[T25.06246] Bijlage 9. Nader onderzoek steenuil

Nader onderzoek steenuil Noordersingel tegenover nr. 78 Berkel en Rodenrijs (provincie Zuid-Holland)

Uitgevoerd door: RSK Netherlands Burgemeester de Zeeuwstraat 2 2985 AB Ridderkerk Email: info@rskgroup.nl

Rapportnummer: 4510974.001(00)

Rapportagedatum: 4 juni 2025 In opdracht van: NLO B.V. Marten Meesweg 8-10 3068 AV Rotterdam

Dit document is geanonimiseerd

Status rapport: Definitief

Foto omslag: Google Maps, 2022 RSK Netherlands is een zelfstandig onafhankelijk adviesbureau dat geen andere relatie heeft met de opdrachtgever dan opdrachtnemer opdrachtgever. RSK Netherlands heeft geen (eigendoms)relatie met het plangebied. RSK verklaart hierbij dat het veldwerk onafhankelijk van de opdrachtgever is uitgevoerd. Dit onderzoek is uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde natuurwet- en regelgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van het plangebied voor beschermde flora en fauna. Het voorkomen van beschermde flora en fauna is echter nooit met zekerheid te voorspellen. RSK Netherlands accepteert geen aansprakelijkheid ten aanzien van beslissingen die de opdrachtgever neemt naar aanleiding van het door RSK Netherlands uitgevoerde onderzoek. RSK Netherlands is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit de toepassing van de resultaten van de werkzaamheden of andere gegevens verkregen van RSK Netherlands; opdrachtgever vrijwaart RSK Netherlands voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. RSK Netherlands is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB), waarmee de kwaliteit van onderzoek en advisering is geborgd.

Met het lidmaatschap wordt gebruik gemaakt van de diverse faciliteiten, waaronder de machtiging voor het gebruik van de ontheffingen van het NGB voor het uitvoeren van diverse ecologische veldonderzoeken. Als onderdeel van deze ontheffing valt de verplichting om voor het einde van het jaar alle waarnemingen vrij te geven aan de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF).

Dit rapport mag niet worden gebruikt voor contractuele doeleinden of ingenieursdiensten tenzij de bovenstaande tabeljuist en volledig is ingevuld en getekend door de projectmanager, technische- en kwaliteitsreviewer(s) en het rapport als DEFINITIEF is aangewezen. © Dit rapport valt onder het auteursrecht van RSK Netherlands. Elke niet geautoriseerde reproductie of elk gebruik door iemand anders zonder nadrukkelijke toestemming van de opdrachtgever is strikt verboden.

RSK Inhoudsopgave 1. Inleiding.....................................................................................................................................................4 1.1.

Doel en aanleiding............................................................................................................................................4

1.2.

Wettelijk kader..................................................................................................................................................4

1.3.

Leeswijzer......................................................................................................................................................... 5

2. Beschrijving plangebied en geplande werkzaamheden....................................................................... 6 2.1.

Beschrijving plangebied en huidig gebruik..................................................................................................... 6

2.2.

T oekomstig gebruik en geplande werkzaamheden........................................................................................6

3. Methode onderzoek.................................................................................................................................. 7 3.1.

Toegepaste methode...................................................................................................................................... 7

3.1.1. 3.2.

Methode onderzoek steenuil.........................................................................................................................7 Veldbezoeken...................................................................................................................................................7

4. Resultaten en effectbeoordeling............................................................................................................. 8 4.1.

Steenuil............................................................................................................................................................. 8

4.1.1.

Resultaten steenuil........................................................................................................................................8

4.1.2.

Effectbeoordeling steenuil.............................................................................................................................8

4.2.

Overige waarnemingen................................................................................................................................... 8

4.2.1.

Resultaten overige waarnemingen................................................................................................................8

4.2.2.

Effectbeoordeling overige waarneming.........................................................................................................8

5. Conclusie en advies................................................................................................................................. 9 5.1.

Conclusie.......................................................................................................................................................... 9

5.2.

Advies............................................................................................................................................................... 9

6. Bibliografie.............................................................................................................................................. 10

Bijlage 1

Aanwezigheid vleermuizen buiten plangebied

3

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

1.

Inleiding

1.1.

