[T26.04808] Presentatie Impactanalyse Netcongestie beeldvorming gemeenteraad 01 juli 2026

Impactanalyse Netcongestie Wat betekent dit voor Lansingerland?

Gemeenteraad Beeldvormende avond 1 juli 2026

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Wat is de energietransitie De overstap van fossiele brandstoffen naar CO2-vrije energie - waardoor veel processen elektrificeren

CO2-vrije energie ^ Kolen, olie en gas

^ Wind-en zonne-energie

^ Grootschalige centrale opwekking

^ Warmtepompen en warmtenetten

^ Verbranding voor warmte en vervoer

^ Elektrische auto’s, batterijen en opslag

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

De energiemix in Nederland verandert PJ 3000 2500

M Biomassa

2000

M Kolen M Elektriciteit

1500

M Warmte

1000

M Waterstof M Netwerkgas

500

rn Olie

0

GROENLICHT

*2050: op basis van het koersvast midden scenario GEMEENTE

Lansingerland

Hoe leidt dit tot netcongestie Realisatie

De vraag naar stroom groeit sneller dan het elektriciteitsnet kan worden uitgebreid

Waarom het net niet kan bijbenen Vergunningen & ruimtelijke inpassing Lange procedures, vaak met bezwaar en beroep

Bouwtijd hoogspanningsstation Gemiddeld 7-10 jaar van plan tot oplevering

Verwachte realisatie transport­ capaciteit Tijd ö

A: Sneller, meer infrastructuur realiseren B: Slimme keuzes om infra behoefte te verminderen

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Schaarste aan technici, materiaal en ruimte ”maakbaarheidsgat”

Situatie netcongestie Lansingerland Gelaagde afnamecongestie op TenneTen Stedin niveau

Nieuw'Vennep

Aa -įme,jr Uąhoi;r:

ļMi|dr*^hlj

Katwijkí

ĮMoerkāpeííël

Lyjeũtëñl

.Pijnacker Bleiswijk

Waddinxveen

ļŘi|sŵi)ķj

Monster

Zevenhuizei

IMontlooďl

i'Goudàį

s Gravenzande Nieuweŗkerk įaarľdenļlĩJsseiļ

ą, IgOSįEiļļļKUgG

' Bneilŕ^Sĩ

Rotterdam

Capelle aan: denijsśei,

Vlaardingen DļCiiRKlďeTkerk ■lëndřik-ldoAmbacht

[Spiļkenissê]

Afname TenneT Legenda

Afname Stedin

Transportcapaciteit beschikbaar zonder wachtrij

GROENLICHT

GEMEENTE

Transportcapaciteit beperkt beschikbaar zonder wachtrij

Lansingerland

ĽJ

Gebied is in onderzoek met wachtrij

Invoeding Stedin Tekort aan transportcapaciteit met wachtrij

Bron: Capaciteitskaart 08-06-2026

Netcapaciteit is en blijft schaars Tot 2035 in congestie

Alle ontwikkelingen geraakt

Ook daarna slim omgaan met beschikbare elektriciteit

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Nieuw maatschappelijk prioriteringskader ACM Vanaf 1 juli ook kleinverbruikers op zelfde wachtlijst al grootverbruikers Gereserveerde capaciteit netbeheerder valt vrij op 1 juli voor categorie 2 en 3

Categorie 1

H

Congestieverzachters

© Direct aangesloten

GROENLICHT

GEMEENTE

Categorie 2 Veiligheid

© Voorrang (mits capaciteit beschikbaar)

Lansingerland

m

Categorie 3

Overige

Basisvoorzieningen o.a. woningbouw, verplicht onderwijs, warmtenetten

Bedrijvigheid, mobiliteit, glastuinbouw, verduurzaming, etc.

