvraag tijdelijk te huisvesten.

In 2027 start de bouw van de 126 flexwoningen van LOO2. De geplande oplevering is in de zomer van 2027. Dit komt boven op de al bestaande voorziening LOO1 met 132 flexwoningen. Deze 2 voorzieningen vormen samen een robuuste flexib ele schil. 75 Gemeente Lansingerland Het inlopen van de achterstand van circa 130 statushouders op basis van de wettelijke taakstelling huisvesting statushouders vraagt in 2027 om extra investeringen om indeplaatsstelling door de provincie te voorkomen. We verwachten in 2027 een stijgende taakstelling die hoger ligt dan waar wij rekening mee hebben gehouden. Deze taakstelling kunnen wij naar verwachting niet meer opvangen met het toewijzen van de vrijkomende sociale huurwoningen. Een deel van de statushouders (ca. 100 per jaar) kan door middel van 3B Wonen in aanmerking komen voor vrijkomende sociale huurwoningen. Dit is naar verwachting mogelijk zonder dat dit negatieve consequenties heeft voor de slaagkans van de urgenten en de regulier woningzoekenden. Om meer statushouders te huisvesten zijn andere oplossingen nodig. De raad ontvangt in 2027 een aangescherpt huisvestingsplan met keuzes voor aanvullende acties. Hierbij is het uitgangspunt dat wij als gemeente zelf de regie houden op deze taak en deze niet zal worden overgenomen door de provincie.

Ten behoeve van ondersteuning van Horti Science en de logistieke sector, het zorgen voor goede woon- en leefomstandigheden voor de arbeidsmigranten en het leefbaar houden van buurten, hechten we sterk aan het stimuleren en faciliteren van kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten binnen onze gemeente. We onderhouden daarvoor actief contacten met marktpartijen. In 2027 beogen we verdere realisatie van de verschillend lopende particuliere initiatieven; mogelijk worden er twe e woonaccommodaties gerealiseerd met in totaal ca. 300 huisvestingsplekken. Verder blijven we in 2027 we ons inzetten op de herontwikkeling van woonwagencentrum Bosland. We werken aan kwaliteit leefomgeving Binnen het programma Kwaliteit Leefomgeving werken we intensief samen met onze partners a an de ruimtelijke kwaliteit van onze omgeving. Aspecten zoals gezondheid, milieu en waterkwaliteit verbinden grote thema’s als wonen, economie, duurzaamheid en mobiliteit. Deze integrale benadering zorgt ervoor dat we een veilige, gezonde fysieke leefomgeving en een hoge omgevingskwaliteit bereiken en behouden. Het formele kader hiervoor is het Ruimtelijk Arrangement Rijk - Provincie Zuid- Holland. Dit stelsel van wederkerige afspraken uit het NOVEX-programma verta alt de concrete claims op onze schaarse ruimte.

De gemeente Lansingerland heeft deze uitgangspunten inmiddels stevig verankerd in de Omgevingsvisie 2.0. Voor de effectieve sturing op deze leefomgevingskwaliteit ontbreken op dit moment nog specifieke kengetallen. Daarom prioriteren we de komende periode het verzamelen en in kaart bre ngen van deze data. Alleen door systematisch te meten, te monitoren en te evalueren, houden we scherp zicht op de actuele status en sturen we effectief bij op de beoogde resultaten. Het cluster Kwaliteit Leefomgeving ontwikkelt het thema de komende jaren door van een verzamel ing technische randvoorwaarden naar een meer integraal kader. Het doel is om vanuit deze ruimtelijke basis plannen voor wonen en mobiliteit sneller en soepeler landen. Dit fundament is nodig om vaart te maken en te behouden in de enorme woningbouwopgave waar Lansingerland voor staat. We werken aan een milieubewuste leefomgeving waarbij we gezondheid centraal stellen We werken gericht aan een milieubewuste leefomgeving waarin we de gezondheid en veil igheid van onze inwoners centraal stellen. Om dit te bereiken, onderzoeken en beoordelen we milieubelastende activiteiten en wegen we de effecten hiervan op aangrenzende gebieden zorgvuldig af. De Omgevingsvisie 2.0 vormt hierin de basis.

