[T25.02292] Definitieve concept Jaarrekening 2024

Treasurybeleid De gemeente onderscheidt een viertal subdoelstellingen van de treasuryfunctie: 1. Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities. 2. Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en (rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals met name renterisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s. 3. Het streven, binnen de kaders van wet- en regelgeving en binnen de bepalingen van het Treasurystatuut, naar een optimale financieringsstructuur en beheersing van de daarmee gemoeide kosten. 4. Het intern ondersteunen en adviseren met betrekking tot financieringsaspecten. Om deze doelstellingen te realiseren richt de treasuryfunctie zich op het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de huidige en toekomstige financiële inkomende en uitgaande geldstromen, financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Binnen de wettelijke kaders is het doel om tegen zo laag mogelijke kosten te financieren. Daarbij is het van belang om de financiële inkomende en uitgaande geldstromen adequaat te administreren en betrouwbare prognoses te hebben van toekomstige geldstromen. Onze liquiditeitsprognoses worden derhalve in beginsel op weekbasis geactualiseerd.

Risicobeheer Bij het risicobeheer staat het risicoprofiel van de gemeente ten aanzien van treasury centraal. De risico’s vallen in de volgende soorten uiteen:

95

»

Renterisico’s op vaste en vlottende schuld (opgenomen geld);

»

Kredietrisico's;

»

Liquiditeitsrisico’s.

Gemeente Lansingerland

Het renterisico treedt op bij het aantrekken van geld. Wij beperken deze risico’s doordat wij dagelijks de renteontwikkeling monitoren. Met behulp van een in beginsel wekelijks geactualiseerde liquiditeitsprognose wordt de financieringsbehoefte gevolgd en tijdig afgedekt. Het risico dat op enig moment geen geld beschikbaar zou zijn, is volgens onze geldverstrekkers voor gemeenten verwaarloosbaar. Renterisico’s op vaste en vlottende schuld (opgenomen geld) Om een grens te stellen aan korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet FiDo de kasgeldlimiet opgenomen. Het doel van de kasgeldlimiet is het voorkomen dat fluctuaties in korte rente (schulden minder dan 1 jaar) direct een grote impact hebben op de rentelasten in het exploitatiejaar. De kasgeldlimiet voor gemeenten bedraagt 8^ van het begrotingstotaal. De hoogte van de kasgeldlimiet is voor 2024 berekend op C 20,4 miljoen. In 2024 is de kasgeldlimiet niet overschreden. In de tabel op de volgende pagina staat de kasgeldlimiet 2024 uitgesplitst per kwartaal. Renterisiconorm In het kader van de wet FiDo wordt jaarlijks de renterisiconorm vastgesteld. Het doel van het beheersen van de renterisiconorm is spreiding in de aflossing en/of renteherziening in de leningenportefeuille waardoor mogelijke renterisico’s worden beperkt.

Door deze spreiding wordt voorkomen dat op een bepaald moment veel leningen op hetzelfde moment moeten worden afgelost of de rente herzien wordt waardoor sterk afwijkende marktrentes grote gevolgen hebben op de begrotingssaldi. De renterisiconorm is wettelijk bepaald op 20% van de op 1 januari bestaande omvang van het begrotingstotaal. De hoogte van de renterisiconorm bedraagt voor 2024: C 48,0 miljoen. De aflossingen op vaste leningen bedroegen in 2024 C 12,2 miljoen. De renterisiconorm is in 2024 dus niet overschreden. Kredietrisico's Het kredietrisico is het risico op een waardedaling van een uitstaande vordering ten gevolge van het niet (tijdig) kunnen nakomen van de verplichtingen door de tegenpartij als gevolg van insolventie of deficit. De gemeente Lansingerland kent garantieleningen, garantstellingen en waarborgen. Garantieleningen De gemeente Lansingerland heeft een garantielening die in de jaren ’90 van de vorige eeuw is verstrekt aan de woningcorporatie 3B Wonen. Het betreft een lening waarbij de aflossingen en de rentebetalingen één op één worden doorgezet naar de corporatie, waarbij wij als garantsteller fungeren. Ultimo 2024 bedraagt deze lening C 647.000. Het betreft een annuïtaire lening die contractueel geheel wordt afgelost in 2043. Garantstellingen en borgstellingen De gemeente heeft aan verschillende partijen garantstellingen en waarborgen afgegeven.

