[T25.06199] Bijlage 4 - Landschappelijk inpassingsplan

Zonneweide Munnikenpark, Lansingerland landschappelijk inpassingsplan

w." -

^2 juli 202!

. yjB» h

ínhoud:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Inleiding Huidige situatie Landschappelijke analyse Uitgangspunten vanuit beleid Schetsontwerp/vlekkenplan Principeprofielen Beplantingen en groenvoorzieningen Overige aandachtspunten

3 4 6 14 17 24 31 33

1. Inleiding Dit document betreft het landschappelijk inpassingsplan voor een nieuw te ontwikkelen zonneweide aan de Munnikenweg in Landsingerland, ten noorden van het kassengebied van Berkel Rodenrijs en ten zuiden van de Zoetermeerse wijk Rokkeveen. Dit plan laat zien hoe de huidige landschappelijke situatie van het plangebied en zijn omgeving in elkaar steekt en geeft weer hoe de zonneweide kan worden vormgegeven en kan worden ingepast in zijn omgeving. Het laat verder zien hoe de inpassing kan aansluiten bij de bestaande landschappelijke kenmerken en hoe dit initiatief inspeelt op de biodiversiteit in het plangebied. Het plan geeft ook aan hoe de wateropgave binnen het gebied een plek kan krijgen. De beoogde zonneweide zal in zijn geheel bestaan uit meerdere velden met opstellingen van zuidgerichte zonnepanelen, zonne­ panelen op drie aanwezige waterbassins, een batterijopslag en inkoopstation, die alle onder het bestaande hoogspanningstracé komen te liggen.

3

bron:; OVSL

2. Huidige situatie Het plangebied meet circa 12,4 hectare en ligt tussen de N470 in het noorden en de Munnikenweg in het zuiden in, onder het tracé van een hoogspanningsleiding. Het plangebied is zeer lang van vorm en de gemiddelde breedte is circa 85 meter. De locatie vormt op dit moment enigszins een restgebied tussen twee werelden in: aan de noordzijde liggen de woonbuurten van de Zoetermeerse wijk Rokkeveen en bedrijventerrein Landsinghage, aan de zuidzijde ligt het uitgestrekte kassengebied Noordeinde bij Berkel en Rodenrijs. De lengterichting van het plangebied valt samen met de oorspronkelijke kavelrichting van de Noordpolder. Pal ten noorden van het plangebied ligt de N470, de provinciale weg tussen de A4 bij Delft en de A12 bij Zoetermeer, die zich tussen de woon- en glastuinbouwgebieden in de omgeving heen slingert. Pal ten zuiden ligt de Munnikenweg, een relatief nieuwe ontsluitingsweg, aangelegd toen de glastuinbouw in de Noordpolder oprukte. Het plangebied is omgeven door sloten en is in gebruik als gras- en weiland. Er bevindt zich een manege c.q. paardenhouderij en een aantal waterbassins. In het gebied staan in totaal 5 x 2 moderne pylonen van een 380 kV hoogspanningstracé (masttype Wintrack). 4

bro

O

Luchtfoto plangebied (rood omlijnd, buitengrens circa 12,4 ha bruto) Rokkeveen Scheglaan bestaande waterbassins N470 (Oostweg)

hoogspanningstracé

Munnikenweg

Groendalseweg Noordeindse

Brede Akkerpad manege

J. Poortmanweg

3. Landschappelijke analyse De ruimtelijke kenmerken van het plangebied zijn als volgt: 1.

2.

3.

4.

Het plangebied oogt als een brede open strook met grasland, tussen de N470 (Oostweg) en de kassen en bedrijven langs de Munnikenweg in; Langs beide wegen staat een enkele rij bomen aan de zijde van het plangebied, langs de Munnikenweg is die vrijwel aaneengesloten (iep), langs de N470 is er een onderbreking grofweg tussen de Scheglaan en het Brede Akkerpad in; De lange strook is in de oost-westrichting opgedeeld in vijf kleinere kavels tussen de dwarssloten in, die weer tussen de bermsloten van de N470 en de Munnikenweg in liggen; Met uitzondering van de manege, de waterbassins en de pylonen van de hoogspanningsleiding oogt het gebied vlak, open en vrij 'leeg'.

