CConstaterende datLansingerland
Koppel je AI →
Document · PDF

[T26.06790] Meerjarenbegroting 2027-2030

Commissie Algemeen Bestuur 28 oktober 2026, gemeente LansingerlandBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-203090.843 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 11

Baten (€13.000 nadeel) Het verschil van €13.000 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. Onttrekkingen reserve (€110.000 voordeel) Verkenningsfase verkeersmaatregelen N209 (€301.000 voordeel) We werkten in 2025 en 2026 aan het verkenningsfase verkeersmaatregelen N209 onderzoeken. Dit betreffen eenmalige werkzaamheden. De kosten zijn onttrokken aan de algemene reserve. Verkenningsfase verkeersmaatregelen Klappolder (€85.000 voordeel) We werkten in 2025 2026 aan het verkenningsfase verkeersmaatregelen Klappolder onderzoeken. Dit betreffen eenmalige werkzaamheden. De kosten zijn onttrokken aan de algemene reserve. Maatregelenpakket ‘Woningbouw en Mobiliteit (€343.000 nadeel) In 2027 wordt een deel van het maatregelenpakket ’Woningbouw en Mobiliteit’ gefinancierd vanuit de bestemmingsreserve Mobiliteitsmaatregelen Woningbouw. Overige afwijkingen (€67.000 voordeel) Het verschil van € 67.000 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Toevoegingen reserve (€343.000 voordeel) 84 | Gemeente Lansingerland 85 Gemeente Lansingerland Maatregelenpakket ‘Woningbouw en Mobiliteit (€343.000 voordeel) In 2027 wordt een deel van het maatregelenpakket ’Woningbouw en Mobiliteit’ gefinancierd vanu it de bestemmingsreserve Mobiliteitsmaatregelen Woningbouw. Beleidsveld Economische ontwikkeling Doelstelling Wat willen we bereiken? Toekomstbestendige werklocaties voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat Het hebben van de juiste bedrijfsruimte op de juiste plek is een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor bedrijven. Ook voor de bedrijven in de tuinbouwketen. Deze voorwaarde wordt steeds belangrijker naarmate de schaarste aan werklocaties groter wordt. Voor ondernemers die willen groeien en/of verduurzamen is het niet makkelijk om geschikte bedrijfsruimte te vinden. Onze inzet gaat zich hier meer op focussen. Daarbij hanteren we het uitgangspunt “het juiste bedrijf op de juiste plek”. Bedrijven die zich makkelijk mengen met wonen of andere functies, vestigen zich bij vo orkeur in de centrumgebieden of op de linten zodat op bedrijventerreinen voldoende ruimte blijft voor bedrijven met een grotere milieuhindercirkel. Het midden- en kleinbedrijf dat hun bedrijfsruimte wil optimaliseren, gaan we faciliteren en informeren over kansen. Dit geldt ook voor kansen in de transitie naar de nieuwe economie.

Deze is duurzaam, klimaatdapatief en circulair. Ondernemers met vragen over schoon, heel en veilig worden doorgeleid naar de juiste contactpersoon binnen de gemeente. Meer complexe vraagstukken van ondernemers kunnen we alleen oppakken met behulp van incidentele externe middelen. Wat gaan we daarvoor in 2027 doen? Versterken van het Horti Science ecosysteem Lansingerland beschikt over een uniek ecosysteem waarin ondernemers, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan de glastuinbouw van de toekomst. In 2027 bouwen we dit ecosysteem verder uit, zodat innovaties sneller worden ontwikkeld, getest Øn toegepast in de praktijk. Daarmee versterken we de concurrentiekracht van onze glastuinbouw en versnellen we de verdu urzaming en digitalisering van de sector. De komende jaren ligt de nadruk op het versterken van de samenwerking tussen het Horti Scienc e Innovation Center, Wageningen University & Research, Delphy, ondernemers en regionale partners. Nieuwe kennis en innovaties worden ontwikkeld rondom actuele thema’s zoals robotisering, digitalisering, autonoom telen, energie, water en plantgezondheid. Door ondernemers vanaf het begin bij deze innovaties te betrekken en praktijktoepassingen te stimuleren, worden nieuwe op lossingen sneller toegankelijk voor de traditionele teler.

We zetten daarnaast in op een sterk vestigingsklimaat voor innovatieve bedrijven, start-ups en scale- ups. Daarmee ontstaat een omgeving waarin onderzoek, ondernemerschap en toepassing elkaar versterken. Ook blijven we samenwerken binnen Greenport West-Holland en de regiona le campusontwikkeling, zodat kennis, investeringen en talent beter worden verbonden aan Lansingerland. In 2027 werken we tevens aan het Omgevingsprogramma Horti Science. Hierin brengen we economische ontwikkeling, innovatie, gebiedsontwikkeling en de toekomst van de glastuinbouw samen in ØØn integrale koers. Het programma vormt de basis voor de volgende ontwikkelfase van Horti Science en geeft richting aan de samenwerking met ondernemers, kennisinstellingen, inwoners en andere overheden. Door innovatie toegankelijk te maken voor de brede glastuinbouwsector versterken we de economische positie van Lansingerland, versnellen we de verduurzaming van de sector en bouwen we verder aan onze internationale positie als Home of Horti Science. 86 Gemeente Lansingerland Behouden en beter benutten bestaande werklocaties De eerste stap is het beschermen en behouden van de bestaande werklocaties. In lijn m et de Omgevingsvisie 2.0 zetten we in op het behoud van bedrijven voor economische activiteiten en voorkomen we dat schaarse bedrijfsruimte verdwijnt door transformatie naar andere functies zoals wonen.

Gezien de grote vraag naar bedrijfsruimte en het beperkte aanbod is het van bel ang de bestaande werklocaties beschikbaar te houden voor bedrijven die bijdragen aan de sterke economische clusters en de brede welvaart van Lansingerland. Vanuit dit uitgangspunt zetten we vervolgens in op het beter benutten van de beschikbare ruimte op de bestaande bedrijventerreinen. De beschikbare ruimte in oppervlakte, bouwhoogte en milieubelasting op een perceel worden niet altijd maximaal benut. We inventariseren op alle bedrijventerreinen, maar gerichter op bedrijventerreinen Weg en Land, Hoefslag en Rodenrijs, waar de grootste beter benutten kansen zijn. Samen met de eigenaren en gebruikers kijken we hoe deze te verzilveren. Bedrijvigheid zoals caravanstallingen, opslagboxen en kleine bedrijfsunits beschouwen we als een onderbenutting van ruimte, een risico voor intensievere mobiliteit en grotere onveiligheid voor de omgeving en willen we derhalve niet verder laten uitbreiden. We gaan verkennen welke regels we kunnen opstellen om nieuwe bedrijvigheid zoals caravanstallingen, opslagboxen en kleine bedrijfsunits te voorkomen. Het beter benutten van werklocaties begint bij inzicht in de huidige situatie. Momenteel ontbreekt deze data (bouwjaar, situatie per kavel, milieucategorie, bouwhoogte, bouwpercentage), hierdoor kunnen we beperkt de kansen detecteren.

We gaan onderzoeken op welke manier we deze data kunn en verkrijgen. Beter organiseren werklocaties Hoe meer ondernemers op bedrijventerreinen en in de centrumgebieden georganiseerd zijn, hoe beter. Dit kan in de vorm van een ondernemersvereniging, een Vereniging van Eigenaren (VVE), een Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) of het inzetten van parkmanagement. Een hoge organisatiegraad onder ondernemers verhoogt de betrokkenheid bij het schoon, en veilig houden van het bedrijventerrein en de bestrijding van ondermijning. Georganiseerde bedrijventerreinen en centrumgebieden zijn beter in staat om complexe vraagstukken rondom duurzaamheid op te pakken. Daarnaast kunnen ze in coll ectief zaken inkopen, zoals cameratoezicht en afvalinzameling. Team economie is voor besturen van ondernemerscollectieven en ondernemers het eerste aanspreekpunt binnen de gemeente. Signalen van ondernemers geeft het team door aan andere teams van de gemeente die de verdere afwikkeling verzorgen. Bedrijventerrein Hoefslag is bezig met het oprichten van een BIZ per 1 januari 2027. Daarnaast worden niet-georganiseerde werklocaties gestimuleerd om een vorm van organisatiegraad te onderzoeken. Dit wordt gedaan door middel van de inzet van parkmanagers en een project op basis van Planvormingssubsidie van de provincie Zuid-Holland.

