[T25.00451] Leefomgevingsfoto Omgevingsvisie 2.0

Dit komt voornamelijk door het gebruik van fossiele brandstoffen zoals benzine en diesel voor wegverkeer. In 2021 bedroeg de CO2-uitstoot door verkeer en vervoer ongeveer 85,8 kiloton. De gemeente heeft maatregelen genomen om deze uitstoot verder te beperken, bijvoorbeeld door het stimuleren van elektrische voertuigen. Hoewel elektrische voertuigen lokaal de uitstoot verminderen, is de duurzaamheid van elektrische voertuigen twijfelachtig. De energiemix is nog niet volledig duurzaam, dus in veel gevallen vindt er nog steeds CO2-uitstoot plaats, maar dan elders. Dit kan deels voorkomen worden door elektrische voertuigen op te laden met lokaal opgewekte groene stroom, bijvoorbeeld van zonnepanelen op huizen. Daarnaast is de productie van elektrische voertuigen nog erg vervuilend en duurt het, verschillend per type voertuig, enkele tienduizenden kilometers voordat er milieuwinst behaald wordt ten opzichte van voertuigen met een interne verbrandingsmotor. De recyclebaarheid van accu's aan het einde van hun levensduur is vooralsnog erg laag. Nieuwe productie- en recycletechnieken kunnen hier mogelijk verandering in brengen. De landbouwsector, vooral glastuinbouw, heeft een relatief hoge CO2-uitstoot. Het is de grootste bron van CO2uitstoot in de gemeente Lansingerland. In 2021 werd hier 536,1 kiloton CO2 uitgestoten, in 2022 is dit sterk gedaald naar 374,6 kiloton.

De uitstoot komt voornamelijk door het gebruik van aardgas in WKK-installaties (warmtekrachtkoppeling) die warmte en elektriciteit opwekken voor eigen gebruik en het in balans houden van het landelijke elektriciteitsnetwerk bij lage opwek van duurzame energie (weinig zon en wind). De WKK-installaties produceren ook CO2 ten behoeve van de groeicapaciteit van de gewassen in de glastuinbouw. De behaalde winst in CO2-uitstoot in 2022 komt door het in werking treden van warmtenetten in de glastuinbouw. Samenvattend laat de gemeente Lansingerland een geleidelijke afname in CO2-uitstoot zien, met een focus op verduurzaming binnen woningen, verkeer en landbouw. Toch blijven specifieke sectoren, zoals de glastuinbouw en de gebouwde omgeving, belangrijke aandachtspunten voor verdere reductie.

12.3.4

Circulariteit De circulaire economie is in Lansingerland een belangrijke pijler binnen het duurzaamheidsbeleid. In de gemeente Lansingerland richt de huidige situatie op het gebied van circulariteit zich voornamelijk op afvalscheiding, materiaalbeheer en duurzame inkoop binnen de gemeentelijke bedrijfsvoering. Sinds 2018 scheidt de gemeente haar eigen afvalstromen in vier categorieën, met als doel de afvalstromen zo hoogwaardig mogelijk in te zetten. Dit betekent dat waar mogelijk materialen worden gerepareerd in plaats van vervangen, en onderdelen worden hergebruikt of gerecycled. Voor noodzakelijke nieuwe aankopen kiest de gemeente bij voorkeur voor biobased of circulaire materialen. Dit geldt ook voor het beheer van de buitenruimte, waar de levensduur van materialen zoals straatmeubilair, bestrating en verlichting wordt verlengd door reparatie en hergebruik. De inwoners van Lansingerland hebben in het afgelopen jaar 27,6 miljoen kilo afval geproduceerd, wat neerkomt op 426,4 kilo per persoon. Uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat zij relatief minder goed presteren in het scheiden van hun afval in vergelijking met andere gemeenten. Van het totale huishoudelijke afval in Lansingerland was 9,3 miljoen kilo, oftewel 144,2 kilo per inwoner, restafval.

Dit is een significante daling van 24 procent ten opzichte van 2022 en vertegenwoordigt 33,8 procent van de totale afvalberg. Het overige afval is terechtgekomen in de gft-, papier- of plasticcontainers (CBS, 2024).

82

Leefomgevingsfoto Lansingerland Ten behoeve van Omgevingsvisie 2.0 projectnummer 0489196.100 21 januari 2025 Gemeente Lansingerland

anteagroup

Bij de afvalinzameling in de openbare ruimte zijn voorzieningen geplaatst die gescheiden afvalinzameling faciliteren, zodat inwoners hun afval beter kunnen scheiden. Voor het verduurzamen van bouw- en inkoopprocessen is circulariteit meegenomen in de leidraden voor duurzame inrichting en gebiedsontwikkeling, waarmee de gemeente actief bijdraagt aan een verminderde impact op het milieu. De cijfers wijzen op de noodzaak van meer bewustwording en verbetering in afvalscheiding binnen de gemeente. Het is essentieel dat inwoners hun afval beter scheiden om de circulaire economie te bevorderen en de hoeveelheid restafval te verminderen.

