[T25.00471] (milieu) effectbeoordeling omgevingsvisie 2.0

a antea'group

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland

Antea Group Understanding today.

projectnummer 0489196.100 18 januari 2025

www.anteagroup.nl

I

antea'group

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025

Opdrachtgever Gemeente Lansingerland Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

datum 18 januari 2025

beschrijving |

vrijgave |

antea'group

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding Kenschets gemeente Lansingerland Relatie tot de leefomgevingsfoto Leeswijzer

4 4 5 5

2.

Methodiek

6

2.1

Effectbepaling en beoordeling omgevingsvisie

6

3.

De Omgevingsvisie 2.0

7

3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.1.6 3.1.7 3.1.8

Richtinggevende uitspraken Klimaatbestendigheid Energietransitie Behoud van bestaande werklocaties Balans tussen openheid en bouwmassa aan het lint Bodem- en watersysteem Waterkwaliteit Gezonde leefomgeving STOMP-principe

7 7 7 8 8 9 9 10 12

4.

Beoordeling Omgevingsvisie

13

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Klimaatbestendigheid Energietransitie Behoud van bestaande werklocaties Balans tussen openheid en bouwmassa aan het lint Bodem- en watersysteem Waterkwaliteit Gezonde leefomgeving STOMP-principe

13 15 17 19 21 23 25 27

5.

Conclusie en aanbevelingen

29

5.1 5.2

Aanbevelingen bij richtinggevende keuzes Aanbevelingen milieueffecten in de beleidscyclus

29 30

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding

antea'group

Omgevingsvisie 2.0 Lansingerland In het eerste kwartaal van 2022 heeft Lansingerland haar Omgevingsvisie 1.0 met de titel: 'Verbonden, vindingrijk en gezond' vastgesteld. In dit document is de integrale visie op de fysieke leefomgeving van Lansingerland uiteengezet. De gemeente is bezig een Omgevingsvisie 2.0 op te stellen, waarin de ambities en doelstellingen uit de Omgevingsvisie 1.0 aangescherpt en aangevuld worden. Wat is een Omgevingsvisie? Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Onder de Omgevingswet is het opstellen van een omgevingsvisie verplicht. In de omgevingsvisie leggen het rijk, de provincies en alle Nederlandse gemeentes haar ambities en beleidsdoelen voor de lange termijn vast. Een Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de overheid de strategische hoofdkeuzes van beleid, gericht op de fysieke leefomgeving, voor de langere termijn opneemt. De omgevingsvisie vervangt de structuurvisie(s), thematische visies en beleidsplannen. Een omgevingsvisie heeft betrekking op alle aspecten van de fysieke leefomgeving, aansluitend bij de reikwijdte van de Omgevingswet. Het gaat om aspecten zoals; wonen, milieu, werken, mobiliteit, voorzieningen, gezondheid, veiligheid, natuurlijke omgeving en energie. De integrale benadering betekent ook dat een omgevingsvisie geen optelsom is van losse beleidsvisies van verschillende domeinen.

Een effectbeoordeling bij de Omgevingsvisie In deze effectbeoordeling zijn de potentiële effecten van de ambities uit de Omgevingsvisie beschreven. Hierbij wordt breder gekeken dan alleen directe milieueffecten. Tegenwoordig worden ook bredere thema's, zoals leefbaarheid, mobiliteit, gezondheid, energie, klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit meegewogen. Het doel van de effectbeoordeling is om deze omgevingseffecten een volwaardige plaats te geven in het opstellen van de Omgevingsvisie en te agenderen voor de uitwerking en uitvoering van de omgevingsvisie. In deze rapportage zijn de richtinggevende uitspraken van de Omgevingsvisie 2.0 beoordeeld en is daarmee inzichtelijk gemaakt wat de potentiële impact van de visie is op de leefomgeving. Het resultaat is dat de beoordeling aanbevelingen biedt voor de verdere uitwerking en uitvoering van de omgevingsvisie. Op deze manier ondersteunt de effectbeoordeling het besluitvormingsproces rondom de Omgevingsvisie.

1.2

Kenschets gemeente Lansingerland Lansingerland, gelegen tussen Rotterdam en Den Haag, is een veelzijdige gemeente met een centrale positie in de Randstad. De drie kernen - Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk - hebben elk hun eigen ruimtelijke en sociaaleconomische kenmerken, variërend van moderne uitbreidingswijken tot meer traditionele dorpscentra. De gemeente heeft een sterke focus op het combineren van stedelijke groei met behoud van een groene leefomgeving. Met recreatiegebieden zoals de Rottemeren en nabijgelegen voorzieningen biedt Lansingerland een aantrekkelijke balans tussen stedelijke en natuurlijke elementen. Economisch is Lansingerland sterk verbonden met de glastuinbouw, een sector die niet alleen lokaal, maar ook internationaal van belang is. Qua bevolkingssamenstelling is Lansingerland relatief jong, al laat de vergrijzing zich steeds sterker voelen. Dit brengt specifieke vraagstukken met zich mee, zoals de behoefte aan meer levensloopbestendige woningen en voorzieningen die inspelen op een veranderende demografie. De gemeente heeft ambitieuze doelen op het gebied van duurzaamheid, mobiliteit en woningbouw. Via samenwerkingen met regio- en rijksoverheden wordt ingezet op het versnellen van woningbouw, het verbeteren van sociale huisvesting en het verduurzamen van bestaande woonwijken.

Lansingerland staat voor complexe opgaven, zoals het verbinden van economische ontwikkeling met maatschappelijke en ecologische doelen.

blad 4 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

1.3

antea'group

Relatie tot de leefomgevingsfoto Als opmaat naar de Omgevingsvisie 2.0 is een Leefomgevingsfoto (LOF) opgesteld. De LOF dient als een nulmeting en is gebruikt als input bij het opstellen van de omgevingsvisie en als toetsingsmiddel voor de gemaakte beleidskeuzes uit de omgevingsvisie. Een leefomgevingsfoto is een afdruk van de staat van de fysieke leefomgeving op een gegeven moment. Uit deze nulmeting kunnen conflicterende belangen in de fysieke leefomgeving naar voren komen. In een Omgevingsvisie worden meerdere keuzes met betrekking tot de leefomgeving gemaakt.

1.4

Leeswijzer ^ ^ ^ ^

In hoofdstuk 2 is uitgelegd hoe de effecten van de richtinggevende uitspraken uit de Omgevingsvisie 2.0 zijn bepaald en beoordeeld. In hoofdstuk 3 zijn de richtinggevende uitspraken uit de Omgevingsvisie 2.0 beschreven en toegelicht. In hoofdstuk 4 zijn de effecten van de richtinggevende uitspraken uit de Omgevingsvisie 2.0 beschreven en beoordeeld. In hoofdstuk 5 zijn aan de hand van de effectbeoordeling aanbevelingen gedaan voor de verdere uitwerking en uitvoering van de Omgevingsvisie in de beleidscyclus.

blad 5 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

2.

antea'group

Methodiek In dit hoofdstuk is uitgelegd hoe de beoordeling van de richtinggevende uitspraken uit de omgevingsvisie is uitgevoerd. Daarbij is uitgelegd 'Hoe' effecten zijn bepaald en 'Wat' er is beoordeeld.