Ook werklocaties waar de organisatiegraad een impuls kan gebruiken zijn in zicht en worden via dezelfde subsidie gestimuleerd om door te ontwikkelen. Nieuwe werklocaties in gebiedsontwikkelingen Vanwege de netcongestie is de uitgifte van kavels op bedrijvenpark Oudeland gepauzeerd. Op andere bestaande bedrijventerreinen zijn geen gronden meer uit te geven. Alleen in gebiedsontwikkelingen en herstructureringsgebieden is het mogelijk om nog werklocaties te ontwikkelen. Voor Bleizo gaan we met stakeholders in gesprek over de centrale vraag welke type bedrijven en welk type vastgoed nodig is om de innovatie in het Horti Science Park en Dutch Innovation Park te bevorderen. 87 Gemeente Lansingerland In het bestuursovereenkomst Ruimtelijke Ontwikkelingen Lansingerland dat op 19 februari 2025 door de gemeente en de provincie Zuid-Holland is ondertekend, is afgesproken om 36 hectare netto ‘hoge milieucategorie’ bedrijventerrein te compenseren. De zoekgebieden hiervoor zijn: de Chrysantenweg en de Warmoeziersweg. In 2027 gaan we voor de Warmoeziersweg kaders opstellen waarbinnen de grondeigenaren hun gronden kunnen herontwikkelen indien zij dit wensen. Denk hierbij aan een economisch profiel en een ruimtelijk kader. Ook onderzoeken we, met welke aanvullende regels het mogelijk is om als gemeente de directe leefomgeving van de omwonenden kunnen beschermen.

Samen met Greenport West-Holland versterken we onze positie als Home of Horti Science Greenport West-Holland is het regionale netwerk waarin ondernemers, overheden, ken nis- en onderwijsinstellingen samenwerken aan de toekomst van de tuinbouw. Via dit netwerk versterken we innovatie, kennisontwikkeling en de concurrentiekracht van de regio. We sluiten aan op gezamenlijke innovatie-, lobby- en ontwikkelagenda’s en benutten kansen voor nieuwe samenwerkingen en investeringen. In 2027 betrekken we de partners actief bij de voorbereiding van het Omgevingsprogramma Horti Science, zodat regionale ambities en lokale opgaven elkaar versterken. Energietransitie, klimaatadaptatie en circulair grondstoffengebruik Energietransitie, klimaatadaptatie en circulair grondstoffengebruik zijn de drie grote transities voor de aankomende decennia. De toekomst van ondernemers is mede afhankelijk van de mate waari n het hen lukt om hun bedrijfsactiviteiten hierop aan te passen. Koplopers zijn intrinsiek gemotiveerd om nieuwe technologieºn te omarmen en uit te proberen. Koplopers zijn vaak ook degenen die zelf nieuwe technologieºn ontwikkelen waarmee andere bedrijven de transitie kunnen maken. Het ‘peloton’ is de groep ondernemers die de koplopers volgt. Zij staan open voor vernieuwing, maar wachten met implementatie van nieuwe technologieºn totdat ze meer zekerheid hebben over de werking ervan.

De gemeente ziet het als haar rol om deze groep ondernemers van de juiste kennis en kunde te voorzien en te informeren over bijvoorbeeld subsidiemogelijkheden, het vinden van samenwerkingspartners en te inspireren met goede voorbeelden. Daar waar ondernemers zelf het initiatief nemen om in collectief projecten te ontwikkelen op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie en circulair grondstoffengebruik, kan de gemeente hen ondersteunen in de vorm van advies of bij het aanvragen van een financiºle bijdrage bij andere overheden. In 2027 gaan we in Rodenrijs verder met een project rondom circulair grondstoffengebruik. De gemeente stimuleert de ondernemers daarnaast om hun bedrijfsomgeving meer klimaatadaptief t e maken door te vergroenen op eigen terrein. Daarnaast stimuleren we de gebiedsor ganisaties om met vergroeningsideeºn te komen. Centrumgebieden hebben een mix aan functies: verblijven, recreºren, wonen, werken, ontmoeten. De centrumgebieden van Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk functioneren momenteel goed. Ook buurtwinkelcentrum Gouden Hart heeft een solide uitgangspositie. Er komt genoeg winkelpubliek, er staan weinig winkels leeg en de centra zijn over het algemeen schoon, heel en veilig. Om de bezoekersaantallen op peil te houden, zetten we in op het verbreden van de functi es in centrumgebieden.

Dit geeft bezoekers en bewoners meer redenen om een bezoek te brengen aan de centra en om er langer te verblijven. Daarom stimuleren we een mix waarin functies als winkelen, recreºren, verblijven, werken, wonen, kunst, cultuur en (maatschappelijke) dienstverlening vervlecht raken. We zetten in op een grotere diversiteit van winkels en horeca. Nieuwe initiatieven die zorgen voor een bredere mix op de juiste plekken faciliteren we zoveel mogelijk. Eigenaren die werklocaties willen transformeren ondersteunen we met raad en daad, waarbij het uitgangspunt is om de werklocatie te behouden of te combineren met andere functies zoals wonen. Het koopstromenonderzoek (2026) vanuit de Provincie Zuid-Holland geeft een positief beeld van de centrumgebieden. Berkel en Rodenrijs is na de uitbreiding van Berkel-West opgenomen in de top 10 winkelgebieden Randstad o.b.v. omzet in dagelijkse sector uit toevloeiing van buiten de eigen kern (2025). De centrumgebieden in Lansingerland kennen een relatief laag leegstandspercentage in vergelijking met de landelijke en Randstedelijke trend. We gaan het terrassenbeleid actualiseren op basis van de pilot terrassen.

Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 3.435 | 6.207 | 3.950 | 2.112 | 2.124 | 2.130 Baten | 1.341 | 4.021 | 1.839 | 439 | 439 | 439 Totaal saldo | -2.094 | -2.186 | -2.112 | -1.673 | -1.685 | -1.691 van baten en lasten Onttrekkingen | 2.231 | 400 | 500 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen | 1.025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties | 1.206 | 400 | 500 | 0 | 0 | 0 reserves Resultaat | -888 | -1.786 | -1.612 | -1.673 | -1.685 | -1.691 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€ 2.257.000 voordeel) Gebiedsontwikkeling Bleizo (€ 2.100.000 voordelig) Het bedrag van 3,5 miljoen euro is geraamd als benodigd budget voor het opstellen van het ontwikkelkader en de ontwikkelstrategie voor gebiedsontwikkeling Bleizo. Aanvankelijk was de planning erop gericht deze producten eind 2026 voor te leggen aan de gemeenteraden. Gaandeweg is de planning bijgesteld en zal een deel van de werkzaamheden in 2027 plaatsvinden. Dit heeft te maken met het complexe karakter van de gebiedsontwikkeling en een extra besluitvormingsronde door de gemeenteraden over de variantenstudie, vooruitlopend op besluitvorming over het ontwikkelkader en de ontwikkelstrategie.

Doordat hier een ontvangst vanuit de GR Bleizo tegenover staat is deze mutatie budgettair neutraal, zie ook baten. Overige afwijkingen (€157.000 voordeel) Het verschil van €157.00 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€2.182.000 nadeel) Gebiedsontwikkeling Bleizo (€ 2.100.000 nadeel) Het bedrag van 3,5 miljoen euro is geraamd als benodigd budget voor het opstellen van het ontwikkelkader en de ontwikkelstrategie voor gebiedsontwikkeling Bleizo. Aanvankelijk was de planning erop gericht deze producten eind 2026 voor te leggen aan de gemeenteraden. Gaandeweg is de planning bijgesteld en zal een deel van de werkzaamheden in 2027 plaatsvinden. Dit heeft te maken met het complexe karakter van de gebiedsontwikkeling en een extra besluitvormingsronde door de gemeenteraden over de variantenstudie, vooruitlopend op besluitvorming over het ontwikkelkader en de ontwikkelstrategie. Doordat hier een ontvangst vanuit de GR Bleizo tegenover staat is deze mutatie budgettair neutraal, zie ook laten.

