[T25.06216] Bijlage 21 - Stikstofonderzoek

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Pondera

Colofon

Hoofdvestiging Nederland

Soort document

Amsterdamseweg 13 6814 CM Arnhem 088 - pondera (088-7663372) info@ponderaconsult.com

Stikstofonderzoek

Postadres Postbus 919 6800 AX Arnhem

Vestiging Indonesië Jl. Mampang Prapatan XV no 18 Mampang Jakarta Selatan 12790 Indonesia

Vestiging Zuid-Korea

Projectnaam Zonnepark Munnikenpark

Versienummer V3

Datum 12-5-2025

Project nummer 724110

Opdrachtgever Recurrent Energy B.V.

Suite 1718, Officia Building 92 Saemunan-ro, Jongno-gu Seoul Province Republic of Korea

Auteur

Vestiging Vietnam

Nagekeken door

7th Floor, Serepok Building 56 Nguyen Dinh Chieu Street Da Kao Ward, Discrict 1, Ho Chi Minh City Vietnam

Disclaimer In het onderzoek is gebruik gemaakt van algemeen geaccepteerde uitgangspunten, modellen en informatie die ten tijde van het opstellen van dit rapport ter beschikking stonden. Aanpassingen in de uitgangspunten, modellen of gebruikte gegevens kunnen leiden tot andere uitkomsten. De aard en de nauwkeurigheid van de gebruikte gegevens voor het onderzoek bepalen in belangrijke mate de nauwkeurigheid en de onzekerheden van de berekende uitkomsten. Pondera is niet aansprakelijk voor gederfde inkomsten of schade die wordt geleden door opdrachtgever(s) en/of derden uit conclusies die gebaseerd zijn op gegevens die niet van Pondera afkomstig zijn. Deze rapportage is opgesteld met de intentie dat deze alleen gebruikt wordt door de opdrachtgever en slechts voor het doel waarvoor de rapportage is opgesteld. Er mag geen beroep worden gedaan op de informatie uit deze rapportage voor andere doeleinden zonder schriftelijke toestemming van Pondera. Pondera is niet verantwoordelijk voor de consequenties die kunnen voortvloeien uit het oneigenlijk gebruik van de rapportage. De verantwoordelijkheid voor het gebruik van (de analyse, resultaten en bevindingen in) de rapportage blijft bij de opdrachtgever. De Rechtsverhouding opdrachtgevers - architect, ingenieur en adviseur conform DNR 2011 is te allen tijde van toepassing.

Pondera werkt met een kwaliteitsmanagementsysteem dat door EIK gecertificeerd is volgens de ISO 9001:2015 norm.

EIK ISO 9001:2015

gecertificeerd

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Inhoudsopgave 1

Inleiding 1.1 1.2

2

Juridisch kader 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

3

Beschrijving project en locatie

6

Projectlocatie ____________________________________________________________ 6 Nabijheid van Natura2000-gebieden___________________________________________ 6 Planbeschrijving__________________________________________________________ 8 Stappen en fasering van het project__________________________________________ 10

Uitgangspunten berekening 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10

5 6 7

4

Omgevingswet - gebiedsbescherming_________________________________________ 4 Onderzoek naar significante gevolgen_________________________________________ 4 Toetsing stikstofdepositie___________________________________________________ 4 Intern salderen (naar aanleiding van uitspraak 202201311/1/R2 van ABRvS)___________ 5 Rekenprogramma AERIUS-calculator__________________________________________ 5

3.1 3.2 3.3 3.4

4

2

Aanleiding_______________________________________________________________ 2 Leeswijzer_______________________________________________________________ 3

11

Rekenjaar_______________________________________________________________11 Locatie invoer____________________________________________________________11 Uitgangspunten wegverkeer_________________________________________________ 11 Uitgangspunten mobiele werktuigen___________________________________________ 16 Uitgangspunten en berekening draaiuren voorbereidingsfase_______________________19 Uitgangspunten en berekening draaiuren constructiefase_________________________ 20 Uitgangspunten en berekening draaiuren afrondingsfase__________________________ 26 Uitgangspunten en berekening draaiurenexploitatiefase__________________________ 27 Stationair draaien________________________________________________________ 28 AERIUS-versie__________________________________________________________ 29

Resultaten en conclusie Bijlagen Referenties

30 31 32

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 1

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

1 Inleiding 1.1 Aanleiding Recurrent Energy B.V. (hierna: initiatiefnemer) is voornemens een zonnepark te realiseren in de gemeente Lansingerland, op een reststrook langs de N470. Het voornemen staat bekend onder de naam ‘Zonnepark Munnikenpark’ (hierna kortweg: zonnepark of project). In Figuur 1.1 is de ligging van het projectgebied in het rood weergegeven. Het projectgebied is heeft een oppervlakte van ca. 12,9 hectare (ha), inclusief landschappelijke inpassing. Het zonnepark heeft een vermogen van 10 megawattpiek (MWp) en kan elektriciteit opwekken voor ca. 3.200 huishoudens. Figuur 1.1 Ligging projectgebied

Ten behoeve van werkzaamheden tijdens aanleg- en gebruiksfase zullen tijdelijk mobiele werktuigen, vrachtwagens en personenvoertuigen worden ingezet. Deze activiteiten leiden tot een emissie van stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3). In het kader van de Omgevingswet moet beoordeeld worden of het project leidt tot een verslechtering van de kwaliteit van de beschermde habitats van soorten binnen de Natura2000-gebieden. Hiervoor is een stikstofonderzoek uitgevoerd met het rekenprogramma AERIUS Calculator. Onderhavige rapportage vormt een verslag van dit onderzoek.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 2

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

1.2 Leeswijzer In dit eerste hoofdstuk is de aanleiding van het project geschetst. In Hoofdstuk 2 volgt een omschrijving van het juridisch kader. In Hoofdstuk 3 volgt een projectomschrijving, waarin de locatie en de projectactiviteiten nader worden toegelicht. In Hoofdstuk 4 zijn de uitgangspunten voor de AERIUS-berekening toegelicht, voor zowel de aanlegfase als de gebruiksfase. Tot slot is in Hoofdstuk 0 beschreven wat de resultaten van de AERIUS-berekening zijn en wordt een conclusie gegeven over de implicaties voor het project.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 3

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

2 Juridisch kader In de Europese Unie (EU) zijn Natura 2000-gebieden aangewezen als de belangrijkste leefgebieden voor waardevolle en bedreigde soorten en habitattypen. Deze gebieden vormen samen een Europees ecologisch netwerk dat bedoeld is om biodiversiteitsverlies te beperken. De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn vormt de juridische basis van dit netwerk en is in Nederland opgenomen in de Omgevingswet (Ow). Voor elk Natura 2000-gebied worden instandhoudingsdoelstellingen vastgesteld, waarbij de focus ligt op het behoud, de versterking of de uitbreiding van de aanwezige soorten en habitattypen.

2.1 Omgevingswet - gebiedsbescherming De Omgevingswet bevat regelgeving over gebiedsbescherming en vormt de juridische basis voor zowel de aanwijzing van Natura 2000-gebieden als de beoordeling van activiteiten die een mogelijk negatieve invloed hebben op de instandhoudingsdoelstellingen van deze gebieden. Dit geldt voor activiteiten binnen het Natura 2000-gebied, maar ook voor activiteiten daarbuiten. Omdat het Natura 2000-regime een externe werking heeft, moet eveneens worden onderzocht of externe activiteiten schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de instandhoudingsdoelstellingen. Het beoordelen van projecten op hun impact op Natura 2000-gebieden is verplicht. Projecten die een significante impact kunnen hebben, vallen onder de vergunningsplicht (omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit) zoals vastgelegd in art. 5.1 lid 1, onder e, Ow.

2.2 Onderzoek naar significante gevolgen Bij projecten binnen of in de buurt van een Natura 2000-gebied moet in de oriënterende fase (Voortoets) worden onderzocht of de ontwikkeling invloed kan hebben op het Natura 2000-gebied. Als uit dit onderzoek blijkt dat significante effecten niet op voorhand kunnen worden uitgesloten, is een meer gedetailleerde analyse nodig om de mogelijke gevolgen van de activiteit in kaart te brengen. Dit onderzoek wordt een ‘passende beoordeling’ genoemd. Wanneer uit deze beoordeling - bijvoorbeeld na het nemen van mitigerende maatregelen, salderen of een ecologische analyse - alsnog met zekerheid blijkt dat er geen significante effecten optreden, kan er worden voldaan aan regelgeving uit de Omgevingswet en is het project vergunbaar.