Samengevat gaat het om een relatief open, agrarisch restgebied, met een heldere landschappelijke structuur. Hierna worden de belangrijkste landschappelijke kenmerken van het plangebied kort toegelicht aan de hand van kaarten en foto's. Zij vormen de basis voor het landschappelijk inpassingsplan. 6

ht vanaf de Munnikenweg, kijkend naar het noordwesten, bron: OVSL

Wegenstructuur

De wegen vormen de belangrijkste structuurdragers

7

Ruimtelijke structuur

Langgerekte openheid van het plangebied

8

Waterstructuur, sloten en tochten

Lange tocht en sloot (resp. aan de noord- en zuidzijde) Dwarstochten delen de langgerekte ruimte op

9

Groenstructuren Bomenrijen langs de wegen Knotwilgen aan de noordoostelijke rand Erf manege

10

Bijzondere elementen

Pylonen van de hoogspanningsleiding Waterbassins

11

Woningen aan de Munnikenweg

Zicht op het plangebied

12

Opbouw plangebied

Totale landschapsstructuur plangebied

13

4. Uitgangspunten vanuit beleid Bij het opstellen van dit inpassingsplan zijn meerdere beleids­ documenten en adviezen meegenomen en zijn de adviezen van de zogenoemde 'omgevingstafel' en 'intaketafel' verwerkt. Per document is hieronder kort benoemd hoe de landschappelijke uitgangspunten c.q. randvoorwaarden daaruit zijn verwerkt: Omgevingstafel en intaketafel (gemeente): * Rekening houden met reflectie door langs de gehele zuidzijde en langs de doorzichten struweelbeplanting toe te passen; * Meervoudig ruimtegebruik door waterbassins te benutten; * Aanleggen natuurvriendelijke oevers (zie ook verderop); Handreiking ruimtelijke kwaliteit zonne-energie (provincie): * Helder definiëren van randen: eenduidige zuid- en noordrand; * Betere landschappelijke inpassing: versterken bestaande groen- en waterstructuren, vrijhouden doorzichten; * Helder afgebakende zonnevelden binnen het geheel (geen rafelranden of kleinere zonne-opvullingen van restruimtes. Beleidsregel natte ecologische zones (hoogheemraadschap): * Aanleggen natuurvriendelijke oevers (NVO's), (voorkeurs-) subtype flauw talud, rekening houdend met beheerszones. 14

Quickscan flora en fauna (Equipe adviseurs): * Versterken van lijnvormige beplantingsstructuren (o.a. ten behoeve van foerageer- en migratieroutes van vleermuizen en andere zoogdieren) door langs de gehele zuidzijde struweelbeplanting toe te voegen en natuurvriendelijke oevers aan te leggen en door (buiten het plangebied) de bomenrij en knotwilgenrij langs respectievelijk de N470 en het Brede Akkerpad aan te vullen, zodat daar doorlopende beplantingsstructuren ontstaan. Randvoorwaarden Tennet en Dunea: * Vrijwaringszones Tennet (rond pylonen) en Dunea (leiding) invullen met kruidenrijk grasland en struweel en met een NVO langs de gehele zonneweide, met in acht neming van de kritische afstanden en advieslijst voor beplantingen. Aanvullende randvoorwaarden gemeente Lansingerland: * Het historische lint van de Noordeindseweg (zie de Nota Cultuurhistorie Plus) wordt niet door het initiatief aangetast. De zijde van het plangebied die grenst aan deze weg wordt open gehouden en als kruidenrijk grasland ingericht; * De laanbeplantingen langs de Munnikenweg en de N470 blijven behouden; * Watercompensatie vindt plaats langs de bestaande watergangen, die zoveel mogelijk natuurlijke oevers krijgen. 15

Watersleutel Hoogheemraadschap Delfland: * De extra te realiseren waterberging van 1.162,1 m3 wordt gerealiseerd in de verbreding van de watergang tussen de zonneweide en de Munnikenweg en het creëren van een natuurvriendelijke oever langs de noordzijde van deze watergang.