88 | Gemeente Lansingerland 89 Gemeente Lansingerland Overige afwijkingen (€82.000 nadeel) Het verschil van € 82.00 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verde r toegelicht. Ontrekkingen reserves (€100.000 voordeel) Het verschil van €100.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verde r toegelicht. Beleidsveld Duurzaamheid Doelstelling Wat willen we bereiken? Een duurzamer Lansingerland We zetten in op de hoofdthema’s energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie om Lansingerland ook in de toekomst duurzaam, toekomstbestendig en leefbaar te houden. We doen dit door een effectieve inzet op de onderwerpen met de grootste impact, maken het meer en meer onderdeel van dagelijks handelen en doen het samen met de samenleving. We hebben daarbij aandacht voor de meest urgente vraagstukken die deze transities met zich meebrengen. Zo faciliteren we inwoners bij het verduurzamen van de woning, werken we samen met partners en in de regio en stimuleren we de opwek van duurzame energie. We richten de openbare ruimte zo in dat deze zo goed mogelijk bestand is tegen het hevigere klimaat in de komende jaren.

Op deze manier handelen wij zelf steeds duurzamer en stimuleren we inwoners, bedrijven en andere partners om dit ook te doen: slim omgaan met energie, slim omgaan met materialen en ons klaar maken voor het veranderende klimaat. Zo leveren we lokaal onze bijdrage aan de la ndelijke doelstelling van 55% CO2-reductie in 2030. Het einddoel is een klimaatneutrale, circulaire en klimaatadaptieve samenleving in 2050. Door beperktere financiºle middelen op het gebied van de duurzaamheid is er minder inzet mogelijk en wordt het moeilijker om deze doelstellingen te behalen. Ook netcongestie heeft impact op het behalen van onze doelstellingen. Wat gaan we daarvoor in 2027 doen? Concentreren: focus op de grootste impact We focussen op de thema’s die de meeste duurzaamheidsimpact hebben en waar we als lokale overheid een belangrijke rol in spelen. Binnen de energietransitie focussen we op de glastuinbouwsector, aangezien zo’n 70% van de CO2-uitstoot in Lansingerland vanuit deze sector komt, en het ondersteunen van inwoners in de bestaande wijken. De komende jaren worden er naar verwachting diverse warmtenetten ontwikkeld in onze glastuinbouwgebieden, die de mogelijkheid creºren om over te stappen op een meer duurzame energiemix. Dit zijn zowel lokale warmtenetten als regionale (transport)netten. Wij hebben deze ontwikkelingen aangejaagd en faciliteren deze.

We werken op het gebied van de energietransitie nauw samen met de glastuinbouwsector, andere overheden, netbeheerders en andere partijen, onder meer binnen de Warmtesamenwerking Oo stland, het EnergieAkkoord van de Greenport West-Holland en de Regionale Energiestrategie Rotter dam Den Haag. Zie ‘Toevertrouwen’ over onze inzet op het gebied van het verduurzamen van bestaande woningen. In 2027 wordt het warmteprogramma vastgesteld. Dit is een deelprogramma van het omgevingsprogramma Energietransitie en Circulaire Economie en beschrijft de aanpak voor het isoleren en aardgasvrij maken van woningen. Ook geven we in 2027 opvolging aan de impactanalyse en het handelingsperspectief netcongestie. Op het gebied van klimaatadaptatie nemen we deel aan de samenwerkingsregio Delfland. Op het gebied van circulaire economie werken we in 2027 onder meer aan het implementeren van een tool voor duurzaam en circulair ontwerpen en inkopen. Naast circulaire economie is ook klimaatadaptatie onderdeel van deze tool. Ook faciliteren we circulaire initiatieven en onderwijs op het Grondstoffen Inzamelstation. Afvalbeleid wordt bij programma 5 nader toegelicht. Normaliseren: Duurzaamheid als vast onderdeel van de norm Het (basis)omgevingsprogramma Energietransitie en Circulaire is naar verwachting in het najaar van 2026 gereed. In 2027 werken we aan het verrijkte omgevingsprogramma.

Daarnaast werken we aan het implementeren van een tool voor duurzaam en circulair ontwerpen en inkopen. De resultaten van de klimaatstresstesten en de risicodialogen worden in 2027 verwerkt in het verrijkte omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving. Ook worden de eisen uit het gemeentelijke toetsingssysteem voor natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen verwerkt in het omgevingsplan, zodat deze eisen juridisch worden geborgd. Toevertrouwen: benutten van de kracht van de samenleving We ondersteunen en faciliteren inwoners bij het verduurzamen van hun woning. Ook in 2027 hebben we voor eigenaren van een koopwoning gebouwd voor 1992 met een slecht energielabel een gemeentelijke subsidie beschikbaar voor isolatiemaatregelen. Inwoners kunnen voor onafhankelijk advies terecht bij het energieloket. Daarnaast is het mogelijk om gratis een afspraak te maken met een energiecoach. Door onze inzet op communicatie, zoals informatieavonden, de nieuwsbrief en sociale media, stimuleren we inwoners om duurzamere keuzes te maken. Ook houden we een scherp oog op eventuele rijksmiddelen, waarmee we onze inzet op het stimuleren van isolatie bij inwoners kunnen versterken. We ondersteunen ondernemers bij het in beeld brengen van de energievraag en het oprichten van energy hubs.

Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 3.201 | 2.977 | 2.662 | 2.846 | 2.467 | 2.468 Baten | 1.504 | 1.989 | 651 | 2.142 | 1.784 | 1.784 Totaal saldo | -1.697 | -988 | -2.011 | -704 | -683 | -684 van baten en lasten Onttrekkingen | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 reserves Resultaat | -1.694 | -988 | -2.011 | -704 | -683 | -684 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€315.000 voordeel) 90 | Gemeente Lansingerland 91 Gemeente Lansingerland Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (€460.000 voordeel) De gemeente ontvangt via de regeling CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat - en Energiebeleid) middelen van het Rijk voor het uitvoeren van klimaat- en energietaken. Voor een deel van 2027 worden eerst nog restant middelen uit eerdere jaren aangewend, zodat we voorkomen dat deze middelen terugbetaald moeten worden aan het Rijk. Verder is er voor 2027 een eenmalige bezuiniging doorgevoerd van € 200.000.

Duurzaamheid programma lijn (€140.000 voordeel) Het stoppen met kleine thema’s energie en klimaatbeleid en het stoppen van duurzaamheidsmaatregelen op het gebied van klimaatadaptatie (zie voor een nadere toelichting ‘Concentreren: focus op de grootste impact’ en Financieel overzicht Begroting 2027 -2030). Interne doorbelasting (€255.000 nadeel) Zoals gebruikelijk is voor de begroting 2027 de interne doorbelasting van uren binnen het domein Ruimte & Economie opnieuw herijkt op basis van de verwachte ureninzet voor de komende jaren. Deze jaarlijkse herijking heeft geleid tot een bijstelling van de interne doorbelasting. Voor beleidsveld 6.4 leidt dit tot een hogere doorbelasting ten laste van de exploitatie. Overige afwijkingen (€30.000 nadeel) Het verschil van € 30.000 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verde r toegelicht. Baten (€1.338.000 nadeel) Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (€1.335.000 nadeel) In de jaren 2023 tot en met 2025 heeft de gemeente uitvoeringsmiddelen ontvangen via de tijdelijke regeling CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid). Dez e rijksregeling is bedoeld ter ondersteuning van de uitvoering van de gemeentelijke taken op het g ebied van klimaat- en energiebeleid.

