CConstaterende datLansingerland
Koppel je AI →
Document · PDF

[T25.04174] Startnotitie van zes opgavegerichte omgevingsprogramma's

Beeldvorming 18 november 2026, gemeente LansingerlandBij agendapunt: 20:00-22:00 uur-Proces basisomgevingsprogramma's-CIE Ruimte7.450 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

www.lansingerland.nl Startnotitie Omgevingsprogramma’s - Kwaliteit van de leefomgeving - Wonen - Economie - Horti Science - Energietransitie en circulaire economie - Mobiliteit. Auteurs: de Projectgroep omgevingsprogramma’s en team RES Afdeling: Ruimtelijke Economische Strategie Versienummer: 0.3 Datum: 17 juni 2025 Corsanummer: T25.04174 T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 1 Inhoud 1 Inleiding 2 1.1 Startnotitie 2 1.2 Aanleiding en doelstelling 2 1.3 Totstandkoming omgevingsprogramma’s 3 1.4 Stapsgewijze aanpak 3 1.5 Leeswijzer 3 De kaders 4 2 Ambities en reikwijdte 4 2.1 Scope en reikwijdte omgevingsprogramma’s 4 2.2 Reikwijdte Doelen en ambities - omgevingsvisie 4 2.3 Relatie met bestaande beleidsdocumenten 4 2.4 Relatie met rijks/provinciaal/regionaal beleid 5 De uitwerking 6 3 Werkwijzen overkoepelende uitwerking 6 3.1 Werkwijze voor monitoring en evaluatie 6 3.2 Werkwijze met beleidsregels 6 3.3 Modulaire opbouw 6 3.4 Relatie gebiedsopgaven (gebiedsprogramma’s) 7 3.5 Werkwijze afweging milieueffecten 7 3.6 Participatie en communicatie 7 4 Proces en planning 9 4.1 Proces opstellen omgevingsprogramma 9 5 Organisatie 10 5.1 Aansturing 10 5.2 Programmateam 10 6 Kosten/budgetvoorstel 11 7 Kansen/bedreigingen/Risico’s 11 Bijlagen 12 Bijlage I: Participatie 12 Bijlage II: Ruimtelijke onderwerpen en verdeling naar omgevingsprogramma’s 14 Bijlage III:

Vigerende (beleids)documenten en verdeling naar omgevingsprogramma’s 18 Bijlage IV: Format/leidraad omgevingsprogramma basisversie 20 T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 2 1 Inleiding 1.1 Startnotitie Voor u ligt de integrale startnotitie voor de zes omgevingsprogramma’s van Lansingerland, te weten: 1. Kwaliteit van de leefomgeving 2. Wonen 3. Economie 4. Horti Science 5. Energietransitie en circulaire economie 6. Mobiliteit. Deze startnotitie bevat het inhoudelijke en procesmatige kader voor het opstellen van de afzonderlijke omgevingsprogramma ’s. De omgevingsprogramma’s worden opgesteld in het verlengde van de Omgevingsvisie 2.0. 1.2 Aanleiding en doelstelling Op 1 januari 2024 trad de Omgevingswet (Ow) in werking. De bedoeling van deze wet is dat er een samenhangende manier van werken ontstaat die recht doet aan de beleidscyclus en zoveel mogelijk op uitvoering is gericht. Ter voorbereiding hierop heeft de gemeenteraad op 21 december 2023 1 uitgangspunten vastgesteld voor de Omgevingsvisie 2.0 en besloten om met zogenaamde vrijwillige omgevingsprogramma’s te gaan werken. De omgevingsvisie richt zich op de “wat -vraag”, de omgevingsprogramma’s op de “hoe-vraag”. Inmiddels is de Omgevingsvisie 2.0 in routing voor vaststelling.

In de omgevingsprogramma ’s worden de doelen en ambities uit de omgevingsvisie uitgewerkt en worden maatregelen opgenomen om die doelen te bereiken (artikel 3.5 Ow 2). Zij vormen daarmee een belangrijke schakel tussen de omgevingsvisie en het omgevingsplan en zijn daarmee uitvoeringsgericht. Gezien de opgavegerichte manier van werken heeft de gemeenteraad besloten om hierbij aan te sluiten en met opgavegerichte omgevingsprogramma’s te gaan werken. Onder maatregelen worden alle denkbare acties verstaan die een bijdrage (kunnen) leveren om de doelen te bereiken, zoals:  Inzet communicatie- of informatie instrumenten/voorlichting  Inzet financiºle instrumenten, bijvoorbeeld beschikbaar stellen subsidie  Het stellen van normen die opgenomen kunnen worden in een omgevingsplan  Het maken van afspraken met organisaties (convenanten/akkoorden/samenwerkings- afspraken)  Feitelijke/fysieke maatregelen, zoals: o Inrichting openbare ruimte o Gladheidbestrijding o Plaatsing trafohuisjes voor energietransitie  Projecten, bijvoorbeeld woningbouw/gebiedsontwikkelingen. 1 https://lansingerland.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/a08ea9f1-75b7-4065-a280-24ef3a727419 2 Een programma bevat, mede voor de uitoefening van de taken en bevoegdheden, bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, voor een of meer onderdelen van de fysieke leefomgeving: a.

een uitwerking van het te voeren beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud daarvan, b. maatregelen om aan een of meer omgevingswaarden te voldoen of een of meer andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving te bereiken. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 3 1.3 Totstandkoming omgevingsprogramma’s Vanaf het raadsbesluit (dec. 2023) is gestart met de voorbereidende werkzaamheden om tot een aanpak voor de omgevingsprogramma’s te komen. Onder leiding van een projectgroep die ook de omgevingsvisie onder haar hoede had, zijn binnen de gemeente op alle niveaus mensen (van raad, college, DT, MT-’s tot de cluster adviseurs) aangehaakt, geconsulteerd en geïnformeerd. Op hoofdlijnen zijn de bevindingen meegenomen in deze startnotitie. 1.4 Stapsgewijze aanpak De basis voor de omgevingsprogramma’s zijn de ambities en doelen uit Omgevingsvisie 2.0. Deze zal naar verwachting op 17 juli a.s. worden vastgesteld. De eerste stap in het opstellen va n de omgevingsprogramma’s is het “vullen” van deze ambities en doelen met de maatregelen uit de bestaande en geldende (beleids)documenten. Daarbij wordt bekeken of op basis van de omgevingsvisie er al een prioritering in ambities en doelen kan worden gemaakt. Hiermee maken we “schoon schip” en kunnen de bestaande (beleids)documenten het traject ingaan om ingetrokken te worden.

Dit noemen we de basisversie. Deze basis omgevingsprogramma’s worden door het huidige college vastgesteld. Afhankelijk van het omgevingsprogramma en de bestuurlijke wensen kan deze basisversie al verrijkt zijn met aanvullende maatregelen die nodig zijn om de ambities en doelen te halen. Is dit niet het geval, dan is het uiteraard aan het volgende college dit te doen. 1.5 Leeswijzer De startnotitie is opgebouwd in twee delen; de kaders (hoofdstuk 2) en de uitwerking (hoofdstuk 3 tot en met 7). De volgende vragen worden hierin beantwoord:  Hoofdstuk 2: wat is de inhoudelijke reikwijdte van de omgevingsprogramma’s?  Hoofdstuk 3: wat is het proces voor het opstellen van het omgevingsprogramma?  Hoofdstuk 4: wat is er al bekend over het participatieproces?  Hoofdstuk 5: hoe ziet de projectorganisatie er uit?  Hoofdstuk 6: wat zijn de kosten voor het opstellen van de omgevingsprogramma’s?  Hoofdstuk 7: welke kansen en bedreigingen zijn er te voorzien in het opstelproces? T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 4 De kaders 2 Ambities en reikwijdte In dit hoofdstuk leest u wat de reikwijdte van de omgevingsprogramma’s is en hoe ze zich op tot elkaar verhouden. 2.1 Scope en reikwijdte omgevingsprogramma’s Het is belangrijk om vooraf de scope en reikwijdte van de omgevingsprogramma’s te bepalen.