Een nadere toelichting hierop staat verderop in deze paragraaf. Liquiditeitsrisico's Het liquiditeitsrisico is het risico dat een gemeente over onvoldoende middelen beschikt om aan onze directe verplichtingen te voldoen. In onze liquiditeitsprognose wordt onze geldbehoefte gevolgd en tijdig afgedekt. Gezien de kredietwaardigheid van de overheden is, volgens onze geldverstrekkers, het risico verwaarloosbaar dat op enig moment geen geld beschikbaar zou zijn.

Bedragen x C 1.000 Kasgeldlimiet 2024 Vlottende schuld

Q1

Q2

Q3

Q4

40.000

35.000

-

20.000

Vlottende middelen

106.315

69.557

52.296

28.359

Netto vlottende schuld

-66.315

-34.557

-52.296

-8.359

Toegestane kasgeldlimiet

20.383

20.383

20.383

20.383

Ruimte (+İ of overschrijding (-)

86.698

54.940

72.679

28.742

96

Gemeente Lansingerland

Renteschema In de 'Notitie rente 2023' van de commissie BBV is een renteschema opgenomen. Met dit schema wordt inzicht gegeven in de rentelasten externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Het schema voor Lansingerland is als volgt:

Bedragen x C 1.000 Schema rentetoerekening 2024 De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten

2.540 -567

Saldo externe rentelasten en rentebaten

1.973

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

-1.148

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Saldo door te rekenen externe rente

0

-1.148 825

Rente over eigen vermogen

0

Rente over voorzieningen (die gewaardeerd zijn op contante waarde)

0

Totaal rentetoerekening intern

0

De aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead) toe te rekenen rente (renteomslag) Boekwaarde vaste activa die integraal zijn gefinancierd per 1 januari 2024

825 219.242

Berekende omslagrentepercentage

0,38!ŭ

Gekozen renteomslagpercentage (mag 0^ afwijken van berekend)

0,75%

De werkelijk aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag)

1.644

Renteresultaat op het taakveld treasury

819

Rentelasten De rentelasten voor 2024 bedragen C 2,5 miljoen voor alle langlopende en kortlopende leningen. De rentelasten met betrekking tot de leningen van de woningcorporatie ad C 22,9 duizend worden geheel doorbelast aan deze woningcorporatie. Rente bouwgrond in exploitatie (BIE) In 2024 is C 1,1 miljoen rentelasten toegerekend aan de bouwgrond in exploitatie (BIE). Deze toerekeningsmethodiek is dwingend voorgeschreven. Renteomslagpercentage Voor 2024 bedraagt het gerealiseerde renteomslagpercentage 0,38%. Op basis van dit renteomslagpercentage zijn de rentelasten toegerekend aan de verschillende taakvelden. Dit wijkt af van het berekende percentage bij de begroting, dat gesteld was op 0,75%. Het verschil tussen de percentages wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de gerealiseerde rentebaten op de in de schatkist aangehouden tegoeden voor in totaal C 545 duizend euro, waardoor de netto rentelasten lager zijn uitgevallen.