Samenvattend zijn de uitgangspunten voor het landschappelijk inpassingsplan de volgende (verwerkt in het (schets-)ontwerp): * Creëren van eenduidige randen door de bestaande groen- en waterstructuren te versterken en nieuwe toe te voegen; * Vrijhouden van doorzichten (in de noord-zuidrichting); * Zoveel mogelijk beperken van het zicht op de zonnepanelen en de randvoorzieningen; * Mogelijkheden voor recreatief medegebruik onderzoeken. 16

boo bepla

oude

18

Referentiebeelden struweel kruidenrijk grasland

19

Referentiebeelden natuurlijke oevers kruidenrijk grasland begroeid hekwerk

20

westzijde zonneweide

Schets dwarsprofiel struweelbeplanting

—I | onderhoudspad? 21

|

circa 3,5 meter

|

onderhoudspad |

I

zonnepanelen

O

Schets dwarsprofiel brede kruidenrijke zone

westzijde

pyloon hoogspanningsleiding

"O ro CL

to "ūD O CU

"ūc o

II I 22

variabele breedte

I

I

zonnepanelen

T

Munnikenweg

Schets zuidrand zonneweide: natuurvriendelijke oever langs huidige watergangen

zuidzijde 23

|

circa 22 meter (inclusief toegangsweg en onderhoudspad)

|

noordzijde

Principeprofielen zuidrand zonneweide, profiel A (ter hoogte van Munnikenweg 4 t/m 8)

2.32 ii,n

27.50

25

Alle maten zijn in meters. Ze kunnen in werkelijkheid licht afwijken, onder meer door variatie in de huidige (bestaande) maaiveldhoogtes. De arceringen verbeelden de vrijwaringszone van de Dunea-waterleiding, die beperkingen oplegt voor toe te passen beplantingen.

Munnikenweg

Principeprofielen zuidrand zonneweide, profiel B (ter hoogte van Munnikenweg 9 t/m 22)

26

Munrikenw

Principeprofielen zuidrand zonneweide, profiel C (ter hoogte van Munnikenweg 24 t/m 26)

2.32 .1

27.50

27

Principe(dwars)profiel D (tegenover Munnikenweg 8 - 9)

Š. f 0.80

Ľ

V

1.91

^ f

S

I .,i#,ì,Lm^^'...ii..iLìi,V

itžľWWwp,-1

.* ^ i »r»

ì z 3.50-

-3.50

3.50 36.50

17.50 54.00

28

—

-1 n

-opstellinger

Principe(dwars)profiel E (tegenover Munnikenweg 14)

29

Principe(dwars)profiel F (tegenover Munnikenweg 20 - 22)

u u 30

7. Beplantingen Het plangebied voor deze zonneweide ligt op (grote) afstand van bestaande Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Toch kunnen, met name in de randen van de zonneweide beplantingen en voorzieningen toegepast worden die ondersteunend zijn aan de natuurwaarden binnen het plangebied en in de directe omgeving. Dit gegeven is in vier verschillende componenten uitgewerkt. Struweel en begroeide hekwerken Struweel bestaat in de basis uit een mengsel van diverse doorn­ struiken, die soms worden aangevuld met enkele boomvormers. In deze situatie wordt voorgesteld geen meidoorn toe te passen vanwege het voorkomen van bacterievuur. Sleedoorn, gelderse roos, hondsroos en wilde liguster zijn struikvormers die hier wel toegepast kunnen worden. Boomvormers kunnen slechts beperkt toegepast worden door de beperkingen van de in het gebied aanwezige leidingen. Op enkele plekken kan veldesdoorn of vlier toegepast worden. Deze worden wel om een aantal jaar teruggesnoeid, om de openheid (en laagte) te bewaren. Het streefbeeld is dat van een ruige, afwisselende groene rand met hier en daar hoogteverschillen. Op enkele plekken worden ook begroeide hekwerken toegepast (bij de randvoorzieningen). 31

