[T25.05941] Dienstverleningsplan 2025 Accountant BDO (persoonsgegevens gezwart)

17 SEPTEMBER 2025

BDO Audit ft Assurance B.V., Weena 764, 3014 DA Rotterdam, www.bdo.nl

Aan: de Commissie Begeleiding Accountant Controle (BAC) van gemeente Lansingerland T.a.v. commissiegriffier Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS 17 september 2025

4

S k

Geachte leden van de Commissie Begeleiding Accountant Controle (BAC), In het kader van de aan ons verstrekte opdracht tot controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Lansingerland ontvangt u hierbij ons dienstverleningsplan. Met dit dienstverleningsplan informeren wij u over de wijze waarop wij de controle 2025 vormgegeven en u ondersteunen in de uitoefening van uw opdrachtgeversrol richting de accountant. Dit controleplan bevat de afspraken en verwachtingen ten aanzien van de controle. De afspraken zoals opgenomen in de overeenkomst, de aanbestedingsstukken, de overeengekomen algemene inkoopvoorwaarden en onze inschrijving blijven onverminderd van toepassing en hebben voorrang boven het dienstverleningsplan. De onderwerpen die in dit plan aan de orde komen maken onderdeel uit van onze overwegingen bij het bepalen van de aard, het tijdstip van de uitvoering en de diepgang van de controlewerkzaamheden die wij toepassen bij de uitvoering van de controle van de jaarrekening en andere controle-opdrachten. Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Met vriendelijke groet, BDO Audit Ŭ Assurance B.V. namens deze,

Partner

3

1 s ï

DIENSTVERLENINGSPLAN 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND

Inhoudsopgave

01

02

03

Ervaring afgelopen jaar

Top aandachtspunten voor 2025

Uw BDO-team

04

05

Planning en aanpak

Natuurlijke adviesfunctie

4

DIENSTVERLENINGSPLAN 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND

1. Ervaring afgelopen jaar

De jaarrekeningcontrole 2024 heeft in een plezierige en constructieve samenwerking plaatsgevonden. Die lijn zetten we door naar de jaarrekeningcontrole 2025. * De jaarrekeningcontrole 2024 heeft in een plezierige en constructieve samenwerking plaatsgevonden. ^ Over het algemeen was de oplevering tijdig en van voldoende kwaliteit, echter op enkele onderdelen was sprake van vertraging in de oplevering en/of was de kwaliteit van de oplevering onvoldoende. Daar was met name sprake van bij de reserves, voorzieningen en de SiSa-bijlage. ^ Voor komend jaar zijn werkafspraken gemaakt over de VIC-selecties om tot een efficiëntere samenwerking te komen. ^ Op ambtelijk niveau hebben we de jaarrekeningcontrole reeds geëvalueerd. Met elkaar is van gedachte gewisseld hoe en op welke elementen van de controle we nog kunnen verbeteren.

4=1

5

4=1

DIENSTVERLENINGSPLAN 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND

2. Top aandachtspunten voor 2025

Materiële processen Vanuit onze bevindingen vanuit de interim-controle 2024, maar zeker ook vanuit de door de gemeente Lansingerland gewenste doorontwikkeling van de interne beheersing, zullen wij tijdens de interim-controle 2025 specifiek aandacht hebben voor: * Toetsing en documentatie van de prestatielevering in de lijn (inkoopfacturen). ^ Inrichten van centrale beheersingsmaatregelen in de lijn m.b.t. naleving aanbestedingsrichtlijnen. ^ IT: » Het minimaliseren van gebruikers in de lijn met superuserrechten. » Opvolging van uitkomsten gap-analyse tussen BIO en NIS2. ^ (Verdere) beheersing van de fiscale processen. Verbijzonderde Interne Controle (VIC) In het kader van de doorontwikkeling van de VIC binnen de gemeente Lansingerland zien wij de volgende aandachtspunten: ^ Doorontwikkeling van de organisatie naar het (volledige) 3-lines of defense model. ^ Het concreet (en zichtbaar) vertalen van het (volledige) normenkader naar het toetsingskader. ^ Controle en documentatie van de ‘P-component’ binnen de VIC inkopen goederen en diensten.

Algemene aandachtspunten voor gemeenten Andere aandachtspunten voor de komende periode voor gemeenten zijn: ^ In algemene zin zullen we vaststellen of de nieuwste notities Overhead, Rente en Grondbeleid verwerkt zijn de gemeente verordeningen van Lansingerland; ^ Besluitvorming in het kader van de voorziening voor pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers is een aandachtspunt voor de komende jaren. Vooralsnog is het wachten op de onderzoeken vanuit het Ministerie, IPO en de VNG. ^ Frauderisicobeheersing inclusief actualisatie van frauderisicoanalyse en frauderesponsplan. ^ Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van ^ naar 2%. Fouten en onzekerheden moeten bij elkaar opgeteld (gaan) worden. Risico op een niet-goedkeurende controleverklaring neemt toe, met name door onzekerheden binnen het sociaal domein. Op basis van gesprekken met de ambtelijke organisatie en eerste observaties constateren wij dat de gemeente Lansingerland op een aantal van de bovenstaande aandachtspunten reeds acties heeft uitgevoerd danwel gepland. In onze boardletter 2025 zullen wij hierop expliciet evalueren.