Voor 2026 en een deel van 2027 (€ 300.000) worden eerst nog restant middelen aangewend , zodat we voorkomen dat deze middelen terugbetaald moeten worden aan het Rijk. Vanaf 2027 worden de nieuwe middelen via de decentralisatie-uitkering ontvangen. De baten hiervan zijn verantwoord binnen het programma Overzicht algemene dekkingsmiddelen. Overige afwijkingen (€3.000 nadeel) Het verschil van € 3.000 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verde r toegelicht. Kengetallen Lansingerland ontwikkelt Kengetal | Realisatie | Begr 2026 | Begr 2027 2025 Ruimtelijke ordening Aantal sociale woningen | 53 | 179 | 227 Aantal overige betaalbare woningen | 70 | 99 | 125 Aantal gehuisveste statushouders (taakstelling) | 120(102) | 120 | 166 Aantal nieuwbouwwoningen | 575 | 446 | 624 Infrastructuur en mobiliteit Fietsgebruik Bergweg Zuid per werkdag-etmaal telpunt | 1.921 | 2.550 | 2.550 Fietsgebruik Metropolitaan fietspad nabij station Lansingerland | 1.157 | 1.250 | 1.250 Zoetermeer per werkdag-etmaal telpunt Klanten-rapportcijfer RET | Nog niet | 8 | 8 bekend Klanten-rapportcijfer HTM | Nog niet | 8 | 8 bekend Verkeersslachtoffers met dodelijke afloop | 0 | 0 | 0 Verkeersslachtoffers met ziekenhuisgewonden | 144 | Lager dan 2025 | Lager dan 2026 Aantal Ov-reizigers RET |

Nog niet | 12.000 | 12.000 bekend Aantal Ov-reizigers HTM | Nog niet | 1.750 | 1.750 bekend Aantal Ov-reizigers NS | Nog niet | 2.750 | 2.750 bekend Aantal scholen dat mee doet met verkeersveiligheidscampagnes | 5 | 6 | 6 Aantal deelauto’s | 15 | 15 | 17 Aantal publieke elektrische oplaadpunten (ØØn paal heeft 2 oplaadpunten) | 732 | 820 | 820 Economische ontwikkeling Aantal bestaande gebiedsorganisaties | n.v.t. | n.v.t. | 8 Aantal hectare dat feitelijk of planologisch is getransformeerd | n.v.t. | n.v.t. | 10 Aantal uitgevoerde verduurzamingsprojecten | n.v.t. | n.v.t. | 4 Aantal glastuinbouwbedrijven | 191 | 191 | 187 Gemiddeld oppervlakte glastuinbouwbedrijf | 4,3 ha | 4,3 ha | 4,3 ha Duurzaamheid Totale CO2-emissie Lansingerland (in ton CO2) | 637 kton | CO2-neutraal in 2050 | CO2-neutraal in 2050 (2024) De twee grootste subcategorieºn: - (Glas)tuinbouw | 449,6 kton | CO2-neutraal in 2050 | CO2-neutraal in 2050 (2024) - Gebouwde omgeving | 94,2 kton ( | CO2-neutraal in 2050 | CO2-neutraal in 2050 2024) Aandeel hernieuwbare energie (%) | 11,7% (2023) | 100% in 2050 | 100% in 2050 Huishoudelijk restafval (in kg per inwoner per jaar) | 113 | Reductie tot 100 kg | Reductie tot 100 kg in 2050 | in 2050 Circulariteit gemeentelijke inkoop | Niet bekend | 50% in 2030 | 50% in 2030 Robuust water- en groensysteem | Niet bekend | Gerealiseerd in 2050 | Gerealiseerd in 2050 92 |

Gemeente Lansingerland 93 Gemeente Lansingerland Toelichting op kengetallen Lansingerland ontwikkelt Ruimtelijke ordening: Aantal woningen In de periode 2027 t/m 2030 verwachten wij dat er gemiddeld circa 600 woningen per jaar worden opgeleverd. De realisatie staat wel onder druk en is er een mate van onzekerheid of deze woninge n conform de planning worden opgeleverd. Want wij zijn ook afhankelijk van de huidige markt- en lokale omstandigheden, zoals de stijgende kosten, aanpak van de N209, netcongestie en v oldoende beschikbaarheid van personeelscapaciteit. Zeker als het gaat om netcongestie weten we dat dit effect gaat hebben op de haalbaarheid van de woningbouwplanning zoals ook vastgesteld in de motie Oog Op Netcongestie (M2026-005). Echter is het nu nog onduidelijk hoe groot dit effect zal zijn. De verwachting is dat we in het eerste kwartaal van 2027 meer weten over wat het effect zal zijn op onze woningbouwplanning en dan informeren wij de raad hier ook over. Specifiek voor 2027 worden naar verwachting circa 624 woningen opgeleverd waarvan circa 166 sociale woningen en 125 overige betaalbare woningen. Statushouders Jaarlijks stelt het Rijk vast hoeveel vluchtelingen een verblijfsstatus krijgen in Nederland. Naar rato van het aantal inwoners krijgt elke gemeente een taakstelling voor het betreffende kalenderjaar.

Voor de eerste helft van 2027 wordt in Q4 2026 bekend hoeveel personen de taakstelling voor Lansingerland omvat. Mobiliteit: Fietsgebruik Bergweg Zuid en Metropolitaan fietspad nabij station Lansingerland Zoetermeer Wij stimuleren het fietsgebruik binnen de gemeente door te investeren in veilige snelle fietsroutes e n fietsparkeermogelijkheden. Voor 2026 verwachten wij dat het fietsgebruik toeneemt ten opzichte van de afgelopen jaren. We hebben de ambitie dat fietsgebruik structureel groeit. In 2026 worden delen van de Metropolitane fietsroute Delft-Rotterdam opengesteld, wat het fietsgebruik verder zal doen groeien. Forse groei op dit tracØ wordt echter pas verwacht na ontwikkeling van Bleizo-W est Klantenrapportcijfer openbaar vervoer Wij willen graag dat reizigers in de gemeente tevreden zijn over het busvervoer en metrovervoer, en daarnaast ook de overstapmogelijkheden. We streven daarom naar een klanten-ra pportcijfer van minimaal een 8 voor zowel het busvervoer als het metro/randstadrailvervoer. Verkeersslachtoffers Tussen verkeersslachtoffers (met letsel) wordt onderscheid gemaakt tussen ziekenhuisgewonden en verkeersdoden. Het hoofddoel is 0 verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken in 2040. Het streven voor het aantal verkeersslachtoffers in het volgende jaar is altijd lager dan het voorgaande jaar.

Dit drukken wij niet in aantallen uit, omdat wij nooit de indruk willen wekken dat we een hoger aantal verkeersslachtoffers dan 0 nastreven. In 2025 waren er 144 letselslachtoffers en 0 verkeersslachtoffers met dodelijke afloop. Halverwege 2026 (d.d. 6 augustus) zijn er 90 letselslachtoffers en geen verkeersdoden. 94 Gemeente Lansingerland Aantal OV-reizigers Tijdens corona is het aantal OV-reizigers sterk teruggelopen. In 2026 is het busvervoer qua reizigersaantallen nog niet op het niveau ten opzichte van 2019 (pre-corona ). Voor 2027 verwachten wij een toename vanwege nieuwe buslijn 172 die vanaf 2026 is gaan rijden. Tegelijkertijd verwachten we een lichte afname op lijn 174 vanwege de frequentieverlaging naar 1x per uur. De totale verwachting is dat er desondanks een lichte groei van het aantal OV reizigers zal zijn. Wij stellen als doelstelling dat het totale aantal dagelijkse OV-reizigers ca. 2,5% toeneemt in 2027 ten opzichte va n 2026. Aantal scholen dat mee doet met verkeersveiligheidscampagnes Verkeersveiligheid begint al bij de jeugd. Daarom streven wij naar minimaal 5 scholen die participeren aan verkeersveiligheidscampagnes. Voorbeelden hiervan zijn School op Seef en de Schoolbrengweek. De scholen zelf wegen dit wel af tegen andere prioriteiten. Aantal deelauto’s Deelmobiliteit draagt bij aan een afname van het autobezit per huishouden.