Doel en aanleiding

In opdracht van NLO B.V. heeft RSK Netherlands (hierna RSK) een nader onderzoek naar steenuil uitgevoerd ter plaatse van de Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs in de gemeente Lansingerland, provincie Zuid-Holland. Aanleiding voor het nader onderzoek naar steenuil is de geplande nieuwbouw en de uitgevoerde Quickscan flora en fauna (Habitus, kenmerk RHOA2024-6-QS-V1 van 24 oktober 2024). In de Quickscan flora en fauna is vastgesteld dat: « De voorgenomen activiteit naar verwachting leidt tot schadelijke handelingen op beschermde soorten uit de Omgevingswet. Er kunnen namelijk (direct) negatieve effecten optreden op nesten van 'vogels zonder jaarrond beschermd nest' en steenuil. Er is bebouwing en knotwilg aanwezig binnen het onderzoeksgebied waar nesten aanwezig kunnen zijn, nu of in de toekomst. » Nader onderzoek naar steenuil noodzakelijk is. « Er mogelijk een essentiële vliegroute aanwezig is aan de zuidzijde van het plangebied. Onderzoek naar vleermuizen wordt niet nodig geacht mits de potentiële vliegroute niet wordt belicht gedurende en na afloop van de werkzaamheden. » Op circa 30 meter ten noorden van het plangebied een ooievaarsnestpaal aanwezig is. Deze is momenteel niet in gebruik. Uiterlijk vier weken voor de start van de werkzaamheden dient een broedvogelinspectie te worden uitgevoerd om te controleren of deze in gebruik genomen is.

» Een harig wilgenroosje aanwezig is binnen het plangebied. Deze soort dient als waardplant voor de teunisbloempijlstaart. Mits deze behouden blijven is nader onderzoek niet noodzakelijk. » Vestiging van roofvogels (sperwer, boomvalk) mogelijk is. Geadviseerd wordt zolang de werkzaamheden nog niet gestart zijn op twee momenten in het jaar een controle uit te voeren op eventuele vestiging hiervan. Het doel van het nader onderzoek is het bepalen of de betreffende vergunningsplichtige soort (steenuil) binnen of rondom het plangebied voorkomen en welke functies het gebied heeft voor deze soort heeft. T evens is getoetst of sprake is van een overtreding ten gevolge van de geplande werkzaamheden van één of meer van de verbodsbepalingen van de soortenbescherming uit de Omgevingswet (Ow).

1.2.

Wettelijk kader

Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet (Ow) van kracht (Overheid.nl, n.d.). De Ow heeft als doel het behoud van de biodiversiteit en het duurzaam gebruik van de bestanddelen ervan. De Ow beschermt in principe alle in het wild voorkomende dier- en plantensoorten, waarbij de zogenaamde gunstige staat van instandhouding van soorten bepalend is. Daarbij regelt de Ow ook de bescherming van Natura 2000-gebieden en houtopstanden. Alles dat schadelijke gevolgen heeft voor de beschermde gebieden of flora en fauna is in principe verboden. In het kader van dit nader onderzoek zijn Artikel 11.37 Bal (Vogelrichtlijn) en Artikel 1.6 tot en met 1.8 (Algemene bepalingen) van toepassing. Vogelrichtlijn De steenuil valt onder de Vogelrichtlijn (Ow, art. 11.37) en is daarmee op Europees niveau strikt beschermd. Wanneer ruimtelijke ontwikkelingen plaatsvinden die (vaste-)nesten en/of functionele leefomgeving van de soort aantast leidt dit altijd tot een aanvraag van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit. Deze wordt alleen verleend na een toetsing en na het overwegen van bepaalde criteria, zijnde: dwingende redenen van groot openbaar belang, dreiging voor volksgezondheid en veiligheid en/of (voorkoming) van ernstige (economische) schade.

Desalniettemin zijn dergelijke overtredingen van verbodsbepalingen te voorkomen middels mitigerende en compenserende maatregelen (verwerkt in een activiteitenplan) om nadelige invloeden te minimaliseren. Algemene bepalingen De algemene zorgplicht (Ow, art 1.6 t/m 1.8) is altijd van toepassing. Dit houdt in dat handelingen die nadelige gevolgen kunnen veroorzaken op alle in het wild levende dieren en planten, hun directe leefomgeving, alsmede Natura 2000-gebieden en overige bijzondere natuurgebieden, zoveel als redelijkerwijs mogelijk moeten worden voorkomen. Indien dat niet mogelijk is, moeten noodzakelijke maatregelen worden getroffen om het wel te voorkomen, zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken.