2.3 Toetsing stikstofdepositie Wanneer een ontwikkeling op zichzelf geen verhoging van stikstofdepositie veroorzaakt ^ 0,00 mol/ha/jaar) bij een Natura 2000 gebied, kan op voorhand worden uitgesloten dat de ontwikkeling een effect heeft op een Natura 2000-gebied. In dat geval is er geen vergunningsplicht onder de Omgevingswet. Een stikstofberekening kan dus worden ingezet als onderdeel van de Voortoets gebiedsbescherming.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 4

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

2.4 Intern salderen (naar aanleiding van uitspraak 202201311/1/R2 van ABRvS) Als een bedrijf dat stikstof uitstoot wil uitbreiden of zijn bedrijfsvoering wil wijzigen, dan moet worden onderzocht of dat gevolgen heeft voor Natura 2000-gebieden. Daarbij kunnen de stikstofgevolgen van het nieuwe project worden weggestreept tegen de stikstof die het oude, vergunde project op die locatie al veroorzaakte. Dat wordt intern salderen genoemd. Bij extern salderen wordt de stikstofneerslag van het nieuwe project juist weggestreept tegen de stikstofruimte van een bedrijf op een andere locatie. Voor zowel het intern als het extern salderen gelden voorwaarden. De rechtspraak over het intern salderen bij de beoordeling van de gevolgen van projecten voor de natuur is in december 2024 gewijzigd. In uitspraak 202201311/1/R2 en 202200383/1/R2 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) bepaald dat intern salderen niet meer mag worden betrokken in de voortoets, dus bij de vraag of een natuurvergunning voor een project nodig is. Intern salderen mag wel worden betrokken bij de vraag of een natuurvergunning voor een project kan worden verleend. Het nieuwe beoordelingskader is sinds 18 december 2024 direct van toepassing en heeft gevolgen voor alle lopende en toekomstige vergunningsprocedures.

Maar het heeft ook gevolgen voor activiteiten die tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025 met toepassing van intern salderen zijn gerealiseerd en waarvoor op grond van het oude beoordelingskader geen natuurvergunning nodig was. Wel geeft de Afdeling bestuursrechtspraak voor deze gevallen een overgangsregeling tot 1 januari 2030. Intern salderen nog wel toegestaan bij de passende beoordeling Er mag nog wel intern worden gesaldeerd in de stap die daarna komt: de passende beoordeling. Om te beoordelen hoeveel stikstof mag worden weggestreept, is inzicht nodig in wat op basis van de oude natuurvergunning of milieutoestemming was toegestaan. Dat wordt de referentiesituatie genoemd. Daarvoor geldt het volgende. Wat er op grond van een natuurvergunning aanwezig is of had mogen zijn, is de referentiesituatie. Soms is er geen natuurvergunning, maar wel een toestemming op grond van milieuregels. Ook daaraan kan een referentiesituatie worden ontleend, maar daarvoor geldt dat dan alleen mag worden uitgegaan van de gevolgen van activiteiten die zijn vergund én feitelijk aanwezig zijn. Structureel onbenutte ruimte in een milieutoestemming maakt geen deel meer uit van de referentiesituatie. Dit betekent dat de mogelijkheden voor intern salderen met een milieutoestemming beperkter zijn dan voorheen.

Dit werkt ook door als er extern gesaldeerd wordt met een milieutoestemming van een gestopt bedrijf.

2.5 Rekenprogramma AERIUS-calculator Voor het vaststellen van de stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied wordt gebruikgemaakt van de AERIUS Calculator. Gebruik hiervan is wettelijk vastgelegd Voor elke te analyseren situatie wordt een model gecreëerd met de benodigde invoergegevens, waarna de berekening plaatsvindt. De AERIUS Calculator bepaalt op basis van deze invoer automatisch hoe de bijdrage wordt berekend in vergelijking met een eventuele referentiesituatie. Bovendien kiest het systeem zelfstandig de relevante rekenpunten binnen de Natura 2000-gebieden in Nederland. De uiteindelijke stikstofdepositie wordt vastgesteld op locaties waar stikstofgevoelige habitats aanwezig zijn binnen deze beschermde natuurgebieden.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 5

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

3 Beschrijving project en locatie 3.1 Projectlocatie Het zonnepark is voorzien aan de Oostweg en de Munnikenweg, boven een glastuinbouwzone. Het zonnepark ligt op kadastrale percelen BKL01-A-8607, BKL01-A-8611, BKL01-A-6792, BKL01-A-6790, BKL01-A-6791, BKL01-A-6794, BKL01-A-7384, BKL01-A-7385 en BKL01-A-7735. Het gehele plangebied heeft een oppervlakte van ca. 12,9 ha. Ongeveer de helft (44,8 07o) van die oppervlakte bestaat uit grondgebonden zonnepanelen (5,78 ha). Op de drie waterbassins worden drijvende zonnepanelen geplaatst (0,679 ha, 5,307o van projectgebied). Het resterende gedeelte wordt gebruikt voor landschappelijke inpassing (6,423 ha, 49,907o van het gebied). Onderstaande kaart toont de ligging van het projectgebied. Figuur 3.1 Ligging projectgebied

3.2 Nabijheid van Natura2000-gebieden Voor het berekenen van stikstofneerslag geldt een vaste rekengrens van 25 kilometer. Dat houdt in dat Natura2000-gebieden die op grotere afstand dan 25 km tot het projectgebied liggen, niet meegenomen hoeven te worden in de beoordeling. De rekengrens van 25 km geeft aan tot hoever rondom een project de stikstofneerslag aan dat project kan worden toegeschreven.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 6

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Binnen 25 km van het plangebied liggen de volgende Natura2000-gebieden: ^

De Wilck [kortste afstand tot projectgebied: 9,2 km]

^

Meijendel & Berkheide [kortste afstand tot projectgebied: 13,1 km]

^

Westduinpark & Wapendal [kortste afstand tot projectgebied: 15,7 km]

^

Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein [kortste afstand tot projectgebied: 17,1 km]

^

Solleveld & Kapittelduinen [kortste afstand tot projectgebied: 17,3 km]

^

Nieuwkoopse Plassen & De Haeck [kortste afstand tot projectgebied: 18,5 km]

^

Boezems Kinderdijk [kortste afstand tot projectgebied: 18,5 km]

^

Coepelduynen [kortste afstand tot projectgebied: 20,4 km]

^

Oude Maas [kortste afstand tot projectgebied: 21,1 km]

^

Donkse Laagten [kortste afstand tot projectgebied: 23,4 km]

^

Kenmerland-Zuid [kortste afstand tot projectgebied: 24,6 km]

Figuur 3.2 Natura2000-gebieden binnen 25 km van het projectgebied

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 7

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

3.3 Planbeschrijving Het voornemen bestaat uit de volgende onderdelen: ^

Een drijvend zonnepark, bestaande uit: o Drijvende zonnepanelen; o Drijvers, waarop de PV-panelen zijn gemonteerd; o Verankering (ankerblokken) en ankerkabels, die ervoor zorgen dat de drijvers verankerd liggen en niet kunnen afdrijven; o

o

^

Loopplaten/pontons, die vastliggen aan de randen van de drijvers, waar bouwpersoneel tijdens het bouwproces en tijdens onderhoud over zou kunnen lopen; Boottrailinglocatie en rails, waar werkboten (voor bouw en onderhoud) te water gelaten kunnen worden en efficiënt naar de locatie kunnen varen;

Een grondgebonden zonnepark, bestaande uit: o o

Grondgebonden zonnepanelen; Mounting systems, ook wel zonnetafels genoemd, waar de zonnepanelen op

o

gemonteerd worden. De zonnetafels worden in de grond verankerd. Bekabeling, die per paneel de geproduceerde elektriciteit afvoeren. De kabels worden gebundeld en worden allen naar een centraal punt geleid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen modulebekabeling en parkbekabeling. Transformatorhuisjes, waar de opgewekte stroom wordt omgezet tot elektriciteit met

o

een werkbare spanning om vervoerd te kunnen worden over het elektriciteitsnet; Kabeltracé tussen de transformatorhuisjes en onderstation Zoetermeer 3.

o

^

Batterijopslagsysteem

•

Hekwerk en toegangspoort

•

Toegangspaden, onderhoudspaden en parkeervakken

•

Containers met reserveonderdelen

^ Groeninpassing Bovenstaande onderdelen van het voornemen worden hieronder separaat toegelicht. Figuur 3.3 toont een overzicht van de indeling van het zonnepark.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 8

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Figuur 3.3 Indeling van zonnepark Munnikenpark.