Dit is gebeurd aan de hand van (ruimtelijke) onderwerpen, waarbij het volgende onderscheid is gemaakt: 1. Primaire onderwerpen: Dit zijn de onderwerpen die “primair” toebehoren aan een omgevingsprogramma. Hiermee wordt het desbetreffende omgevingsprogramma afgebakend. 2. Secundaire onderwerpen: dit zijn onderwerpen die primair tot andere omgevingsprogramma’s behoren, maar wel raakvlakken heeft. Op die onderwerpen wordt input geleverd . Hiermee wordt de samenhang tussen de omgevingsprogramma’s vormgegeven en geborgd. In Bijlage II is een afdruk opgenomen van de onderverdeling van alle ruimtelijke onderwerpen. 2.2 Reikwijdte Doelen en ambities - omgevingsvisie De doelen en ambities die in de Omgevingsvisie 2.0 zijn opgenomen, vormen na de vaststelling door de gemeenteraad het vertrekpunt voor elk omgevingsprogramma. Het betreft de doelen en ambities die zijn benoemd in de hoofdstukken ‘De koers van Lansingerland’ en de ‘Gebiedsgerichte uitwerking’. De doelen en ambities worden in een omgevingsprogramma op onderwerpniveau verder uitgewerkt in maatregelen. Hierbij wordt rekening gehouden met Rijks- en provinciaal beleid en worden de algemene regels van het Rijk en de provincie in acht genomen. 2.3 Relatie met bestaande beleidsdocumenten De omgevingsprogramma’s vervangen op termijn de vigerende sectorale beleidsdocumenten.

Dit betekent dat na vaststelling van het/de omgevingsprogramma(’s) deze (beleids)documenten worden ingetrokken. Het bestuursorgaan dat het beleids(document) heeft vastgesteld – in voorkomend geval de gemeenteraad – zal dit beleids(document) ook met een besluit moeten intrekken. Het hoeft hier overigens niet enkel over beleidsdocumenten te gaan, het kan ook zijn dat andersoortige documenten worden geïntegreerd, of in lijn moeten worden gebracht met het omgevingsprogramma. Er wordt onderscheid gemaakt in 3 typen (beleids)documenten:  Beleidsdocumenten die primair vallen onder dit omgevingsprogramma;  Beleidsdocumenten die deels onder dit omgevingsprogramma vallen;  Beleidsdocumenten die worden geraadpleegd. Primair onder dit omgevingsprogramma Dit wil zeggen dat de desbetreffende documenten in het geheel in het omgevingsprogramma worden opgenomen/ geïntegreerd. Beleidsdocumenten die deels onder dit omgevingsprogramma vallen Deze documenten hebben een directe relatie met het omgevingsprogramma, bijvoorbeeld omdat er enkele relevante uitspraken of maatregelen in staan. De relevante onderdelen worden dan opgenomen in het desbetreffende omgevingsprogramma. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 5 Beleidsdocumenten die worden geraadpleegd.

Deze documenten hebben een mogelijke relatie met het desbetreffende omgevingsprogramma, bijvoorbeeld omdat er relevante richtlijnen in staan, of zaken die van invloed kunnen zijn. Dit betreffen documenten die moeten worden geraadpleegd bij het opstellen van het omgevingsprogramma, maar die niet worden opgenomen of worden geïntegreerd. In bijlage III is het totaaloverzicht opgenomen van de verdeling van de beleidsdocumenten. 2.4 Relatie met rijks/provinciaal/regionaal beleid De omgevingsprogramma’s worden mede gevoed door het Rijks- en provinciaal beleid. We hebben te maken met veel wet- en regelgeving vanuit het Rijk, die van invloed zijn op de gemeentelijke praktijk en doorwerken vanuit de ‘Algemene Maatregelen van Bestuur’(AMvB’s), zoals het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Vanuit de provincie zijn er ook instructieregels waar we rekening moeten houden. Hieronder zijn enkele thematische voorbeelden van doorwerking beschreven. Op het gebied van de energietransitie is er een sterke relatie met het Ri jks- en provinciaal beleid. Hierbij gaat het om vertaling van de landelijke ambities uit het Klimaatakkoor d en richtlijnen voor het gemeentelijk beleid. Qua onderwerpen gaat het om wind- en zonne-energie op land, energiearmoede en de aardgasvrije gebouwde omgeving.

Verder is het regionale beleid in onze regio uitermate van belang, met name de Regionale Energiestrategie 1.0 van de RES-regio Rotterdam – Den Haag en de bedrijventerreinenstrategie van MRDH als het gaat om de relatie met smart energy hubs en logistieke laadstations. Conform het Klimaatakkoord dient ook de mobiliteitssector tot CO 2-reductie te komen. In verband met het Europese en nationale beleid om te komen tot emissieloos vervoer in 2050 wordt een belangrijke inzet van gemeenten en bedrijven verwacht om de huidige vervoerswijzen te elektrificeren. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 6 De uitwerking 3 Werkwijzen overkoepelende uitwerking Bij het uitwerken van de omgevingsprogramma’s is er een aantal werkwijzen die overkoepelend zijn of in een apart spoor verder worden uitgewerkt. 3.1 Werkwijze voor monitoring en evaluatie De doelen en ambities uit de OV 2.0 worden uitgewerkt in maatregelen in de omgevingsprogramma’s. Het is van belang om te monitoren en te evalueren zodat we kunnen bepalen of we op koers liggen om de gestelde doelen te halen. Dit kan ertoe leiden dat we bijvoorbeeld extra maatregelen moeten inzetten, of onze doelen/ambities moeten bijstellen. Op deze manier maken we de beleidscyclus rond.

Werkwijze De werkwijze voor monitoring en evaluatie van ambities en doelen in de OV 2.0 en beleidsuitspraken in het omgevingsprogramma moet nog worden uitgewerkt. Dit zal in een aparte werkgroep worden vormgegeven. Bij het opstellen van het omgevingsprogramma zal de link worden gelegd. In het verlengde daarvan zal monitoring en evaluatie verder worden ingeregeld. Op hoofdlijnen zal de aanpak er naar verwachting als volgt uit gaan zien: Aan de hand van doelen en ambities uit de OV 2.0 en op basis van de Leefomgevingsfoto 2.0 worden maatregelen bij de omgevingsprogramma’s geformuleerd. Bij de maatregelen worden direct indicatoren en te hanteren bronnen geformuleerd. Bij het bepalen van de indicatoren wordt aansluiting gezocht bij de P&C-cyclus. Maatregelen kunnen vervolgens worden gemonitord aan de hand van de P&C cyclus, dus jaarlijks. De doelen in de omgevingsvisie (dus ook de maatregelen die de gemeente in het verlengde heeft getroffen) worden 4-jaarlijks geºvalueerd. 3.2 Werkwijze met beleidsregels Beleidsregels worden vaak genoemd in relatie tot omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. Om die reden is hier een verduidelijking voor de werkwijze met beleidsregels opgenomen. Burgemeester en wethouders kunnen beleidsregels vaststellen.