4

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

1.3.

Leeswijzer

In Hoofdstuk 2 is het plangebied waarin het nader onderzoek is uitgevoerd beschreven. Tevens worden de geplande werkzaamheden dan wel de toekomstige inrichting nader toegelicht. Vervolgens worden in Hoofdstuk 3 de gebruikte methodiek(en) en veldbezoekmomenten beschreven. In Hoofdstuk 4 worden de verkregen resultaten en effectenbeoordeling uiteengezet. In Hoofdstuk 5 worden de conclusies, adviezen en aanbevelingen toegelicht. In Hoofdstuk 6 zijn de geraadpleegde bronnen vermeld.

5

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

2.

Beschrijving plangebied en geplande werkzaamheden

2.1.

Beschrijving plangebied en huidig gebruik

Het plangebied is gelegen ten noorden van de kern van Berkel en Rodenrijs, provincie Zuid-Holland (Figuur 2.1), heeft een totaal oppervlak van circa 5.520 m2 en staat kadastraal geregistreerd als “Gemeente Berkel en Rodenrijs, sectie C, nummer 6053” (Kadasterdata, n.d.). Legenda Plangebied II Onderzoeksgebied Ecotopen Grasland (V) Water (V) Es3 Bomen (V) E3 Bomen (V, RV) Ruigte (V) XZA Bebouwing (V, SU) Harig wilgenroosje (TBP) Knotwilgen (V, SU) O Nestpaal ooievaar (vestiging mogelijk) OV Essentiële vliegroute (VM)

a

Figuur 2.1 - Weergave van het plangebied (rood omrand) met potentie a.d.h.v. de uitgevoerde quickscan aan de Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs. Afkortingen potentie legenda: V = vogels zonder jaarrond beschermd nest, VM = vleermuizen, RV = roofvogels (boomvalk, sperwer), TBP = teunisbloempijlstaart, SU = steenuil, OV = ooievaar.

Het plangebied bestaat uit een grasweide omringd door sloten. Aan de oostzijde is een duiker aanwezig welke ook fungeert als toegang tot de grasweide. Aan de oost- en noordoostzijde is harig wilgenroosje aanwezig. In de noordwestelijke hoek van het plangebied is ruigte aanwezig. Langs de noordzijde staan knotwilgen. De knotwilgen hebben potentie als rust- en broedlocatie voor steenuil. Ten noorden en zuiden van het plangebied staan enkele huizen en schuren. De schuur in de zuidwestelijke hoek van het plangebied heeft potentie als rust/broedlocatie voor de steenuil. De zuidelijke grens van het plangebied is afgebakend met bomen van diverse soorten. Ten westen loopt een watergang en ten oosten ligt een openbare weg (Noordersingel).

2.2.

Toekomstig gebruik en geplande werkzaamheden

De initiatiefnemer is voornemens 6 nieuwbouwwoningen te realiseren. Op het moment van schrijven is de planning nog niet concreet. Wel is bekend dat de woningen enkele meters van de sloot af gerealiseerd zullen worden. De opdrachtgever geeft aan het harig wilgenroosje (waardplant teunisbloempijlstaart) te behouden, en niet te werken met verlichting in de periode april tot en met oktober om verstoring van vleermuizen te voorkomen.

6

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

3.

Methode onderzoek

3.1.

Toegepaste methode

Het soortgericht onderzoek naar steenuil is uitgevoerd conform de vigerende kennisdocumenten van BIJ12, soortgerichte protocollen van het Netwerk Groene Bureaus (NGB) en/of andere beschikbare bronnen. Deze worden nader toegelicht in voorliggend hoofdstuk. Voorafgaand aan de veldbezoeken is de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd voor een actueel overzicht van de directe omgeving van het plangebied. Uit deze database zijn de waarnemingen van de onderzochte soorten opgehaald van de afgelopen 5 jaar binnen een straal van 5 kilometer rondom het plangebied.

3.1.1.