Westzijde projectgebied

PONDERA Datum: 14-05-2025 CRS: EPSG:28992

Legenda M70 Oostweg {J^

LJ Drijvende zonnepanelen Grondgebonden zonnepanelen Verharding ĵ Hekwerk Customer cabinet

letermrei

Oostzijde projectgebied

N470

Spooryiadu Bleiswijk

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 9

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

3.4 Stappen en fasering van het project De aanleg- en gebruiksfase van het project bestaan grofweg uit de volgende stappen en activiteiten, zie Tabel 3.1. Deze indeling in stappen zal ook worden aangehouden in de verdere beschrijving van de uitgangspunten in paragrafen 4.5 tot 4.8, en in het invoermodel in Bijlage 1. Tabel 3.1 Fasen, stappen en activiteiten in het project

Fase

Voorbereidende fase

Constructiefase

Afrondende fase

Exploitatiefase

Nummer

Stap Z activiteit

1.1

Verkenningsritten

1.2

Uitleggen rijplaten

1.3

Wegafzetting en verkeersomleiding

1.4

Plaatsen tijdelijk bouwhekwerk

1.5

Aanleg ketenpark

1.6

Aanvoer materieel

2.1

Aanvoer alle materialen

2.2

Aanvoer dagelijkse vaklieden

2.3

Operatie ketenpark

2.4

Uitladen vrachtwagens en uitstallen werkterrein

2.5

Bouwrijp maken werkterrein

2.7

Montage drijvers en drijvende zonnepanelen

2.8

Te water laten werkvlotten, boten, loopplaten, pontons, boeien en overige componenten

2.9

Werkzaamheden te water (aanleg)

2.10

Plaatsen zonnetafels

2.11

Aanleg parkbekabeling en tracé netaansluiting

2.12

Installatie PV-panelen, omvormers en modulebekabeling

2.13

Installatie transformatoren

2.14

Aanleg (on)verharde onderhouds- en toegangspaden

2.15

Plaatsen containers met reserveonderdelen

2.16

Plaatsen en installeren/aansluiten EOS incl. fundering

2.17

Groeninpassing

3.1

Opruimen van het terrein

3.2

Verwijderen ketenpark

3.3

Verwijderen bouwhekwerk en aanleg permanent hekwerk

3.4

Aanleg CCTV-systeem

4.1

Groenonderhoud

4.2

Onderhoud, reparatie, inspectie en schoonmaak

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 10

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

4 Uitgangspunten berekening 4.1 Rekenjaar De initiatiefnemer heeft aangegeven voornemens te zijn om de werkzaamheden in 2026 volledig uit te voeren, mits de verdere planvorming en het milieutechnische-planologische traject binnen een kalenderjaar kunnen worden afgerond. Daarom wordt 2026 als rekenjaar gehanteerd.

4.2 Locatie invoer De in te voeren stikstofbronnen in AERIUS dienen te worden gekoppeld aan een locatie, op te geven in het model in een WKT-format1. De locatieaanduiding is gebaseerd op de huidige versie van de terreintekening, zie Bijlage 3. Voor de locatie-invoer wordt verwezen naar Bijlage 2 (insleepbaar in AERIUS).

4.3 Uitgangspunten wegverkeer 4.3.1 Aanrijdroute en heersend verkeersbeeld Met behulp van Google Maps is bepaald wat de meest logische aanrijdroute is. Voor dit project is uitgegaan van aanrijden vanaf de volgende route: A12 ^ afslag 7 Zoetermeer, Pijnacker, Berkel en Rodenrijs ^

N470 (provinciale weg) ^ linksaf naar de

Noordeindseweg ^ afslag Munnikenweg Figuur 4.1 toont deze route op kaart.

1 WKT - well known text: https://en.wikipedia.org/wiki/Well-known_text_representation_of_geometry.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 11

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Figuur 4.1 Aanrijdroute

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 12

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Volgens de Instructie Gegevensinvoer moet wegverkeer worden gemodelleerd tot het verkeer is opgegaan in “het heersende verkeersbeeld”. Wanneer hier sprake van is, is niet altijd duidelijk te zeggen. Een grote verkeerstoename tijdens de aanlegfase, met een groot aandeel vrachtverkeer, kan niet worden beschouwd als onderdeel van het heersend verkeersbeeld ter plaatse van de lokale wegen in de omgeving van de projectlocatie. Daarom is aanvoerend verkeer gemodelleerd tot 500 meter op de A12, omdat: ^

er op de A12 sprake is van een hoge verkeersintensiteit met groot aandeel vrachtverkeer; en

^

de snelheid van het verkeer na 500 m oprijdafstand gelijk is aan het heersende verkeersbeeld, en er dus geen sprake meer is van frequent versnellen of vertragen.

Een dergelijke aanname is gebruikelijk in stikstofonderzoeken in AERIUS.

4.3.2 Bronkenmerken De invoer bestaande uit de verkeersbewegingen is ingevoerd als zes separate bronnen: 1. Naderingsbewegingen (aanrijden) over de Noordeindseweg en de Munnikenweg en de ingang 2.

projectgebied; Verlatingsbewegingen (wegrijden) uitgang projectgebied en Noordeindseweg en de

3.

Munnikenweg; Naderingsbewegingen (aanrijden) vanaf 500 m op de A12 en N470 tot en met de

4. 5. 6.

Noordeindseweg; Verlatingsbewegingen (wegrijden) vanaf de Noordeindseweg, over de N470 tot 500 m op de A12; Naderingsbewegingen (aanrijden) tot 500 m op de A12; en Verlatingsbewegingen (wegrijden) tot 500 m op de A12.

Er is op de genoemde wegen geen sprake van afschermende constructies of tunnels. De hoogteligging is “normaal” t.o.v. maaiveld en de ingevoerde rijrichting volgt de richting zoals beschreven in bovenstaande opsomming. Files op de Noordeindseweg, de Munnikenweg en N470 komen normaalgesproken niet voor (bron: filedata van Rijkswaterstaat2), daarom is er een filepercentage van 0 0Zo aangehouden. Op de A12 is (worst-case) een filepercentage van 10 07o aangehouden. Verkeer over de N470 en de Noordeindseweg kent een relatief grote mate van doorstroming. Verkeer over de Noordeindseweg en de Munnikenweg is ingevoerd als wegtype ‘Buitenweg’. Verkeer over de N470 is ingevoerd als wegtype ‘Snelweg, maximumsnelheid 80 km/u’. Verkeer over de A12 is ingevoerd als wegtype ‘Snelweg, maximumsnelheid 100 km/u’.

4.3.3 Koude start In AERIUS Calculator wordt per 1 oktober 2024 het verkeer opgesplitst in rijdend verkeer en opstartend verkeer. De emissie van voertuigen met een koude motor zijn bij het opstarten tijdelijk veel groter. Zowel opstarten als de rit dienen apart gemodelleerd te worden. In AERIUS Calculator zijn beide bronnen dan ook apart opgenomen en zijn aan beide bronnen standaardemissies toegekend op basis van gepubliceerde TNO-cijfers. Een ‘koude start’ is het fenomeen dat voertuigen met een koude motor meer stikstofverbindingen uitstoten dan voertuigen met een warme motor. De koude start heeft een overgang richting warme motor die van

2 htt ps:^downloads. rij kswate rstaatdata .nl/filedata/

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 13

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

korte duur is. Vandaar dat bij het opstellen van emissiefactoren de keuze is gemaakt om koude emissie (in gram/koude start) en warme emissie (in gram/km) te scheiden. Uit de publicaties van TNO (de partij die de emissiefactoren na onderzoek publiceert) volgen deze uitgangspunten: ^

Er is duidelijk onderscheid te maken tussen voertuigen met koude start en rijdend verkeer. Aangezien de koude start beperkt is qua duur, respectievelijk 10 en 30 seconden voor benzine-, LPG- en dieselvoertuigen (zowel licht-, middel- als zwaar verkeer).