Beleidsregels zijn gebaseerd op de Algemene wet bestuursrecht en kunnen gaan over de:  Afweging van belangen  Vaststelling van feiten  Uitleg van wettelijke voorschriften. Wat dit laatste betreft: ter invulling van een open norm in het omgevingsplan. Voorbeelden van beleidsregels zijn parkeernormen en de welstandsnota (gemeenteraad bevoegd). Aan beleidsregels worden specifieke eisen gesteld bijvoorbeeld over de wijze van bekendmaking (dit gebeurt niet in het DSO). Werkwijze Gelet hierop is het uitgangspunt om deze niet in een omgevingsprogramma op te nemen. Wel kunnen in een omgevingsprogramma uitgangspunten voor beleidsregels worden opgenomen, of kan een project worden geformuleerd ten behoeve van het opstellen van beleidsregels. 3.3 Modulaire opbouw Onder de omgevingsprogramma’s vallen meerdere onderwerpen. Het kan voorkomen dat er met spoed beleid en- of maatregelen nodig zijn voor een of meerdere onderwerpen, terwijl het omgevingsprogramma nog niet gereed en vastgesteld is. Tegelijkertijd kan het ook zijn dat er T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 7 voor bepaalde onderwerpen meer tijd nodig is voor uitwerking van beleid en- of maatregelen. Het uitwerken van een omgevingsprogramma in modules kan dan uitkomst bieden. Werkwijze Het uitgangspunt is dat het omgevingsprogramma in een keer wordt op- en vastgesteld.

Lukt dit niet, dan is modulaire opbouw ook mogelijk. Dit betekent dat bepaalde onderwerpen in een omgevingsprogramma later worden ingevuld (het onderwerp wordt genoemd/’gereserveerd’). Het vaststellen van een module, vooruitlopend op het omgevingsprogramma is ook mogelijk, maar geldt als uitzondering (bijvoorbeeld vanwege de noodzaak en urgentie of wetgeving). 3.4 Relatie gebiedsopgaven (gebiedsprogramma’s) In de opgavegerichte omgevingsprogramma’s worden doelen en ambities vanuit de omgevingsvisie geconcretiseerd en per thema vertaald in maatregelen. Bij gebiedsopgaven gebeurt dit in het kader van gebiedsontwikkelingen per plot-, buurt-, of wijkniveau. Op dit moment wordt hierbi j een aparte werkwijze aangehouden. Werkwijze In een apart spoor werken we de werkwijze bij gebiedsopgaven uit en geven we aan hoe zich dit verhoudt tot het werken met omgevingsprogramma’s. Hierbij zal ook aandacht worden besteed aan de inzet van een omgevingsprogramma om gebiedsontwikkeling te helpen versnellen. 3.5 Werkwijze afweging milieueffecten Bij de omgevingsvisie zijn een Leefomgevingsfoto 3 (2.0) en (milieu)effectbeoordeling opgenomen. In laatstgenoemde wordt onder meer een korte doorkijk gegeven naar de milieueffectafwegingen die naar verwachting bij de omgevingsprogramma’s zullen moeten plaatsvinden. Omgevingsprogramma’s zijn mer-plichtig voor zover er sprake is van kaderstellend beleid.

Of en wat ‘kaderstellend’ is, is afhankelijk van de inhoud elijke onderwerpen die in een omgevingsprogramma aan bod komen. De gemeente Lansingerland heeft deelgenomen aan de zogenaamde ‘verkenning basisMER’. In deze verkenning is gezocht naar het zo effectief en efficiºnt mogelijk inzetten van milieueffectafwegingen bij omgevingsbeleid. Onder omgevingsbeleid wordt verstaan: de omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s en de verdere doorwerking hiervan in andere instrumenten. De verkenning wordt/is medio maart afgerond en daarbij zal een handreiking gepubliceerd worden. Werkwijze Het uitgangspunt is dat er wordt voorkomen dat bij alle omgevingsprogramma’s telkens een MER moet worden opgesteld, maar het milieubelang en het maken van afwegingen in het kader van milieueffecten dient wel geborgd te zijn. We hanteren de denkwijze vanuit bovengenoemde de verkenning, namelijk het creºren van een mer-basis, waarbij de LOF en de (milieu)effectbeoordeling worden (her)gebruikt als basis voor de milieueffectweging bij de omgevingsprogramma’s. De exacte aanpak zal in een apart spoor worden uitgewerkt, maar zal wel worden afgestemd op het opstellen van de omgevingsprogramma’s. 3.6 Participatie en communicatie Relatie met gemeentelijk participatiebeleid: Samen besturen De gemeente heeft de ambitie om in verbinding te zijn met de samenleving.

Met participatie willen wij de belangen en inbreng van inwoners, organisaties en ondernemers meewegen. Dit vraagt om keuzes over de rol van de gemeente, de mate van participatie en de vorm van het participatieproces. 3 Informatie over de staat van de leefomgeving op een bepaald moment. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 8 Werkwijze Bij de start van het opstellen van de omgevingsprogramma’s zal in kaart worden gebracht of, en zo ja hoe, er in het recente verleden participatie heeft plaatsgevonden. Vervolgens zal worden bepaald welke participatiebehoefte er is en wat er nodig is. De participatie bij de omgevingsprogramma’s zal vervolgens in samenhang gecoördineerd worden, zodat er niet bij elk afzonderlijk omgevingsprogramma participatie gaat plaatsvinden zonder afstemming. Zo worden middelen en capaciteit zo efficiºnt mogelijk besteed en proberen we participatiemoeheid bij inwoners/bedrijven te voorkomen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de participatie aanpak zoals deze in bijlage 1 is opgenomen.

Gedacht wordt aan het betrekken van, in ieder geval, de volgende doelgroepen en partijen: Doelgroep DCMR Diverse glastuinbouwgemeenten Energiecoöperatie Lansinger Stroom GGD Glastuinbouw Nederland Greenport West-Holland Huurdersvereniging Lansingerland, Inwoners Gemeente Lansingerland Klankbordgroepen senioren Lokale bouwers Lokale makelaars Lokale zorgpartijen met al geclusterde of intramurale woonvoorzieningen Ondernemend Lansingerland Ondernemers Ondernemerscollectieven (VVE, BIZ), Ondernemersvereniging De Rotte(meren) Projectontwikkelaars Provincie RAL zuidwest RES-organisatie Rotterdam Den Haag Stedin Veiligheidsregio VNO NCW Oostland, Warmtecoöperaties glastuinders Warmtesamenwerking Oostland en inwoners Waterschappen Winkeliersverenigingen Woningcorporaties: 3B Wonen, Havensteder en Woonzorg Nederland En overige Bij het opstellen van het basis omgevingsprogramma gaan we uit van reeds vastgestelde beleidsdocumenten. Om die reden zal bij het opstellen van de basis omgevingsprogramma’s geen participatie plaatsvinden. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 9 4 Proces en planning 4.1 Proces opstellen omgevingsprogramma Proces In de tweede helft van 2025 worden de basis omgevingsprogramma’s opgesteld. Afhankelijk van de inhoud zullen de trajecten vervolgens een eigen tijdlijn doorlopen.