© Voorrang (mits capaciteit beschikbaar)

© Weinig Z geen capaciteit tot 2035

Tijdlijn (belangrijkste mijlpalen) Jan 2026

1 juli

i

i

1 oktober i

i

i

i

Maatschappelijk prioriteringskader in werking Grootverbruik op de wachtlijst

Kleinverbruik op de wachtlijst Onderhanden werk krijg capaciteit toegekend Restcapaciteit wordt vrijgegeven voor veiligheid (2) en basisbehoeften (3)

GROENLICHT

1 januari 2027

GEMEENTE

Lansingerland

Vervroegd aanvragen Woningbouw en scholen tot 10 jaar vooruit

Restcapaciteit verdeeld Naar gehele wachtlijst

Impactanalyse

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Prioriterin gska der ACM

O

Woningbouw (nieuw) ^ ^

210Zo woningbouwopgave kan waarschijnlijk doorgaan 790Zo afhankelijk van netcapaciteit en tijdig maatschappelijke prioritering aanvragen

Kan (waarschijnlijk) door

Onder voorwaarden

Onzeker Z vertraging

- ~2.100 woningen (21^j): huisnummerbesluit al gereed I onderhanden werk

- ~3.000 woningen (29^j): kans bij tijdige aanvraag én beschikbare capaciteit

- Bleizo-West (~5.000 woningen): tijdige bewijslast voor prioriteit onzeker

- Huisvesting arbeidsmigranten (3 locaties)

- Sloop-nieuwbouw: alleen als aansluiting behouden blijft

- Particuliere initiatieven (1-10 woningen) drogen waarschijnlijk op

Financieel: Latere grondopbrengsten en OZBinkomsten, kostenstijging door fasering

Maatschappelijk: Groeiende druk op de woningmarkt (starters, spoedzoekers)

Eerste handelingsperspectief: Eerder aanvragen (bewijslast op orde), netbewust bouwen (o.a. warmtenetten), projecten faseren

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Prioriteringska der ACM

Maatschappelijke voorzieningen

zorg Ē Acute Wettelijk taak: ve rplicht onderwij s, Ē huisvesting vluchtelingen Overig

Veel maatschappelijke voorzieningen hebben geen prioriteit. Voor Wilderszijde zijn (deels) oplossingen in beeld, Bleizo-West geraakt.

Onzeker Z vertraging

Kan (waarschijnlijk) door - Scholen & sportcentrum Wilderszijde capaciteit via onderhanden werk

- Cultuurhuis Casa Cadanza: op wachtlijst - Bleizo-West (20.000 m2)

- Huisvesting vluchtelingen: op bestaande aansluiting

- Medisch centrum Wilderszijde: op wachtlijst - Zwembad De Windas: zon op dak kan, aardgasvrij op wachtlijst

Financieel: Extra kosten voor tijdelijke energievoorzieningen (generator, batterij)

Maatschappelijk: Risico op wijken zonder school/zorg bij oplevering woningen

Eerste handelingsperspectief: Eerder aanvragen voor scholen (bewijslast op orde), optimaal benutten bestaande aansluitingen

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Prioriterin gska der ACM

Bedrijvigheid en glastuinbouw

ţ)

Beide vallen buiten het maatschappelijkprioriteringskader — economische ontwikkeling wordt structureel geraakt

Kan (waarschijnlijk) door

Onder voorwaarden

Onzeker Z vertraging

Bestaande bedrijfslocaties binnen huidige aansluiting

3 kavels Oudeland + 1 kavel Leeuwenhoekweg: geen aansluiting Geen zwaardere aansluiting voor uitbreiding/verduurzaming Horti Science Park (9 ha): op wachtlijst

36 ha transformatiegebied glastuinbouw ^ bedrijven: binnen bestaande aansluiting

Financieel: Uitstel kaveluitgifte, lagere grondopbrengsten

Maatschappelijk: Verslechtering vestigingsklimaat, stagnatie brede welvaart

Eerste handelingsperspectief: Energiehubs en collectieve oplossingen, flexcontracten, binnen bestaande aansluiting werken

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Prioriterin gska der ACM

Mobiliteit krijgt geen prioriteit - laadinfrastructuur en OV-uitbreiding loopt vertraging op.

Kan (waarschijnlijk) door - 207 publieke laadpalen

Onder voorwaarden - Fietsenstalling Berkel: kan door indien via aansluiting P+R

Onzeker I vertraging - Overige laadpalen: op wachtlijst - Verlengde private aansluiting (VPA) - Snellaadlocaties bus: op wachtlijst - Uitbreiding en intensivering metro: op wachtlijst

Maatschappelijk: Tragere overstap naar elektrisch vervoer

Financieel: -

Eerste handelingsperspectief: Slim/netbewust laden, flexcontracten, koppeling aan lokale opwek en opslag

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Prioriterin gska der ACM

Riolering en openbare verlichting

@

Beide hebben hoge prioriteit (veiligheid). Opgave tot 2035 is nog niet volledig in beeld.