12.4

Referentiesituatie In 2050, zonder aanvullende maatregelen, kan Lansingerland te maken krijgen met aanzienlijke milieu- en energiegerelateerde problemen. Het energieverbruik zal hoogstwaarschijnlijk toenemen, vooral door bevolkingsgroei, met een minimaal aandeel hernieuwbare energie, waardoor de gemeente de nationale doelstellingen voor duurzame energie en COz-reductie niet zou kunnen halen. COz-uitstoot, vooral door de glastuinbouw, zal niet vanzelf niet significant afnemen, wat het halen van de klimaatdoelen kan bemoeilijken. Circulariteit kan stagneren, met onverminderd hoog gebruik van primaire grondstoffen en stijging van restafval, wat leidt tot grotere milieubelasting. De lucht- en waterkwaliteit zouden hierdoor indirect verslechteren, met negatieve gevolgen voor de gezondheid en de leefomgeving. Kortom, zonder maatregelen zou Lansingerland achterblijven in de verduurzaming, met grotere ecologische en economische uitdagingen in de toekomst. Qua duurzame opwek, specifiek windenergie, heeft de provincie Zuid-Holland drie zoeklocaties in de gemeente Lansingerland in overweging: Kruisweg oostzijde, Bleizo-West en Noordpolder. De provincie Zuid-Holland doorloopt op dit moment een projectbesluitprocedure voor de (mogelijke) realisatie van 15 MW aan windenergie. Dit komt neer op drie of meer grote turbines.

Er volgt een uitgebreide studie naar de milieueffecten en andere factoren, en lokale bewoners zullen betrokken worden bij de besluitvorming. In de Bestuursovereenkomst Ruimtelijke Ontwikkelingen Lansingerland tussen het college van Gedeputeerde Staten van de provincie ZuidHolland en het college van B&W van de gemeente Lansingerland is afgesproken dat beide colleges de realisatie PROEFtuin Bleizo beogen met de bouw van ca. 5.000 woningen. Mede deze status blijft de locatie Bleizo-West onderdeel van de projectbesluitprocedure. Enkel wanneer de locatie Bleizo-West als enige windturbinelocatie uit de onderzoeken komt, treden de gemeente een provincie opnieuw met elkaar in overleg. Windzoeklocaties in Lansingerland

f Ŵ 4»«' A - locatie Kruisweg oostzijde B - locatie Bleizo-\AZest C - locatie Noordpolder I

iGem. Lòn^ngerloní

I Potentiële windlocaties Technische ruimte kleinere turbines 114 meter rotordiameîer 150 meter tiphoogte

gruisweg

ÎoERWÍ'

Technische ruimte grotere turbines 150 meter rotordiameîer 190 meter tiphoogte V77Å Horti Science Park ----- Gemeentegrens

I

rŵ.

provincie Zuid'Ho and vA:H.VER«IMEG-’';:J

II.

íįie Poíďér Klappoltier

Tweema^$p

Figuur 12-3 Potentiële windturbine zoeklocaties Lansingerland (Bron: Provincie Zuid-Holland, 2024)

83

Leefomgevingsfoto Lansingerland Ten behoeve van Omgevingsvisie 2.0 projectnummer 0489196.100 21 januari 2025 Gemeente Lansingerland

12.5

antea'group

Trends en ontwikkelingen ^

Groeiende elektrificatie en lokale energieopwekking: De overgang naar elektrificatie wordt versterkt door

de toename van duurzame elektriciteitsopwekking, zoals zonnepanelen en windenergie. In 2022 werd 40% van de elektriciteit duurzaam opgewekt, met een groeiende nadruk op zonne-energie, dat verantwoordelijk was voor 16% van het nationale stroomverbruik. Daarnaast zijn hybride warmtepompen in opkomst: de overheid heeft een verplichting aangekondigd dat nieuwe verwarmingssystemen vanaf 2026 hybride moeten zijn. Dit heeft directe invloed op de CO2-uitstootreductie en op huishoudens die overstappen van aardgas naar elektriciteit. ^

Stijgende lijn in focus op circulaire economie en afvalreductie: In lijn met nationale beleidsdoelen streeft

Nederland ernaar om in 2050 volledig circulair te zijn. Momenteel wordt ongeveer 25% van de grondstoffen hergebruikt, terwijl overheden en bedrijven zich richten op het verbeteren van recyclingprocessen en hergebruik. *

12.6

Warmtenetten voor glastuinbouw: Verdere inzet van warmtenetten, gevoed door geothermie en restwarmte bieden verdere kansen voor verduurzaming van deze sector.