2.1

Effectbepaling en beoordeling omgevingsvisie In deze rapportage zijn de richtinggevende keuzes uit de omgevingsvisie 2.0 beschreven en toegelicht. Vervolgens zijn de te verwachten effecten van de richtinggevende keuzes beschreven en per milieuthema getoetst en beoordeeld. De bepaling en beoordeling van effecten is gedaan op basis van expert judgement. Expert judgement is een beoordeling door een expert op basis van zijn kennis en ervaring. Tot slot zijn er conclusies en aanbevelingen opgesteld voor verdere uitwerking in de beleidscyclus. De beoordeling is gedaan op basis van de Leefomgevingsfoto (LOF). Hierin wordt beschreven hoe de fysieke leefomgeving er nu voor staat (huidige situatie) en hoe de leefomgeving er, naar verwachting, in 2050 voor staat als de gemeente geen maatregelen treft (referentiesituatie). Thema's en aspecten In de LOF is de fysieke leefomgeving opgesplitst in thema's en aspecten. Deze thema's en aspecten zijn ook gebruikt in deze effectbeoordeling. Het gaat om de volgende milieuthema's en aspecten: Thema's en aspecten in de leefomgevingsfoto Mobiliteit

^ ^

Infrastructuur Verkeersveiligheid

Bodem, water en ondergrond

^

• ^ • • ^

Bodemsamenstelling en bodemgebruik Bodemverontreiniging Zettingsgevoeligheid en bodemdaling Waterkwaliteit (grond/oppervlaktewater) Watersysteem Grondwaterbeschermingsgebied Hittestress Wateroverlast Droogte

Ecologie

^ • ^

Natura 2000 Natuurnetwerk Nederland Biodiversiteit

Cultuurhistorie en archeologie

• •

Cultuurhistorie Archeologische waarden

Energietransitie en circulariteit

• ^ ^ ^

Energieverbruik Energieopwekking CO2-emissies Circulariteit

• • •

Geluid

Luchtkwaliteit

Omgevingsveiligheid

Lichthinder

^ • ^ • ^ • ^ ^ • ^ • • • • • ^ •

Wegverkeerlawaai Industrielawaai Spoorweglawaai Luchtvaartlawaai Cumulatief geluid Stikstofdioxiden Fijnstof (PM10) Fijnstof (PM2,5) Roet Geur Aandachtsgebieden Risicovolle inrichtingen Transportroutes gevaarlijke stoffen Buisleidingen Overige risicobronnen Straling Lichthinder

Klimaatadaptatie

blad 6 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

3.

antea'group

De Omgevingsvisie 2.0 In de Omgevingsvisie zijn verschillende richtinggevende uitspraken gedaan voor de fysieke leefomgeving van Lansingerland. In dit hoofdstuk zijn deze uitspraken opgenomen en toegelicht.

3.1

Richtinggevende uitspraken De Omgevingsvisie 2.0 bevat acht richtinggevende uitspraken. De uitspraken komen voort uit ruimtelijke vraagstukken die zich hebben voorgedaan in het opsteltraject van de Omgevingsvisie 2.0. De vraagstukken zijn als stellingen geagendeerd bij de gemeenteraad en de gemeenteraad heeft aan de hand van de stellingen een richting bepaald. De richtinggevende uitspraken zijn in dit document kort toegelicht, om vervolgens de potentiële impact op leefomgeving te kunnen bepalen.

3.1.1

Klimaatbestendigheid ''Klimaatbestendigheid wordt het leidende principe bij de (her)inrichting van de (openbare) ruimte. Wij moeten ons voorbereiden op en aanpassen aan een veranderend klimaat. Dit wordt ook wel klimaatadaptatie genoemd en is in voorgaande paragrafen toegelicht. Hiervoor is ruimte nodig. Het gaat dan om groenblauwe oplossingen, zoals wadi's, bomen, groenstructuren, groene gevels en daken. Ook in de ondergrond is ruimte nodig, bijvoorbeeld voor wortelende bomen en waterbergende oplossingen zoals infiltratiekratten. Klimaatbestendigheid krijgt dus prioriteit ten opzichte van andere ruimtevragen." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.7. Richtinggevende uitspraken

In de Omgevingsvisie van de gemeente Lansingerland staat klimaatbestendigheid centraal als leidend principe bij de (her)inrichting van de openbare ruimte. De gemeente erkent de noodzaak om zich voor te bereiden op en aan te passen aan een veranderend klimaat. Dit vraagt om het creëren van ruimte voor groenblauwe oplossingen zoals wadi's, bomen, groenstructuren, groene gevels en daken. In de ondergrond is bijvoorbeeld ruimte nodig voor waterbergende oplossingen, zoals infiltratiekratten en voor het wortelen van bomen. Deze maatregelen dragen niet alleen bij aan watermanagement, maar ook aan het vergroten van biodiversiteit, het tegengaan van bodemdaling en het verbeteren van de luchtkwaliteit. De visie benadrukt dat klimaatbestendigheid prioriteit krijgt ten opzichte van andere ruimteclaims. Dit betekent dat bij de inrichting van de leefomgeving, zowel bovengronds als ondergronds, maatregelen moeten worden getroffen om klimaatadaptief te kunnen handelen. De aanpak van Lansingerland sluit aan bij landelijke en provinciale beleidsdoelen, waaronder het principe van "rekening houden met water en bodem". Dit houdt in dat keuzes voor ruimtelijke inrichting moeten worden afgestemd op de capaciteit van het watersysteem en de bodemkwaliteit, met oog voor zowel de huidige als toekomstige generaties.

Klimaatverandering, met bijbehorende uitdagingen zoals wateroverlast, hittestress en droogte, vormt een rode draad in deze aanpak. Lansingerland zet in op langetermijnoplossingen om schade door klimaatverandering te voorkomen en de leefbaarheid te waarborgen.

3.1.2

Energietransitie "Energie is een eerste levensbehoefte. De energietransitie is noodzakelijk vanwege de klimaatdoelen in 2050. Dit gaat om klimaatmitigatie. Wij streven ernaar om de voorzieningen die nodig zijn voor deze transitie zo goed als mogelijk in het groen in te passen. Lukt dit niet, dan moet het groen gecompenseerd worden. De voorkeur is om dit dichtbij de locatie te doen waar het groen is verdwenen." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.7. Richtinggevende uitspraken

De gemeente Lansingerland beschouwt energie als een eerste levensbehoefte en ziet de energietransitie als een cruciale opgave om de klimaatdoelen voor 2050 te bereiken. Dit proces richt zich op klimaatmitigatie, met als doel de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en een klimaatneutrale toekomst te realiseren. Bij de ontwikkeling van voorzieningen die noodzakelijk zijn voor deze transitie, streeft de gemeente ernaar om deze

blad 7 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

zoveel mogelijk in te passen in het groen. Indien dit niet mogelijk is, wordt ingezet op compensatie, met de voorkeur om dit dichtbij de locatie te doen waar het groen is verdwenen. De gemeente erkent dat de energietransitie ruimtebeslag met zich meebrengt en mogelijk conflicten veroorzaakt met andere ruimtelijke claims, zoals wonen, bedrijvigheid en mobiliteit. Om hierop in te spelen, worden duurzame oplossingen gezocht die een balans vinden tussen energievraagstukken en het behoud van de ruimtelijke kwaliteit. Voorbeelden hiervan zijn het meervoudig gebruik van ruimte, zoals zonnepanelen op bedrijfsdaken, op parkeerplaatsen en in waterbassins, in lijn met de Regionale Energiestrategie Rotterdam Den Haag. Daarnaast wordt benadrukt dat een goede landschappelijke inpassing en maatschappelijke acceptatie essentieel zijn voor een succesvolle transitie. De gemeente Lansingerland zet daarom ook in op lokaal eigendom en participatie van inwoners bij hernieuwbare energieprojecten. Dit versterkt de zeggenschap van de lokale omgeving en zorgt voor een eerlijke verdeling van baten en lasten. Met deze strategie beoogt de gemeente een toekomstbestendig energiesysteem te realiseren dat hand in hand gaat met het behoud en versterken van de leefomgeving.