^

In (verkennend) onderzoek van TNO is naar voren gekomen dat binnen de periode van 10 tot 30 seconden de voertuigen nog niet of nauwelijks van hun startlocatie zijn vertrokken. De emissie van de koude start zal op basis van dit onderzoek hoofdzakelijk plaatsvinden rondom de startlocatie van het voertuig en niet op de wegen met doorgaand verkeer.

^

Na ongeveer 2 uur stilstand (zonder draaiende motor) is de motor weer koud. Dit is van belang voor het toekennen van emissie op locaties waar voertuigen tijdelijk stilstaan, o.a. parkeerplaatsen, laden/lossen.

Koude start hoeft niet te worden meegenomen bij mobiele werktuigen Tijdens het uitsplitsen van de koude start emissies bleek differentiatie van koude start en warme motor bij mobiele werktuigen en schepen geen meerwaarde te hebben. Ten eerste staan de motoren van mobiele werktuigen en schepen vaak lang aan waardoor de verhouding tussen warme en koude emissie anders is dan bij voertuigen. Ten tweede zijn de warme emissies van moderne voertuigen zeer laag, waardoor koude start emissies een substantieel aandeel is van het totaal. Voor de meeste mobiele werktuigen en schepen geldt dit niet/minder. Ten derde vindt de verhoogde koude emissie door de koude start bij mobiele werktuigen op dezelfde locatie plaats als de warme emissies en kunnen zij daarom eventueel in de totaalemissies verdisconteerd worden. In tegenstelling tot bij verkeer. Als laatst geldt dat schepen en mobiele werktuigen met SCR1 een hogere emissie hebben als de motorlast laag is ^2007o). Dit is een substantieel deel van de totale emissie en onderdeel van de emissiefactoren. Echter, is de lage motorlast en hoge emissie niet gekoppeld aan de startlocatie, omdat tijdens het gebruik of het traject de motor op verscheidene periodes op lage motorlast draait.

De concept Handreiking Koude Start van BIJ 123 stelt het volgende: “Tijdens de gebruiksfase zullen middel- en zwaar verkeer voornamelijk af- en aanrijden met een warme motor, aangezien zij de woonwijk slechts kort bezoeken. Echter tijdens de aanlegfase kan er wel gebruik worden gemaakt van middel- en zwaar verkeer. Dit dient meegenomen te worden in de AERIUSberekening met correcte en volledige onderbouwing.” “Voor licht verkeer wordt bij vertrek van locatie aan het einde van de dag in principe één koude start ingevoerd. Een reguliere werkdag duurt immers langer dan twee uur. Indien er meerdere vertrekken in het tijdsbestek van een etmaal plaatsvinden na het stilstaan van het voertuig voor langer dan twee uur met de motor uit dienen deze hierbij opgeteld te worden. Middel verkeer zal voornamelijk af- een aanrijden. Hiervoor geldt als uitgangspunt wel een koude start op de startlocatie bij het starten van de motor indien het voertuig langer dan twee uur stil heeft gestaan met de motor uit. Aanrijdend of bezoekend verkeer zal in principe niet meegenomen worden, tenzij de koude start op de startlocatie heeft plaatsgevonden en/of het voertuig langer dan twee uur stilstaat met de motor uit op de aankomstlocatie. Voor zwaar verkeer gelden dezelfde uitgangspunten.”

3 https://www.bij12.nl/wp-content/uploads/2024/10/Handreiking_koude_start_concept_2_oktober_2024.pdf

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 14

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

In onderhavig stikstofonderzoek zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd met betrekking tot koude starts: ^

Voor middelzwaar en zwaar vrachtverkeer is in beginsel geen koude start toegekend. Dit is omdat de verkeersbewegingen met vrachtverkeer primair zijn bestemd voor de aanvoer van materialen. De voertuigen worden geladen/gelost en blijven korte tijd (al dan niet met draaiende motor) in het projectgebied. Deze tijd overschrijdt (onder normale omstandigheden) niet de twee uur marge die volgt uit de Handreiking.

^

Koude starts zijn alleen ingevoerd voor licht verkeer, omdat de lichte verkeersbewegingen primair zijn bestemd voor vervoer van werklieden die gedurende de werkdag (langer dan 2 uur) in het projectgebied verblijven. Koude starts zijn alleen relevant voor wegrijdend verkeer dat vertrekt vanaf de projectlocatie. Daarom is alleen de enkele hoeveelheid ritten ingevoerd (en niet het dubbele aantal, omdat in dit dubbele aantal ook de aanrijdende bewegingen verwerkt zijn)

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 15

ñ PONDERA a

.

a company of Royal HaskoningDHV

4.4 Uitgangspunten mobiele werktuigen 4.4.1

Bouwjaar en stage class Voor het bouwjaar dient een “worst case-aanname” te worden gemaakt. Voor het bouwjaar is voor alle werktuigen uitgegaan van de periode 2014-2018 (Stage IV). In de praktijk zal het grootste gedeelte van de mobiele werktuigen die tegenwoordig op bouwprojecten worden ingezet, uit milieuoverwegingen zijn vervangen door zuinigere versies of voorzien van modernere motoren. Inzet van Stage IV mobiele werktuigen is tamelijk uitzonderlijk; de inzet van Stage V mobiele werktuigen komt vaker voor. Daarom kan deze aanname worden gezien als een conservatieve schatting. Inzet van stage IV-materieel is conform jurisprudentie voldoende reëel en hoeft derhalve niet geborgd te worden in planregels4.

4.4.2 Motorvermogens Om een realistische inschatting van het vermogen te maken, is voor alle mobiele werktuigen in samenspraak met Pondera’s bouwexperts gezocht naar een veelvoorkomend modeltype van grote werktuigleveranciers. Vervolgens is in de specificaties het motorvermogen opgezocht. Zie het overzicht in Tabel 4.1.

4.4.3 AdBlue-verbruik Uitgangspunt is dat alle werktuigen met vermogens tussen de 56 en 550 kW zijn voorzien van een SCRcompatibele motor. Voor het AdBlue-verbruik is uitgegaan van de standaardwaarden uit de Instructie Gegevensinvoer AERIUS 2024.15: 60Zo van het dieselverbruik voor Stage IV en Stage V werktuigen.

4.4.4 Brandstofverbruik Voor het jaarlijkse brandstofverbruik is gebruik gemaakt van de formule uit de Instructie Gegevensinvoer: LBPJ = DxB

(1)

Waarbij LBPJ het jaarlijkse brandstofverbruik is (in liters), D het jaarlijkse aantal draaiuren, en B het brandstofverbruik per uur in liters. Omdat het ingewikkeld is om in te schatten wat de gemiddelde belasting is, kan er volgens de Instructie Gegevensinvoer worden uitgegaan van gemiddelden uit tabel 5 van het AUB-rapport van TNO. Omdat het in deze fase tevens nog lastig in te schatten is met welk type aandrijving wordt gewerkt, is gebruik gemaakt van de formule uit het AUB-rapport van TNO (Ligterink et al., 2021) dat dient als algemene inschatting voor een gemiddelde belasting over alle vermogensklassen: B = 0,095 x Pmax + 0,54

(2)

4 rechtsoverweging 17.1 van de uitspraak ABRS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1960 (Zandzoom) 5 https:^www.aeriusproducten.nUdocumente^publicaties^024^0^instructie-gegevensinvoer-2024

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 16

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Tabel 4.1 Modeltypes ten behoeve van het bepalen van het motorvermogen. Mobiel werktuig

Modeltype

Aggregaat

Honda EPS10000E

10

Asfalteermachine

CAT AP355

55

Motorvermogen [kW]