Beoordeling

Huidige situatie

De aspecten onder het thema energietransitie en circulariteit zijn, op circulariteit na, allemaal als licht positief beoordeeld. Lansingerland staat er namelijk relatief goed voor op het gebied van verduurzaming, met een relatief hoog percentage van 50% woningen voorzien van zonnepanelen en het energieverbruik is lager dan het landelijk gemiddelde, vooral bij woningen, die relatief goed geïsoleerd zijn. De COz-uitstoot is de afgelopen jaren gedaald, maar de glastuinbouw blijft een grote bron van emissies, ondanks de inzet van duurzame energiebronnen zoals geothermie en restwarmte. Ook de circulaire economie krijgt steeds meer aandacht, al blijft er ruimte voor verbetering in de bewustwording van inwoners omtrent afvalscheiding, waardoor dit aspect als neutraal is beoordeeld. Al met al vertoont de gemeente positieve ontwikkelingen, maar er zijn nog uitdagingen, met name in de glastuinbouw, het verder verbeteren van de afvalscheiding en het verhogen van de circulaire inzet. Referentiesituatie

Alle aspecten hebben een negatievere beoordeling in de referentiesituatie. Zonder aanvullende maatregelen lijkt Lansingerland namelijk achter te blijven op het gebied van verduurzaming. Het energieverbruik zal hoogstwaarschijnlijk toenemen, terwijl het aandeel hernieuwbare energie minimaal blijft, wat zou kunnen leiden tot niet-naleving van nationale klimaatdoelen. De COz-uitstoot, met name van de glastuinbouw, zou nauwelijks afnemen, wat het halen van de klimaatdoelen bemoeilijkt. Ook het gebrek aan vooruitgang in de circulaire economie zou leiden tot grotere milieubelasting en een toename van restafval. Dit zou zowel ecologisch als economisch negatieve gevolgen hebben voor de gemeente. Gelet op bovenstaande zijn de beoordelingen voor de referentiesituatie voor alle aspecten negatief tot zeer negatief beoordeeld.

84

Leefomgevingsfoto Lansingerland Ten behoeve van Omgevingsvisie 2.0 projectnummer 0489196.100 21 januari 2025 Gemeente Lansingerland

13.

antea'group

Conclusie Deze leefomgevingsfoto (2.0) biedt inzicht in de kwaliteit en uitdagingen van de leefomgeving in de gemeente, ter referentie voor omgevingsbeleid. In deze conclusie zijn de beoordelingen van de thema's en aspecten samengevat. Aangezien de Leefomgevingsfoto een momentopname is en geen beleid is, zijn er in deze LOF aandachtspunten geformuleerd voor omgevingsbeleid. De belangrijkste conclusies zijn hieronder samengevat en vormen input voor verdere beleidsvorming en uitvoering. Aandachtspunten voor omgevingsbeleid de huidige- en referentiesituatie Het rapport toont aan dat de gemeente enerzijds profiteert van haar strategische ligging binnen de Randstad en de sterke economische basis, maar anderzijds ook voor belangrijke uitdagingen staat op het gebied van milieu, infrastructuur, leefbaarheid en cultureel erfgoed. Mobiliteit De mobiliteit binnen Lansingerland wordt gekenmerkt door een goed ontwikkelde infrastructuur. Tegelijkertijd is er sprake van toenemende verkeersdruk, met name op de provinciale wegen en binnen de kernen. Dit heeft gevolgen voor verkeersveiligheid en doorstroming, vooral bij kruispunten en niet-gescheiden verkeersstromen. De geplande openstelling van de A16 in 2025 zal naar verwachting leiden tot verschuivingen in verkeersstromen, met mogelijk zowel verbeteringen als nieuwe knelpunten.

