[T25.05850] Samenvatting zorgrisicoprofiel GHOR - Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

SAMENVATTING ZORGRISICOPROFIEL GHOR- VEILIGHEIDSREGIO ROTTERDAM-RIJNMOND In een veranderende wereld met een zorglandschap dat net zo hard mee verandert als de wereld eromheen, is het van belang om samen met de zorgpartners te anticiperen op trends en ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de werking van de zorgketen. Samenwerking tussen en met de ketenpartners is hierbij dan ook van groot belang. Niet alleen op het gebied van crisis- en incidentbestrijding, maar ook op het gebied van voorbereiding op crises en incidenten en het verhogen van de weerbaarheid van de zorg. De afhankelijkheid van systemen en samenwerkende partijen is de afgelopen járen toegenomen. Deze veranderingen vragen om een aanpassing van de risicoanalyses aan de huidige realiteit en een verdere doordenking van wat de invloed van de nieuwe en oude risico’s kunnen zijn op de continuïteit van de zorg.

m INLEIDING

UAARON?

Het opstellen van het zorgrisicoprofiel is onderdeel van de contourennota Wet Veiligheidsregio. Het ZRP is bedoeld om de zorgpartners, publieke partners en veiligheidspartners te helpen bij het voorbereiden op en het omgaan met incidenten en crises. Vaak bereiden zorgpartners zich hier individueel op voor waardoor een incident of crisis bij een instelling neveneffecten kan hebben op de rest van de zorgketen. Het zorgrisicoprofiel bevordert een gezamenlijke focus binnen de geneeskundige keten en draagt er aan bij dat zorgpartners (samen) voorbereid zijn om tijdens incidenten, rampen en crises zo goed mogelijk de benodigde zorg te kunnen verlenen.

In het Zorgrisicoprofiel (ZRP) worden aan de hand van verschillende thema’s de risico’s en de gevolgen voor de gezondheidszorg in de regio Rotterdam-Rijnmond inzichtelijk gemaakt. Het geeft inzicht in de mogelijke gevolgen voor de continuïteit van zorg op het niveau van de individuele instelling, doelgroep en de keten. Om een koppeling te maken met het Regionaal Risicoprofiel zijn de verschillende thema’s op eenzelfde manier opgesteld en weergegeven binnen het ZRP. Voor het creëren van een zo compleet en volledig mogelijk risicobeeld zijn de verschillende knelpunten geïdentificeerd en getoetst aan de basisvereiste van crisismanagement en de zeven disbalansen van de zorg. Dit is vanuit de GHOR samen opgepakt met de partners binnen het zorgdomein, publieke domein, het veiligheidsdomein en het Pandemic and Disaster Preparedness Center (PDPC). Het ZRP geeft regionaal richting aan het bepalen van de prioriteiten en het opstellen van de beheersmaatregelen. Het ZRP is een dynamisch en levend document dat regelmatig zal worden geactualiseerd en uitgebreid met nieuwe thema's.

l

Voor meer themagerichte informatie zie het document zorgrisicoprofiel GHOR- Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.

Samen met de keten/zorgpartners zijn de verschillende crisis- en incidenttypen in kaart gebracht, waarbij de eerste vijf risicothema’s tijdens verschillende themasessies door de thematische werkgroepen zijn uitgewerkt. Aan de hand van deze sessies zijn er verschillende scenario’s uitgelopen om de risico’s in kaart te brengen. De eerste concepten van het ZRP zijn bij de keten/zorgpartners voorgelegd voor feedback. Deze feedback is meegenomen in de uiteindelijke versie die ter vaststelling wordt aangeboden bij het bestuur van de VRR.

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Acute en niet acute zorg zijn onderhevig aan verschillende trends en ontwikkelingen die een uitwerking hebben op de capaciteit en kwaliteit van de te leveren zorg. Onderstaande trends en ontwikkelingen zijn in het ZRP opgenomen vanwege de impact die zij hebben op het zorgproces: * Technologische ontwikkeling « Klimaatverandering « Vergrijzing en extramuralisatie * Ontwikkelingen zorglandschap * Maatschappelijke ontwikkelingen

EERSTE 5 THEMA'S Extreme weersomstandigheden:

EIND BESCHOUWING

Storm en windhozen. Extreme neerslag. Koudegolf, sneeuw en ijzel.