3.1.3

Behoud van bestaande werklocaties " We zetten in op behoud van bestaande werklocaties waarbij verouderde terreinen worden getransformeerd, gerevitaliseerd of geherstructureerd." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.4. Economie, Omgaan met schaarse ruimte

De gemeente Lansingerland geeft prioriteit aan het behoud en de optimalisatie van bestaande werklocaties. Dit beleid is noodzakelijk vanwege de schaarste aan beschikbare ruimte en de toenemende vraag naar geschikte bedrijfsruimten. Om deze uitdaging aan te pakken, richt de gemeente zich op het transformeren, revitaliseren en herstructureren van verouderde bedrijventerreinen. Gebieden zoals de Warmoeziersweg, Klappolder en Spoorhaven worden hierbij specifiek genoemd als locaties waar herontwikkeling noodzakelijk is. Een belangrijk aspect van deze aanpak is het verbeteren van de kavelstructuren, het realiseren van meervoudig ruimtegebruik en het inzetten op functiemenging. Dit moet niet alleen de efficiëntie en duurzaamheid van de werklocaties bevorderen, maar ook kansen bieden om bedrijven te clusteren op basis van hun activiteiten, wat de economische vitaliteit van de gemeente kan versterken. Daarnaast stimuleert de gemeente bedrijven om hun infrastructuur klimaatadaptief en natuurinclusief te maken. Innovatieve projecten worden gestimuleerd, zoals de integratie van energie-infrastructuren en duurzame mobiliteitsoplossingen. Dit alles om bij te dragen aan een toekomstbestendige inrichting van de bedrijventerreinen en de versterking van de economische positie van Lansingerland.

Met deze integrale strategie beoogt de gemeente een duurzame balans te creëren tussen economische groei, ruimtelijke kwaliteit en ecologische waarden, en daarmee een veerkrachtige werkomgeving te waarborgen voor huidige en toekomstige generaties.

3.1.4

Balans tussen openheid en bouwmassa aan het lint "We koesteren de balans tussen openheid en bouwmassa aan het lint. Bebouwing kan dus alleen onder voorwaarden plaatsvinden (ja, mits)." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.2. Kwaliteit van de leefomgeving, Landschap en ruimtelijke kwaliteit

De gemeente Lansingerland streeft naar een zorgvuldige balans tussen openheid en bouwmassa langs de historische linten. Deze linten zijn belangrijk voor de ruimtelijke kwaliteit en ze houden de ontstaansgeschiedenis van de dorpen afleesbaar. Bebouwing langs deze linten mag volgens de visie enkel plaatsvinden onder strikte voorwaarden (het "ja, mits"-principe). Dit houdt in dat toevoegingen alleen zijn toegestaan als ze bijdragen aan het behoud van de openheid en de ruimtelijke (en cultuurhistorische) kwaliteit.

blad 8 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

Het beleid richt zich op het koesteren van de groene en open ruimtes tussen de bebouwing, die essentieel zijn voor het karakter van de linten. Deze tussenruimtes bieden zichtlijnen naar het achterliggende landschap, wat de verbinding met het buitengebied versterkt. Er wordt ook expliciet gestreefd naar behoud van de historische structuur en cultuurhistorische waarde van de bebouwing langs het lint. Tweedelijnsbebouwing, zoals woonwijken direct grenzend aan het lint, wordt niet toegestaan om dit karakter te beschermen. Daarnaast ligt de nadruk op een groen-blauwe inrichting langs de linten, waarmee klimaatadaptieve maatregelen en landschappelijke kenmerken worden gecombineerd. Dit moet bijdragen aan een gezonde leefomgeving die goed verbonden blijft met omliggende natuur en recreatiegebieden. De prioriteit ligt bij behoud en versterking van de bestaande kwaliteiten, zodat de balans tussen bebouwing en open ruimte in stand blijft. Met dit beleid beoogt Lansingerland het karakter van de linten te waarborgen en tegelijkertijd ruimte te bieden voor gecontroleerde ontwikkeling.

3.1.5

Bodem- en watersysteem "We houden rekening met het bodem- en watersysteem bij ontwikkelingen." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf, 3.3.2. Kwaliteit van de leefomgeving, water en bodem/klimaat

De richtinggevende uitspraak "We houden rekening met het bodem- en watersysteem bij ontwikkelingen" wordt in de Omgevingsvisie Lansingerland 2.0 concreet vertaald in drie ambities: een waterbestendig Lansingerland, een robuust verbonden watersysteem in 2050 en schoon en gezond water in 2050. Deze ambities vormen de kern van een integrale aanpak die het belang van bodem- en waterbeheer moet onderstrepen bij ruimtelijke ontwikkelingen. De ambitie voor een waterbestendig Lansingerland richt zich op het aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Dit betekent dat het watersysteem wordt voorbereid op extreme neerslag en periodes van droogte. Er worden maatregelen genomen om wateroverlast in stedelijke gebieden te beperken, zoals het bevorderen van waterafvoer en het vergroten van de capaciteit voor wateropvang. Tegelijkertijd wordt ingezet op het voorkomen van verzilting en het versterken van waterkeringen. Groene en waterrijke stedelijke gebieden spelen hierbij een belangrijke rol. Een robuust verbonden watersysteem in 2050 wordt als essentieel gezien voor de ecologische en functionele samenhang van Lansingerland. Om dit te realiseren, wordt gewerkt aan het verbeteren van verbindingen tussen ecologische zones en waterstructuren. Het duurzaam beheer van polders en sloten krijgt prioriteit, met aandacht voor uitdagingen zoals bodemdaling.

Daarnaast wordt ingezet op een duurzame landbouwpraktijk die bijdraagt aan het behoud van een veerkrachtig watersysteem. Met de ambitie voor schoon en gezond water in 2050 benadrukt de gemeente het belang van goede waterkwaliteit. Om dit te bereiken, worden maatregelen genomen om vervuiling door stedelijke activiteiten en tuinbouw te verminderen. Dit omvat het terugdringen van het gebruik van meststoffen en pesticiden in de tuinbouw en het investeren in innovatieve technieken voor afvalwaterzuivering. Met deze richtinggevende uitspraak beoogt de gemeente niet alleen gezonder water, maar ook een schoner leefmilieu.

3.1.6

Waterkwaliteit " Vanuit collectieve verantwoordelijkheid nemen we samen maatregelen om de waterkwaliteit structureel te verbeteren.” Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf, 3.3.2. Kwaliteit van de leefomgeving, water en bodem/klimaat

De richtinggevende uitspraak wordt in de Omgevingsvisie Lansingerland 2.0 uitgewerkt aan de hand van drie ambities: het stimuleren en handhaven van het verhogen van de bodem- en waterkwaliteit, een robuust verbonden watersysteem in 2050, en schoon en gezond water in 2050. Deze ambities geven richting aan een actieve aanpak waarin de gemeente samen met betrokken partijen de waterkwaliteit structureel verbetert.

blad 9 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

De ambitie om het verbeteren van de waterkwaliteit te stimuleren en te handhaven legt de basis voor een gezonder leefmilieu. De gemeente richt zich op het terugdringen van vervuiling door meststoffen en bestrijdingsmiddelen, met speciale aandacht voor de landbouwsector. Daarnaast wordt gewerkt aan het bevorderen van duurzame bodempraktijken en het herstel van natuurlijke waterlopen. Dit gebeurt niet alleen via stimulerende maatregelen, maar ook door handhaving en toezicht om ongewenste vervuiling tegen te gaan. Een robuust verbonden watersysteem in 2050 vormt een belangrijke pijler in het beleid. Hierbij wordt het accent gelegd op het versterken van ecologische verbindingen tussen waterstructuren, wat bijdraagt aan een veerkrachtig en duurzaam watersysteem. De gemeente neemt het voortouw in het integreren van waterbeheer in ruimtelijke ontwikkelingen en zet in op innovatieve oplossingen om uitdagingen zoals bodemdaling en klimaatverandering het hoofd te bieden. De ambitie voor schoon en gezond water in 2050 vormt het sluitstuk van de proactieve aanpak. De gemeente investeert in schonere watertechnologieën en neemt maatregelen om stedelijke en agrarische watervervuiling te verminderen. Er wordt samengewerkt met bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties om bewustwording te vergroten en gezamenlijke acties te stimuleren.