Milieu is niet langer slechts een toetsende randvoorwaarde achteraf, maar fungeert als integraal onderdeel van de ruimtelijke basis waarmee we aan de voorkant een constructieve bijdrage leveren aan alle nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Concreet richten onze werkzaamheden zich op het proactief informeren, adviseren en enthousiasmeren van partners om gezondheid vanaf de start te verankeren in projecten. We sturen scherp op het behoud van geluidsluwe plekken en het voorkomen van extra geluidsbelasting, waarbij we waar nodig compenserende maatregelen treffen tegen geluidsoverlast. Daarnaast zetten we onverminderd in op de bescherming van de donkerte in Lansingerland, de borging van een veilig verblijfsklimaat en een significante verbetering van de luchtkwaliteit richting 2050. 76 Gemeente Lansingerland Om de leefomgevingskwaliteit te bewaken, handhaven we de huidige normen voor het voorkomen van trillings- en geuroverlast en gaan we verhoogde gezondheidsrisico’s door bodemvervuiling actief tegen. Ook beheersen we de negatieve effecten van straling in overeenstemming met de geldende Europese en Nederlandse wetgeving. Tot slot vertalen we deze ambities in helder beleid ten behoeve van toetsing en handhaving, waarbij we de negatief beoordeelde milieueffecten uit de Lokale Eva luatie Rapportage (LER) en de Omgevingsfoto met prioriteit uitwerken tot concrete gebiedskaders.

We werken aan een Klimaatbestendig Lansingerland Het bodem- en watersysteem wegen we direct aan de voorkant mee, daardoor creºren we een hel dere ruimtelijke basis die nodig is voor de versnelling van de woningbouw en mobiliteit. Onze langetermijnambitie is een klimaatbestendig, waterrobuust en hittebestendig Lansingerland in 2050, waarin we onze inwoners beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering . Om dit te bereiken, borgen we de watervoorziening, vergroten we de waterberging en richten we de openbare ruimte hittebestendig in. In lijn met onze bestuurlijke keuzes hanteren we hierbij een gerichte en afgebakende inzet: we richten ons niet op grootschalige bewonersacties of het opstellen van aanvullend lokaal beleid en verordeningen, maar focussen onze slagkracht op de ruimtelijke inrichting. We sturen binnen dit thema concreet op de doelstelling dat iedere inwoner in een veilige en klimaatadaptieve omgeving woont. Dit realiseren we door het bodem- en watersysteem vanaf de start als leidend en randvoorwaardelijk principe mee te wegen bij alle nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Door deze uitgangspunten direct te vertalen naar heldere gebiedskaders, voorkomen we dat wateroverlast en droogte in de toekomst leiden tot schade aan gebouwen, infrastructuur, vitale functies, groen en funderingen.

Zo dragen we effectief bij aan een stevige ruimtelijke basis voor onze bouwopgaven. Water Om een klimaatadaptieve gebouwde omgeving te realiseren, verankeren we het bodem- en watersysteem als sturend principe in al onze nieuwe woningbouwontwikkelingen. Concreet betekent dit dat we hemelwater structureel bergen, vertraagd afvoeren en grotendeels lokaal infiltreren. Dit borgen we via heldere gebiedskaders uit het Toetsingssysteem natuurinclusief bouwen in het Omgevingsprogramma, zodat nieuwe plannen voor wonen en mobiliteit direct waterrobuust landen. Dit sluit direct aan bij het doel van het Omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving: een waterbestendig Lansingerland met een robuust watersysteem en schoon water in 2050. Om deze ambitie te verwezenlijken, werken we intensief samen met de waterschappen. Als eerste stap brengen we de bestaande Natte Ecologische Zones in kaart voor optimale bescherming en uitbreiding. Daarnaast evalueren en actualiseren we de komende periode het regionale Afvalwaterakkoord. Met deze datagestuurde aanpak als basis versterken we ook de handhaving in de praktijk. Zo sturen we binnen de samenwerking ‘Emissieloze kas’ scherper op monitoring in het glastuinbouwgebied. Lozingen op het oppervlaktewater zijn niet toegestaan; samen met de DCMR Milieudienst Rijnmond zien we hier streng op toe.

Dit alles draagt rechtstreeks bij aan de ambitie ’Schoon en gezond water in 2 050’ uit de Omgevingsvisie 2.0. 77 Gemeente Lansingerland We werken aan een natuurinclusief Lansingerland Bij al onze gebiedsontwikkelingen sturen we proactief op een gezonde leefomgeving voor mens en dier. We implementeren het Toetsingssysteem natuurinclusief bouwen en de bijbehorende inspirati egids in ons omgevingsprogramma. Om onze slagkracht te vergroten, onderzoeken we hoe we dit systeem effectief kunnen combineren met klimaatadaptief bouwen, in lijn met het landelijke Convenant Klimaatadaptief Bouwen. Deze integratie zorgt voor eenduidige, heldere gebiedskaders aan de voorkant van het ontwerpproces. Daarnaast vraagt de komende periode veel tijd en inzet voo r de Europese Natuurherstelwet; de precieze impact hiervan op onze werkzaamheden is nu nog niet te zegg en, maar de wet zal naar verwachting grote invloed hebben op onze plannen. De gerealiseerde kaart van de ecologische hoofdstructuur is hierbij cruciaal: deze vormt een belangrijk aspect binnen het omgevingsprogramma van Kwaliteit Leefomgeving. Ons uiteindelijke doel binnen het Omgevingsprogramma is het tegengaan van biodiversiteitsverlies en het realiseren van een volledig natuurinclusieve gemeente met een gezond groenblauw netwerk in 2050.