Asfaltwagen

Scania V8

403

Autolaadkraan

Kinetic 13R-2X

43

Betonwagen

Volvo

330

Bladblazer

Stihl BR 800 C-E

3,2

Bulldozer

CAT D5

127

Dumper

Volvo A25

157

Grader

CAT 120/120 AWD

104

Grondboor

Stihl BT 131

1,41

Heftruck ruw terrein

M 30-4 D ST54

55

Hijskraan

LTM 1030-2.1

209

Hydraulische indraaimachine

Model 600 - 7.000 Nm

19,8

Kettingzaag

Stihl MS 162

1,2

Kleine werkschepen

Honda 80 PK buitenboordmotor BF80 LRTU XRTU

58,5

Minigraver

Bobcat E27

18,3

Mobiele kraan

CAT 938 M

136

Rupskraan

CAT 315 GCS

73

Rupslader

CAT 315 GCS

73

Shovel

CAT 938 M

136

Spiegellasapparatuur

Tecnodue PT125 Spiegellasmachine DA 40­ 125mm 230V

6

Tractor

John Deere 5095 M

73,7

Truck met boottrailer

Scania G440 6 2 Haakarm

324

Verreiker

Manitou MT-1033

75

Vorkheftruck

BT Reflex O-serie RRE160R

15

Vrachtwagen met haakarm

Volvo FM 480 8X2

259

Wals

Cat CD8

75

Zitmaaier

Stihl Zitmaaier RT/617.1ZL

15,6

4.4.5 MUT en ZUT Middelzware en Zware Utiliteitsvoertuigen (MUT en ZUT) zijn middelzware en zware wegvoertuigen die zich op bouwplaatsen begeven en daarbij gebruik maken van de hoofdmotor. Als de hoofdmotor ingezet wordt voor bijvoorbeeld hijsen of kiepen, cement mixen, maar ook voor langzaam rijden ^ 15 km/u) en stationair draaien, dan zijn de emissiefactoren voor MUT en ZUT-voertuigen van toepassing. De emissie wordt dus berekend op basis van de totale tijd dat het voertuig in stilstand gebruik maakt van de hoofdmotor of wanneer de snelheid lager is dan 15 km/u. Onder MUT (Middelzware Utiliteitsvoertuigen) vallen lichte kiepwagens en andere wegvoertuigen actief op de bouwplaats (tot 19,5 ton maximaal voertuiggewicht inclusief laadvermogen, twee assen). Onder ZUT (Zware Utiliteitsvoertuigen) vallen zware kiepwagens en wegvoertuigen actief op de bouwplaats (meer dan 19,5 ton maximaal voertuiggewicht inclusief laadvermogen, drie of meer assen).

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 17

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

MUT en ZUT zijn in AERIUS te vinden onder mobiele werktuigen, helemaal onder in de lijst met stageklassen. Omdat het stationair draaien van MUT/ZUT reeds is meegenomen in de emissiefactoren van deze voertuigen, hoeft stationair draaien voor MUT/ZUT niet apart gemodelleerd te worden. De volgende voertuigen zijn als MUT gemodelleerd (met een maximumgewicht van 19,5 ton incl. laadvermogen en twee assen): ^

autolaadkraan

De volgende voertuigen zijn als ZUT gemodelleerd (met een maximumgewicht van meer dan 19,5 ton incl. laadvermogen en twee assen): ^

kiepwagen

^

betonwagen

^

asfaltwagen

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 18

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

4.5 Uitgangspunten en berekening draaiuren voorbereidingsfase N.B.: voor alle invoer geldt dat het is gebaseerd op uitgangspunten, extrapolatie uit historische data, of geschat door bouwexperts binnen de duurzame energiesector. In werkelijkheid kunnen de draaiuren door verschillende factoren, zoals weersomstandigheden en bodemgesteldheid, kleiner of juist groter uitvallen. Ook is het mogelijk dat er voertuigen met andere eigenschappen (SCR, vermogen, etc.) worden ingezet dan opgenomen in de invoer, bijvoorbeeld door problemen met levering of beschikbaarheid.

4.5.1 Verkenningsritten Voor dit project wordt uitgegaan van 10 verkenningsritten voor landmetingen, plaatsen markers/jalons, visualisaties, inspecties, monsterafname en terreinbezoek. Dit komt neer op een totaal van 20 verkeersbewegingen met licht verkeer.

4.5.2 Uitleggen rijplaten op werkterrein Het terrein waarop het zonnepark wordt aangelegd, beslaat ca. 12,9 hectare (ha). Uitgangspunt is dat ca. 5 0Zo hiervan wordt voorzien van rijplaten. Aangenomen is een rijplaat van 3 m lang bij 1 m breed. In totaal zijn er dan ca. 12,9 x 10.000 x 0,05 Z 3 = 2.150 rijplaten nodig. Uitgaande van 80 rijplaten per levering (5 stapels van 16 per oplegger), zijn er 2.150 Z 80 = 27 leveringen nodig met een autolaadkraan nodig voor het leveren van de platen, totaal 27 x 2 = 54 ritten. De autolaadkraan wordt gemodelleerd als middelzwaar vrachtverkeer. Het plaatsen van de rijplaten met de autolaadkraan duurt ca. een half uur per levering. Dit geeft afgerond ca. 0,5 x 26 = 13 uur inzet van de autolaadkraan.

4.5.3 Wegafzetting en verkeersomleiding Er zijn 2 ritten (1 retourrit) geraamd voor het plaatsen van hekwerk en omleidingsborden.

4.5.4 Plaatsen tijdelijk bouwhekwerk Uitgangspunt is dat er een tijdelijk bouwhekwerk wordt geplaatst langs het terrein. Er wordt uitgegaan van een totale afstand aan hekwerk van ca. 2,8 km (conform terreintekening). Het hekwerk wordt met een vrachtwagen aangeleverd. Bij een hekwerkbreedte van 3 m zijn er ca. 934 delen nodig. Volgens bouwhekken.nl6 passen er op een transportbok ca. 30 hekwerkdelen, dus zijn er vermoedelijk 934 Z 30 = 32 transportblokken nodig. Uitgaande van 2 transportblokken per vrachtwagen, zijn er 32 ritten met middelzwaar vrachtverkeer nodig. Plaatsen van het hekwerk rond minder draagbare grond gebeurt veelal met een ruw terrein heftruck die langs het terrein rijdt, waarna bouwpersoneel de hekwerken eraf tilt en in de verstevigingsblokken zet. Hiervoor is uitgegaan van een schatting van een werkdag (8 uur). Uitgaande van een conservatieve situatie wordt ook uitgegaan van een reguliere heftruck (met dezelfde hoeveelheid draaiuren).

6 https://www.bouwhekkennederland.nl/bouwhek-opslag-en-transport

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 19

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

4.5.5 Aanleg ketenpark Er is (volgens worst case aanname) uitgegaan van separate aanlevering van alle containers per autolaadkraan. Uit gegevens van vergelijkbare zonprojecten blijkt dat een ketenpark voor bouw van een zonnepark van een dergelijke omvang vaak bestaat uit 12 containers, die elk per aparte vracht geleverd worden. Dit levert dus 24 verkeersbewegingen met autolaadkraan (middelzwaar vrachtverkeer) om de units te leveren. Het plaatsen met de autolaadkraan duurt naar verwachting een half uur per container, in totaal dus 6 uur.

4.5.6 Aanvoer materieel Voor de aanvoer van het materieel7 is uitgegaan van 40 ritten met zwaar vrachtverkeer. Ook gevallen waarin de mobiele werktuigen zelf naar de locatie rijden zijn gemodelleerd als zwaar vrachtverkeer.

4.6 Uitgangspunten en berekening draaiuren constructiefase 4.6.1 Aanvoer materiaal PV-panelen Er wordt 6,477 ha van het projectgebied bedekt met zonnepanelen. Hien zijn in totaal ca. 9.994 PVpanelen nodig. Uitgangspunt is dat er 200 PV-panelen per vracht geleverd kunnen worden. Dit levert een totaal aantal bewegingen met middelzwaar vrachtverkeer van 9.994 Z 200 x 2 = 100 (naar boven afgerond op even gehele getallen). Drijvers Uitgangspunt is dat er 50 panelen per drijver kunnen worden geplaatst. 10,8^ van het zonnepark bestaat uit drijvend zon, dit zijn 1.079 PV-panelen. Dat geeft een totaal van 22 drijvers. Uitgangspunt is 4 drijvers per vracht, dit geeft dus een totaal van 12 vrachtbewegingen (middelzwaar vrachtverkeer, incl. retour). Zonnetafels 89,207o van het zonnepark bestaat uit grondgebonden zon, dit zijn 8.915 PV-panelen. Voor de zonnetafels wordt uitgegaan van het dubbele aantal bewegingen t.o.v. PV-panelen. Dit omdat de zonnetafels uit meerdere delen bestaan en dus meer vervoer nodig heeft. 8.915 Z 200 x 2 (tweedelige zonnetafels) x2 (retourrit) = 180 bewegingen met middelzwaar vrachtverkeer. Overige materialen voor het gedeelte drijvend zon De hoeveelheid ritten voor de aanvoer van de overige materialen zoals de loopdrijvers, pontons, ankers en kettingen, boeiketens, transportdrijvers, werkbootjes en vlotten zijn geschat en naar boven afgerond op tientallen.