Het doel is om niet alleen te voldoen aan wettelijke eisen, maar ook om de intrinsieke waarde van een gezonde wateromgeving te waarborgen. Met deze ambities beoogt Lansingerland een actieve rol te nemen in het verbeteren van de waterkwaliteit.

3.1.7

Gezonde leefomgeving We zorgen voor een gezonde leefomgeving door meer oog voor de onzichtbare zaken* te hebben, deze te verbeteren en hierop te sturen waar we dat kunnen. ” Keuze gemeenteraad. Ambities omgevingsvisie 2.0, paragraaf, 3.3.2. Kwaliteit van de leefomgeving, Milieu en gezondheid *met onzichtbare zaken wordt bedoeld de leefomgevingsaspecten: geluid, luchtkwaliteit, licht, bodemkwaliteit en straling.

De richtinggevende uitspraak "We zorgen voor een gezonde leefomgeving door meer oog voor de onzichtbare zaken te hebben, deze te verbeteren en hierop te sturen waar we dat kunnen" wordt in de Omgevingsvisie Lansingerland 2.0 uitgewerkt via een reeks ambities die gericht zijn op het creëren van een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. Deze ambities leggen de nadruk op gezondheid als centrale waarde bij ruimtelijke en beleidsmatige ontwikkelingen en focussen op aspecten die niet direct te zien zijn in de leefomgeving, maar wel effecten hebben. De ambitie om gezondheid centraal te stellen bij nieuwe ontwikkelingen betekent dat de gemeente een integrale aanpak hanteert waarbij de fysieke leefomgeving actief wordt ingericht om gezondheid te bevorderen. Denk hierbij aan groene en waterrijke gebieden die beweging en ontspanning stimuleren, maar ook aan maatregelen tegen milieuvervuiling die directe en indirecte gezondheidseffecten kunnen hebben. Met betrekking tot geluidsoverlast zet Lansingerland zich in om geluidsbelasting niet te laten toenemen. Maatregelen zoals het gebruik van stiller asfalt, betere geluidsschermen en andere geluidsreducerende technologieën moeten worden ingezet. Daarnaast moeten de negatieve effecten van bestaande geluidsoverlast actief gecompenseerd worden, bijvoorbeeld door de aanleg van stiltegebieden of het vergroenen van geluidsgevoelige zones.

De ambitie voor een significante verbetering van de luchtkwaliteit in 2050 richt zich op het aanpakken van luchtvervuiling door mobiliteit, industrie en landbouw. Lansingerland stimuleert de overgang naar emissievrije voertuigen en schonere energiebronnen. Ook worden maatregelen genomen om fijnstof en stikstofdioxide, die schadelijk zijn voor de volksgezondheid, terug te dringen. Het beschermen van de donkerte in Lansingerland is ook van belang voor een gezonde leefomgeving. De gemeente neemt maatregelen om lichtvervuiling te beperken, zoals het verminderen van de lichtemissies in het glastuingebied en het slim inzetten van openbare verlichting. Dit moet niet alleen een natuurlijke leefomgeving voor mens en dier bevorderen, maar ook bijdragen aan het behoud van nachtelijke rust. De huidige situatie met betrekking tot trilling en geuroverlast wordt gehandhaafd door toezicht en het voorkomen van nieuwe bronnen van overlast. De gemeente streeft ernaar om deze aspecten voortdurend te monitoren en waar nodig in te grijpen.

blad 10 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

Veiligheid is een andere belangrijke pijler in de visie. Lansingerland zorgt voor veilige woon-, werk- en recreatieomgevingen door proactief bodemvervuiling aan te pakken en de Europese richtlijnen op het gebied van straling te volgen. Deze standaarden moeten ervoor zorgen dat gezondheidsrisico's door onzichtbare factoren zoals bodemvervuiling of straling minimaal blijven.

blad 11 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

3.1.8

antea'group

STOMP-principe "Ruimte geven aan voetganger en fietser door het STOMP-principe te hanteren." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf, 3.3.3. Mobiliteit, Mobiliteitstransitie

Deze richtinggevende uitspraak onderstreept een prioritering in mobiliteit binnen Lansingerland. Het STOMPprincipe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a service, priveauto) moet de nadruk leggen op duurzame, gezonde en mensgerichte verplaatsingen en vormt de leidraad voor ruimtelijke en mobiliteitsontwikkelingen in de gemeente. De ambitie om ruimte te geven aan voetgangers en fietsers door het STOMP-principe te hanteren, betekent dat deze groepen vanaf nu centraal moeten staan bij de inrichting van de openbare ruimte. De gemeente investeert in hoogwaardige voet- en fietsinfrastructuur, zoals brede en veilige wandelpaden, snelle en comfortabele fietsroutes, en verkeersvrije zones in drukbezochte gebieden. Met het oog op het creëren van een leefomgeving die uitnodigt tot actieve en gezonde vervoerskeuzes. Openbaar vervoer en mobiliteitshubs worden nadrukkelijk gestimuleerd als aantrekkelijke alternatieven voor autogebruik. Door knooppunten te ontwikkelen waar verschillende vervoersvormen samenkomen, zoals fietsenstallingen, deelauto's en OV-verbindingen, moet het overstappen tussen vervoersmiddelen zo eenvoudig en efficiënt mogelijk worden. Met deze aanpak streeft de gemeente inwoners meer vrijheid en flexibiliteit in hun mobiliteitskeuzes te geven zonder afhankelijkheid van de auto. De auto blijft een optie, maar krijgt een lagere prioriteit in ontwerp en planning.

Parkeerplaatsen moeten bewust beperkt en met aandacht geplaatst worden, zodat meer ruimte ontstaat voor groen, recreatie en sociale ontmoetingen. Tegelijkertijd wordt ingezet op het verminderen van verkeersdrukte en milieubelasting door het bevorderen van deelmobiliteit en het ontmoedigen van onnodig autogebruik. Met deze keuze voor het STOMP-principe en de bijbehorende ambitie beoogt Lansingerland invulling te geven aan een toekomstgericht mobiliteitsbeleid.

blad 12 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

4.

antea'group

Beoordeling Omgevingsvisie In dit hoofdstuk is uiteengezet wat de te verwachten effecten op de fysieke leefomgeving zijn van de richtinggevende uitspraken uit de omgevingsvisie. Elke uitspraak komt in een aparte paragraaf aan bod. Daarbij zijn achtereenvolgens de effecten in het algemeen beschreven en vervolgens per thema.