Daarnaast blijven we onverminderd inzetten op het vergroten van de bewustwording door middel van gerichte educatie en voorlichting over een natuurinclusief Lansingerland. Door natuurinclusieve principes direct te verankeren in onze ruimtelijke basis, dragen we bij aan een soepele en kwalitatieve landing van de grote woningbouw- en mobiliteitsopgaven. We werken aan het behoud en versterken van karakteristieke landschap/ ruimtelijke kwaliteiten We zetten ons actief in voor het behoud en de versterking van onze karakteristieke landschappelijke en ruimtelijke kwaliteiten. Om herkenbare landschapsstructuren en cultuurhistorisch waardevolle objecten te beschermen, ontwikkelen we een samenhangend en toekomstgericht tactisch beleid binnen het Omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving. Dit omvat onder andere een grondige actualisering van de regels voor ruimtelijke kwaliteit (voorheen Welstandsnota 2012) binnen het omgevingsplan en de introductie van vernieuwde richtlijnen voor ons erfgoed en onze monumenten. Door gebruiks-, belevings-, herkomst- en toekomstw aarde direct te vertalen naar concrete beoordelingscriteria, creºren we aan de voorkant duidelijke kaders voor ruimtelijke kwaliteit.

Dit beleid vormt de basis voor de beoordeling van stedenbouw en architectuur binnen de fysi eke leefomgeving, waarbij we ook bij vraagstukken rondom hoogbouw en verdichting de mens elijke maat en ruimtelijke kwaliteit bewaken. We hanteren de cultuurhistorie en de bodem als dragende principes voor de identiteit van onze historische linten en dorpskernen. Tegelijkertijd sturen we scherp op de landschapskwaliteit door de specifieke gebiedskarakteristieken, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, als uitgangspunt te nemen. Met deze integrale sturingsfilosofie waarborgen we een du urzaam evenwicht tussen het groeiend aantal inwoners, de noodzakelijke versnelling van de woningbouw en het behoud van onze waardevolle groene en open ruimten. Recreatie We dragen actief bij aan de ontwikkeling en het beheer van onze groen- en rec reatiegebieden om Lansingerland als groene gemeente stevig te blijven profileren. Hierbij bieden we nadrukkelijk ook ruimte aan recreanten van buiten de gemeentegrenzen. Door de regionale aantrekkingskracht en de groei van het aantal bezoekers staat de balans tussen recreatie en natuurbescherming onder spanning. We nemen hierin onze verantwoordelijkheid en sturen op een duurzaam evenwicht.

Dit doen we onder andere in overeenstemming met de gemaakte afspraken in het recreatiekader ’Ruimte voor een groenblauwe toekomst’ binnen de gemeenschappelijke regeling recreatiegebied Rottemeren. Ook bij het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) Midden-Delfland en natuur- en recreatiegebied de Groenzoom zijn we ons bewust van het grote regionale belang. We blijven actief samenwerken met medeoverheden en gebiedspartijen aan plannen die de rijke cultuurhistorie van dit waa rdevolle landschap beschermen en ontwikkelen. Dit gebied vormt immers de vitale verbinding tussen Midden- Delfland en het Groene Hart, en vormt de basis voor onze westelijke groene flank. Tot slot werken we als partner in de ontwikkeling van de Noordrand Rotterdam concreet aan de realisatie van het Triangelpark. Deze opgave vloeit rechtstreeks voort uit de gemaakte bestuurlijke afspraken in het project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR). Door deze recreatieve structuren stevig te verankeren, creºren we de noodzakelijke maatschappelijke tegenhanger voor de verdere verstedelijking en mobiliteitsgroei in de regio. We werken samen met onze partners De verschillende onderwerpen binnen het programma Kwaliteit Leefomgeving hebben ØØn cruciaal kenmerk gemeen: ze stoppen niet bij de gemeentegrens. Met de gerichte ontwikkeling van onze groene flanken dragen we bij aan de regionale balans tussen recreatie en natuur.