Zie hiervoor het bijgevoegde invoermodel. Omvormers Het aantal omvormers volgt uit detail engineering en is op moment van schrijven nog niet bekend. Uitgangspunt is 1 omvormer per 10 panelen, totaal 9.994 Z 10 = 994 omvormers, en 200 omvormers per levering. Dat geeft een totaal van 994 Z 200 x 2 = 10 ritten met middelzwaar vrachtverkeer. Modulebekabeling

7 Mobiele werktuigen en (middel)zware utiliteitsvoertuigen

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 20

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Uitgangspunt is 2,5 meter modulebekabeling per PV-paneel, in totaal ca. 26,9 kilometer aan parkbekabeling. Aangenomen is dat de bekabeling op 500 m-haspels geleverd (zie figuur ter indicatie), waardoor er 26,2 Z 0,5 = 53 haspels nodig zijn, die middels 3 retourritten met middelzwaar vrachtverkeer (20 haspels per retourrit) kunnen worden geleverd. Dit levert 6 verkeersbewegingen met middelzwaar vrachtverkeer. Figuur 4.2 500 m haspel modulebekabeling

Parkbekabeling Uitgangspunt is dat de parkbekabeling op grote haspels wordt geleverd (schatting: 4 retourritten). Figuur 4.3 Grote kabelhaspels voor netaansluiting

Transformatoren De transformatoren worden prefab in 2 retourritten aangeleverd (4 ritten met zwaar vrachtverkeer). Inkoopstation Het inkoopstation wordt prefab in 1 retourrit aangeleverd (2 ritten met zwaar vrachtverkeer). EOS-containers en inverters Aangenomen is dat de kabinetten met batterijmodules separaat worden aangeleverd (1 container per vracht). Er worden 4 batterijcontainers en 2 inverters geleverd. Dit geeft een totaal van 12 ritten met zwaar vrachtverkeer. Er is 8 uur gerekend voor het uitvoeren van de grondwerkzaamheden die benodigd zijn ter voorbereiding op het plaatsen van het EOS. Er is uitgegaan van werkzaamheden met een shovel, mobiele kraan, dumper en wals.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 21

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Er is 6 uur gerekend voor de plaatsing van de EOS-containers en inverters (incl. de stelconplaten) met gebruik van een hijskraan (eventueel hijsassistentie van autolaadkraan en vorkheftruck), 1 uur per systeem. Het grondpersoneel verzorgt de verdere aansluiting en installatie. Figuur 4.4 Vervoer en plaatsing van stelconplaten. Bron: Russcher Staphorst B.V.

4.6.2 Aanvoer dagelijks personeel Uitgangspunt is dat de werkzaamheden circa 8 maanden duren. Aangenomen is een vijfdaagse werkweek, waarbij het dagelijkse personeel via eigen personenauto’s of kleine bestelbusjes (gemodelleerd als licht verkeer) naar de locatie rijden. Een (conservatieve) schatting is 12 teams personeel per dag. Dit levert een totaal van 12 [teams/d] x 5 [d/wk] x 4 [wk/mnd] x 8 [mnd] x 2 [rit/retour] = 3.840 ritten met licht verkeer.

4.6.3 Operatie ketenpark Ophalen, reinigen en legen werkcontainers De werkcontainers en sanitaire ruimtes worden periodiek opgehaald, gereinigd en geleegd. Uitgangspunt is 2 maal per week gedurende 8 maanden, totaal 2 [maal/wk] x 4 [wk/mnd] x 8 [mnd] x 2 [retour] = 128 ritten met een middelgrote vrachtwagen met aanhanger of oplegger. Stroomvoorziening ketenpark De stroomtoevoer van het ketenpark draait 10 uur per dag over de gehele bouwduur (8 maanden à 5 werkdagen per week), in totaal 10 [u/d] x 5 [d/wk] x 4 [wk/mnd] x 8 [mnd] = 1600 uur. Er is uitgegaan van een 4-takt stage IV 10 kW-aggregaat die op benzine draait, met een brandstofverbruik van 4,2 L/u. Het aggregaat wordt aangeleverd door een middelgrote vrachtwagen (1 retourrit). Aanvoer overig werkmateriaal Het ketenpark wordt voorzien van overig werkmateriaal, zoals klein handgereedschap, PBM’en en zitmeubilair. Hiervoor zijn 2 vrachten ingerekend (4 ritten met middelzwaar vrachtverkeer).

4.6.4 Uitladen vrachtwagens en uitstallen werkterrein Voor het uitladen van de vrachtwagens en uitstallen van het werkterrein is uitgegaan van inzet van vorkheftrucks voor licht hijswerk, en van een hijskraan, vrachtwagen met haakarm en een verreiker voor

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 22

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

zwaar hijswerk. Het is lastig om de draaiduur van deze werktuigen in te schatten. Uitgangspunt is een volle werkweek (40 uur).

4.6.5 Voorbereiden werkterrein (bouwrijp maken) Het werkterrein moet bouwrijp worden gemaakt. Hiervoor zijn grondwerkzaamheden nodig. Er is gerekend met inzet van een shovel, bulldozer, mobiele kraan, minigraver, dumper en een wals. Een schatting is dat de grondwerkzaamheden voor het bouwrijp maken ca. 3 volle werkweken (120 uur) in beslag nemen.

4.6.6 Montage drijvers en drijvende zonnepanelen De panelen worden op de drijvers geïnstalleerd en door trekbootjes te water gelaten. Het grondpersoneel verzorgt de installatie en de coördinatie tijdens het verslepen. Inzet van mobiele werktuigen is nodig om de panelen en de drijvers te takelen naar de boottrailer. Hiervoor is (naar schatting) 6 uur inzet van een vrachtauto met haakarm nodig. Spiegellassen is nodig om de onderdelen te verbinden en om de loopvlotten te monteren. Hiervoor is inzet van laagvermogen spiegellasapparatuur nodig. Ook hiervoor is naar schatting 6 uur inzet nodig.

4.6.7 Te water laten werkvlotten, boten, loopplaten, pontons, boeien en overige componenten Het te water laten van werkvlotten, boten, loopplaten, pontons, boeien en overige componenten gebeurt via een boottrailer. Een truck met boottrailer verplaatst de boten/materialen op de boottrailer. Naar schatting is de truck met boottrailer ca. 4 uur nodig. Ook een hijskraan kan voor de zware onderdelen, waaronder het inkoopstation, de materialen op de boottrailer plaatsen. Inzet van de hijskraan is op een halve werkdag (4 uur) geschat.

4.6.8 Werkzaamheden te water (aanleg) Tijdens de bouw van het drijvend zonnepark worden de drijvers met panelen, bekabeling en transformatoren op het land in- en aan elkaar gezet. Vervolgens worden de eenheden (zogenaamde zonnebootjes), aan een kleine werkboot gekoppeld, die de eenheden via een boottrailer over water naar de ligplaats in het drijvend zonnepark vervoert. Figuur 3.1 toont een luchtfoto van een werkboot die een zonnebootje op zijn plek vervoert. Personeel zorgt voor de onderlinge aansluiting op naburige zonnebootjes. Hieraan komen in beginsel geen mobiele werktuigen te pas. Figuur 3.1 Luchtfoto tijdens de plaatsing van een zonnebootje in een drijvend zonnepark Hattemerbroek (bron: PowerField).

De trekboten zijn echter wel gemotoriseerd, en in veel gevallen met een brandstofmotor. Uitgangspunt is een Honda 80 PK buitenboordmotor BF80 LRTU XRTU (vermogen: 58,8 kW, benzine-gedreven), een

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 23

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

veelvoorkomend type buitenboordmotor. Volgens boat-fuel-economy.com is het verbruik bij vol gas 28,5 liter per uur. Naar schatting is het verbruik bij half gas 7,4 liter per uur. Gezien de kleine vaarafstanden en de belasting, is het niet de verwachting dat de boten vol gas varen. Daarom is uitgegaan van een half gasverbruik, afgerond naar 7,4 liter per uur. De motor is 4-takt. Uitgangspunt is een inzet van 22 uur (afgeleid van andere berekeningen voor drijvende zonneparken). Dit geeft een totaal brandstofverbruik van 7,4 x 22 = (naar boven afgerond) 125 L benzine.