‘Heeft u als BAC nog aandachtspunten?’

6

DIENSTVERLENINGSPLAN 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND

4

3. Uw BDO-team

PARTNER

SENIOR MANAGER

JUNIOR MANAGER

Eindverantwoordelijk voor de controle en aanspreekpunt voor de raad (BAC) en griffie.

Verantwoordelijk voor het controleteam, 1e aanspreekpunt college, directie en concerncontroller.

Aanspreekpunt voor de organisatie, operationele aansturing team.

7

4 š k

DIENSTVERLENINGSPLAN 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND

4. Planning en aanpak

Contactmomenten Commissie Begeleiding Accountantscontrole (BAC) gemeente Lansingerland en BDO in het kader van de jaarrekeningcontrole * Presentatie dienstverleningsplan 2025 (september 2025) ^ Toelichting boardletter 2025 (november 2025) ^ Toelichting accountantsverslag (juni 2026) Controleaanpak en risico’s op hoofdlijnen Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals inkopen van goederen en diensten, subsidieverstrekkingen, inkomensoverdrachten, etc. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Wij onderkennen de volgende potentiële risico’s waaraan wij extra aandacht zullen geven: ^ Het risico van management override of internal controls; dit is het ook op grond van de controlestandaarden te onderkennen risico dat het management buiten de getroffen interne beheersingsmaatregelen om invloed zou kunnen of willen uitoefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten; ^ Onjuiste waardering bouwgronden in exploitatie (materiële post met verschillende schattingselementen). ^ De gevolgen van ongeautoriseerde handelingen in de IT-systemen (door eindgebruikers met superuser rechten in de lijn).

Controleverklaring en accountantsverslag Juni 2026

Dienstverleningplan September 2025

Jaarrekeningcontrole

Update risico inventarisatie

Maart tot en met mei 2026

Boardletter

Controledossier actualiseren

november 2025

Interim-controle September 2025

Materialiteit ^ Op basis van de begroting 2025 zal de materialiteit voor de jaarrekeningcontrole 2025 circa EUR 4,5 miljoen bedragen (fouten en onzekerheden worden bij elkaar opgeteld). ^ De rapporteringstolerantie 2025 voor fouten en onzekerheden bedraagt EUR 200.000.

8

DIENSTVERLENINGSPLAN 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND

5. Natuurlijke adviesfunctie

Rapportages Naar aanleiding van onze controle brengen wij een boardletter en een accountantsverslag uit. Deze rapportages kenmerken zich door een heldere structuur, leesbaarheid, duidelijke taal en voor de belangrijkste bevindingen, visuele ondersteuning. Wij scheiden hoofdzaken van bijzaken en wij leggen de focus op de relevante structurele zaken en minder op de incidentele, minder belangrijke zaken. Afspraken in aanbestedingstraject * Reflectie op de begroting. ^ Aanwezig in overige vergaderingen Commissie Begeleiding Accountantscontrole (BAC) t.b.v. invulling natuurlijke adviesfunctie naar behoefte of noodzaak. ^ Jaarlijkse workshop voor kennisdeling aan Commissie Begeleiding Accountantscontrole (BAC): » Fraude(risico’s). » Het proces van begroten en verantwoorden. » Hoe lees ik een jaarrekening? » Etc. ^ Overleg met commissiegriffier over advies- of opleidingsbehoefte, controleproces, etc.

4=1

9

4=1

DIENSTVERLENINGSPLAN 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND

Bijlagen

01

02

03

Uw primaire opdracht

Belangrijkste elementen normenkader

Verantwoordelijkheden van het college en de gemeenteraad

04 Verantwoordelijkheden BDO

1 s ï

B1. Uw primaire opdracht Gemeente Lansingerland

Uw primaire opdracht Als accountant onderzoeken wij of de jaarrekening het door de wet vereiste inzicht geeft. De uitslag van ons onderzoek geven wij weer in een controleverklaring over de getrouwheid van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van de activa en passiva op 31 december 2025 in overeenstemming met het BBV. Daarin is begrepen de rechtmatigheidsverantwoording, waarin het college rapporteert over de rechtmatige totstandkoming van de in de jaarrekening (inclusief SiSa-bijlage) opgenomen lasten, baten en balansmutaties. Daarnaast geven wij in de uitslag van ons onderzoek weer dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 van de Financiële-verhoudingswet rechtmatig tot stand zijn gekomen zoals opgenomen in de jaarrekening. Onderzoeksvragen Voldoet de jaarrekening aan de in de wet gestelde eisen? * Geeft de jaarrekening een getrouw beeld (in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten en Wet normering topinkomens)? * Is het jaarverslag verenigbaarheid met de jaarrekening? *