Tegelijkertijd houden we hiermee ons voorzieningenniveau op peil om de sterke groei van het aantal inwoners op te vangen. Vanuit deze stevige positie profileren we ons nadrukkelijk als actieve deelnemer binnen de Nationale OmgevingsVisie Executiekracht (NOVEX). Samen met de provincie, omliggende gemeenten en waterschappen stemmen we de diverse ruimtelijke opgaven en belangen op elkaar af; een proces dat ook wel bekendstaat als ‘het leggen van de ruimtelijke puzzel’. Om onze lokale ambities daadwerkelijk te realiseren, is intensieve samenwerking met onze regionale partners een randvoorwaarde. De praktijk wijst uit dat met name de samenwerking op het thema water even belangrijk als weerbarstig is. Op dossiers zoals klimaatadaptatie, afvalwater, de Kaderrichtlijn Water (KRW), riolering en het beheer van hemel- en grondwater zijn we sterk afhankelijk van gezamenlijke inspanningen. Alleen door te investeren in stabiele, slagvaardige samenwerkingsverbanden zijn we in staat om de ambities uit onze Omgevingsvisie 2.0 succesvol te vertalen naar concrete maatregelen en effectieve verordeningen.

Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 9.182 | 13.112 | 12.355 | 13.404 | 13.384 | 12.747 Baten | 4.712 | 5.568 | 7.493 | 7.833 | 6.545 | 4.443 Totaal saldo | -4.471 | -7.544 | -4.861 | -5.571 | -6.839 | -8.304 van baten en lasten Onttrekkingen | 175 | 2.838 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen | 2.399 | 2.079 | 2.660 | 3.037 | 2.002 | 0 Mutaties | -2.225 | 760 | -2.660 | -3.037 | -2.002 | 0 reserves Resultaat | -6.695 | -6.784 | -7.521 | -8.608 | -8.841 | -8.304 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€ 1.115.000 voordeel) Woonwagen (Bosland) (€1.100.000 voordeel) In eerdere jaren is er een incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de sanering. Omgevingswet Bouwsteen 2 (€247.000 voordeel) Het opstellen van de bouwstenen vraagt meer tijd dan in eerste aanvang gedacht. De planning is daarom aangepast. Omgevingswet Bouwsteen 5 (€198.000 nadeel) Het opstellen van de bouwstenen vraagt meer tijd dan in eerste aanvang gedacht. De planning is daarom aangepast.

78 | Gemeente Lansingerland 79 Gemeente Lansingerland Overige afwijkingen (€34.000 nadeel) Het verschil van € 34.000 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verde r toegelicht. Baten (€ 1.925.000 voordeel) Reservering realisatiestimulans betaalbare woningen (€2.072.000 voordeel) De Rijksoverheid wil betaalbare woningen realiseren. Daarom krijgen gemeenten een vaste bijdrage van €7.000 (inclusief btw) voor elke betaalbare woningen waarvan zij de start bouw registreren. Dit ontvangen wij als gemeente via een Specifieke Uitkering van gemaakt met het doel de realisatie van betaalbare woningen. Wij ontvangen deze €7.000 per betaalbare woning van alle woningbouwontwikkelingen met meer dan 12 woningen in onze gemeente waaronder ook bijvo orbeeld Wilderszijde, Lange Vaart en Westpolder Bolwerk. De verklaring voor het verschil tussen de zomerrapportage 2026 en de begroting 2027 is dat er meerdere woningen later worden opgeleverd dan eerder gepland. Er stonden voornamelijk in Wilderszijde meerdere blokken woningen gepland die nu in 2027 start bouw hebben en niet in 2026. Daarnaast is er bij Westpolder Bolwerk ook een vertraging gekomen door een bezwaarzaak waardoor er deel van de betaalbare woningen pas in 2027 start in plaats van 2026.

De bijdrage wordt in het jaar na registratie uitgekeerd en jaarlijks toegevoegd aan de bestemmingsreserve. De eerste uitkeringen worden gedaan over de woningen waarvan de bouw in dit jaar al start. De laatste uitkeringen van de regeling vinden plaats in 2030. Overige afwijkingen (€146.000 nadeel) Het verschil van € 146.000 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen, die onder de tolichtingtolerantie vallen (minder dan € 200.000 en kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld. Daarom worden deze niet nader toegelicht. Ontrekkingen reserve (€2.838.000 nadeel) Technische maatregel (€1.491.000 nadeel) In de Begroting 2026-2029 voerden wij een technische maatregel door, waarbij een aantal kredieten volledig via de kapitaallastendekkingsreserve werd gedekt. Hierdoor ontstond in dat jaar een eenmalig hogere dotatie en onttrekking aan de kapitaallastendekkingsreserve. Het verschil ten opzichte van vorig jaar wordt dan ook veroorzaakt doordat deze grote eenmalige mutatie vorig jaar wel in de begroting was opgenomen en dit jaar niet meer voorkomt. Woonwagen (Bosland) (€1.100.000 nadeel) In eerdere jaren is er een incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de sanering. De kosten zijn onttrokken aan de algemene reserve. Omgevingswet Bouwsteen 2 (€247.000 nadeel) Het opstellen van de bouwstenen vraagt meer tijd dan in eerste aanvang gedacht.