Financieringsbehoefte

97

Gemeente Lansingerland

De gemeente voert activiteiten uit die meerjarig worden gefinancierd. Dit zijn de investeringen van de gemeente, zoals die blijken uit de staat van activa en de investeringen die zijn en worden gedaan in de grondexploitatie. Bij deze laatste worden eerst de kosten (zoals aankoop, bouw- en woonrijp maken) gemaakt, en later worden deze in beginsel terugverdiend door grondverkopen. Afhankelijk van de looptijd van een grondexploitatie liggen de gelden over een lange periode vast en is financiering nodig. Ter financiering kunnen ook leningen worden aangetrokken. Leningenportefeuille Per 1 januari 2025 bedraagt de huidige leningenportefeuille voor Lansingerland C 60,3 miljoen, waarvoor een gemiddeld gewogen aan de banken te betalen rentepercentage geldt van 2,58%. Gebaseerd op de afgesloten leningsovereenkomsten dienen komende jaren de volgende aflossingen (rente en aflossing van bestaande leningen) plaats te vinden (exclusief bedragen voor herfinanciering): 2025: C 18,8 miljoen 2026: C 15,8 miljoen 2027: C 15,8 miljoen In totaal betreft de aflossing over de jaren 2025-2027 C 50,5 miljoen.

Garantstellingen en borgstellingen De gemeente heeft aan verschillende partijen garantstellingen en waarborgen afgegeven. Er zijn achtervangovereenkomsten afgesloten met de stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en Stichting Waarborgfonds Sport (SWS). Deze borgstellingen hebben betrekking op het aantrekken van vaste langlopende leningen door woningstichtingen en sportverenigingen voor (her)financiering van al bestaande gewaarborgde geldleningen. Aan particulieren zijn gemeentegaranties afgegeven onder de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW). Deze stichting is in 1995 verzelfstandigd onder de naam Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Er komen geen gemeentegaranties meer bij en het totale bedrag aan gewaarborgde geldleningen neemt af met de door particulieren gedane aflossingen. Voor de WSW en SWS en de particuliere hypotheken is het gemeentelijk aandeel beperkt tot 50%. De garantie inzake de hypotheken van personeel betreft een enkele hypotheeklening afgesloten bij het Hypotheekfonds voor Overheidspersoneel (HvO). Er worden geen nieuwe hypotheekgaranties voor overheidspersoneel meer afgegeven. Tevens zijn aan diverse onderwijsinstellingen garantstellingen afgegeven voor schoolgebouwen. Hiervoor staat de gemeente 100% garant. Per 31 december 2024 bedraagt het totaal van gewaarborgde geldleningen C 265,6 miljoen.

Bedragen x C 1.000 Waarborgsommen en garantieleningen

Primaire zekerheid

Secundaire zekerheid

Tertiaire zekerheid

Restant 31-12-2023

Restant 31-12-2024

Garantiefonds WSW

Woningbouwvereniging

WSW

Garantiefonds SWS

Sportvereniging

SWS

Gemeente (50X)

220.373

231.923

Gemeente (50&)

475

Hypotheken particulieren

Particulier

411

WEW

Gemeente (50&)

229

Hypotheken personeel

202

Personeel

Gemeente (100%)

-

205

0

Onderwijsinstellingen

Instelling

Gemeente (100%)

-

38.869

37.244

Overige instellingen

Instelling

Gemeente (100%)

-

Eindtotaal

98

Gemeente Lansingerland

876

792

261.027

270.572

EMU saldo Bedragen x C 1.000 1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan of onttrekking uit reserves

1.527

2. Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

-7.404

3. Bruto toevoegingen aan voorzieningen ten laste van de exploitatie 4. Uitgaven aan investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd 5. Bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen in relatie tot de onder 4. genoemde investeringen 6. Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa

-467 -24.628 584 0

7. Aankoop van grond en uitgaven aan bouwrijp en woonrijp maken

-17.890

8. Baten bouwgrondexploitatie

26.579

9. Betalingen ten laste van voorzieningen 10. Kosten transacties met derden, ten laste van de reserves Berekend EMU saldo

277 0 -21.422

11. Verkoop van deelnemingen en aandelen:

nee

11a. Gaat u effecten verkopen?

nee

11b. Indien ja: wat is de verwachte boekwinst?

99

Gemeente Lansingerland

n.v.t.