4.1

Klimaatbestendigheid Richtinggevende uitspraak "Klimaatbestendigheid wordt het leidende principe bij de (her)inrichting van de (openbare) ruimte. Wij moeten ons voorbereiden op en aanpassen aan een veranderend klimaat. Dit wordt ook wel klimaatadaptatie genoemd en is in voorgaande paragrafen toegelicht. Hiervoor is ruimte nodig. Het gaat dan om groenblauwe oplossingen, zoals wadi's, bomen, groenstructuren, groene gevels en daken. Ook in de ondergrond is ruimte nodig, bijvoorbeeld voor wortelende bomen en waterbergende oplossingen zoals infiltratiekratten. Klimaatbestendigheid krijgt dus prioriteit ten opzichte van andere ruimtevragen." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.7. Richtinggevende uitspraken

Algemene effectbeschouwing De keuze om klimaatbestendigheid als leidend principe te hanteren bij de (her)inrichting van de openbare ruimte in Lansingerland heeft aanzienlijke effecten op de leefomgeving. Groenblauwe oplossingen zoals wadi's, bomen, groenstructuren, groene gevels en daken zorgen voor een verbeterd watermanagement. Deze maatregelen verminderen het risico op wateroverlast bij hevige neerslag en dragen bij aan een efficiënter gebruik van water tijdens droogteperiodes. Daarnaast helpt meer groen in de stedelijke omgeving om temperaturen te verlagen en hittestress tegen te gaan, terwijl bomen en planten de luchtkwaliteit verbeteren door bijvoorbeeld COz-opname. Een belangrijk bijkomend voordeel is dat de toename van groen en blauw in de leefomgeving de biodiversiteit versterkt. Door nieuwe leefgebieden te creëren voor flora en fauna ontstaat een veerkrachtiger ecosysteem. Dit heeft weer een positief effect op de algehele kwaliteit van de leefomgeving. Groene gevels, daken en openbare ruimten maken de omgeving aantrekkelijker en dragen bij aan het welzijn en de gezondheid van de inwoners en dieren. Tegelijkertijd brengt deze keuze enkele uitdagingen met zich mee. De prioritering van klimaatbestendigheid kan spanningen veroorzaken met andere ruimteclaims, zoals woningbouw, infrastructuur of economische ontwikkelingen.

Prioritering betekent naar verwachting dat er minder ruimtebeslag zal zijn voor woningbouw, infrastructuur en economische ontwikkelingen op de grond. Tenzij met minder ruimtebeslag alsnog voldaan kan worden aan de behoefte in klimaatbestendigheid, maar dit ligt niet voor de hand. Het vraagt zodoende om zorgvuldige afwegingen en kan leiden tot vertragingen in projecten. Daarnaast zijn er technische complicaties in de ondergrond. Het reserveren van ruimte voor infiltratiekratten en wortelende bomen kan botsen met de aanwezigheid van kabels, leidingen en funderingen, waardoor maatregelen in de ondergrond complexer worden. Verder kan de overgangsfase naar een klimaatbestendige inrichting tijdelijke overlast veroorzaken, zoals door bouwactiviteiten en veranderingen in het gebruik van de openbare ruimte. Alles overziend biedt de nadruk op klimaatbestendigheid als leidend principe grote voordelen voor de leefomgeving. Het draagt bij aan een duurzame, veerkrachtige en aantrekkelijke omgeving die beter bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. Beoordeling per thema 1. Mobiliteit Klimaatadaptieve maatregelen hebben geen directe impact op het thema mobiliteit. Wel kan door het gebruik van waterdoorlatende materialen en het integreren van groenstructuren langs wegen indirect de wateroverlast verminderen en daarmee de verkeersveiligheid helpen borgen.

Hoewel mobiliteit geen primaire focus is binnen klimaatbestendigheid, zijn er gevolgen voor infrastructuur en verkeersveiligheid aanwezig.

blad 13 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

2. Bodem, water en ondergrond De uitspraak sluit naadloos aan op dit thema, aangezien klimaatbestendigheid vraagt om oplossingen die zettingsgevoeligheid beperken, waterkwaliteit verbeteren en het watersysteem versterken. Voorbeelden zoals infiltratiekratten en ruimte voor wortelende bomen illustreren de directe relevantie voor het beheer van bodem en water. Het uitgangspunt "rekening houden met water en bodem" wordt hierin volledig ondersteund. 3. Geluid Hoewel klimaatbestendige maatregelen geen directe invloed hebben op geluidsoverlast, kan de toename van groenvoorzieningen een positieve, zij het beperkte, bijdrage leveren aan geluidsdemping. Dit effect is echter niet de kern van de uitspraak en heeft slechts een marginale rol in dit thema. 4. Klimaatadaptatie Dit thema vormt de kern van de richtinggevende uitspraak. Groenblauwe oplossingen, zoals beschreven, zijn gericht op het verminderen van hittestress, het beheersen van wateroverlast en het omgaan met droogte. De uitspraak biedt daarmee een duidelijk handelingskader voor klimaatadaptatie en geeft dit thema prioriteit. 5. Luchtkwaliteit Hoewel luchtkwaliteit niet expliciet wordt genoemd, dragen maatregelen zoals het planten van bomen en het realiseren van groene gevels indirect bij aan de vermindering van fijnstof, stikstofdioxide en CO2.

De relevantie ligt hier vooral in de synergie tussen klimaatadaptatie en verbeterde luchtkwaliteit. 6. Ecologie De uitspraak onderstreept het belang van groenstructuren, die bijdragen aan een grotere biodiversiteit en het versterken van ecologische netwerken zoals Natura 2000 en het Natuurnetwerk Nederland. Hiermee sluit de visie direct aan op de doelen van dit thema. 7. Omgevingsveiligheid Klimaatadaptieve oplossingen kunnen indirect bijdragen aan de omgevingsveiligheid, bijvoorbeeld door het beheersen van wateroverlast die risico's kan vergroten voor risicovolle inrichtingen en transportroutes voor gevaarlijke stoffen. Hoewel niet primair gericht op veiligheid, hebben de maatregelen duidelijke implicaties voor dit thema. 8. Cultuurhistorie en archeologie De relatie met klimaatbestendigheid is beperkt. Wel kunnen ingrepen in de ondergrond, zoals waterbergingssystemen, effect hebben op archeologische waarden. Dit vraagt om zorgvuldige afstemming bij het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen. 9. Lichthinder Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema Lichthinder. 10. Energietransitie en circulariteit Klimaatadaptieve maatregelen versterken indirect ook enkele ambities van energietransitie en circulariteit. Door het inzetten op groenblauwe oplossingen wordt CO2 vastgelegd en de uitstoot verminderd, wat bijdraagt aan een duurzamere leefomgeving.

blad 14 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

4.2

antea'group

Energietransitie Richtinggevende uitspraak "Energie is een eerste levensbehoefte. De energietransitie is noodzakelijk vanwege de klimaatdoelen in 2050. Dit gaat om klimaatmitigatie. Wij streven ernaar om de voorzieningen die nodig zijn voor deze transitie zo goed als mogelijk in het groen in te passen. Lukt dit niet, dan moet het groen gecompenseerd worden. De voorkeur is om dit dichtbij de locatie te doen waar het groen is verdwenen." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.7. Richtinggevende uitspraken

Algemene effectbeschouwing De richtinggevende uitspraak over de energietransitie in Lansingerland heeft belangrijke gevolgen voor de leefomgeving. Het streven naar klimaatmitigatie draagt direct bij aan de vermindering van broeikasgasuitstoot en de realisatie van een klimaatneutrale toekomst, een essentiële stap om de klimaatdoelen voor 2050 te behalen. Het behoud van groen speelt hierin een centrale rol. Door voorzieningen zoveel mogelijk in te passen in bestaande groene structuren en groenverlies te compenseren is er sprake van beperkte impact op natuurwaarden beperkt. Daarnaast wordt er met het stimuleren van meervoudig ruimtegebruik effectief omgegaan met schaarse ruimte. Denk hierbij aan zonnepanelen op daken, parkeerterreinen en waterbassins, Dit helpt spanningen met andere ruimteclaims, zoals woningbouw en bedrijvigheid, te verminderen en ondersteunt het behoud van ruimtelijke kwaliteit. Echter kan het wel zijn dat energieopwekking effecten heeft op ruimtelijke kwaliteit, door de plaatsing van voorzieningen. Te denken valt aan zonnepanelen, windturbines of transformatorhuisjes. Betrokkenheid van inwoners bij energieprojecten, bijvoorbeeld via lokaal eigendom en participatie, kan de maatschappelijke acceptatie vergroten. Tegelijkertijd brengt de energietransitie uitdagingen met zich mee.