4.6.9 Plaatsen zonnetafels De grondgebonden zonnetafels worden met tractors met aanhangers voortgetrokken. Verreikers worden ingezet om de constructiedelen te verplaatsen, en op hun plaats te hijsen. Met een hydraulische schroefmachine worden grondschroeven gemaakt. Een mobiele heistelling wordt gebruikt voor het slaan van heipalen. Er is 120 uur (3 werkweken) inzet gerekend voor het plaatsen van de grondgebonden zonnetafels.

4.6.10 Aanleg parkbekabeling en tracé netaansluiting Sleuven graven en dichten Voor het graven en dichten van de sleuven van de parkbekabeling is inzet van een rupskraan, mobiele kraan en dumper ingezet. De benodigde tijd is ingeschat op basis van ervaringen met vergelijkbare projecten, en komt neer op ca. 2 werkdagen (16 uur). Haspeling van de kabels Het haspelen van de kabels gebeurt door een tractor die de haspel voorttrekt. Naar schatting zal de tractor ca. 1 halve werkdag (4 uur) actief zijn.

4.6.11

Installatie transformatoren Er is 8 uur gerekend (4 uur per station) voor de plaatsing van de transformatorstations (incl. de stelconplaten) met gebruik van een hijskraan. Het grondpersoneel verzorgt de verdere aansluiting en installatie. Ook zijn er 2 uur gerekend voor de verplaatsingsritten over het terrein met de autolaadkraan van de prefab geleverde transformator(en).

4.6.12 Aanleg (on)verharde onderhoudspaden en toegangswegen De hoeveelheid ritten benodigd voor de levering van zand, aarde, gebroken puin en asfalt zijn geschat op basis van de uitgangspunten in Tabel 4.2.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 24

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

Tabel 4.2 Schatting hoeveelheid ritten voor levering zand, teelaarde, gebroken puin en asfalt voor de aanleg van de onderhoudsweg.

Materiaal

Oppervlakte [m2]

Dikte laag [cm]

Volume [m3]

Volume per vracht [m3]

Aantal ritten incl. retourrit

Zand

6.273

30

1.882

15

125

Teelaarde

6.273

15

941

12

78

Gebroken puin

6.273

15

941

12

78

Asfalt

6.273

3

157

8

20 Totaal

302

De inzet van mobiele werktuigen voor de grondwerkzaamheden en asfalteren is geschat op circa 2 werkdagen (16 uur).

4.6.13 Installatie grondgebonden PV-panelen, omvormers en modulebekabeling Nadat de zonnetafels en parkbekabeling zijn geplaatst kunnen de PV-panelen gemonteerd worden. Er worden pallets panelen op verschillende plaatsen in het projectgebied gelegd. Vanaf daar tillen en plaatsen de werklieden handmatig de panelen in de stellages. Naar schatting zal de installatie ca. 1 volle werkweken duren (40 uur). De werklieden verzorgen ook handmatig de aansluiting op de modulebekabeling en de omvormers. Er is geen inzet van mobiele werktuigen geraamd.

4.6.14 Plaatsen containers met reserveonderdelen Plaatsing van de containers met reserveonderdelen gebeurt met een autolaadkraan. Plaatsen van de container kan in 1 uur tijd worden afgerond. Er zijn 4 verkeersbewegingen geraamd voor het leveren van de reserveonderdelen.

4.6.15 Plaatsen en installeren/aansluiten EOS incl. fundering en funderingsplaten Het werkterrein moet bouwrijp worden gemaakt. Hiervoor zijn grondwerkzaamheden nodig. Inzet van mobiele werktuigen (shovel, mobiele kraan, tractor, dumper, wals) zijn hiervoor ingezet. Uitgangspunt is dat de werkzaamheden 1 werkdag duurt. Er is 10 uur gerekend voor de plaatsing van de transformatorstations (incl. de stelconplaten) met gebruik van een hijskraan (eventueel hijsassistentie van autolaadkraan en vorkheftruck), 1 uur per systeem. Het grondpersoneel verzorgt de verdere aansluiting en installatie.

4.6.16 Groeninpassing en natuurcompensatie Inzet van mobiele werktuigen Voor de werkzaamheden t.b.v. groeninpassing is inzet geraamd van een tractor met zaaimachine, wals en rupskraan, elk met een geschatte inzet van 3 werkdagen (24 uur). Leveren materialen Voor het leveren van de materialen (zoals bomen, struiken, grond, worteldoeken, containers en kuipen) zijn 30 bewegingen met een middelgrote vrachtwagen gerekend.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 25

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

4.7 Uitgangspunten en berekening draaiuren afrondingsfase 4.7.1 Opruimen van het terrein Na afronding van het project moet het terrein gebruiksklaar en schoon worden achtergelaten. Dat betekent dat overtollig materiaal, grond en afVal moet worden verwijderd. Een mobiele kraan en dumper worden ingezet om overtollig materiaal, grond en afval op te halen en af te voeren, hiervoor wordt 8 uur gerekend. Er zijn 40 verkeersbewegingen gerekend voor het ophalen van het overtollige materiaal.

4.7.2 Verwijderen ketenpark Na afronding van het project wordt het ketenpark geruimd. Voor de afvoer van de units is dezelfde inzet geraamd als onder paragraaf 4.5.4. Voor het ophalen van materiaal en afval van het ketenpark zijn 10 ritten met een kiepwagen geraamd.

4.7.3 Verwijderen bouwhekwerk en aanleg permanent hekwerk Verwijderen bouwhekwerk Voor het verwijderen en ophalen van het bouwhekwerk is dezelfde invoer gerekend als de aanleg ervan (zie onder 4.5.4). Aan voer permanent hekwerk Er zijn in totaal 88 ritten (incl. retour) gerekend voor aanvoer van het permanent hekwerk, waaronder 20 voor de palen, 16 voor de betonblokken en 4 voor het gaas. Ook zijn er 4 ritten geteld voor aanvoer van de toegangspoorten. Plaatsen permanent hekwerk Er is een geschatte draaitijd van 24 uur gehanteerd voor plaatsing van het permanente hekwerk. Daarbij is inzet gerekend van een verreiker, tractor (voor verplaatsing) en een grondboor op benzine.

4.7.4 Aanleg CCTV-systeem Er zijn 4 ritten gerekend voor de aanvoer van de palen en CCTV-installaties, en er is 4 uur inzet gerekend van een grondboor en vrachtwagen met haakarm voor hijsassistentie.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 26

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

4.8 Uitgangspunten en berekening draaiurenexploitatiefase 4.8.1 Groenonderhoud Verkeersbewegingen onderhoudspersoneel Uitgangspunt is dat er eens per twee maanden groenonderhoud plaatsvindt, en dat dit in maximaal 2 werkdagen kan worden voltooid. Daarvoor is aangenomen dat er 4 teams onderhoudspersoneel voorrijden. Dat levert een totaal van 4 [teams/keer] x 6 [keer/jaar] x 2 [keer/mnd] x 2 [retour] = 96 ritten met licht verkeer (personenauto’s en/of busjes met aanhangers). Mobiele werktuigen Voor het groenonderhoud wordt rekening gehouden met inzet van gemotoriseerde bladblazers, zitmaaiers, hoogwerkers en kettingzagen (elk op benzine). De jaarlijkse hoeveelheid draaiuren is geschat op basis van de aanname dat er maandelijks onderhoud plaatsvindt, dat in maximaal 2 werkdagen kan worden voltooid. Dit geeft 2 [d/keer] x 8 [u/d] x 6 [keer/jaar] = 96 uur.

4.8.2 Onderhoud, reparatie, inspectie en schoonmaak Verkeersbewegingen t.b.v. onderhoud, inspectie, reparatie en schoonmaak zijn bepaald o.b.v. de volgende uitgangspunten; ^

Onderhoud vindt eens per jaar plaats

^

Daarbij rijden er maximaal 4 teams personeel voor

Dit geeft een jaarlijkse inzet van 1 [keer/jr] x 4 [teams/keer] x 2 [retour] = 8 ritten met licht verkeer (personenauto’s en/of busjes met aanhangers).