Er zal wel volgens eenzelfde fasering worden gewerkt en er zal worden geborgd dat de afzonderlijke omgevingsprogramma’s op elkaar worden afgestemd. Voor Horti Science geldt dat de inhoud al grotendeels staat en opgenomen kan worden in het nieuwe format. Daarbij moet nog wel de integrale en interdisciplinaire afstemming plaatsvinden. De programma’s worden in dezelfde vorm opgebouwd (zie ook het format/leidraad) in bijlage IV. Zo borgen we straks vergelijkbaarheid en overzicht op programmaniveau; de mal hetzelfde, de inhoud verschillend. Fasering Op hoofdlijnen wordt per omgevingsprogramma de volgende fasering aangehouden: 1. Inventariseren; ambities, beleid, maatregelen, participatie; 2. Verwerken maatregelen; 3. Opstellen concept-omgevingsprogramma; 4. Vaststellingsprocedure inclusief kredietvoorstel. 5. Intrekken sectoraal beleid Ad 1. In de eerste fase wordt er vooral informatie verzameld. De relevante ambities uit de omgevingsvisie worden geselecteerd, vervolgens worden de vigerende sectorale beleidsdocumenten verzameld en er wordt in kaart gebracht in hoeverre er al participatie heeft plaatsgevonden. Afhankelijk van de participatiebehoefte zal er vervolgens wel of geen traject worden gestart. Ad 2. Vervolgens wordt alle input verzameld en zal er worden gestart met het bij elkaar brengen van bestaande maatregelen en het formuleren van nieuwe maatregelen.

Maatregelen zullen interdisciplinair (van beleid tot uitvoering) en integraal (alle beleidsvelden) worden opgesteld. Aanvullend op de maatregelen wordt de overige inhoud van het omgevingsprogramma gevuld en wordt er een doorkijk gemaakt naar de impact; organisatie, kosten, planning, capaciteit etc. Ad 3. Daarna wordt een conceptversie opgesteld die aan het college van B&W, waarna de definitieve versie aan het college wordt aangeboden ter vaststelling. Ad 4. Indien er aanvullende middelen nodig blijken te zijn voor het opstellen of het uiteindelijke uitvoeren van het omgevingsprogramma, dan wordt hiervoor een raadsvoorstel opgesteld dat via het college aan de gemeenteraad ter besluitvorming wordt voorgelegd. Hierbij wordt afstemming gezocht met de P&C-cyclus. Ad 5. Tot slot zal per omgevingsprogramma een voorstel worden gedaan voor het intrekken van sectoraal beleid, tegelijk/of nadat het omgevingsprogramma is vastgesteld (afhankelijk va n de vraag wie hiertoe bevoegd is: college of raad). Afspraken Raad en college Bij het proces worden de afspraken in acht genomen, zoals gemaakt tussen de Raad en college bij de vaststelling van het beleidshuis op 21 december 2023: Het college zal de raad betrekken bij een omgevingsprogramma.  Aanleiding kan zijn dat er budget nodig is voor de uitvoering ervan of dat het een belangrijk onderwerp betreft.

T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 10  Het college zal een startnotitie/nota van uitgangspunten opstellen waarin het opstellen van een omgevingsprogramma wordt aangekondigd. Dit gaat ter kennisname naa r de raad.  Is het omgevingsprogramma gereed en is erover geparticipeerd, dan kan het college dit ter bespreking agenderen.  Is budget nodig voor de uitvoering ervan, dan zal dit aan de raad worden voorgesteld.  Eventueel kan naar aanleiding van de belangen die in de participatieronde naar voren zijn gebracht een beeldvormende avond of een politiek debat plaatsvinden.  Nadat het college het omgevingsprogramma heeft vastgesteld, kan de raad het col lege aan de hand van dit programma vervolgens om verantwoording vragen.  Het college informeert de raad regelmatig over de uitvoering van een omgevingsprogramma bijvoorbeeld op jaarlijkse basis en mogelijk aanhakend bij de P&C- cyclus.  Het is daarnaast zo dat deze nieuwe manier van werken op haar beurt ook met enige regelmaat geºvalueerd moet worden. 5 Organisatie 5.1 Aansturing In onderstaande tabel is inzichtelijk gemaakt hoe de aansturing bij het opstellen van de omgevingsprogramma’s er uit ziet.

Bestuurlijk opdrachtgever Ambtelijk opdrachtgever (Inhoudelijk) Trekker Programma-team (bij het opstellen) Kwaliteit van de Leefomgeving Desbetreffende Pfh Directeur domein Ruimte/ gedelegeerd opdrachtgeverschap Aanvoerder RES/beleidsadvies – KvdL Wonen Desbetreffende Pfh Aanvoerder RES/ Beleidsadvies - Wonen Economie Desbetreffende Pfh Aanvoerder RES/beleidsadvies - economie Horti Science Desbetreffende Pfh Aanvoerder RES/beleidsadvies – Horti Science Energie-transitie en circulaire economie Desbetreffende Pfh Aanvoerder RES/beleidsadvies - Duurzaamheid Mobiliteit Desbetreffende Pfh Aanvoerder RES/beleidsadvies - Mobiliteit 5.2 Programmateam Het programmateam wordt ingevuld door de aanvoerder, met ondersteuning van collega’s vanuit RES, Beleidsadvies of andere teams. Zwaarwegend advies is om in het team een planjurist op te nemen. Het omgevingsplan is immers het juridische instrument van de gemeente. Daaromheen zal een tweede schil worden gecreºerd met interdisciplinaire en integrale collega’s, zodat dat de maatregelen in de omgevingsprogramma ’s integraal (in beleidsthema’s) en interdisciplinair (van beleid tot en met uitvoering) tot stand komen. Het gaat in ieder geval om; beleidsadviseurs, regisseur omgevingsdocumenten, beheer, financiºn, planjuristen, VTH, RO , grondzaken, projectleiders en –medewerkers, communicatie-medewerkers, wijkmanagers.

Inhoudelijk dienen naast de primaire thema’s van de omgevingsprogramma’s ook de volgende beleidsthema’s te worden betrokken: APV, gebiedsopgaven, civiel, cultuur, onderwijs, samenleving, sport, stedenbouw en veiligheid. De participatie- en communicatiewerkzaamheden zijn belegd bij de communicatieadviseur RES, of worden indien nodig extern ingehuurd. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 11 Benodigde capaciteit Het opstellen van de omgevingsprogramma’s zal enige capaciteit vragen. In eerste instantie wordt een beroep gedaan op de aanvoerder en zijn of haar projectteam. De ambtelijke medewerkers in de tweede schil zullen met name bevraagd worden in sessies en gevraagd worden om schriftelijke feedback. 6 Kosten/budgetvoorstel Het opstellen van de omgevingsprogramma’s brengt werkzaamheden met zich mee, waarvoor de inbreng van externe expertise en capaciteit mogelijk gewenst is. Het gaat hierbij om: - Het opstellen van een Mer/Mer-beoordeling. - Het opstellen van een evaluatie en monitoringssystematiek voor alle omgevingsprogramma’s. - Het begeleiden en uitvoeren van werkzaamheden bij een mogelijk participatieproces. - Het laten uitvoeren van inhoudelijke onderzoeken ten behoeve van het opstellen van maatregelen.

7 Kansen/bedreigingen/Risico’s Als voorbeeld: zowel de energietransitie als de transitie naar een circulaire economie zijn sterk in ontwikkeling. Dit betekent dat rijksbeleid, provinciaal beleid en regionaal beleid regelmatig wijzigen. Tevens hebben we te maken met innovatie en voortschrijdend inzicht. Dit kan zowel mogelijkheden als bedreigingen bevatten. Het is zaak om doelgericht te werken, maar voldoende flexibel te blijven bij ontwikkelingen. Kansen Wij zien de volgende kansen in het traject van opstellen:  Tijdens het traject van opstellen van het omgevingsprogramma kunnen er extra subsidiemogelijkheden komen vanuit het Rijk, provincie en de regio. Dit zien wij als kansen.  De bereidheid om mee te denken en te participeren van de diverse genoemde stakeholders is een kans om een succes te maken van brede uitvoeringsmogelijkheden van dit omgevingsprogramma. Bedreigingen en risico’s Wij voorzien de volgende bedreigingen en risico’s in het traject van opstellen:  Uitloop van de planning. Bij wijzigingen zullen wij flexibel zijn en waar nodig aanpassingen voorstellen.  Relatie met andere omgevingsprogramma’s. Dit brengt hogere complexiteit met zich mee met het risico dat relaties niet, of niet tijdig gesignaleerd worden.