Met name elektrische deelauto’s dragen daarbij ook bij aan de lokale milieudoelstellingen. Anno 2026 is het aantal deelauto’s in Lansingerland 15. Dit is exclusief de particuliere deelinitiatieven, zoals bijvoorbeeld SnappCar. Voor 2027 streven we een toename van het aantal deelauto’s na. Omdat wij moment eel geen actief stimulerend, maar faciliterend beleid voeren op het aantrekken van deelauto aanbieders verwachten wij dat deze toename zeer beperkt is. Aantal publieke elektrische oplaadpunten Er is in de afgelopen jaren hard gewerkt aan het realiseren van elektrische opla adinfrastructuur voor personenauto’s. De ambitie uit het Klimaatakkoord is dat in 2030 alle nieuwe auto’s emissievrij zijn. De verwachting is dat we dan richting 1,9 miljoen elektrische personenvoertuigen gaan in Nederland en dat de overgrote meerderheid van deze voertuigen batterij-elektrisch worden aangedreven . De behoefte aan zowel (semi)publieke als private laadinfrastructuur in verschillende vormen wordt hierdoor groter. Het aantal publieke laadpalen moet daardoor fors toenemen. Voor 2030 is er behoefte a an 821 laadpunten. Eind 2025 waren er ca. 732 elektrische oplaadpunten operationeel en 57 in voorbereiding. Deze zijn naar verwachting eind 2026 allen operationeel wat maakt dat er naar verwachting eind 2026 789 laadpunten zijn. In 2027 verwachten wij een toename ca.

51 publieke oplaadpunten, waardoor er dan in totaal 820 laadpunten operationeel zijn. Dit is niet meer dan beoogd in de begroting 2026. De snelheid van de groei van het aantal laadpunten neemt af doordat het netwerk van laadinfr astructuur in Lansingerland inmiddels dekkend is. Netcongestie zet een verdere rem op een vlotte uitrol van het aantal elektrische oplaadpalen. Economie: De kengetallen geven weer hoe het in grote lijnen is gesteld met de economie van Lansingerland. De staat van de economie en het economisch vestigingsklimaat zijn afhankelijk van talloze factoren. De gemeente kan hier deels invloed op uitoefenen. Wat de exacte invloed van de gemeente is op deze kengetallen, is moeilijk aan te geven. Aantal gebiedsorganisaties Dat kunnen zijn een VvE, een BedrijvenInvesteringszone, een coöperatie, een vereniging Aantal hectare dat feitelijk of planologisch is getransformeerd Aantal hectare dat door een BOPA aanvraag een andere functie heeft gekregen. De activiteiten die in de functie passen vinden daadwerkelijk plaats.

Aantal hectare dat binnen het omgevingsplan een andere functie heeft gekregen Aantal uitgevoerde verduurzamingsprojecten Dit kunnen kleine of grote projecten zijn die op een bedrijventerrein of in een centru mgebied of op een andere werklocaties is uitgevoerd en bijdragen passen in de energietransitie, bijdragen aan klimaatadaptatie en circulair grondstoffengebruik. Aantal glastuinbouwbedrijven Het aantal bedrijven in Lansingerland in de glastuinbouwsector. 95 Gemeente Lansingerland Gemiddeld oppervlakte glastuinbouwbedrijf De oppervlakte van de glastuinbouwbedrijven is een indicator van de grootte van deze bedrijven en de omvang van de sector in Lansingerland. Duurzaamheid: Onze inspanningen op het gebied van klimaat- en energiebeleid richten zich op effecten op de lange termijn. We rapporteren daarom over de voortgang op lange termijn doelen, zoals de totale CO2- uitstoot binnen de gemeente. Doordat er vaak meerdere factoren zijn die indicatoren als CO2-u itstoot beïnvloeden, is een vergelijking tussen twee opeenvolgende jaren lastig. De langjarige trend geeft een beter beeld en vlakt incidentele invloeden uit. Ook kennen onze inspanningen op dit vlak, zoals beleid, een bepaalde uitwerkingstijd voordat resultaten zichtbaar zijn.

Deze data is vaak pa s later beschikbaar, waardoor deze getallen vaak niet overeen zullen komen met het rapportagejaar van de begroting en jaarstukken. Programma 7: Grondzaken Beoogd maatschappelijk effect Met ons grondbeleid dragen we bij aan de realisatie van ruimtelijke doelstellingen op het gebied van wonen, werken, ondernemen en recreºren. Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 44.881 | 12.516 | 5.959 | 6.923 | 6.127 | 1.855 Baten | 44.840 | 11.042 | 6.275 | 6.867 | 6.603 | 2.321 Totaal saldo | -41 | -1.474 | 316 | -55 | 476 | 467 van baten en lasten Onttrekkingen | 1.047 | 1.331 | 511 | 528 | 10 | 10 Toevoegingen | 2.465 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties | -1.417 | 1.331 | 511 | 528 | 10 | 10 reserves Resultaat | -1.459 | -143 | 827 | 473 | 486 | 476 Beleidsveld: Grondexploitatie Doelstelling Wat willen we bereiken? Realiseren van gebiedsontwikkelingen binnen de financiºle kaders en ruimtelijke voorwaarden. We produceren en verkopen bouwgrond. Hiermee geven we invulling aan de doelstellingen op het gebied van wonen, werken en recreºren. We verkopen bouwgrond voor een marktconforme prijs en we beheersen de grondexploitaties en de hiermee samenhangende risico’s.

Wat gaan we daarvoor in 2027 doen? We actualiseren de grondexploitaties en risicoanalyse We actualiseren de grondexploitaties en risicoanalyses 1x per jaar volledig, gelijktijdig met de jaarrekening. Daarnaast rapporteren we over grote afwijkingen conform onze financiºle verordening. Bij de begroting geven we een globale stand van zaken van de grondexploitaties. Bij het in kaart brengen van de risico’s en de mogelijke effecten hiervan, formuleren we beheersmaatregelen en voeren we deze uit. We verkopen bouwgrond voor woningbouw en bedrijven Voor 2027 ramen we circa 3,28 hectare aan bouwgrond uit te geven op bedrijventerrein Oudeland. Tevens verwachten we in 2027 grond voor 436 woningen te verkopen. 96 | Gemeente Lansingerland We verkopen gronden conform het grondbeleid We verkopen gronden voor een marktconforme gronduitgifteprijs. In 2026 richten we onze inspanningen op onderhandelingen met partijen om tot resultaten te komen en leveren waar nodig maatwerk. Het grondbeleid draagt bij aan de realisatie van onze (ruimtelijke) doelstellingen. Daarbij is ons grondbeleid een belangrijk kaderstellend en verbindend instrument. We zetten ons grondbeleid zo in dat het past bij het behalen van onze (beleids)ambities. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet kan de nota grondbeleid geen los beleidsstuk meer zijn.

Het grondbeleid heeft op strategisch niveau een plek in de Omgevingsvisie gekregen en krijgt op tactisch niveau een plek in de verschillende programma’s. Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel staan de kosten van dit beleidsveld: Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 44.881 | 12.516 | 5.959 | 6.923 | 6.127 | 1.855 Baten | 44.840 | 11.042 | 6.275 | 6.867 | 6.603 | 2.321 Totaal saldo | -41 | -1.474 | 316 | -55 | 476 | 467 van baten en lasten Onttrekkingen | 1.047 | 1.331 | 511 | 528 | 10 | 10 Toevoegingen | 2.465 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties | -1.417 | 1.331 | 511 | 528 | 10 | 10 reserves Resultaat | -1.459 | -143 | 827 | 473 | 486 | 476 Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Actualisatie Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2026 €6.557.000 lagere lasten, €4.767.000 lagere baten en €820.000 lagere onttrekking reserves Middels de actualisatie van de grondexploitaties via het MPG 2026 zijn de nieuwste prognoses voor de grondexploitaties vastgesteld door de gemeenteraad. De resultaten hieruit hebben wij verwerkt in de begroting 2027, waardoor de grootste verschillen worden verklaard. Duiding van de verschillen is uitgebreid terug te lezen in het MPG 2026 (T25.08817).