De planning is daarom aangepast. Toevoegingen reserve (€581.000 voordeel) Technische maatregel (€1.491.000 voordeel) In de Begroting 2026-2029 voerden wij een technische maatregel door, waarbij een aantal kredieten volledig via de kapitaallastendekkingsreserve werd gedekt. Hierdoor ontstond in dat jaar een eenmalig hogere dotatie en onttrekking aan de kapitaallastendekkingsreserve. Het verschil ten opzichte van vorig jaar wordt dan ook veroorzaakt doordat deze grote eenmalige mutatie vorig jaar wel in de begroting was opgenomen en dit jaar niet meer voorkomt. Bestemmingsreserve mobiliteitsmaatregelen woningbouw (€2.072.000 nadeel) De verklaring voor het verschil tussen de zomerrapportage 2026 en de begroting 2027 is dat er meerdere woningen later worden opgeleverd dan eerder gepland. Er stonden voornamelijk in Wilderszijde meerdere blokken woningen gepland die nu in 2027 start bouw hebben en niet in 2026. Daarnaast is er bij Westpolder Bolwerk ook een vertraging gekomen door een bezwaarzaak waardoor er deel van de betaalbare woningen pas in 2027 start in plaats van 2026. 80 Gemeente Lansingerland Beleidsveld Infrastructuur en mobiliteit Doelstelling Wat willen we bereiken? Lansingerland groeit in hoog tempo.

Met duizenden nieuwe woningen, voorzieningen en banen in het vooruitzicht neemt het aantal inwoners toe en wordt het drukker op onze wegen, fietspaden en in het openbaar vervoer. Die groei willen we faciliteren zonder dat de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid of de leefbaarheid eronder lijdt. Inwoners, ondernemers en bezoekers moeten voldoende keuzevrijheid houden om zich op een duurzame, veilige en gezonde manier te verplaatsen. Onderweg zijn is een vast onderdeel van ons dagelijks leven en onze economie, en dat blijft ook in de toekomst zo. Een goede bereikbaarheid draagt bij aan onze welvaart en aan de kwaliteit van onze leefomgeving. Tegelijkertijd zet een relatief hoog autogebruik het klimaat, de ruimte en de leefbaarheid onder druk. Mobiliteit raakt daarmee direct aan hoe veilig, gezond, bereikbaar en inclusief onze gemeente is. De opgave wordt zichtbaar op de weg. Provinciale wegen als de N209 en snelwegen als de A12 en A16 lopen in de spits steeds voller, met vertraging tot gevolg, en ook lokale ontsluitingswegen zoals de Boterdorpseweg en de Klapwijkseweg krijgen het zwaarder te verduren. Die drukte vertaalt zich in leefbaarheidsproblemen zoals geluidsoverlast en verkeersonveiligheid. Onze uitdag ing is daarmee tweeledig: we willen de groei van de regio en het toenemende aantal verplaatsingen mogelijk maken Øn tegelijk de druk op de wegen afremmen.

Daarom bouwen we aan een toekomstbestendig mobiliteitssysteem dat meebeweegt met de ruimtelijke, sociale en economische ontwikkeling van Lansingerland. We maken keuzes voor de lange termijn, met oog voor duurzaamheid, gezondheid, inclusiviteit en ruimtelijke kwaliteit. Daarbij sluiten we aan op de regionale mobiliteitsopgaven van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en de ambities van de provincie Zuid-Holland, en geven we invulling aan de mobiliteitstransitie. Slimmer en duurzamer reizen Een belangrijk onderdeel van die transitie is dat we de focus verleggen van alleen autoverkeer naar ook andere vormen van vervoer: lopen, fietsen, openbaar vervoer en nieuwe, slimme oplossingen zoals deelauto’s en deelfietsen, en op termijn steeds meer vormen van autonoom vervoer. Daarbij hanteren wij het STOMP-principe. Het slim combineren van vervoermiddelen, met de fiets naar de metro , met de metro naar de stad en daar verder met een deelfiets, speelt daarin een sleutelrol. Goede veilige fiets- en autoparkeervoorzieningen bij stations dragen bij aan deze ketenmobiliteit, net als veilige fietsroutes naar de stations, naar scholen en naar de belangrijkste werklocaties in de regio. Voetgangers krijgen meer ruimte doordat we dagelijkse voorzieningen dichtbij houden: hoe korter de afstand, hoe vaker mensen lopen. Zo ontstaat bereikbaarheid door nabijheid.