 Om te kunnen aansluiten op de Landelijke voorziening van het DSO (DSO-LV) en de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB) moeten gemeenten software aanschaffen of aanpassen. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 12 Bijlagen Bijlage I: Participatie Participatie – opstellen aanpak De bedoeling is dat de beslissers de kwaliteit van het proces en wat hierin naar voren kwam, in hun afweging kunnen betrekken, zodat zij kunnen aangeven wat zwaar(der) weegt en wat de doorslag. In iedere werkstap is iets anders aan de orde. De participatievormen worden hierop afgestemd. De centrale vraag is steeds: waar wordt in deze stap naartoe gewerkt en op welke manier kunnen wij dit als gemeente samen doen met de samenleving? Vervolgens is burgerparticipatie ook iets om te organiseren, maar dus wel op basis van deze grondhouding.  Het college stelt de kaders voor het omgevingsprogramma vast. Deze kaders worden herhaaldelijk gecommuniceerd richting de deelnemers aan het participatieproces.  Neem in het budgetvoorstel, met daarin de kosten voor het maken van het omgevingsprogramma, ook een post opgenomen voor het organiseren van de burgerparticipatie. Proces Het omgevingsprogramma raakt aan de leefwereld van alle inwoners van Lansingerland. Daarom wordt in ten minste ØØn werkstap Lansingerland breed uitgenodigd.

Hiervoor worden de verschillende communicatiemiddelen ingezet, waaronder de gemeentenieuwsbrief, sociale media en krantenberichten. Bovendien wordt voor 2 à 3 groepen belanghebbenden extra moeite gedaan, zodat ten minste enkele leden van deze groepen meedoen en hun bijdragen leveren. Hiervoor kunnen mensen ook persoonlijk worden benaderd. Vanuit de ambtelijke organisatie wordt er graag gewerkt met een klankbordgroep, werkgroep of adviesraad. Dit is een vaste groep, het is een beperkt aantal mensen, en deze groep raakt goed ingevoerd in de kennis en taal die ook ambtelijk wordt gebezigd. Het is efficiºnt en vertrouwd. Een klankbordgroep kan wel onderdeel zijn van de burgerparticipatie, maar nooit de hele burgerparticipatie zijn. Dit komt omdat vertegenwoordiging en spreken namens anderen in deze tijd zo goed als onmogelijk is. Dus als er toch wordt gekozen voor het werken met zoiets als een klankbordgroep dan is de functie ervan om tussenresultaten te bespreken als voorbereiding op het volgende participatiemoment waarvoor ook verschillende anderen worden uitgenodigd. De klankbordgroep kan ook meedenken over de participatievormen. Instrumenten om de voortgang van het proces te volgen In Lansingerland werken wij met vijf instrumenten om een participatieproces voor inwoners, deelnemers en raadsleden transparant en voorspelbaar te maken. - Een participatieplan.

Deze wordt bij de start gemaakt en dwingt om na te denken over het gehele participatieproces: van de verschillende stappen tot de uiteenlopende belanghebbenden en belangstellenden, en van de verschillende participatie- en communicatievormen tot de beoogde (tussen)resultaten. De portefeuillehouder beslist of deze het participatieplan vaststelt en ter informatie bespreekt in het college of dat het college het participatieplan vaststelt. In beide gevallen wordt het participatieplan daarmee openbaar. - Een programmawebsite met daarop een tijdslijn tot in de toekomstige tijd en per belangrijk moment de relevante documenten, waaronder verslagen van bijeenkomsten T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 13 en uitslagen van enquŒtes. Ook is er een vragen en antwoorden onderdeel. Zo informeren wij iedereen goed. - Een verantwoordingsdocument waarin het college achteraf aan de raad aangeeft: o Hoe verliep het proces (zowel volgens het participatieplan als volgens de verschillende deelnemers)? o Welke belangen, gevoeligheden en standpunten zijn naar voren gekomen? In de verantwoording wordt zonder schroom aangegeven wat de verschillende perspectieven zijn op kwesties. o Welke plaats kreeg ieder perspectief in het omgevingsprogramma? - Een ambtelijk archief waarin alle correspondentie wordt bewaard.

Ook van een (telefoon)gesprek wordt verslag gedaan en in het archief bewaard. Wanneer er vragen over het proces zijn – bijvoorbeeld van een deelnemer, een raadslid of de wethouder - dan zijn vraag en antwoord te vinden in het archief dat niet openbaar is (tenzij er een WOO-verzoek komt). - Optioneel: een ambtelijke lijst van contactmomenten. Deze lijst is een index van het ambtelijk archief en geeft aan met wie wanneer contact is geweest, zodat er geen discussie kan zijn over de vraag of er wel of geen contact met iemand is geweest. T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 14 Bijlage II: Ruimtelijke onderwerpen en verdeling naar omgevingsprogramma ’s LET OP: Onderwerpen komen meerdere keren voor, maar zijn 1 keer toegewezen met 1,2,3.

Onderwerpen autoverkeer 1 2 2 3 3 fietsverkeer 1 3 3 3 lopen 1 3 3 3 OV 1 2 2 2 lopen last mile 1 2 2 logistiek, (stads)distrubutie en transport 1 2 2 infrastructuur 1 2 2 3 gladheidsbestrijding 1 laadinfrastructuur 2 1 2 elektrificatie verkeer 1 2 waterstof 2 1 2 autoverkeer fietsverkeer lopen OV infrastructuur recreatie (verbindingen, natuur en pleziervaart) 3 3 2 3 1 logistiek, (stads)distrubutie en transport bereikbaarheid in algemeen 1 2 2 2 last mile bereikbaarheid A12 en N209 1 3 2 2 logistiek, (stads)distrubutie en transport bereikbaarheid in algemeen last mile emissiebronnen (lucht en geluid) 1 3 3 1 1 2 omgevingsveiligheid (bijv transport en glastuinbouw) 2 2 1 waterstof trillinghinder 1 verkeerslawaai 1 1 wateroverlast 2 2 2 2 1 bereikbaarheid groene gebieden 1 3 ecologische verbindingen 2 2 2 2 2 1 ruimtevraag infrastructuur 1 2 2 2 2 2 ruimtelijke kwaliteit - infrastructuur 2 1 ruimtelijke kwaliteit 2 2 2 2 2 1 ruimtelijke kwaliteit - woningbouw 2 1 monumenten 2 1 linten 2 2 identiteit en karakter 2 1 ruimtelijke kwaliteit - land- en glastuinbouw 2 2 1 toerisme 1 logies en B&B 1 polderhuis 1 bodem (en fundering problematiek) 2 2 1 cultuurhistorische elementen (water) 1 monumenten cultuur en erfgoed - bescherming 2 2 1 cultuur en erfgoed - ontstaansgeschiedenis 1 cultuur en erfgoed - herkenningspunten 3 1 cultuur en erfgoed - karakter 3 3 3 1 cultuur en erfgoed -