De eerstvolgende actualisatie van de grondexploitaties vindt plaats via het MPG 2027. Overige afwijkingen lasten (€73.000 nadeel) Het verschil van €73.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht. 97 | Gemeente Lansingerland Kengetallen Grondzaken Kengetal | Realisatie 2025 | Begr 2026 | Begr 2027 Grondexploitatie Aantal woningen gronduitgifte | 272 | 317 | 436 Verkoop van bedrijventerreinen | 5,26 ha. | ca. 2,02 ha. | c.a. 3,28 ha Toelichting op kengetallen Grondzaken Binnen de diverse woningbouwprojecten wordt in 2027 grond voor 436 woningen uitgegeven. Op de bedrijventerreinen Oudeland wordt in 2027 3,28 | hectare grond uitgegeven. 98 | Gemeente Lansingerland 99 Gemeente Lansingerland Overzicht algemene dekkingsmiddelen Inleiding In dit hoofdstuk worden de algemene dekkingsmiddelen toegelicht. Dit zijn inkomsten die niet specifiek toe te rekenen zijn aan een bepaald programma, maar waarmee uiteindelijk de saldi van de programma’s 1 tot en met 7 kunnen worden gedekt. In de staat van Baten en Lasten (terug te vinden in de Meerjarenbegroting) is de (financiële) samenhang tussen de programma’s en algemene dekkingsmiddelen weergegeven.

De algemene dekkingsmiddelen zijn:  Lokale heffingen;  Algemene uitkering uit het gemeentefonds;  Dividend;  Saldo van de financieringsfunctie;  Overige algemene dekkingsmiddelen;  Vennootschapsbelasting. Overzicht: algemene dekkingsmiddelen Overzicht baten en lasten algemene dekkingsmiddelen Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen en post onvoorzien is als volgt: Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten Lokale heffingen | 379 | 372 | 404 | 419 | 467 | 442 Algemene uitkering | 0 | 142 | 0 | 0 | -1.696 | -1.744 gemeentefonds Dividend | 67 | 101 | 0 | 0 | 0 | 0 Financieringsfunctie | 2.387 | 2.990 | 3.158 | 3.344 | 3.752 | 4.001 Algemene | 1.086 | 889 | 2.016 | 450 | 15 | -112 dekkingsmiddelen en saldo kostenplaatsen Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Stelpost onvoorzien | 0 | 9 | 8 | 8 | 8 | 8 Totaal Lasten | 3.918 | 4.503 | 5.586 | 4.221 | 2.545 | 2.595 Baten Lokale heffingen | 25.724 | 27.202 | 30.167 | 30.500 | 30.973 | 31.485 Algemene uitkering | 110.738 | 111.635 | 115.678 | 112.402 | 111.853 | 116.127 gemeentefonds Dividend | 5.877 | 2.579 | 3.025 | 3.779 | 3.731 | 2.467 Financieringsfunctie | 2.302 | 3.264 | 3.365 | 3.662 | 3.918 | 3.770 Algemene | 726 | 28 | 28 | 28 | 28 | 28 dekkingsmiddelen en saldo kostenplaatsen Totaal Baten |

145.367 | 144.708 | 152.263 | 150.371 | 150.503 | 153.877 Totaal saldo van | 141.449 | 140.206 | 146.677 | 146.151 | 147.958 | 151.282 baten en lasten Onttrekkingen Lokale heffingen | 112 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Algemene uitkering | 1.900 | 230 | 0 | 0 | 0 | 0 gemeentefonds Algemene | 2.103 | 3.459 | 4.091 | 1.724 | 1.672 | 861 dekkingsmiddelen en saldo kostenplaatsen Totaal | 4.114 | 3.689 | 4.091 | 1.724 | 1.672 | 861 Onttrekkingen Toevoegingen Lokale heffingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Algemene uitkering | 1.591 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 gemeentefonds Algemene | 699 | 0 | 1.500 | 0 | 0 | 0 dekkingsmiddelen en saldo kostenplaatsen Mutaties reserves | 7.251 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 9.541 | 0 | 1.500 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen Mutaties reserves | -5.427 | 3.689 | 2.591 | 1.724 | 1.672 | 861 Resultaat | 136.022 | 143.895 | 149.269 | 147.875 | 149.630 | 152.143 100 | Gemeente Lansingerland 101 Gemeente Lansingerland Lokale heffingen Lokale heffingen kunnen we onderverdelen in wel- en niet-gebonden bestedingen. Lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is, zijn heffingen waarbij sprake is van een duidelijke relatie tussen de gemeentelijke dienstverlening en de belasting. Voorbeelden hiervan zijn de rioolrechten en de afvalstoffenheffing. Deze heffingen worden op de desbetreffende programma’s als baten verantwoord en vallen dus niet onder de algemene dekkingsmiddelen.

Lokale heffingen die niet gebonden zijn, vormen algemene dekkingsmiddelen en hebben geen vooraf aangewezen bestemming. In bovenstaande tabel zijn bij de baten de volgende lokale heffingen die niet gebonden zijn opgenomen:  Onroerendezaakbelasting (OZB) (woningen en niet-woningen)  Hondenbelasting  Precariobelasting  Verblijfsbelasting De lasten behorende bij de lokale heffingen betreffend de bijdrage aan het SVHW voor de uitvoering van de WOZ-taken en de heffing van gemeentelijke belastingen. Voor verdere informatie verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale heffingen. Algemene uitkering uit het gemeentefonds Het gemeentefonds vormt de grootste inkomstenbron voor gemeenten. De raad is geïnformeerd over de effecten van de Meicirculaire 2026 (middels raadsbrief U26.02483). Bijstelling Meicirculaire na raadsinformatiebrief Herijking Algemene Uitkering als gevolg van ontwikkeling WOZ-waarden Bij de doorrekening van de Algemene Uitkering worden onder andere de geraamde WOZ -waarden van het onroerend goed in de gemeente meegenomen als maatstaf. Ten tijde van de doorrekening voo r de Meicirculaire was de meest recente raming van de WOZ-waarden door SVHW, zoals gebr uikelijk, nog niet beschikbaar. Inmiddels is deze raming beschikbaar en verwerkt in de berekening van de Algemene Uitkering.

De achtergrond van de hieruit voortvloeiende mutaties is dat bij de verdeling van de Algeme ne Uitkering rekening wordt gehouden met de belastingcapaciteit van gemeenten. Deze wordt mede bepaald door de totale WOZ-waarde van het onroerend goed. Een hogere WOZ-waarde beteken t dat een gemeente in potentie meer OZB-inkomsten kan genereren. Daarom leidt een hogere belastingcapaciteit tot een hogere korting op de Algemene Uitkering. Voor meer achterg rond en een nadere toelichting wordt verwezen naar de raadsinformatiebrief over de WOZ-waa rdecorrectie (U25.04204). De geactualiseerde SVHW-raming leidt voor de maatstaf OZB-heffingen woningen eigenar en in 2027 tot een lichte neerwaartse bijstelling van de WOZ-waarden. Hierdoor valt de belastingcapaciteit lager uit en wordt een kleinere korting op de Algemene Uitkering toegepast. Dit heeft voor 2027 een voordelig effect van € 94.000. Ook de WOZ-waarden van niet-woningen zijn naar boven bijgesteld. Dit heeft echter geen effect op de Algemene Uitkering, omdat voor deze maatstaf het plafond van de korting al is bereikt. Vrijval nog toe te wijzen middelen t.a.v.

taakmutaties en DU’s/IU’s Het resterende bedrag ‘nog toe te wijzen circulairemiddelen' van € 428.000, zoals toegelicht in de raadsinformatiebrief over de meicirculaire (U26.02482), blijkt niet benodigd voor de desbetreffende taakmutaties en decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Daarom valt dit bedra g vrij ten gunste van de algemene middelen. Over de effecten van de Septembercirculaire 2026 wordt de gemeenteraad per brief geïnformeerd. 102 Gemeente Lansingerland Dividend Onder algemene dividenden vallen dividenden vanuit deelnemingen die niet tot een van de programma’s behoren. De dividendinkomsten vloeien voort uit de aandelen die de gemeente in Stedin Holding N.V. en de BNG Bank N.V. (Bank Nederlandse Gemeenten) houdt en worden verder to egelicht in de paragraaf Verbonden Partijen. Saldo van de financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie bestaat volledig uit het renteresultaat, oftewe l het saldo van de kostenplaats kapitaallasten. Het renteresultaat is het verschil tussen de werkelijke rentelasten enerzijds en de rente die aan de verschillende taakvelden wordt doorbelast anderzijds. De systematiek en uitgangspunten voor de berekening van het renteresultaat zijn toegelicht in de paragraaf Financiering.