Daarbij hou den we oog voor de toegankelijkheid voor iedereen, inclusief mensen met een fysieke beperking of zonder eigen vervoermiddel. Het resultaat is een fijnmazig en samenhangend mobiliteitssysteem, waarin OV, fiets- en wandelroutes, deelmobiliteit en maatwerkvervoer op elkaar aansluiten en mensen eenvoudig kunnen overstappen. Woningbouw, bedrijventerreinontwikkeling en mobiliteit in samenhang Goede bereikbaarheid versterkt de economische positie van Lansingerland en maakt de gemeente aantrekkelijk om te wonen en te ondernemen. Onze ligging tussen de stedelijke netwerken van Rotterdam, Den Haag en Zoetermeer vraagt om een breed en betrouwbaar mobiliteitssysteem waarin mensen vlot en comfortabel kunnen reizen, voor werk, school of ontspanning. W e ontwikkelen mobiliteit daarom in samenhang met de ruimtelijke ontwikkeling. 81 Gemeente Lansingerland Dat begint bij verdichting rond hoogwaardige OV-knooppunten bij Berkel Westpolder en Lan singerland- Zoetermeer. Om de groei duurzaam te faciliteren, leggen we de nadruk op wonen, v oorzieningen en werken op goed bereikbare plekken langs de E-lijn, bij Bleizo-West en langs de ZoRo-cor ridor. Ontwikkelingen rondom de N209 blijven vooral van deze auto-ontsluiting afhankelijk. De doorstroming van de N209 is daardoor van groot belang voor de woningbouw en bedrijventerreinontwikkeling in die omgeving.

Van nieuwe (grootschalige) woningbouw- of kantoorontwikkelingen op locaties die slecht bereikbaar zijn met OV en fiets zien we juist af. Leidend daarbij is het 15-minutenprincipe: een omgeving waarin de meeste essentiºle voorzieningen zoals winkels, werk, onderwijs, zorg, groen, sport en cultuur, te voet, met de fiets of met het OV binnen korte tijd bereikbaar zijn. Zo worden actieve en duurzame verplaatsingen de logische keuze, terwijl de auto onderdeel van de omgeving blijft zonder de schaal of vorm ervan te bepalen. De ZoRo-corridor is voor ons meer dan infrastructuur; het is een sociale en ruimtelijke verbinder en een van onze belangrijkste mobiliteitsambities. De corridor positioneert Lansingerland centraal tussen Rotterdam en Zoetermeer, versterkt de noord-zuidontsluiting, wat momenteel een s tructurele zwakte in het huidige systeem is, en knoopt versnipperde gebieden aaneen tot een samenhangend netwerk. We werken toe naar een opwaardering tot hoogwaardige railverbinding, vergelijkbaar met de functie die de E-lijn inmiddels vervult. Dat is nodig om de forse woningbouwopgave bereikbaar te houden en de economische potentie te ontsluiten, in het bijzonder in gebieden als Bleizo-West, Berkel Noord, Berkel Centrum en Rodenrijs. Bij de ontsluiting van nieuwe wijken kijken we eerst naar de actieve en duurzame vormen van mobiliteit.

We hanteren daarvoor het STOMP-principe waardoor een gezonde mix van modaliteiten is gewaarborgd met ruimte mogelijkheden om te kunnen kiezen voor lopen, fietsen, het openbaa r vervoer of deelvervoer boven het gebruiken van de privØauto. Deze ladder passen we gebiedsgericht toe. Daarmee bedoelen we dat niet overal dezelfde modaliteit ook dezelfde prioriteit heeft. Dit kan pe r gebied afwijken, afgestemd op de omgeving en de doelgroep. Zo zetten we een realistische maar ambitieuze transitie in gang naar duurzamere, actieve mobiliteit, waarbij er ruimte blijft voor de auto voor wie daarvan afhankelijk is. Parkeren met maat Goed kunnen parkeren blijft belangrijk voor onze inwoners. Per ontwikkeling bepalen we welk aantal parkeerplaatsen passend is, op basis van de bereikbaarheidskenmerken, de parkeerbehoefte en ande re integrale (mobiliteits)ambities in dat specifieke gebied. Voor nieuwe woonwijken, bedri jventerreinen en recreatieve gebieden volgen we een gebiedsgerichte aanpak met maatwerkoplossingen. Het doel is daarbij niet altijd om te sturen op een lager autobezit, maar om voldoende alternatieven te bieden, zodat inwoners hun eigen keuzevrijheid behouden.