Het ruimtebeslag van voorzieningen zoals zonneparken en windturbines kan leiden tot spanningen met andere belangen en veranderingen in het landschap. Hoewel groene inpassing en compensatie deze effecten beperken, kunnen landschappelijke- en cultuurhistorische waarden en ecosystemen toch onder druk komen te staan. Bovendien brengen de extra eisen rond inpassing en compensatie hogere kosten en langere doorlooptijden met zich mee, wat de voortgang van projecten kan vertragen. Ondanks participatie-initiatieven kan weerstand van omwonenden blijven bestaan, vooral in gebieden waar groen wordt vervangen door energiefaciliteiten. Alles overziend biedt deze richtinggevende uitspraak een basis voor een bevordering van een duurzame energietransitie in Lansingerland. Het is echter wel van belang om zorgvuldig om te gaan met ruimteconflicten en cultuurhistorische- en landschappelijke effecten om deze visie succesvol te realiseren. Beoordeling per thema 1. Mobiliteit De energietransitie raakt de infrastructuur voor mobiliteit indirect. Het stimuleren van elektrisch vervoer en laadvoorzieningen vraagt om een goede ruimtelijke integratie, waarbij conflicten met andere claims zoals groen en infrastructuur kunnen ontstaan. Hoewel niet expliciet genoemd, zijn de implicaties voor mobiliteit aanzienlijk. 2.

Bodem, water en ondergrond De energietransitie vereist ingrepen in de bodem, zoals de aanleg van kabels, leidingen of energieopslagsystemen. Dit kan gevolgen hebben voor de bodemsamenstelling, zettingsgevoeligheid en grondwaterkwaliteit. Ook zal de toename van duurzame mobiliteit mogelijk leiden tot meer drukte in de ondergrond, gelet op benodigde laadinfrastructuur. De uitspraak over groene inpassing en compensatie sluit goed aan op het behoud van een duurzame bodem- en waterhuishouding, maar neemt niet weg dat er impact zal zijn. 3. Geluid De relatie tussen de energietransitie en geluidsoverlast is beperkt. Elektrisch vervoer kan voordelen hebben op het aspect geluid. Terwijl het geluid van buitenunits van warmtepompen en airco een negatief effect heeft op de leefomgeving. Windturbines hebben een groot effect op geluid, lichthinder en omgevingsveiligheid.

blad 15 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

4. Klimaatadaptatie Hoewel de energietransitie primair gericht is op klimaatmitigatie, kunnen groencompensatie en landschappelijke inpassing bijdragen aan klimaatadaptatie. Het behoud of herstel van groenstructuren kan een buffer bieden tegen hittestress, wateroverlast en droogte, waarmee synergie ontstaat tussen mitigatie en adaptatie. 5. Luchtkwaliteit De energietransitie heeft directe positieve effecten op luchtkwaliteit door het verminderen van uitstoot van broeikasgassen en luchtvervuilende stoffen. De focus op hernieuwbare energiebronnen draagt bij aan de reductie van fijnstof en stikstofdioxide. De uitspraak ondersteunt hiermee expliciet de doelen van dit thema. 6. Ecologie De nadruk op groencompensatie en landschappelijke inpassing is van groot belang voor de ecologie. Het behoud en versterken van biodiversiteit, bijvoorbeeld in NNN-gebieden, wordt ondersteund door de voorkeur om compensatie lokaal uit te voeren en in samenspraak met de omgeving te realiseren. 7. Omgevingsveiligheid De energietransitie brengt nieuwe risicobronnen met zich mee, zoals waterstofproductie, batterijopslag en zonneparken. De omgevingsveiligheid zal te allen tijde geborgd moeten worden, in die zin zijn negatieve effecten uit te sluiten. Echter kan er wel worden gekeken naar wat wenselijk is in het kader van omgevingsveiligheid.

De uitspraak stuurt niet direct op veiligheid, maar zorgvuldige landschappelijke inpassing kan wel bijdragen aan een veilige leefomgeving. 8. Cultuurhistorie en archeologie De ruimtelijke impact van de energietransitie kan (negatieve)invloed hebben op cultuurhistorische en archeologische waarden, bijvoorbeeld bij het plaatsen van windturbines of zonneparken. De uitspraak vraagt niet expliciet om rekening te houden met deze waarden, maar de nadruk op zorgvuldige inpassing biedt indirect ruimte om hiermee rekening te houden. 9. Lichthinder Zonneparken of verlichting rondom energie-installaties kunnen bijdragen aan lichtemissie en -hinder, hoewel dit niet expliciet in de uitspraak wordt benoemd. Het belang van landschappelijke inpassing kan helpen om dergelijke hinder te beperken. 10. Energietransitie en circulariteit Dit thema vormt de kern van de richtinggevende uitspraak. Het streven naar klimaatmitigatie en de nadruk op hernieuwbare energie, groene inpassing en compensatie zijn direct van toepassing. De visie sluit aan op regionale strategieën en bevordert maatschappelijke participatie en lokaal eigenaarschap, waardoor de transitie breed wordt gedragen.

blad 16 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

4.3

antea'group

Behoud van bestaande werklocaties Richtinggevende uitspraak "We zetten in op behoud van bestaande werklocaties waarbij verouderde terreinen worden getransformeerd, gerevitaliseerd of geherstructureerd." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.4. Economie, Omgaan met schaarse ruimte

Algemene effectbeschouwing De keuze van de gemeente Lansingerland om in te zetten op het behoud en de optimalisatie van bestaande werklocaties heeft aanzienlijke gevolgen voor de leefomgeving. Door te focussen op het transformeren, revitaliseren en herstructureren van verouderde bedrijventerreinen, zoals de Warmoeziersweg, Klappolder en Spoorhaven, wordt de schaarse ruimte optimaal benut. Dit voorkomt verdere uitbreiding naar groene of kwetsbare gebieden en draagt bij aan de bescherming van open ruimtes. Daarnaast wordt door deze aanpak de economische vitaliteit van Lansingerland versterkt. Het verbeteren van kavelstructuren en het clusteren van bedrijven op basis van activiteiten bevordert samenwerking en synergie, wat een belangrijke impuls geeft aan de concurrentiekracht en innovatie in de regio. Een belangrijk onderdeel van deze strategie is de verduurzaming van werklocaties. Door bedrijven te stimuleren om klimaatadaptieve en natuurinclusieve maatregelen te nemen, wordt de omgeving beter bestand tegen wateroverlast, hittestress en droogte. Tegelijkertijd helpt de integratie van energie-infrastructuren en duurzame mobiliteitsoplossingen bij de overgang naar een klimaatneutrale economie, wat zowel economische als ecologische voordelen oplevert.

Deze aanpak resulteert niet alleen in een functioneel en aantrekkelijk werklandschap, maar draagt ook bij aan een duurzamere leefomgeving voor werknemers en omwonenden. Toch brengt deze koers enkele uitdagingen met zich mee. Het revitaliseren van bedrijventerreinen vraagt om aanzienlijke investeringen en een langdurig proces van herontwikkeling. Dit kan tot hinder leiden en organisatorisch en financieel uitdagend zijn. Functiemenging en meervoudig ruimtegebruik bieden kansen maar kunnen ook leiden tot spanningen tussen verschillende gebruikers. Het succes van deze aanpak is sterk afhankelijk van de bereidheid van bedrijven om deel te nemen aan transformatieprojecten en van de beschikbaarheid van financiële en technische middelen. Alles bij elkaar genomen biedt deze richtinggevende uitspraak een toekomstgerichte en duurzame visie op het behoud van werklocaties. De nadruk op ruimte-efficiëntie, duurzaamheid en innovatie versterkt niet alleen de economische positie van Lansingerland, maar draagt ook bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. Beoordeling per thema 1. Mobiliteit De herontwikkeling van bedrijventerreinen biedt kansen om duurzame mobiliteitsoplossingen te integreren, zoals betere ontsluiting via openbaar vervoer en fietsinfrastructuur. Dit draagt bij aan het verminderen van verkeersdruk en het bevorderen van verkeersveiligheid in de omgeving.