1- Steeds meer zorgbehoevenden zijn afhankelijk van technologische ontwikkelingen. Daarbij kan onder andere gedacht worden aan thuismonitoring, persoonsalarmering, elektronische fysieke zorg en gebruik van medisch apparatuur voor onder andere medische behandeling in de 'thuissituatie'. Bij een incident of crisis zorgt dit voor extra uitdaging, zowel intra- als extramuraal. 2- Door vergrijzing en de verandering van zorgstaat naar participatiesamenleving vindt er steeds meer een concentratie plaats van verminderd en niet zelfredzame mensen buiten een zorginstelling. Daarnaast verplaatst (complexe) zorg (cognitief psychisch of lichamelijk) zich, door (toename van) de technologische mogelijkheden van een intramurale naar een extramurale setting. Dit betekent ook dat de zorg in de thuissituatie complexer wordt en er een verschuiving plaats vindt van zorgverlening in een intramurale setting naar een zorgverlening in een extramurale setting. Verwachting is dat hierdoor regulier een complexere zorgvraag richting de 1 e lijn en de ambulancedienst komt. In geval van een grootschalig incident of crisis geeft dit ook extra uitdagingen voor de zorgverleners, de hulpdiensten en gemeenten. Om die verplaatsing van zorg mogelijk te maken valt men steeds meer terug op de beschikbare technologische middelen. Verstoring of uitval van deze middelen heeft (een steeds grotere) impact.

Het anticiperen op de risico's daarvan is essentieel om de continuïteit van de zorg te kunnen waarborgen en de zelfredzaamheid in stand te houden. 3- Door sluiting van afdelingen en locaties en concentratie van zorg op bepaalde locaties (om onder andere de krapte op de arbeidsmarkt en de groeiende zorgvraag het hoofd te bieden), komt druk te staan op de weerbaarheid en veerkracht in het zorgsysteem om piekbelasting aan te kunnen. Weerbaarheid van en veerkracht in mensen, middelen en methoden is nodig om adequaat te kunnen reageren op een ramp of crisis. Die veerkracht staat onder druk door de ontwikkelingen in het zorglandschap, zoals krapte op de arbeidsmarkt en de noodzaak tot kostenbeheersing. Het ontbreken van criteria vanuit het Rijk waaraan zorginstellingen moeten voldoen en de daarbij behorende benodigde financiële middelen werken belemmerend op het behouden van de benodigde veerkracht van de individuele instelling en de keten. Nauwe samenwerking tussen de diverse zorginstellingen onderling en met externe partners zoals gemeenten en de Veiligheidsregio is noodzakelijk om de negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken. 4- Over het algemeen kan gesteld worden dat instellingen zijn voorbereid op de bekende kleinschalige korter durende incidenten.

Als het gaat om de wat meer omvangrijke incidenten en incidenten met een grotere impact op de zorgcontinuïteit en bedrijfsvoering is de mate van preparatie per instelling verschillend. Over het algemeen treden er al snel knelpunten op in o.a. personeel, logistiek en informatiemanagement. Mogelijkheden zijn begrensd en door o.a. de trends en ontwikkelingen binnen de zorg zullen de mogelijkheden afnemen. Denk daarbij onder andere aan de technologische ontwikkelingen. Zij kunnen helpend zijn, maar verhogen door de toenemende afhankelijkheid tegelijkertijd de kwetsbaarheid van de zorg bij incidenten. 5- De beschreven trends en de ontwikkelingen vragen om (toenemende) aandacht voor risico's die hieruit (kunnen) voortkomen. Een aantal van deze risico's lijken nog ver weg, maar op de juiste wijze hierop anticiperen vraagt van de maatschappij in een aantal gevallen ook tijd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan infrastructurele en bouwkundige maatregelen die getroffen moeten worden om het veranderende klimaat het hoofd te bieden.

ì

GHOR

ROTTERDAM - RIJNMOND

METHODOLOGIE

ANAL/SE Binnen de verschillende risicothema’s zijn er een aantal overkoepelende knelpunten naar voren gekomen: » De veerkracht van de zorg. » Weerbaarheid van de zorg. « De beperkingen van de zorg in tijden van een (langdurig) incident of crisis. « Het vinden van elkaar voor en tijdens een incident of crisis. De verschillende keten/zorgpartners weten soms niet wie waar verantwoordelijk voor is. Dit kan tijdens een incident/crisis zorgen voor verwarring.

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Q f'"

Brand, rook of toxische wolk i.r.t. niet of verminderd zelfredzame personen: Grote brand in gebouwen met niet of verminderd zelfredzame personen. Rook of toxische wolk die instelling/gebied bedreigd.

Verstoring telecommunicatie, ICT (internet) en cybercriminaliteit: Aanbevelingen opstellen met zorg- en ketenpartners Vervolgthema’s uitwerken. Samenvoegen zorgrisicoprofielen VRR, VRZHZ, VRZ tot in zorgrisicoprofiel voor de ROAZ regio ZuidwestNederland.

Telecommunicatie Internet Digitale informatievoorziening Cybercriminaliteit.

Uitval elektriciteitsvoorziening (langdurig).

Het zorgrisicoprofiel biedt inzichten in de risico's voor de zorgketen. Dit inzicht kan helpen om de verschillende bestuurlijke dilemma's tijdens een incident/crisis af te wegen om de continuïteit van zowel de eigen organisatie als de zorgketen te kunnen waarborgen.

Tl

Uitbraak infectieziekten humaan: Pandemisch. (Onbekende) ziekteverwekker in de voedselketen. Grootschalige uitbraak van vaccineerbare ziekten. Grootschalige uitbraak zoönose