Kruidenrijk grasland Voor de stroken en randen met kruidenrijk grasland zijn meerdere uitwerkingen mogelijk. In samenspraak met de omwonenden en met lokale natuurverenigingen zal een passende inrichting worden uitgewerkt en kunnen bijvoorbeeld keverbanken of insectenranden worden aangelegd. Door cyclisch maaibeheer toe te passen (zie verderop) ontstaat op termijn een zeer gevarieerd beeld, met lagere en hogere delen kruidenrijk grasland (tot ca. 1.20 meter). Natuurvriendelijke oevers Langs de zuidrand komt aan de zijde van de zonneweide een natuurvriendelijke oever. Door een flauw talud te creëren, ontstaat een natuurlijke gradiënt van hoog en droog naar laag en nat. In overleg met het Hoogheemraadschap Delfland moet de exacte inrichting van deze oever nog definitief worden uitgewerkt om ook de waterbergingsopgave hier ruimte te bieden. Het beeld dat hier zal ontstaan, is dat van een gevarieerde groene rand, met her en der opschot van riet en pioniersoorten die zich van nature vestigen op de overgang van land naar water. Ook het aanplanten van nieuwe passende beplanting (met name in de zogenoemde amfibische en terristische zones) behoort tot de mogelijkheden. Op enkele plekken kan onderzocht worden of in beperkte mate zogenoemde visbossen toegevoegd kunnen worden (afhankelijk van de breedtemaat van de watergangen). 32

-

Aanvullen bomenrij N470 en knotwilgen Brede Akkerpad Aan de noordzijde van de zonneweide is weinig ruimte voor inpassingsmaatregelen. In lijn met de quickscan voor flora en fauna wordt voorgesteld om in overleg met de wegbeheerders van de N470 en het Brede Akkerpad de aanwezige bomenrijen aan te vullen. Nu zitten daar nog meerdere onderbrekingen in. Aaneengesloten bomenrijen filteren het zicht op de zonneweide en zijn beter geschikt als vliegroute voor vleermuizen. Beplantings- en beheerplan Afhankelijk van de keuzes die in samenspraak met het hoogheemraadschap en lokale natuurverenigingen worden gemaakt, worden de definitieve samenstellingen van houtige gewassen en zaadmengels bepaald en wordt cyclisch (maai-) beheer in goede onderlinge afstemming vastgesteld. Een en ander moet bij de verdere uitwerking van dit inpassingsplan in een definitief beplantings- en beheerplan worden vastgelegd.

8. Overige aandachtspunten Behalve beplantingen kent een zonneweide ook andere elementen die invloed hebben op het beeld van een zonnepark. Met betrekking tot hekwerken wordt voorgesteld deze eenduidig en in een neutrale kleurstelling uit te voeren, passeerbaar voor kleine fauna (zoals hazen). Met betrekking tot de opstellingen van de panelen zelf worden zogenoemde zaagtandranden voorkomen. In het technische uitwerkingsplan van het zonnepark zal de exacte opstelling van randvoorzieningen worden uitgewerkt, zoals transformatoren en een inkoopstation. Voorgesteld is om deze voorzieningen in de lijn van het struweel aan de zuidzijde van de zonneweide op te nemen, parallel aan de nieuwe ontsluitingsweg van de zonneweide. Langs de noordzijde van de randvoorzieningen komen op plekken waar weinig ruimte is, begroeide hekwerken.

Colofon

Oog voor Schoonheid landschapsarchitectuur OVSL Wamberg 6 5258 SM Berlicum Projectnummer: Status: Datum:

2025-04 eindrapport, deze versie vervangt alle eerdere versies 2 juli 2025