Frauderisico’s Wij beoordelen in hoeverre sprake is van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg zijn van fraude. Tijdens de controle zullen wij inzicht verkrijgen in de gemeente en haar omgeving, de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het college van burgemeester en wethouders inspeelt op frauderisico’s en het interne

beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de gemeenteraad toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten daarvan. De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden rapporteren wij in onze controleverklaring. Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie In de jaarstukken neemt het college van burgemeester en wethouders een beoordeling op van de mogelijkheden van de gemeente om de risico’s vanuit de normale bedrijfsvoering financieel op te vangen en de bedrijfsvoering zonder tussenkomst van de provinciale toezichthouder voort te zetten. Het is onze verantwoordelijkheid om vast stellen of sprake is informatie die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgermeester en wethouders.

4

B2. Belangrijkste elementen normenkader Gemeente Lansingerland

Externe wet ft regelgeving Besluit begroting en verantwoording; * Wet financiering decentrale overheden en de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden; ^ Regeling schatkistbankieren decentrale overheden; ^ Wet Markt en Overheid ^ Fiscale wetgeving; ^ Aanbestedingswet; ^ Etc. *

Interne regelgeving ^ Financiële verordening gemeente Lansingerland; ^ Mandaatregeling Lansingerland; ^ Nota Activabeleid; ^ Nota reserves en voorzieningen 2020; ^ Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen; ^ Budgethoudersregeling; ^ Toetsingskader investeringen uit Enecogelden; ^ Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen; ^ Delegatiebesluit gemeente Lansingerland; ^ Nota grondbeleid; ^ Kaderbrief grondprijzen; ^ Algemene subsidie verordening Lansingerland; ^ Beleidsregels Sociaal Domein gemeente Lansingerland; ^ Etc.

1 s ï

B3. Verantwoordelijkheden van het college en de gemeenteraad Gemeente Lansingerland

Het college is verantwoordelijk voor: het opmaken van de jaarrekening die het vermogen en het resultaat getrouw dient weer te geven in overeenstemming met het BBV. Daarin is begrepen de rechtmatigheidsverantwoording, waarin het college rapporteert over de rechtmatige totstandkoming van de in de jaarrekening (inclusief SiSa bijlage) opgenomen lasten, baten en balansmutaties. * een zodanige interne beheersing als u noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten. * het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag en de overige gegevens in overeenstemming met het BBV. Bij het opmaken van de jaarstukken moet het college de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de organisatie in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het college moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de financiële risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. *

en verder voor het aan ons: * toegang verschaffen tot alle informatie die naar onze mening relevant is voor het opmaken van de jaarrekening, zoals de vastleggingen, documentatie en andere aangelegenheden; ^ verstrekken van aanvullende informatie die wij vragen voor het doel van de controle;

^ onbeperkt toegang verlenen tot personen binnen de organisatie noodzakelijk voor het verkrijgen van controle-informatie; ^ verstrekken van informatie met betrekking tot alle aantijgingen van fraude of van vermoede fraude die op de financiële overzichten van invloed zijn en waarvan het kennis heeft verkregen via werknemers, voormalige werknemers, analisten, regelgevers of toezichthouders of via anderen. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor: ^ het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeente.

1 s ï

B4. Verantwoordelijkheden BDO Gemeente Lansingerland

Verantwoordelijkheid van de accountant voor de controle van de jaarrekening Wij verrichten onze controle in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het door u nog vast te stellen protocol accountantscontrole 2025, de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2025 en het Controleprotocol WNT 2025. Onafhankelijkheid Op grond van Nederlands wet- en regelgeving, waaronder de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) en de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze 'assurancecliënten’. Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme Volgens de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) dienen wij cliëntonderzoek te verrichten. Verder zijn wij op grond van de Wwft verplicht een verrichte of voorgenomen ongebruikelijke transactie van of ten behoeve van een cliënt te melden aan de Financial Intelligence Unit Nederland te Zoetermeer.

Nadere voorschriften NOCLAR Voor ons gelden de Nadere voorschriften NOCLAR (NOn-Compliance with Laws And Regulations), hierna NV NOCLAR. Hierin staat hoe wij moeten handelen ingeval van niet-naleving van wet- en regelgeving. In voorkomend geval moeten wij mogelijk een relevante niet-naleving onmiddellijk melden aan een bevoegde instantie. Meldplicht op grond van artikel 26 Wta Indien sprake is van een redelijk vermoeden van fraude van materieel belang handelen wij in overeenstemming met artikel 26 lid 2 Wta.