We benutten de beschikbare ruimte efficiºnt met slimme parkeeroplossingen: meer geconcentr eerde voorzieningen en dubbelgebruik van parkeerplaatsen voor wonen, werken en andere functies, waarbij we in nieuwe woon- en werkgebieden zo nodig grotere loopafstanden accepteren. In de centra houden we plaatsen beschikbaar voor kortparkerende bezoekers; rond stations bewaren we de balans tussen forensen, bewoners en bezoekers. Tegelijk verbeteren we de multimodale bereikbaarheid van centra en stationsomgevingen, zodat het alternatief voor de auto aantrekkelijker wordt. Verkeersveiligheid en een toegankelijke openbare ruimte Verkeersveiligheid is een absolute basisvoorwaarde voor alle mobiliteit en leefbaarheid. De trend is op dit moment negatief: het aantal verkeersongevallen met letsel neemt toe, met name onder fietsers. Die trend willen we keren. Onze ambitie is nul verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken, met bijzondere aandacht voor de kwetsbare verkeersdeelnemer zoals fietsers, voetgangers en doelgroepen als jongeren en ouderen. We richten de infrastructuur zo in dat deze fouten opvangt en kwetsbare groepen beschermt, en verbinden daarmee infrastructuur, gedrag Øn beleid. 82 Gemeente Lansingerland Concreet maken we meer ruimte voor voetgangers en fietsers met comfortabele en veilige routes door de hele gemeente.

We vergroten waar dat de veiligheid en leefbaarheid ten goede komt de 30 km/uur - gebieden, terwijl 50 km/uur uitgangspunt blijft op plekken waar doorstroming prevaleert en dit op een veilige wijze ingericht kan worden. Voor mensen met een fysieke of visuele beperking zorgen we voor obstakelvrije stoepen, veilige oversteken en duidelijke bewegwijzering. En rond scholen streven we naar een omgeving waarin ouders hun kinderen met een gerust hart lopend of fietsend naar school laten gaan, door infrastructurele maatregelen te combineren met verkeerseducatie en communicati e. Een gezonde, duurzame leefomgeving Mobiliteit bepaalt mede hoe prettig mensen wonen, werken en leven: het raakt aan luchtkwaliteit, geluidsniveaus en de inrichting van straten en pleinen. In een groeiende gemeente willen we dat mobiliteit niet ten koste gaat van de leefomgeving, maar juist bijdraagt aan gezondheid, rust en veiligheid. Het STOMP-principe (Stappen-Trappen-Openbaar Vervoer-Mobiliteitsdiensten -Personenauto, de 15-minuten omgeving en meer wegen naar 30 km/uur moeten bijdragen aan een gezondere leefomgeving. We maken onze mobiliteit ook schoner. We stimuleren zero-emissievervoer, fietsen, en el ektrisch rijden, zorgen voor voldoende laadpunten, sluiten aan op regionale hubs en faciliteren duurzame stadslogistiek en deelvervoer.

In omliggende, grotere gemeenten is met de invoering van zero- emissiezones voor bedrijfsvoertuigen een belangrijke stap gezet richting verduurzaming; dit heeft ook een positief effect op de vergroening van het wagenpark aan bedrijfsvoertuigen in Lansingerland. Voorbereid op slimme mobiliteit Ten slotte bereiden we ons voor op de mobiliteit van morgen. Door bij te blijven op het gebied van slimme infrastructuur, voertuig-wegcommunicatie en realtime verkeersdata werken we aan een veilig, efficiºnt en toekomstbestendig systeem. Nieuwe verkeerslichten en installaties voeren we ’slim’ uit, zodat ze informatie delen met voertuigen en bestuurders ondersteunen bij hun rijtaken. Daarnaast stelt de gemeente data beschikbaar over verkeer, wegwerkzaamheden en evenementen. Zo speelt Lansingerland in op innovaties die mobiliteit structureel veranderen en versterkt het zijn positie als vooruitstrevende, goed bereikbare gemeente. Wat gaan we daarvoor in 2027 doen? We werken aan een duurzame en veilige bereikbaarheid In 2027 voeren werken we aan de volgende processen en projecten: Beleid In 2027 wordt het beleidsrijke omgevingsprogramma mobiliteit opgesteld en door het college vastgesteld. Hierbij behoort ook een nieuw wegencategoriseringsplan, verkeersveiligheidsbeleid en maatregelen, deelmobiliteit en parkeren.

Maatregelenpakket ‘Woningbouw en Mobiliteit’ De prioriteit ligt bij het uitvoeren van de deelmaatregelen die behoren tot het samenhangende maatregelenpakket ‘Woningbouw en Mobiliteit’ om daarmee de woningbouwlocaties Lange Vaart, Merenweg, Wolfend en Driehoek Noordpolder te kunnen realiseren. Het uitvoeren van dit maatregelenpakket is in voorbereiding en uitvoering vanaf 2026 tot en met 2034.  In 2027 wordt gestart met de voorbereidingen voor de realisatie van de fietsstraat aan de Anthuriumweg, waarover ook wordt geparticipeerd met de omgeving. In 2028 moet dit project gereed zijn en staat daarom als eerste grote deelproject op de planning qua uit voering.  In 2027 worden ook de ontwerpen definitief gemaakt voor de maatregelen aan de Heulslootweg en de fietsoversteek bij Lange Vaart. 83 Gemeente Lansingerland  In 2027 wordt ook een start gemaakt met de eerste voorbereidingen voor de maatregelen rondom kruispunt Bleiswijk-zuid en de fietstunnel bij Bleiswijk-zuid. Realisatie is in latere jaren gepland. Metropolitane fietsroutes  We zetten de realisatie van de Metropolitane fietsroute ‘Delft/Rotterdam Alexander’ voort. Het tracØ rondom de Vaandragerdreef wordt gerealiseerd en ook het tracØ ter hoogte van de Berkelse Zweth. Voor de vervanging van de Varenbrug worden de ontwerpen samen met de gemeente Rotterdam verder uitgewerkt richting een definitief ontwerp.