Kan (waarschijnlijk) door - Openbare verlichting tot 2030: aanvraag al gedaan

Onder voorwaarden

Onzeker Z vertraging

- Rioolvervanging: binnen bestaande aansluiting

- Uitbreiding openbare verlichting na 2030: nog onduidelijk, mogelijk wachtlijst

- Bundeling op 1 kast i.p.v. per lichtmast: bespaart capaciteit

Financieel: Mogelijk meer afhankelijkheid van noodvoorzieningen (aggregaten)

- Uitbreiding riolering onzeker

Maatschappelijk: Bij rioolcongestie grote impact op realisatie van nieuwe woonwijken

Eerste handelingsperspectief: Opgave vóór 1 januari 2027 inzichtelijk maken, tijdgestuurde pompen, verlichting verduurzamen

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

14

Verduurzaming bestaande bouw en energietransitie

Prioriteringska der ACM

ē

Individuele aansluitingen tot 3x35 ampère (woning) Collectieve warmt enetten

K Overig

Warmtenetten krijgen prioriteit voor woningbouw. Verduurzaming en energietransitie geremd door netcongestie.

Kan (waarschijnlijk) door

Onder voorwaarden

Isolatie kan overal doorgaan

Warmtenetten

Solar carport gemeentehuis: op bestaande aansluiting

Geothermiebronnen bij gebruik van bestaande aansluiting (bijv. glastuinbouw)

o Onzeker Z vertraging Verzwaring woningaansluiting na 1 juli: op wachtlijst Maatschappelijk vastgoed & MKB: alleen binnen bestaande aansluiting Teruglevercongestie in delen van Lansingerland

Financieel: extra kosten voor technische oplossingen

Maatschappelijk: Onzekerheid over betaalbaarheid warmte; klimaatdoelen later behaald

Eerste handelingsperspectief: Isoleren, collectieve oplossingen stimuleren, slim sturen buiten piekmomenten

GROENLICHT

c

Handelingsperspectief

GROENLICHT

GEMEENTE

Lansingerland

Handelingsperspectief - wat gebeurt er al? Op meerdere bestuurlijke niveau’s wordt al gewerkt aan het verminderen van netcongestie

^

Rijk Ministerie, netbeheerders, IPO, VNG

Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN)

^ Crisiswet netcongestie (wetgevingsprogramma stroomlijnen energieprojecten” ^ Aansluitoffensief: versnelling van 26 urgente hoogspanningsprojecten ^

Provincie Zuid-Holland PZH, EnergieraadZuid-Holland

Energieraad ZH: bestuurlijk overleg provincie, netbeheerders en energieregio’s

^ Vliegende Brigade energie-infrastructuur ^ Stimuleringsprogramma Energiehubs Zuid-Holland

Netbeheerder Stedin

^ Investeringsplan 2026-2035: grootschalige uitbreiding van netcapaciteit

Regionalenetbeheerder

^

O

Beter benutten van het bestaande net (o.a. flexibele contracten)

Vervroegd aanvragen van capaciteit voor prioritaire projecten Gemeente Lansingerland ^ Stimuleren en ondersteunen van energyhubs en collectieve oplossingen

Eigen rol en acties

Eigen opgave (o.a. riolering en verlichting) inzichtelijk maken

GROENLICHT

Handelingsperspectief - wat kan de gemeente doen? Gemeente kan netcongestie niet alleen oplossen, maar heeft wel eigen handelingsperspectief

Korte termijn (direct effect) Schade beperken ^

Vergunningaanvragen voor energie infrastructuur versnellen

^ Bewijslast maatschappelijke prioriteit ^ Bestaande aansluitingen behouden

Lange termijn ^7 jaar)

Middellange termijn ^2 jaar)

^

Slimmer omgaan met schaarste

Structurele sturing op energiesysteem

Netbewust ontwerpen

^

Regionale programmering

^ Strategische samenwerking met Stedin

^ Warmtenetten ^ Energiehubs ^ Koppeling ruimtelijke ordening en energie

^ Tijdelijke oplossingen

o

Let op: veel van deze acties vragen samenwerking met netbeheerder Stedin, provincie Zuid-Holland en de regio - de gemeente kan dit niet alleen.

Verdere uitwerking handelingsperspectief volgt in najaar

GROENLICHT