Methode onderzoek steenuil

Het soortgericht onderzoek naar steenuil is uitgevoerd conform het kennisdocument steenuil (BIJ12, 2017) en het inventarisatieprotocol van de NGB (Netwerk Groene Bureaus, 2023). In dit document wordt aangegeven hoe de aan- of afwezigheid kan worden aangetoond en in welke tijd van het jaar specifieke onderzoeken plaats kunnen vinden. Hierbij wordt rekening gehouden met de verschillende manieren waarop steenuilen hun leefgebied gebruiken. De actuele aanwezigheid en het gebruik van het plangebied door steenuil is onderzocht middels 3 gerichte veldbezoeken met behulp van een warmtebeeldcamera. Zodoende kan tijdens en na schemering de aanwezigheid worden vastgesteld. Daarnaast is gebruik gemaakt van de roep van de steenuil welke is afgespeeld vanaf een mobiele telefoon. Hiermee wordt getracht een reactie uit te lokken van eventueel aanwezige steenuilen.

3.2.

Veldbezoeken

Een overzicht van alle veldonderzoeken, gedaan door RSK-ecologen en veldwerkers, is weergegeven in onderstaande tabel (tabel 3.1). Een samenvatting van de bevindingen wordt gegeven in Hoofdstuk 4. Tabel 3.1 - Overzicht veldonderzoeken. Datum

Onderzoek

Aantal

Duur (van - tot)

onderzoekers

Temperatuur

Bewolking

(OC)

(x/8)

Neerslag

Windrichting/ kracht (Bft)

28-03-2025

SU

1

19:30-21:00

10

7

-

NW2

10-04-2025

SPO+SU

1

20:15-22:30

10

0

-

NW2

28-04-2025

SU

1

21:30-00:00

16

1

-

N2

Afkortingen in tabel: SU: steenuil, SPO: sporenonderzoek.

7

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

4.

Resultaten en effectbeoordeling

4.1.

Steenuil

4.1.1.

Resultaten steenuil

Binnen het plangebied zijn geen (sporen van) steenuilen waargenomen tijdens de uitgevoerde veldbezoeken. Er was geen reactie op het afspelen van het geluid van de steenuil. Ook rondom het plangebied, waaronder de schuur ten zuiden van het plangebied, zijn geen (sporen van) steenuilen waargenomen.

4.1.2.

Effectbeoordeling steenuil

Het plangebied maakt geen deel uit van vaste foerageer, rust- of nestlocatie van de steenuil. Het voorkomen van deze functies voor steenuil is uitgesloten. De geplande werkzaamheden zijn niet in overtreding met de Omgevingswet (Ow, art. 11.37). Het is zodoende niet noodzakelijk om voorafgaand aan het uitvoeren van de werkzaamheden een vergunning flora- en fauna-activiteit van de Omgevingswet te verkrijgen.

4.2.

Overige waarnemingen

4.2.1.

Resultaten overige waarnemingen

Er zijn meerdere vleermuizen vastgesteld rondom de schuur en boven het veld ten zuiden van het plangebied (Bijlage 1). De vleermuizen zijn niet op soort gebracht omdat de apparatuur die hiervoor benodigd is niet aanwezig was tijdens het uitvoeren van het steenuil onderzoek. Vleermuizen zijn daarnaast een enkele keer foeragerend waargenomen in het plangebied.

4.2.2.

Effectbeoordeling overige waarneming

Alle vleermuissoorten in Nederland genieten eenzelfde beschermingsregime. Deze zijn beschermd onder de habitatrichtlijn (Ow, art. 11.46). Foerageergebieden zijn enkel beschermd als dit essentiële foerageergebieden betreffen. In de ruime omgeving van het plangebied zijn veelvuldig vergelijkbare omstandigheden aanwezig: weilanden omringd door sloten. Zodoende betreft het plangebied geen essentieel foerageergebied. Door de vastgestelde vleermuisactiviteit rondom de schuur ten zuiden van het plangebied is het mogelijk dat hier een verblijfplaats aanwezig is. Deze schuur blijft behouden. Wel kunnen eventuele vleermuizen die aanwezig zijn in deze schuur verstoord worden door werkzaamheden. Dit is te voorkomen door maatregelen te treffen en werkzaamheden in specifieke perioden uit te voeren (Zie Hoofdstuk 5.2 Advies). Het is niet noodzakelijk om voorafgaand aan het uitvoeren van de werkzaamheden een vergunning flora- en fauna-activiteit van de Omgevingswet te verkrijgen. De (specifieke) zorgplicht is te allen tijde van kracht (zie Hoofdstuk 5.2 Advies).