 De zetten de realisatie van de Metropolitane fietsroute ’Zoetermeer-Rotterdam’ voort. Dit betreft de tracØdelen nabij Station Rodenrijs, rondom Berkel Centrum Oost en tussen de Berkelseweg en de Munikkenweg.  In 2027 wordt een variantenstudie voor de fietshelling bij station Lansingerland-Zoetermeer afgerond en volgt een keuze met dekkingsvoorstel. Stationslocaties en Openbaar Vervoer  Bij metrostation Rodenrijs is in 2027 de Zelf Service Fietsenstalling (ZSF) operationeel.  Bij metrostation Berkel Westpolder wordt de voorbereiding voor de realisatie van een ni euwe fietsenstalling aan de zijde van de P+R garage voortgezet als eigen project. Deze wordt ook als Zelf Service Fietsenstalling ingericht. Daarbij wordt het aantal fietsrekken fors uitgebreid.  Voor 2028 wordt een nieuw busplan voor de busconcessie van RET opgesteld. Het doel van dit busplan is om tegen gelijkblijvende kosten meer reizigers te bedienen. Wij nemen deel aan de planvorming en houden daarbij rekening met de OV-bereikbaarheid van de centra en het voorbereiden op de groei van de gemeente. Overige  Het fietspad langs de Boterdorpseweg, tussen de Rodenrijsweg en de Raadhuislaan wordt verbreed.  Het Park de Polderpad wordt doorgetrokken naar de Wildersekade en het vervolg van het Polderpad.

 Het definitief ontwerp voor een toekomstbestendige infrastructuur op de Klappolder is gereed, inclusief de ontsluiting voor de transformatielocatie Chrysantenweg en een nieuwe noordelijke aansluiting op de N209, waarvoor een financieel voorstel wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.  De ontwerpfase voor het Voorlopig Ontwerp voor de geluidsschermen langs de N209 bij Bleiswijk wordt afgerond en overgedragen aan provincie Zuid-Holland voor de real isatie.  Ten behoeve van de verduurzaming van de automobiliteit breiden we het regulier laadnetwerk met elektrische oplaadpalen verder uit.  Er is bekend welke maatregelen getroffen worden ter structurele verbetering van de verkeersveiligheid van de rotonde Berkelse Poort en deze worden verder uitgewerkt ter voorbereiding op de realisatiefase.  We continueren de gezamenlijke aanpak met gemeente Zoetermeer om de Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-corridor Zoetermeer Rotterdam (ZoRo) als railverbinding voor 2040 te realiseren.

Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 1.628 | 2.426 | 1.901 | 1.945 | 1.977 | 1.978 Baten | 33 | 48 | 35 | 35 | 35 | 35 Totaal saldo | -1.595 | -2.379 | -1.866 | -1.910 | -1.942 | -1.943 van baten en lasten Onttrekkingen | 412 | 453 | 343 | 1.006 | 843 | 5.311 Toevoegingen | 453 | 0 | 343 | 1.006 | 843 | 5.311 Mutaties | -41 | 453 | 0 | 0 | 0 | 0 reserves Resultaat | -1.636 | -1.926 | -1.866 | -1.910 | -1.942 | -1.943 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€526.000 voordeel) Verkenningsfase verkeersmaatregelen N209 (€301.000 voordeel) We werkten in 2025 en 2026 aan het verkenningsfase verkeersmaatregelen N209 onderzoeken. Dit betreffen eenmalige werkzaamheden. Verkenningsfase verkeersmaatregelen Klappolder (€85.000 voordeel) We werkten in 2025 en 2026 aan het verkenningsfase verkeersmaatregelen Klappolder onderzoeken. Dit betreffen eenmalige werkzaamheden. Overige afwijkingen (€140.000 voordeel) Het verschil van € 140.000 voordelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lansingerland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/731f8ab3-208e-4476-a3e5-7544bb5adc48?agendaItemId=077851a2-5c76-42a1-9587-fd666ad154f2