Naar aanleiding van de aanvullende financieringsbehoefte die in het eerste kwartaal van 2026 is ontstaan, zoals toegelicht in de Zomerrapportage 2026, zijn de financieringslasten voor de begroting bepaald. Hierbij is rekening gehouden met het investeringsplan en de verwachte geldstromen met betrekking tot de grondexploitaties op basis van het MPG (Meerjarenprognose Grondexploitatie). Voor een nadere toelichting op de financieringsfunctie en de gehanteerde uitgangspunten wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Algemene stelposten en post onvoorzien Algemene stelposten Ambities college Voor de uitvoering van de ambities van het college is een structureel budget van € 500.000 opgenomen. Voor de invulling van dit budget verwijzen we naar de toelichting zoals opgenomen in ’Financieel overzicht Begroting 2027-2030’. Kapitaallastenplafond Omdat investeringen uit het Meerjareninvesteringsplan (MIP) niet volledig en volgens de geraamde planning worden gerealiseerd, houden we rekening met onderuitputting op de kapitaallasten. Hiervoor nemen we een stelpost voor onderuitputting op. Op grond van de gewijzigde BBV-regelgeving is a an deze stelpost een maximum verbonden. Op dit moment ligt onze stelpost nog boven dit maximum. Onz e doelstelling is om de komende jaren toe te werken naar een realistischer MIP, zodat de stelpost voor onderuitputting in de toekomst kan worden verlaagd.

Organisatieontwikkeling In verband met een extra inspanning van 3 jaar in de organisatieontwikkeling om ee n doorontwikkeling mogelijk te maken en te voldoen aan de randvoorwaarden van een sterke organisatie is een stelpost van € 500.000 per jaarschijf (2027, 2028 en 2029) opgenomen. Hiervoor wordt een eenmalige onttrekking gedaan aan de bestemmingsreserve tijdelijke beleidsimpulsen van € 1.500.000. Stelpost onvoorzien Volgens de comptabele regelgeving (BBV) moet elke gemeente een structurele post onvoorzien opnemen, waarvan de hoogte door de gemeente zelf wordt bepaald. Voor de begroting van dit jaar is hiervoor een bedrag van € 8.000 geraamd. Deze middelen zijn bedoeld om onvermijdelijke en onvoorziene uitgaven tijdens het begrotingsjaar op te vangen. 103 Gemeente Lansingerland Vennootschapsbelasting Op grond van de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen zijn ook gemeenten sinds 2016 vennootschapsbelastingplichtig voor hun ondernemersactiviteiten. Hieronder vallen in beginsel ook de (actieve) grondexploitaties. Dit betekent dat de gemeente over even tuele winsten uit dergelijke activiteiten vennootschapsbelasting (Vpb) is verschuldigd. Sinds 2021 gaat de gemeente door "de Poort", waarmee wordt bedoeld dat sprake is van Vpb-pl icht op basis van feitelijke ondernemingsactiviteiten.

Voor het jaar 2027 wordt de verwachte last al s gevolg van de Vpb geraamd op € 908.000 en in overeenstemming met de nota reserves en voorziening wordt dit gedekt vanuit de algemene reserve. Deze last is in de begroting van de gemeente opgenomen en kan in de toekomst variºren, afh ankelijk van de resultaten van de ondernemingsactiviteiten en de geldende fiscale wet- en regelgevi ng. Er wordt waar mogelijk fiscaal geoptimaliseerd binnen de kaders van de wet om de belastingdruk te beperken. Overzicht overhead Inleiding Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de baten en lasten van overhead niet onder de afzonderlijke programma’s worden opgenomen. Daarom begroten we op een centrale begrotingspost het ‘overzicht overhead’. Overhead is hier gedefinieerd als ’alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces’. Om inzichtelijk te maken waar de overhead uit bestaat, is deze verdeeld in vijf onderdelen: personeel, uitbestede bedrijfsvoering, huisvesting, automatisering en grondexploitaties.

Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 23.604 | 27.256 | 26.850 | 28.205 | 28.993 | 29.113 Baten | 11 | 116 | 122 | 122 | 122 | 122 Totaal saldo | -23.593 | -27.141 | -26.728 | -28.083 | -28.871 | -28.991 van baten en lasten Onttrekkingen | 1.272 | 2.440 | 3.196 | 1.599 | 1.577 | 866 Toevoegingen | 878 | 586 | 2.055 | 423 | 423 | 423 Mutaties | 394 | 1.854 | 1.141 | 1.176 | 1.154 | 443 reserves Resultaat | -23.199 | -25.287 | -25.587 | -26.907 | -27.717 | -28.548 Onderdelen Overhead Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering is een continu proces, waarbij reeds ingezette ontwikkelingen worden afgerond en nieuwe initiatieven worden gestart. Deze paragraaf licht de financiºle impact van de doorontwikkeling van bedrijfsvoering toe, die onderdeel is van de overheadkosten. Ook in de periode 2027-2030 blijft de gemeente werken aan de verdere kwaliteitsverbetering van informatisering en digitale dienstverlening. Dit is een cruciale voorwaarde voor het efficiºnt oppakken van opgaven, het voldoen aan wettelijke verplichtingen rondom archiefzaken, basisregistraties en beveiliging, en om te anticiperen op nieuwe Europese regelgeving vanuit de ‘digital decade’. De ontwikkelingen op gebied van digitalisering gaan hard.

Het is nodig als gemeente een visie te hebben op waar we naar toe willen qua digitalisering en de randvoorwaarden hierbij (denk aan dataveiligheid, privacy etc.). In 2027 zal gestart worden met het uitvoeren van de I-visie. 104 | Gemeente Lansingerland Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 19.471 | 21.969 | 22.658 | 23.319 | 23.920 | 24.548 Baten | 11 | 105 | 111 | 111 | 111 | 111 Totaal | -19.461 | -21.864 | -22.546 | -23.208 | -23.809 | -24.436 saldo van baten en lasten Resultaat | -19.461 | -21.864 | -22.546 | -23.208 | -23.809 | -24.436 Uitbestede bedrijfsvoering Onder uitbestede bedrijfsvoering vallen werkzaamheden die volgens de BBV tot de overhead worden gerekend, maar die de gemeente Lansingerland heeft uitbesteed aan derden. Dit betreft onder andere kosten voor de catering, zowel voor het bedrijfsrestaurant als voor de catering tijdens commissie- en raadsvergaderingen. Daarnaast omvatten de uitbestede bedrijfsvoering ook de kosten voor schoonmaak, onderhoud van de planten in het gemeentekantoor en beveiliging.

Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 870 | 814 | 799 | 799 | 799 | 799 Totaal | -870 | -814 | -799 | -799 | -799 | -799 saldo van baten en lasten Resultaat | -870 | -814 | -799 | -799 | -799 | -799 Huisvesting De huisvestingskosten bestaan uit alle kosten gerelateerd aan het gemeentekantoor, inclusief het planmatige onderhoud. Ook zijn dit de kapitaallasten, kosten voor klein onderhoud, diverse belastingen en heffingen, gas-, water- en elektriciteitskosten en verzekeringspremies. Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 2.522 | 2.986 | 2.891 | 2.871 | 3.002 | 3.002 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | -2.522 | -2.986 | -2.891 | -2.871 | -3.002 | -3.002 saldo van baten en lasten Resultaat | -2.522 | -2.986 | -2.891 | -2.871 | -3.002 | -3.002 105 | Gemeente Lansingerland Automatisering Tot de automatiseringskosten behoren de kosten voor het algemeen gebruik van hard- en software (bijvoorbeeld Corsa en intranet). Hier worden ook de kosten voor het (externe) archief verantwoord. De kosten voor hard- en software van ondersteunende afdelingen vallen hier ook onder (bijvoorbeeld Key2Financiºn en Pepperflow).

Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | 3.216 | 4.004 | 4.408 | 4.621 | 4.677 | 4.880 Baten | 0 | 11 | 11 | 11 | 11 | 11 Resultaat | -3.216 | -3.993 | -4.397 | -4.610 | -4.666 | -4.869 Grondexploitaties Jaarlijks vindt de doorberekening van overheadkosten naar grondexploitaties en anterieure overeenkomsten plaats via het overzicht overhead. Deze doorbelasting wordt bepaald op basis van het overheadstarief per uur en het aantal uren op de grondexploitaties en anterieure overeenkomsten. Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Lasten | -1.799 | -2.346 | -2.575 | -2.575 | -2.575 | -2.575 Totaal | 1.799 | 2.346 | 2.575 | 2.575 | 2.575 | 2.575 saldo van baten en lasten Resultaat | 1.799 | 2.346 | 2.575 | 2.575 | 2.575 | 2.575 Reservemutaties De lasten die zijn opgenomen in de diverse onderdelen van de overhead waar onder automatisering en huisvesting worden deels gedekt door onttrekkingen aan de algemene- en bestemmingsreserves. In de onderstaande tabel worden deze reservemutaties weergegeven. Ten opzichte van 2026 is er een stijging in de onttrekkingen en de toevoegingen. Per saldo resulteert dit in een daling van de reservemutaties.

Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de dotatie met betrekking tot de I-visie. Bedragen x €1.000 Realisatie 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijziging Onttrekkingen | 1.272 | 2.440 | 3.196 | 1.599 | 1.577 | 866 Toevoegingen | 878 | 586 | 2.055 | 423 | 423 | 423 Mutaties | 394 | 1.854 | 1.141 | 1.176 | 1.154 | 443 reserves Verschillen ’Begroot 2027 ten opzichte van ’Begroting na wijziging 2026’ Lasten (€409.000 voordeel) 106 | Gemeente Lansingerland 107 Gemeente Lansingerland Garantiebanen (€ 250.000 voordeel) Er was een budget van €518.000 opgenomen voor garantiebanen. Deze middelen waren bedoeld om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen. Omdat is gebleken dat dit n iet haalbaar is en er sprake was van een begrotingstekort, is ervoor gekozen om €250.000 van het hiervoor beschikbare budget te laten vrijvallen als bezuinigingsmaatregel. Overige afwijkingen (€ 159.000 voordeel) Het verschil van € 159.000 voordelig bestaat uit één of diverse afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€6.000 voordeel) Het verschil van €6.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€756.000 voordeel) Opheffen van de Bestemmingsreserve Onderzoekskosten (€ 492.000 voordeel) Deze bestemmingsreserve Onderzoekskosten is opgeheven, het budget wordt gebruikt voor de dotatie van de bestemmingsreserve Beleidsimpuls I-visie. Opheffen van de Bestemmingsreserve Ombuiging (€ 638.000 voordeel) Deze bestemmingsreserve Ombuiging is opgeheven, het budget wordt gebruikt voor de dotatie van de bestemmingsreserve Beleidsimpuls I-visie. Onttrekking aan de Algemene reserve ten behoeve van de Bestemmingsreserve tijdelijk beleidsimpulsen I-visie (€ 503.000 voordeel). Deze onttrekking wordt gebruikt wordt gebruikt voor de dotatie van de bestemmingsreserve Beleidsimpuls I-visie. Budgetoverheveling van incidenteel budget van Contractenbank van 2025 naar 2026 (€ 423.000 nadeel) Dit budget is uitgegeven in 2026 en niet meer van toepassing op de begroting van 2027. Budgetoverheveling van incidenteel budget van basis op orde WPV, AVG en algoritmes van 2025 naar 2026 (€ 200.000 nadeel) Dit budget is uitgegeven in 2026 en niet meer van toepassing op de begroting van 2027. Budgetoverheveling van incidenteel budget van NIS 2 van 2025 naar 2026 (€ 95.000 nadeel) Dit budget is uitgegeven in 2026 en niet meer van toepassing op de begroting van 2027.

Overige afwijkingen (€158.000 nadeel) Het verschil van € 158.000 nadelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Toevoeging reserves (€1.469.000 nadeel) Oprichten van Bestemmingsreserve Beleidsimpuls I-visie (€1.130.000 nadeel) Het doel van deze reserve is: Het dekken van de kosten in de aankomende 3 jaar voor het implementeren van de I-visie. Dotatie aan de Bestemmingsreserve tijdelijk beleidsimpulsen I- visie (€ 503.000 nadeel). Deze dotatie wordt gebruikt voor om te kosten te dekken voor de kosten I-visie. Overige afwijkingen (€163.000 voordeel) Het verschil van € 163.000 voordelig bestaat uit ØØn of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Overhead - Investeringen Voor dit beleidsveld worden voor 2027 de onderstaande investeringskredieten ter votering voorgelegd. In de tabel vindt u het overzicht en de toelichting per investering. Voor toekomsti ge investeringen (vanaf 2028) en alle lopende investeringen verwijzen wij naar de bijlage ‘Meerjareninvesteringsplan’.

Nog te voteren kredieten | Termijn Dekking | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot | Totaal Toelichting afschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | krediet jaarlijkse aanschaf | 4 Exploitatie | - | - | - | 125.000 Betreft budget voor jaarlijks persoonlijke hardware ( | 125.000 | vervanging van defecte ICT- laptops/ telefoon ed.) 2027 | middelen. vervangen Beeldschermen, | 8 Exploitatie | - | - | - | 200.000 Betreft periodieke vervanging Dockingstations, | 200.000 | van ICT-middelen. toestenborden vervanging mobiele | 4 Exploitatie | 50.000 | - | - | - | 50.000 Betreft laatste batch van de telefoons 2027 | periodieke vervanging van de mobiele telefoons. Vervanging laptops | 4 Exploitatie | - | - | - | 675.000 Betreft periodieke vervanging 675.000 | van ICT-middelen. AV Middelen: Teamsroom | 5 Exploitatie | 40.000 | - | - | - | 40.000 Betreft aanpassen ICT middelen maken in trouwzaal en | in de trouw en raadszaal. raadzaal Vervangen Meubilair muv | 10 Exploitatie | 65.000 | - | - | - | 65.000 Betreft periodieke vervanging bureaustoelen 2027 | van meubilair (muv bureaustoelen). Herstelwerkzaamheden Dak | 34 Exploitatie | - | - | Conform toelichting en bedrag gemeentehuis | 200.000 | 2.800.000 | 3.000.000 in Kaderbrief: betreft de vervanging van het dak naar aanleiding van geconstateerde tekortkomingen van het bestuursgebouw.

Herstelwerkzaamheden | 34 Exploitatie | 60.000 | 540.000 | - | - | 600.000 Conform toelichting en bedrag terras gemeentehuis | in Kaderbrief: betreft de vervanging van het terras naar aanleiding van geconstateerde tekortkomingen van het bestuursgebouw. 108 | Gemeente Lansingerland 109 Gemeente Lansingerland Paragrafen Inleiding Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) stelt dat een aantal verplichte paragrafen moet worden opgenomen in de programmabegroting. Zij geven, als een dwarsdoorsnede door de programma’s, inzicht in een aantal bedrijfsvoeringsaspecten van de gemeente. De paragrafen zijn: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) 7. Verbonden partijen 8. Grondbeleid Paragraaf Lokale heffingen Inleiding Lokale heffingen zijn een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. In deze paragraaf geven we een overzicht van de verschillende soorten heffingen, de tariefontwikkelingen en ons beleid voor kwijtschelding. Ook lichten we toe hoe we de kosten van bepaalde diensten dekken met de opb rengsten van heffingen. Lokale heffingen zijn onderverdeeld in gebonden en niet-gebonden bestedingen .

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lansingerland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/16b79de9-3205-4b47-bc60-5471ccb766bc?agendaItemId=6aea8f51-d7d4-4340-b3b6-ddef0ae743ae