herkenningspunten monumenten cultuurhistorische elementen (water) 3 kabels en leidingen - kerosineleiding 1 1 AIVD? Cybersecurity? 3 kabels en leidingen - kerosineleiding logistiek, (stads)distrubutie en transport bereikbaarheid in algemeen last mile digitale verbinding 1 energiehubs 1 2 laadinfrastructuur energienetwerk (netcongestie) 2 1 2 2 2 arbeidsmigranten 2 1 1 doelgroepen bedrijven en wonen 1 1 1 gebiedsbranding 1 3 kennis en innovatie 1 arbeidsmigranten werkgelegenheid 1 1 onderwijs 1 1 behouden massa teelt 1 circulariteit 1 2 2 2 2 grondstoffengebruik (afval) 2 2 2 1 brede welvaart 1 bedrijventerreinen 1 3 evenementen (en hinder/veiligheid) 1 2 werkgelegenheid lokale ketens 1 leisure en recreatie 1 3 arbeidsmigranten horeca 1 terrassen 1 circulariteit emissiebronnen (lucht en geluid) circulariteit trillinghinder milieuzonering 2 2 1 Mobiliteit Energietransitie Wonen Horti Science Economie kwaliteit van de leefomgeving T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 15 milieuzonering 2 2 1 glastuinbouw 3 1 1 2 milieubelastende activiteiten 1 lichthinder en lichtvervuiling 2 1 leisure en recreatie ruimtelijke kwaliteit - bedrijven(terreinen) 2 1 inrichting werkomgeving 1 2 Groene werk- en leefomgeving 3 3 3 1 ruimtevraag economie 2 2 2 2 1 2 glastuinbouw koelwater en koeling 3 2 grondwater 2 2 1 hemelwater(afvoer) 3 3 3 3 1 afvalwater 3 3 3 1

watergebruik 2 watervervuiling 1 elektrificatie verkeer energienetwerk (netcongestie) laadinfrastructuur energiegebruik en besparing 2 1 2 2 2 waterstof verduurzaming 1 2 3 3 2 isolatie 1 2 2 2 1 warmtenet 1 2 3 2 3 windenergie 1 zonneenergie (op grond, dak en water) 1 2 2 2 2 wko 1 2 waterstof aardgasvrij 1 2 2 2 3 energienetwerk (netcongestie) energienetwerk (transformatorhuisjes) 1 2 energienetwerk (netcongestie) nutsvoorzieningen 2 2 2 2 aardgasvrij energiegebruik en besparing warmtepomp 1 2 2 3 energiegebruik en besparing geothermie 1 3 2 3 warmterotonde 1 2 zonneenergie (op grond, dak en water) warmtenet aardgasvrij geothermie energienetwerk (netcongestie) warmtenet zonneenergie (op grond, dak en water) smart energy hubs 1 2 energiegebruik en besparing geothermie warmtepomp biomassa 1 3 3 3 windenergie 3 elektroliser 1 3 zonneenergie (op grond, dak en water) open bodemenergiesystemen 1 2 ruimtelijke kwaliteit - energievoorzieningen 2 1 ruimtelijke kwaliteit windenergie 3 zonneenergie (op grond, dak en water) Wko 3 zonneenergie (op grond, dak en water) windenergie 3 energienetwerk (transformatorhuisjes) isolatie ruimtevraag energievoorzieningen 2 1 2 2 2 2 infrastructuur wonen en werken 3 1 2 verduurzaming isolatie zonneenergie (op grond, dak en water) energienetwerk (transformatorhuisjes) woningbouw 1 3 huisvesting 1 leefbaarheid 1 ontmoetingsruimte 1 circulariteit

toekomstbestendig bouwen 2 1 2 arbeidsmigranten T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 16 bedrijventerreinen arbeidsmigranten locatiebeleid 2 verdozing 1 1 ruimtelijke kwaliteit wonen en werken functiemenging 2 2 2 2 2 2 beschermen gezondheid en tegen milieuhinder 3 3 3 3 3 1 watergebruik 2 afvalwater waterafvoer 2 2 2 2 1 groen en water 1 riolering infiltratie en verharding 3 3 3 3 1 watervervuiling wateroverlast ruimtelijke ordening 1 ruimtelijke kwaliteit ruimtelijke kwaliteit (bouwhoogte) 2 2 1 beleving en uitstraling 3 3 3 3 3 1 typologie bebouwing 2 1 stedenbouw 2 1 welstand 2 2 1 natuurinclusief bouwen 2 2 2 2 1 inrichting gebouwde omgeving 2 2 2 1 toegankelijke groene omgeving 1 bedrijventerreinen (groenblauwe inrichting) 1 2 schoolpleinen (groenblauwe inrichting) 2 1 Groene werk- en leefomgeving ruimtevraag wonen 2 2 1 2 2 2 maatschappelijke voorzieningen 3 1 3 beheer en onderhoud 3 3 3 3 3 3 verkeersveiligheid 1 2 sociale veiligheid (beleving) en interactie zelfstandig wonen en verplaatsen 1 2 luchtkwaliteit en emissies 3 3 1 binnenklimaat - isolatie 3 1 wonen en zorg 1 geluid 3 3 2 2 2 1 leefbaarheid omgevingsveiligheid (bijv transport en glastuinbouw) handhaving milieudelicten 3 1 ondermijning 1 milieuzonering nabijheid van voorzieningen 1 2 sluitingstijden 1 zorgplichten 1 hittestress 1 waterkwaliteit 3 3 1 waterveiligheid

overstromingsrisico 1 recreatie (verbindingen, natuur en pleziervaart) hittestress klimaatadaptatie/ bestendig (en droogte) 2 3 1 emissiebronnen (lucht en geluid) luchtkwaliteit en emissies windenergie 1 luchtkwaliteit en emissies gasgestookte installaties 1 1 2 CO2 opname 1 3 geur (cirkels) 3 3 1 biomassa luchtkwaliteit en emissies geluid lichthinder en lichtvervuiling Co2, fijnstof, roet, stikstof 3 2 3 3 1 milieubelastende activiteiten watervervuiling stankoverlast 2 2 ruimtelijke kwaliteit - infrastructuur netwerken biodiverstieit 2 1 recreatie (verbindingen, natuur en pleziervaart) beleving landschap 3 3 3 3 3 1 T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 17 ruimtelijke kwaliteit - energievoorzieningenruimtelijke kwaliteit ruimtelijke kwaliteit - woningbouw wonen in buitengebied 1 2 ruimtelijke kwaliteit ruimtelijke kwaliteit - land- en glastuinbouw ruimtelijke kwaliteit open landschap behouden 2 2 1 leisure en recreatie recreatie (verbindingen, natuur en pleziervaart) ruimtelijke kwaliteit horeca locatiebeleid rust en stilte 1 vergroenen omgeving 1 watergangen 2 verzilting recreatie (verbindingen, natuur en pleziervaart) natuur- en landschapsstructuren 1 sociale veiligheid (beleving) en interactie 3 2 3 1 gezondheid en bewegen 3 3 3 1 groenblauwe ribben 3 1 groenblauwe verbindingen 1 groensructuur 1 ecologie 1 natuurnetwerk 1 natuurbescherming 1