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 27

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

4.9 Stationair draaien In de Instructie Gegevensinvoer is de “Rekeninstructie stationaire emissies wegverkeer” opgenomen. Bij sommige projecten/initiatieven kan het nodig zijn om het stationair draaien van wegverkeer te berekenen. Dit is van belang als er situaties zijn waarin deze voertuigen regelmatig stationair draaien die geen onderdeel zijn van gewone verkeersbewegingen. Stilstaan voor stoplichten en in files vallen hier dus nadrukkelijk niet onder. Wat hier wel onder valt is stilstaan met draaiende motor op eigen terrein. Bijvoorbeeld als tijdens het laden/lossen de motor draait, of tijdens het wachten op het vrijkomen van een losplaats. De rekeninstructie hanteert een tabel met emissiecijfers die is samengesteld op advies van experts van TNO. De hoogte van de stationaire emissie is gekoppeld aan een emissiefactor afhankelijk van de verkeersklasse (bussen, licht-, middelzwaar- en zwaar verkeer) en jaartal op basis van het snelheidstype ‘stad stagnerend’ en de tijdsduur. Tijdens het laden en lossen draaien de motoren van de vrachtwagens gedurende een lange tijd. De invoer voor stationair draaien is als volgt bepaald;

Emissiefactor 2024 NOx (bron: [1])

Emissiefactor 2024 NH3 (bron: [2])

Emissie NOx

Emissie NH3

minuten

minuten . per jaar

. uur per jaar ^ J

gram per uur

gram per uur

kilogram per jaar

kilogram per jaar

Licht verkeer

1984

5

9920

165.333333

3.9456

0.1668

0.6523392

0.0275776

Middelzwaar verkeer

431

10

4310

71.8333333

62.7792

0.72

4.5096392

0.05172

Zwaar verkeer

208

10

2080

34.6666667

91.03176

0.8976

3.1557677

0.0311168

totaal

-

-

-

-

-

-

8.3177461

0.1104144

Type verkeer

Tijd

Stationair draaien tijd per verkeersbeweging

stuks

-

Totaal aantal bewegingen (zie Bijlage 1 invoermodel)

Tabel 4.3 Berekening invoer stationair draaien

Voor de bronkenmerken is uitgegaan van het volgende: ^

Ongeforceerd

•

Geen gebouwinvloed

^

Uittreedhoogte 1,2 m

^

Warmteinhoud 0,000 MW

^

Temporele variatie: Standaard Profiel Industrie

^

Locatie is de laad-loslocatie

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 28

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

4.10 AERIUS-versie Deze berekening is uitgevoerd in AERIUS-versie 2024.2, op het moment van schrijven de meest recente versie.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 29

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

5 Resultaten en conclusie De berekeningsresultaten van het beoogde project zijn vermeld in de Aerius-rapportage met kenmerk RcVVe9PkWu9w dd. 14-05-2025. Uit de berekening volgt dat er geen sprake is van gebieden met een toename in depositie (grootste toename = 0,00 mol N/ha/jr). Er is dus geen sprake van een netto-toename van stikstofdepositie op Natura2000-gebieden. Het toekomstig gebruik resulteert niet in depositiewaarden hoger dan 0,00 mol/ha/jr in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Er is daarmee voor de voorgenomen ontwikkeling m.b.t. stikstofdepositie geen Omgevingsvergunning - Natura2000 activiteit benodigd.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 30

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

6 Bijlagen Bijlage 1

Invoermodel

Bijlage 2

AERIUS-rapport (kenmerk RcVVe9PkWu9w)

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 31

Ą PONDERA a company of Royal HaskoningDHV

7 Referenties Verwijzing

Referentie

Bodemdata

Wageningen UR, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Basisregistratie Ondergrond. Bodemdata.nl, Geraadpleegd 30-08-2024 via https://bodemdata.nl/basiskaarten

EnergieU

Energiecoöperatie Energie-U. Archief, berichten 2019. [Archief] Meijwetering: verplaatsen zonnepanelen. Geraadpleegd 30-08-2024 via httpsV/www.energieu.nl/archief/berichten/2019/meijwetering-verplaatsen-zonnepanelen

Instructie Gegevensinvoer

Instructie Gegevensinvoer AERIUS Calculator 2023, versie 2024.0.1, pagina 71 (Bijlage 1: Stationaire emissies wegverkeer)

Velthof et al.

Velthof et al. Referentieraming van emissies naar de lucht uit landbouw en landgebruik tot 2030. Wageningen University & Research (2019), rapport 2970, geraadpleegd 03-04-2024 via https://edepot.wur.nl/507100.

WUR, 2013

Van Bruggen, C., Groenestein, C. M., De Haan, B. J., Hoogeveen, M. W., Huijsmans, J. F. M., Sluis, S. M., & Velthof, G. L. (2011). Ammoniakemissie uit dierlijke mest en kunstmest, 1990­ 2008: berekeningen met het Nationaal emissiemodel voor Ammoniak (NEMA) (No. 250). WOT Natuur & Milieu.

Stikstofonderzoek Zonnepark Munnikenpark | 12-5-2025 | V3 Pagina 32

^PONDERA

Bijlage 1 Invoermodel

^

PONDERA

0S PONDERA a company of Royal HaskoningDHV Datum 5/14/2025

^PONDERA

Bijlage 2 AERIUS-rapport

A

AERIUS

Projectberekening

CALCULATOR

Dit document geeft een overzicht van de invoeren rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen Natura 2000gebieden, op rekenpunten die overlappen met stikstofgevoelige habitattypen en/of leefgebieden, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstofdepositie.

" Overzicht " Samenvatting situaties " Resultaten " Détailgegevens peremissiebron

Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in AERIUS. Meer toelichting over de PDF en AERIUS kunt u vinden in de handleidingen of op onze website.

Projectberekening

Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie

Naritaweg 165, 1043 BW Amsterdam

Activiteit Omschrijving

Zonneveld Munnikenpark

Toelichting

AERIUS-berekening voor de aanleg van een zonnepark verdeeld in een deel drijvend en een deel grondgebonden. Deze locatie ligt in de gemeente Lansingerland, langs de N470. Voor de uitgangspunten op basis waarvan deze berekening is opgesteld; zie de bijgevoegde uitgangspuntennotitie en invoermodel. Deze berekening is aangevraagd door Recurrent Energy, waarvan het correspondentieadres als projectlocatie is opgenomen. Deze berekening is uitgevoerd door

adviseur duurzame

energie bij Pondera Consult B.V.

Berekening AERIUS kenmerk

RcWe9PkWu9w

Datum berekening

14 mei 2025,16:27

Rekenconfiguratie

OwN2000-rekengrid

Totale emissie

Rekenjaar

Emissie NH3

Emissie NO

20250514 - ZP Munnikenpark v3 - Beoogd

2026

4,8 kg/j

176,0 kg/j

Resultaten

Hoogste bijdrage

Hexagon

Gebied

20250514 - ZP Munnikenpark v3 - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename Grootste afname

RcVVe9PkWu9w (14 mei 2025)

2/19

A

Projectberekening

AERIUS CALCULATOR

20250514- ZP Munnikenparkv3 (Beoogd), rekenjaar2026

Emissiebronnen

werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 2. a Mobiele Uitleggen rijplaten op werkterrein werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 4. a Mobiele Plaatsen tijdelijk bouwhekwerk Mobiele werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 5. a Aanleg ketenpark Mobiele werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 9. a Operatie ketenpark werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 10. a Mobiele Uitladen vrachtwagens en uitstallen werkterrein Mobiele werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 11. a Voorbereiden werkterrein (bouwrijp maken) Mobiele werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 12. a Montage drijvers en panelen Mobiele werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning | 13. Te laten werkvlotten, boten, loopplaten, pontons, boeien en a water overige componenten werktuigen | Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 15. CD Mobiele Installatie mounting systems |

Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 16. a Aanleg parkbekabeling en tracé netaansluiting Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 17. a Installatie transformatoren incl. funderingsplaten deel 1 werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 17. a Mobiele Installatie transformatoren incl. funderingsplaten deel 2 Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 18. a Aanleggen onderhoudspaden Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 20. a Plaatsen en installeren/aansluiten EOS incl. fundering Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 21. a Groeninpassing Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 22. a Opruimen van het terrein Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 23. a Verwijderen ketenpark Mobiele werktuigen Bouw, Industrieën Delfstoffenwinning 24. a Verwijderen bouwhekwerk en aanleg permanent hekwerk |