8

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

5.

Conclusie en advies

Naar aanleiding van een uitgevoerde Quickscan flora en fauna (Habitus, kenmerk RHOA2024-6-QS-V1 van 24 oktober 2024) en de voorgenomen werkzaamheden is een nader onderzoek uitgevoerd. Dit nader onderzoek dient te bepalen of de betreffende vergunningsplichtige soort, namelijk steenuil, binnen het plangebied voorkomen en welke functies het plangebied voor deze soort invult. De geplande werkzaamheden omvatten de realisatie van 6 nieuwbouwkavels. Op basis daarvan is getoetst of sprake is van een overtreding van één of meer van de verbodsbepalingen op flora- en fauna-activiteiten uit de Omgevingswet.

5.1.

Conclusie

Steenuil Binnen het plangebied zijn geen beschermde functies van steenuil vastgesteld. Negatieve effecten op steenuil door de geplande werkzaamheden zijn uitgesloten. Er worden geen verbodsbepalingen overtreden uit de Omgevingswet en vervolgstappen zijn niet noodzakelijk. Overige waarnemingen Binnen het plangebied zijn vleermuizen aangetroffen. Grootschalige effecten op aanwezige vleermuizen zijn uitgesloten, mits voldaan wordt aan de voorzorgsmaatregelen. Negatieve effecten op de aanwezige algemene broedvogels, als gevolg van de geplande werkzaamheden, zijn uitgesloten mits buiten het broedseizoen wordt gewerkt (globaal van 15 maart tot en met 15 juli), waarbij een broedende vogel buiten deze periode ook beschermd is. De (specifieke) zorgplicht is te allen tijde van kracht voor alle flora en fauna.

5.2.

Advies

Er wordt geadviseerd om vleermuizen in en rondom het plangebied niet onnodig te verstoren tijdens de geplande ingrepen. Indien werkzaamheden worden uitgevoerd in de vleermuisactieve periode (globaal van begin april tot en met eind oktober), moet uitvoering van werkzaamheden tussen zonsondergang en zonsopgang vermeden worden. Daarnaast dient het plangebied niet verlicht te worden tussen zonsondergang en zonsopgang. Bij de geplande werkzaamheden is het van belang om de algemene zorgplicht te allen tijde in acht te nemen voor alle in het wild levende organismen. Hierbij geldt dat: « In elk geval één richting op gewerkt dient te worden, zodat vluchtroutes voor elk dier altijd mogelijk zijn. Hierbij dient niet richting dode hoeken gewerkt te worden, maar richting geschikt alternatief habitat. Geef verstoorde of vluchtende dieren hiertoe de ruimte; « Indien werkzaamheden langere tijd stil komen te liggen dient voor het herstarten van werkzaamheden het gebied nogmaals geheel te worden doorlopen door een erkend en kundig ecoloog. Mogelijk hebben beschermde soorten zich intussen (opnieuw) gevestigd. » Om algemene broedvogels niet onnodig te storen en overtreding te voorkomen, wordt aangeraden om potentieel verstorende werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren (globaal van 15 maart t/m 15 juli, hoewel dit per soort verschilt).

Het wordt daarnaast aanbevolen om voorafgaand aan de werkzaamheden het plangebied nogmaals kort te controleren op de aanwezigheid van vogelnesten door een erkend en kundig ecoloog.

9

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

6.

Bibliografie

BIJ12. (2017). Steenuil. Kadasterdata. (sd). Opgehaald van Kadasterdata: https://www.kadasterdata.nl Netwerk Groene Bureaus. (2023). Soortinventarisatieprotocollen in het kader van de Wet natuurbescherming. Netwerk Groene Bureaus. Overheid.nl. (sd). Omgevingswet. Opgehaald van Overheid.nl: https://wetten.overheid.nl/BWBR0037885/2024-0101

10

Rapportnummer: 4510974.001(00) Projectlocatie: Noordersingel tegenover nr. 78 te Berkel en Rodenrijs

Bijlage 1

Aanwezigheid vleermuizen buiten plangebied

Figuur 1 Locatie waargenomen vleermuisactiviteit.

11