biodiversiteit 3 3 3 3 3 1 energieopwek 1 3 3 windenergie zonneenergie (op grond, dak en water) geothermie Wko aqua- en geothermie 1 3 drinkwater 2 2 2 1 ruimtelijke kwaliteit infrastructuur laadinfrastructuur kabels en leidingen - CO2 1 2 1 water en bodem sturend 2 2 2 2 2 1 kabels en leidingen 1 3 3 3 1 installaties onder kassen 3 kabels en leidingen Wko bodemdaling bodemkwaliteit 1 waterberging 3 3 3 3 1 water en bodem sturend grondwater kabels en leidingen onttrekking 2 2 1 schaarse ruimte in ondergrond - effect op kwaliteit bovengrond 3 water en bodem sturend ecologie kabels en leidingen logistiek, (stads)distrubutie en transport bereikbaarheid in algemeen last mile arbeidsmigranten kennis en innovatie onderwijs gezonde voeding 1 3 voedsel en landbouw 1 2 3 agrologistiek 1 2 lokale producten 2 1 circulariteit lichthinder en lichtvervuiling luchtvervuiling 1 watervervuiling bodemverontreiniging 3 3 1 trillinghinder pesticiden 1 waterkwaliteit waterpeil 2 2 1 watergebruik 2 watervervuiling verzilting 2 2 1 ruimtelijke kwaliteit - land- en glastuinbouw biodiversiteit ruimtevraag glastuinbouw en landbouw 2 2 2 1 1 2 recreatie (verbindingen, natuur en pleziervaart) vervoer over water 1 2 zonneenergie (op grond, dak en water) water en bodem sturend watergebruik 2 drinkwater waterkwaliteit water en bodem sturend lozingen 2 2 1 waterkwaliteit berging prisma 3 1 watergebruik 3

drinkwater waterkwaliteit watervervuiling lozingen pesticiden riolering 2 2 2 2 1 waterkwaliteit waterveiligheid 1 T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Bijlage III: | Vigerende (beleids)documenten en verdeling naar omgevingsprogramma’s P = behoort Primair tot dit omgevingsprogramma DR = beleidsstuk heeft Directe Relatie tot dit omgevingsprogramma, betrek de inhoud MR = beleidsstuk heeft Mogelijk een Relatie met dit omgevingsprogramma, raadpleeg de inhoud LET OP: het kan zijn dat er documenten onder meerdere omgevingsprogramma’s primair worden benoemd. Dat betekent dat bij de eerste inhoudelijke analyse nog moet worden bepaald onder welk omgevingsprogramma het primair wordt en onder welke DR.

Beleidsstuk | wonen | mobiliteit | economie | horti science | energietransitie | Leefomgeving Accommodatieplan Sport 2021-2030 | MR Actieplan centrum Bleiswijk | MR | P Actualisatie Nota Integraal Huisvestingsplan 2020-2024 Primair Onderwijs | MR Actualisatie uitvoeringsagenda Lansingerland Duurzaam 2021 | P | DR Afsprakenkader regionale samenwerking ’op weg naar de emissieloze kas 2027’ | P | P | P Afvalbeleid Lansingerland 2021-2025 "Van afval naar grondstof’’ | MR | MR | MR | P Afvalwaterakkoord regio Kortenoord | MR Afwegingskader Caravanstallingen in (voormalige) tuinbouwkassen in de | ? | MR | MR | MR | MR gemeente LSL Afwegingsleidraad Afvalbakken | P Afwijkingenbeleid actualisatie 2015 | MR | MR | MR | MR Archeologiebeleid en -nota (geactualiseerd) 2016 | P Beeldenboek watergangen en oevers* | P Beleid in het wild levende dieren in de openbare ruimte | ? | P Beleidskader zonne-energie | MR | MR | MR | P | DR Beleidsnota hogere waarden | P Beleidsnota snippergroen Gemeente Lansingerland 2013* | P Beleidsnota woningen in het buitengebied van de gemeente Lansingerland 2014 | P | DR | DR | MR Beplantingslijst | P Bestuurlijke overeenkomst Afvalwaterketen Delfland | P Bestuursakkoord Water 2011 | MR Bestuursovereenkomst schoon en gezond water Delfland 2015-2017 | P Bodemkwaliteitsplan | MR | P Bodemvisie | MR | MR | MR | DR | P Bomen en zonnepanelen | DR | P bruisen –

binden – boeien Cultuurhuizen Lansingerland | MR | MR | MR | MR | MR bruisen binden boeien cultuurnota Lansingerland | MR | MR | MR Centrumvisie Bergschenhoek | P Communicatiekader initiatieven huisvesting arbeidsmigranten | P | DR Duurzaamheidsvisie Lansingerland Duurzaam | DR | DR | DR | DR | P | P Duurzaamheidsvisie Lansingerland water | P Economische agenda Lansingerland 2018-2025 | MR | MR | P | DR | MR | MR Evaluatie- en actieplan Hondenbeleid | P Evenementenvisie 2018-2028 Boeiend Lansingerland | P | MR Fietsveiligheidsplan Lansingerland | P Geactualiseerd Regioakkoord 2022 - Nieuwe Woningmarktafspraken regio | MR Rotterdam Gebiedsvisie Bosland | P | P Gemeentelijk beleids- en toetskader windenergie | P | DR Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 | MR | MR | MR | MR | P Gladheidsbeleidsplan | P | MR Globaal Uitvoeringsprogramma waterplan Lansingerland 2016-2017 | P Groenstructuur 2016-2026 [Lansingerland Module A en B] | MR | MR | MR | P Handelingsperspectief Biomassaverbranding voor de glastuinbouw in LSL | P | P Handreiking bij hogere waarde beleid geluid | P Handreiking bouwen op geluidsbelaste locaties in Lansingerland | DR | P Handreiking watertoetsproces | P Hittestresskaart Berkel en Rodenrijs | MR | P Hondenbeleid | P Horti Science uitvoeringsagenda | P Horti Science visie | MR | MR | MR | P | DR | MR Huisvestingsbeleid Arbeidsmigranten Lansingerland | P | DR |

DR | MR Inspiratieboekje ’klimaatkrachtige speelplekken’ | MR Integrale laadvisie | MR | DR | MR | MR | P Integrale visie greenport West-Oostland 2020 | MR | MR | MR | P | MR Kader Duurzame Gebiedsontwikkeling (DGO) | DR | MR | MR | MR | DR | DR Kader voor de plaatsing van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen | MR | DR | MR | MR | P KBB Handboek Bomen | P Klimaatadaptatielabels | MR | MR | MR | MR | P Lange termijnvisie Netwerk Afvalwaterketen Delfland | MR | MR | MR | MR | P Masterplan Berkel Centrum Oost Lansingerland | P Masterplan Wilderszijde 2030 ’Landschap van ontmoetingen’ | P Masterplan woningbouwlocaties Lange Vaart en Merenweg | P Mobiliteitsplan Berkel | MR | P | MR | MR Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040 | MR | P | MR | MR | DR | MR Monumentenlijst kern Berkel en Rodenrijs | P Monumentenlijst Lansingerland 2015 | MR | P Nota bijenlandschap | MR | MR | MR | MR | MR | P Nota bodembeheer 2021-2031 | MR | P Nota Cultuurhistorie Plus 2012 | P Nota grondbeleid 2019-2022 | DR | DR | DR | DR | DR | MR Nota integraal speelruimtebeleid 2010-2014 | P Pagina 18 n bruisen – binden – boeien Cultuurhuizen Lansingerland T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Nota integraal speelruimtebeleid 2010-2014 | P Nota op weg naar zorgzame wijken in Lansingerland 2009 | P Nota Parkeren | MR | P | MR | DR Nota van Uitgangspunten De Wildert | P Nota van