De uitspraak heeft beperkt invloed op de doelstellingen binnen dit thema. 2. Bodem, water en ondergrond Deze richtinggevende uitspraak heeft beperkt invloed op dit thema. Het revitaliseren van werklocaties kan wel een positieve impact hebben op de bodem en waterhuishouding. Door verouderde infrastructuur te vervangen en klimaatadaptieve maatregelen toe te passen, kunnen de waterkwaliteit en bodemdegradatie worden aangepakt. 3. Geluid Hoewel de uitspraak niet direct inspeelt op geluidsoverlast, kan de herontwikkeling van bedrijventerreinen leiden tot een betere inrichting en clustering van activiteiten. Dit kan indirect helpen om geluidsniveaus te beheersen, met name in gemengde zones waar wonen en werken samenkomen. Daarentegen kan menging van wonen en werken ook leiden tot meer geluidhinder.

blad 17 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

4. Klimaatadaptatie De uitspraak sluit goed aan op dit thema, aangezien de revitalisatie van werklocaties kansen biedt om klimaatadaptieve maatregelen te integreren. Het toevoegen van groen en waterbuffering kan bijdragen aan het verminderen van hittestress, droogte en wateroverlast, wat de veerkracht van bedrijventerreinen vergroot. 5. Luchtkwaliteit Het moderniseren van werklocaties stimuleert bedrijven om duurzamere bedrijfsprocessen en mobiliteitsoplossingen te implementeren, wat de luchtkwaliteit kan verbeteren. De indirecte link tussen de revitalisatie van bedrijventerreinen en schonere lucht maakt dit thema in beperkte mate relevant. 6. Ecologie Hoewel bedrijventerreinen doorgaans niet direct bijdragen aan ecologische waarden, biedt de transformatie van verouderde terreinen mogelijkheden voor natuurinclusief ontwerp en vergroening. Dit kan een positieve invloed hebben op biodiversiteit en ecologische netwerken, zij het in beperkte mate. 7. Omgevingsveiligheid De herstructurering van bedrijventerreinen biedt een kans om risicovolle inrichtingen beter te positioneren en nieuwe veiligheidsnormen toe te passen. Dit thema is indirect relevant voor de uitspraak, vooral in het kader van ruimtelijke ordening en risicobeheersing. 8.

Cultuurhistorie en archeologie De revitalisatie van bestaande werklocaties heeft doorgaans beperkte directe invloed op cultuurhistorische of archeologische waarden. Wel kan de transformatie van terreinen een kans bieden om historische kenmerken in de inrichting te integreren, afhankelijk van de locatie. 9. Lichthinder Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema lichthinder. 10. Energietransitie en circulariteit Dit thema is sterk verbonden met de richtinggevende uitspraak. Door werklocaties te moderniseren, kan worden ingezet op duurzame energievoorzieningen, energiebesparing en circulariteit in bedrijfsprocessen. De integratie van energietransitie versterkt zowel de economische als de ecologische duurzaamheid.

blad 18 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

4.4

antea'group

Balans tussen openheid en bouwmassa aan het lint Richtinggevende uitspraak "We koesteren de balans tussen openheid en bouwmassa aan het lint. Bebouwing kan dus alleen onder voorwaarden plaatsvinden (ja, mits)." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf 3.3.2. Kwaliteit van de leefomgeving, Landschap en ruimtelijke kwaliteit

Algemene effectbeschouwing De gemeente Lansingerland streeft er met deze richtinggevende uitspraak naar om de historische en ruimtelijke kwaliteit van de linten te behouden. Door nieuwe bebouwing uitsluitend onder strikte voorwaarden toe te staan, wordt de balans tussen openheid en bouwmassa zorgvuldig bewaakt. Deze aanpak draagt bij aan het behoud van het dorpskarakter en maakt de ontstaansgeschiedenis van de linten blijvend afleesbaar. Open ruimtes en zichtlijnen naar het achterliggende landschap blijven behouden, wat de verbinding met het buitengebied versterkt en de visuele aantrekkelijkheid vergroot. Daarnaast wordt de cultuurhistorische waarde van de bebouwing langs de linten beschermd, terwijl de nadruk op groen-blauwe inrichting de linten aantrekkelijker en klimaatbestendiger maakt. Deze maatregelen bevorderen wateropvang, vergroening en biodiversiteit, wat een gezondere en meer veerkrachtige leefomgeving oplevert. Door tweedelijnsbebouwing te weren, wordt de ruimtelijke samenhang tussen de linten en het omliggende landschap behouden, waardoor de unieke identiteit van deze gebieden gewaarborgd blijft. Toch brengt deze aanpak uitdagingen met zich mee. Het "ja, mits"-principe kan de mogelijkheden voor nieuwe woningbouw of andere functies beperken, wat tot spanningen kan leiden bij ontwikkelaars en grondeigenaren.

Er kunnen hierbij interpretatieverschillen ontstaan over wat precies onder een goede balans tussen openheid en bouwmassa valt. Al met al biedt dit beleid een fundament om de identiteit en leefbaarheid van de linten in Lansingerland te beschermen. Beoordeling per thema 1. Mobiliteit Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema mobiliteit. 2. Bodem, water en ondergrond De bescherming van open ruimtes langs de linten biedt kansen voor klimaatadaptieve en waterbeheermaatregelen, zoals waterinfiltratie of het behoud van natuurlijke afwateringssystemen. De uitspraak sluit daarmee indirect aan op dit thema. 3. Geluid De relatie tussen de uitspraak en geluid is marginaal. Het behoud van open ruimtes kan indirect bijdragen aan het beperken van cumulatieve geluidsniveaus in lintgebieden, vooral in het geval van beperkte bouwactiviteiten en geen toename van verkeer. Anderzijds zijn de linten ook vaak ingericht als verkeersassen en zorgt openheid tussen bebouwing er juist voor dat geluid naar het achterland kan komen. 4. Klimaatadaptatie Het behoud van open ruimtes langs linten biedt kansen voor groenblauwe oplossingen, zoals groenstroken en wateropvang, die bijdragen aan klimaatadaptatie. De nadruk op een groen-blauwe inrichting maakt dit thema sterk relevant voor de uitspraak. 5.

Luchtkwaliteit Het beleid heeft beperkte directe relevantie voor luchtkwaliteit. Het tegengaan van verdere verstedelijking kan in theorie ervoor zorgen dat de situatie niet verslechterd.

blad 19 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

6. Ecologie Het beleid ondersteunt de ecologie door groene en open ruimtes langs de linten te behouden en versterken. Dit biedt kansen voor biodiversiteit en het behoud van natuurlijke verbindingen tussen landschappen. Het thema is direct relevant. 7. Omgevingsveiligheid Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema omgevingsveiligheid. 8. Cultuurhistorie en archeologie Dit thema is sterk verbonden met de richtinggevende uitspraak. Het beschermen van de historische structuur en cultuurhistorische waarden van linten is een kerndoel van het beleid. Dit draagt bij aan het behoud van de identiteit en het karakter van de dorpen in Lansingerland. 9. Lichthinder Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema Lichthinder. 10. Energietransitie en circulariteit Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema Energietransitie en circulariteit.

blad 20 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

4.5

antea'group

Bodem- en watersysteem Richtinggevende uitspraak "We houden rekening met het bodem- en watersysteem bij ontwikkelingen." Citaat omgevingsvisie 2.0, paragraaf, 3.3.2. Kwaliteit van de leefomgeving, water en bodem/klimaat