Paragraaf Bedrijfsvoering inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft volgens het BBV inzicht in de beleidsvoornemens en het gevoerde beleid op het gebied van de bedrijfsvoering. De term ‘bedrijfsvoering’ verwijst naar de ondersteunende processen om ambities te realiseren. Ondanks de verschillende aspecten binnen de bedrijfsvoering, is er een gezamenlijk doel: proactief werken, aantoonbaar en zichtbaar betrokken zijn bij de ontwikkelingen in Lansingerland en adviseren op basis van integrale afwegingen. Per bedrijfsvoeringsonderdeel geven we inzicht in de ontwikkelingen het afgelopen jaar en de stappen die in 2024 zijn gezet.

Gerealiseerde bezuinigingsmaatregelen bedrijfsvoering 2024 In de primitieve begroting 2024 stonden een aantal door het college voorgenomen bezuinigingen op de bedrijfsvoering. Via een aantal amendementen paste de Raad de begroting 2024 aan. Daarmee verviel de invulling van de voorgenomen bezuiniging ‘bedrijfsvoering ademt mee met de rest van de organisatie’ omdat er niet op beleid of taken bezuinigd werd die ambtelijke capaciteit vergen. De overige voorgenomen maatregelen realiseerden we in 2024. Zo organiseerden we de interne communicatie op een efficiëntere manier (zonder externe inzet) en temporiseerden we de implementatie van SIEM-SOC. Daarnaast breidden we de capaciteit bij informatisering & digitalisering niet uit, terwijl dat voor het bij de ‘tijd’ blijven van de organisatie eigenlijk wel nodig is. Conform het voornemen in de begroting 2024 startten we in 2024 met het formuleren van een visie op digitalisering en de bijbehorende uitvoeringsagenda. Hieraan gekoppeld zal ook in beeld worden gebracht wat hiervoor aan middelen nodig is en op welke wijze dit financieel gedekt kan worden, aan de hand van een aantal scenario’s. Om tot deze visie en agenda te komen stelde de Raad via de Zomerrapportage 2024 incidentele middelen beschikbaar.

Personeel en Organisatie De totale formatie per 31 december 2024 was 544,8 FTE. Hiervan waren 448 FTE bezet door 507 (vaste) medewerkers. De vacatureruimte was hierdoor 90,6 FTE. Deze vacatures waren per die datum in werving, tijdelijk bezet door inhuur of al vervuld door afronding van een wervingsprocedure maar ligt de in dienst-datum in de toekomst. De inhuurkosten zijn gestegen van C 16,4 miljoen (2023) naar C 18,8 miljoen (2024). Ten opzichte van 2023 nam in 2024 het aantal formatie met circa 50 FTE toe. Dit komt omdat we werken vanuit het principe capaciteit volgt beleid, en overhead volgt de groei van de uitvoerende en beleidstaken. Dit bestaat op hoofdlijnen uit: a. nieuwe wet (begroting 2024) intensivering omgevingswet circa 9 FTE (incl. juridische ondersteuning) b. nieuwe taak met Rijksgeld - klimaatbeleid circa 10 FTE; team Projecten inhuur omgezet naar vaste formatie circa 12 FTE; Participatie en MO en Jeugd 5 FTE; burgerparticipatie 1,5 FTE; tijdelijke formatie ICT 3 FTE; Concernstaf inhuur omgezet naar vaste formatie 1 FTE; griffie 0,5 FTE en circa 8 FTE (overhead) bij O&HRM, Juridische zaken en inkoop, financiën en bestuur & communicatie.

Vanaf 1 januari 2024 werd de cao Gemeenten 2024-2025 definitief en werden de lonen met terugwerkende kracht per 1 januari 2024 structureel verhoogd met 6% (januari 4,75% en in oktober 1,25%) In 2024 hebben we voor 82 vacatures invulling gevonden. In 2023 waren dat er 85. In totaal zijn er 82 collega’s ingestroomd en 46 collega’s om wisselende redenen uitgestroomd. We zien een afname van het aantal collega’s dat intern doorstroomt naar een andere functie, van 43 (2023) naar 35 in 2024.

V

10C-^

Gemeente Lansingerland