uitgangspunten Groenblauwe Leefomgevingsvisie | DR | MR | MR | MR | P Nota van Uitgangspunten Klein Berkeloo | P Omgevingsvisie 1.0 Lansingerland | MR | MR | MR | MR | MR | MR Ondertekening nationale bijenstrategie door LSL op 20 september 2018* Ontwikkelperspectief Bleizo West | P | MR Ontwikkelplan Landschapspark De Rotte Parkeernormen (nota) | MR | P | MR | DR Position Paper greenport Lansingerland | MR | MR | DR | P | MR | MR Regionaal beleidsplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022-2026 | MR Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 | MR | MR | MR | MR | P | MR Regionale Realisatieagenda woningbouw regio Rotterdam (Woondeal BZK, PZH en | MR regio Rotterdam) Routekaart windenergie | P | DR Ruimte voor een groenblauwe toekomst: kader en koers voor recreatief | DR | P landschapspark Rottemeren / Kader Recreatieschap Rottemeren ’Voorsorteren op de Toekomst’ Ruimtelijke Adaptatiestrategie Lansingerland | DR | MR | MR | DR | P Samenlevingsvisie | MR | MR | MR | MR | MR | MR Sportnota Lansingerland 2014-2018 | MR Strategie Bedrijventerreinen MRDH 2023-2030 | MR | MR | P | DR | MR | MR Strategie Werklocaties 2019-2030 MRDH | MR | MR | P | DR | MR | MR Strategische Samenwerkingsagenda Water | MR Stresstest light Lansingerland | MR | P Toetsingskader initiatieven huisvesting flexwerkers Lansingerland | P | DR | DR Uitvoerings- en handhavingsbeleid 2024-2027 gemeente

Lansingerland | DR | DR | DR | DR | DR | DR Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie + addendum | P Uitvoeringsagenda Woonvisie 2021-2025 | P Uitvoeringsplan Verkeersveiligheid | P Verwachtingskaart behorende bij beleidsnota archeologie 2016 | P Visie Horeca in Lansingerland | P Visie op samenhangende ontwikkeling groen- en recreatiegebieden | MR | MR | MR | P Visie op sport en bewegen Lansingerland ’Scoren met sport’ | MR Warmtevisie | DR | DR | DR | P | DR Waterbeheerprogramma 2022-2027 | P Waterkwaliteitskaart Delfland | P Waterplan en maatregelenpakket Lansingerland | MR | P Welstandsnota 2012 | MR | MR | MR | P Woonvisie 2021-2025 | P | MR | DR | DR | MR Pagina 19 T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 20 Bijlage IV: Format/leidraad omgevingsprogramma basisversie Onderdelen 1. Inleiding  Beschrijf beknopt de aanleiding voor dit omgevingsprogramma.  Beschrijf beknopt wat een omgevingsprogramma is.  Beschrijf beknopt het geografische gebied(en) of het thema van dit omgevingsprogramma, om zo de scope ruimtelijk en inhoudelijk af te bakenen. Gebruik hierbij de inventarisa tie van de thema’s en onderwerpen zoals deze ook in de startnotitie zijn opgenomen.  Neem een leeswijzer op. 2. Doelstelling programma  Beschrijf kort de relatie met de gemeentelijke omgevingsvisie en de overige omgevingsprogramma’s.

 Verwijs in een korte beschrijving naar de ambities en afwegingskaders uit de omgevingsvisie die centraal staan.  Beschrijf per ambitie de SMART doelstellingen in dit omgevingsprogramma 3. Inspanningen en maatregelen  Beschrijving van de maatregelen en instrumenten die de gemeente inzet om de doelen te behalen  Houd qua structuur de indeling van de omgevingsvisie aan. Benoem per ambitie (o nder koers in de omgevingsvisie, of onder de gebiedsgerichte uitwerking) de maatregel.  Te denken valt aan projecten, uitvoeren van een verkenning of onderzoek, opstellen o f wijzigen van beleid, opstellen van regels in het omgevingsplan etc.  Neem in een tabel op: de doelstelling, titel van de maatregel, de stakeholders, en een planning op hoofdlijnen. Bepaal daarbij ook of en hoeveel kosten er mee gemoeid zijn. 4. Monitoring en evaluatie  Beschrijf hoe er zicht kan worden gehouden op het bereiken van de gestelde doelen en of dat zowel efficiºnt als effectief gebeurt. Beschrijf welke indicatoren aansluiten bij de beschreven doelen, met een duidelijke omschrijving van bijvoorbeeld de eenheid en perio de waarin deze moeten worden gemonitord.  Beschrijf de relatie en koppeling met de begroting(scyclus).  Beschrijf de procedure voor het actualiseren van het omgevingsprogramma.

 Neem in een tabel op/ of vul aan op de tabel uit punt 3: de ambitie en de doelstelling, de titel van de maatregel, een of meerdere indicatoren, de manier van monitoring en evalu atie (kwalitatief of kwantitatief). 5. Rol van de gemeente en rol samenleving (sturingsstijl)  Beschrijving van welke rol de gemeente pakt in het programma en welke rol er van de samenleving wordt verwacht, dan wel is voorzien. Beschrijf daarbij ook de in strumentenmix die de gemeente inzet voor het bereiken van de maatschappelijke effecten4. 4 Zie voor meer informatie over sturingsstijl en sturingsfilosofie ook https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/samenhang-instrumenten/omgevingswet-alleen/kies-sturingsstijl/ T25.04174 Startnotitie Omgevingsprogramma’s Lansingerland Pagina 21 Bijlagen  Het vraagstuk/de vraagstukken en de opdracht  Beschrijf waarom dit omgevingsprogramma: weergave van de aanleiding in de omgevingsvisie voor het opstellen van het omgevingsprogramma. Inhoudelijke relevant e inbreng vanuit de startnotitie voor het opstellen van het programma. En de positie van het omgevingsprogramma in het beleidshuis.  Samenvatting nulmeting  Beschrijf samenvattend de conclusies uit een nulmeting, en/of uit de LER /MER, om daarmee inzichtelijk te maken welke actuele opgaven, trends en ontwikkelingen voo r dit omgevingsprogramma relevant zijn.

 Verantwoording en motivering rol Milieueffectrapportage (MER) in proces  Beschrijf de uitkomsten van het LER/MER bij de totstandkoming van het omgevingsprogramma en;  Beschrijf op welke wijze het LER/MER is ingezet ten behoeve van de afweging van ruimtelijke keuzes.  Verantwoording participatie  Beschrijf en beargumenteer op welke wijze participatie is ingezet in de totstandko ming van het programma, wat de uitkomsten zijn geweest van de participatie en wat er met de uitkomsten is gedaan in de inhoudelijke invulling van het programma.  Link/ verbanden naar andere programma’s/ thema’s  Beschrijf de verbanden met de overige thematische omgevingsprogramma’s en/of gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s.  Beschrijf kort de verbanden met Rijks-, provinciaal- en regionaal beleid. Neem hierbij de informatie over uit de startnotitie.  Programma organisatie (GOKIT)  Beschrijf de organisatie voor de uitvoering van het omgevingsprogramma  Beschrijf de budgetten die gemoeid zijn met de maatregelen, en leg hierbij de koppeling naar de begroting(scyclus).  Beschrijf de doorwerking van het maatregelenpakket naar zowel de invoerings- en beheerinspanningen uitgedrukt in mensen en middelen.  Beleids-/afwegingskaders  Eventuele beleids-/afwegingskaders. Stroomschema’s die moeten helpen bij het afwegen van prioriteiten bij projecten/initiatieven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lansingerland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d0848798-fce6-43e2-8aa5-00d49fac3167?agendaItemId=393dd3b3-cf97-4810-b8e4-bfe1dbf1f380