Algemene effectbeschouwing Het rekening houden met het bodem- en watersysteem bij ontwikkelingen heeft overwegend positieve effecten op de leefomgeving. Een belangrijk voordeel is dat het bijdraagt aan een waterbestendiger Lansingerland en de voorbereiding op extremere weersomstandigheden, zoals hevige regenval en langdurige droogte. Hierdoor wordt wateroverlast en schade aan infrastructuur en economische activiteiten beperkt. Daarnaast stimuleert een robuust en verbonden watersysteem de biodiversiteit door migratie van flora en fauna mogelijk te maken, wat de ecologische kwaliteit van de omgeving versterkt. Dit draagt bij aan een veerkrachtig en duurzaam ecosysteem. Het rekening houden met bodem- en watersystemen voorkomt daarnaast negatieve gevolgen zoals bodemdaling, verzilting en droogte door een betere waterinfiltratie en behoud van bodemkwaliteit. Dit heeft ook voordelen voor funderingen van gebouwen en landbouwproductiviteit. Schoon en gezond water vormt een belangrijke pijler in deze aanpak, wat directe voordelen biedt voor de volksgezondheid. Het voorkomt vervuiling van drinkwaterbronnen en recreatieve wateren en bevordert daarmee een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.

Bovendien kan een goed ontworpen watersysteem groene en blauwe structuren creëren die niet alleen ecologisch waardevol zijn, maar ook recreatieve mogelijkheden bieden en bijdragen aan de leefbaarheid. Toch zijn er ook enkele mogelijke nadelige effecten. Het beschermen en verbeteren van bodem- en watersystemen kan ruimtelijke beperkingen opleggen aan stedelijke ontwikkelingen, zoals woningbouw, werklocaties, infrastructuurprojecten en ingrepen voor de energietransitie. Dit kan leiden tot spanningen tussen verschillende beleidsdoelen. Bovendien brengen deze maatregelen vaak aanzienlijke kosten met zich mee, wat gevolgen kan hebben voor beschikbare financiële middelen. Een ander aandachtspunt is dat veranderingen in het landschap, zoals de aanleg van waterstructuren of natuurgebieden, niet altijd als positief worden ervaren door alle inwoners. Dit kan leiden tot weerstand, zeker als bestaande functies zoals landbouwgrond of historisch landschap worden beïnvloed. Tot slot vraagt het realiseren van een robuust watersysteem en schoon water in 2050 om langdurige samenwerking tussen verschillende partijen, wat kan leiden tot vertragingen en complexiteit in de uitvoering. Samenvattend biedt de richtinggevende uitspraak een stevige basis voor verbeteringen in de leefomgeving, met positieve effecten op klimaatbestendigheid, gezondheid en biodiversiteit.

Tegelijkertijd is het belangrijk om oog te hebben voor de uitdagingen die samenhangen met ruimtelijke beperkingen, kosten en veranderende landschappen, en deze mee te nemen in de integrale beleidsafweging. Beoordeling per thema 1. Mobiliteit Bij mobiliteit speelt het bodem- en watersysteem vooral een indirecte rol. Bij de aanleg van infrastructuur, zoals wegen en fietspaden, kan rekening worden gehouden met waterdoorlatende materialen en een adequate waterafvoer, waardoor wateroverlast na hevige regenval wordt verminderd. Het versterken van waterbestendigheid kan ook betekenen dat wegen worden aangelegd op een hogere ligging om zettingsproblemen in bodemdalingsgevoelige gebieden te voorkomen. 2. Bodem, water en ondergrond Het bodem- en watersysteem is direct van invloed op de bodemsamenstelling, zettingsgevoeligheid en bodemdaling. Het meenemen van deze aspecten in ruimtelijke ontwikkelingen voorkomt ongeschikt gebruik van kwetsbare gronden. Door bodemdaling te beperken, bijvoorbeeld via grondwaterbeheer en het vermijden van zware bouw, blijft de stabiliteit van de bodem gewaarborgd. Daarnaast heeft de ambitie voor schoon en gezond water een positief effect op de waterkwaliteit, doordat er bij nieuwe ontwikkelingen minder verontreinigende

blad 21 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

stoffen worden gebruikt. Het robuuste watersysteem zorgt voor betere wateropvang en -afvoer, wat niet alleen wateroverlast voorkomt, maar ook het grondwater beschermt, zeker in gebieden die belangrijk zijn voor drinkwatervoorziening. 3. Geluid Het rekening houden met het bodem- en watersysteem heeft geen directe invloed op geluidsbelasting, zoals lawaai van wegen, industrie, spoorwegen of luchtvaart. Geluidsoverlast wordt niet significant beïnvloed door maatregelen die gericht zijn op het watersysteem, omdat de geluidsoverdracht en -demping door de bodem hier slechts in beperkte mate een rol in speelt. 4. Klimaatadaptatie Het meenemen van het bodem- en watersysteem biedt aanzienlijke voordelen voor klimaatadaptatie. Een robuust watersysteem draagt bij aan het opvangen van extreme neerslag, waardoor wateroverlast wordt beperkt in stedelijke en landelijke gebieden. Tegelijkertijd voorkomt goed waterbeheer uitdroging van de bodem en vermindert het de impact van droogteperioden. Door deze aanpak kan ook meer groen en water in stedelijke gebieden worden geïntegreerd, wat niet alleen helpt bij waterbeheer, maar ook hittestress in de omgeving vermindert. 5. Luchtkwaliteit De ambities voor het bodem- en watersysteem hebben geen directe invloed op luchtkwaliteit.

Hoewel water en groen geen uitstoot van stikstofdioxide, fijnstof of roet verminderen, kan een robuust watersysteem met natuurlijke waterbuffers en vergroening indirect bijdragen aan een betere luchtkwaliteit door de aanwezigheid van bomen en planten die luchtzuiverend werken. 6. Ecologie Een waterbestendig Lansingerland met een schoon en gezond watersysteem versterkt de ecologie in het gebied. Door de focus op waterkwaliteit worden habitats voor watergebonden flora en fauna verbeterd, wat bijdraagt aan de biodiversiteit. Dit heeft ook een positieve invloed op Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland, aangezien een goed functionerend watersysteem vaak nauw verweven is met ecologische verbindingen en beschermde natuurgebieden. 7. Omgevingsveiligheid Het rekening houden met het bodem- en watersysteem kan bijdragen aan de veiligheid in overstromingsgevoelige gebieden. Door wateroverlast te voorkomen en kwetsbare gebieden te beschermen, neemt het risico op schade en incidenten af. Dit is vooral van belang in gebieden met risicovolle inrichtingen of transport van gevaarlijke stoffen, waar overstromingen grote veiligheidsrisico's kunnen veroorzaken. Een robuust water- en bodemsysteem draagt bij aan het beheersen van deze risico's. 8. Cultuurhistorie en archeologie Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema cultuurhistorie en archeologie. 9.

Lichthinder Deze richtinggevende uitspraak heeft geen tot beperkte impact op het thema Lichthinder. 10. Energietransitie en circulariteit Het uitgaan van het bodem- en watersysteem biedt kansen voor de energietransitie en circulariteit. Geothermie en watergerelateerde oplossingen, zoals aquathermie, kunnen worden benut voor duurzame energieopwekking. Bovendien kunnen natuurlijke waterbuffers en duurzaam waterbeheer helpen om energieverbruik te verminderen, bijvoorbeeld door het beperken van de inzet van pompen. Circulariteit wordt versterkt door het hergebruik van water en grondstoffen binnen waterbeheersystemen. Tegelijkertijd kan het ontwikkelingen ook onmogelijk maken, wanneer ontwikkelingen niet passen bij het bodem- en watersysteem.

blad 22 van 31

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0489196.100 18 januari 2025 Gemeente Lansingerland