Geluid Geluidsoverlast is en blijft een aandachtspunt in de gemeente, vooral langs spoor en belangrijke verkeersaders zoals de A12 en de N209, evenals rond Rotterdam The Hague Airport. Hoewel wettelijke normen grotendeels worden nageleefd, zijn de ervaren hinder en de mogelijke gezondheidseffecten voor bewoners in specifieke gebieden aanzienlijk. Luchtkwaliteit Op het gebied van luchtkwaliteit toont het rapport verbeteringen in lijn met landelijke trends, mede dankzij technologische vooruitgang en emissiebeperkende maatregelen. Toch blijven concentraties van stikstofdioxide en fijnstof in sommige delen van de gemeente hoog in vergelijking met de strengere streefwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Deze concentraties hebben vooral invloed nabij de kernen en langs drukke wegen. Omgevingsveiligheid De omgevingsveiligheid in Lansingerland heeft een stabiel risicoprofiel. Risico's komen met name voort uit transport van gevaarlijke stoffen, buisleidingen en risicovolle inrichtingen. Deze bronnen liggen grotendeels buiten dichtbevolkte gebieden, maar specifieke zones zoals buisleidingen in het zuiden blijven aandachtspunten. Toekomstige woningbouw en de energietransitie vragen om strategische planning rondom de risicobronnen en risicovolle activiteiten.

Lichthinder Lansingerland kent aanzienlijke lichthinder, voornamelijk veroorzaakt door de glastuinbouw, de haven van Rotterdam en omliggende stedelijke omgeving. De zichtbaarheid van sterren is sterk beperkt, vooral in de kernen van Bleiswijk, Bergschenhoek en nabijgelegen glastuinbouwgebieden. Zonder structurele beleidsmaatregelen zal de lichthinder niet verbeteren. Verwachte woningbouw kan de situatie verder verslechteren door extra stedelijke verlichting. Bodem, water en ondergrond De huidige situatie in Lansingerland is licht negatief, met uitdagingen zoals bodemdaling door kleigronden, matige waterkwaliteit door landbouwvervuiling, en toenemende druk op het watersysteem door klimaatverandering. Hoewel het watersysteem momenteel functioneert, kan de capaciteit op termijn mogelijk afnemen. In de toekomst zal de druk verder toenemen door bodemdaling, verstedelijking en klimaatverandering, wat risico's met zich meebrengt voor wateroverlast, CO2-uitstoot en infrastructuurschade. Zonder mitigerende maatregelen zullen bodem- en waterkwaliteit verder verslechteren. Proactieve aanpak is essentieel om de impact te beperken.

85

Leefomgevingsfoto Lansingerland

Ten behoeve van Omgevingsvisie 2.0 projectnummer 0489196.100 21 januari 2025 Gemeente Lansingerland

antea'group

Klimaatadaptatie Lansingerland wordt geconfronteerd met diverse klimaatgerelateerde uitdagingen, zoals het hitte-eiland effect, wateroverlast en droogte. Het hitte-eiland effect verhoogt temperaturen en belast het stroomnet, terwijl intensievere regenbuien en bodemdaling het risico op wateroverlast vergroten. Droogte veroorzaakt dalende grondwaterstanden, gewasderving en versnelde bodemdaling, met bijkomende COz-uitstoot. In de toekomst zullen deze problemen verergeren door verstedelijking, glastuinbouw en klimaatverandering. Zonder effectieve maatregelen neemt het risico toe op schade aan bebouwing, infrastructuur en de leefomgeving. Klimaatadaptieve en -bestendige maatregelen zijn essentieel om de veerkracht van Lansingerland te waarborgen. Ecologie Lansingerland heeft geen Natura 2000-gebieden binnen de gemeente, maar nabijgelegen stikstofgevoelige gebieden kunnen indirect worden beïnvloed door lokale stikstofemissies. De biodiversiteit is gemiddeld, met relatief soortenrijke gebieden in het zuidwesten dankzij het Natuurnetwerk Nederland (NNN). In de toekomst wordt de ecologische situatie grotendeels stabiel verwacht, met kansen voor natuurherstel en ontwikkeling, zoals in Schieveen en de ecologische verbindingszone in het Triangelpark. Echter, verstedelijking kan ruimte voor natuur beperken zonder natuurinclusieve maatregelen.

Om verdere achteruitgang te voorkomen, blijft inzet op behoud en verbetering van biodiversiteit cruciaal. Cultuurhistorie en archeologie Lansingerland heeft een rijke cultuurhistorie, zichtbaar in historische linten, droogmakerijen, waterwegen en monumentale bebouwing. Archeologisch gezien biedt de bodem waardevolle resten die inzicht geven in de bewoningsgeschiedenis. De huidige situatie wordt positief beoordeeld dankzij deze goed bewaarde waarden. In de toekomst hangt het behoud van cultuurhistorische en archeologische waarden sterk af van regelgeving en zorgvuldige ruimtelijke planning. Stedelijke uitbreidingen of infrastructuurprojecten kunnen deze waarden bedreigen als hier geen expliciete aandacht aan wordt besteed. Hoewel regelgeving bescherming biedt, is ambitie nodig om schade door menselijke of natuurlijke invloeden te voorkomen. Energietransitie Lansingerland boekt vooruitgang in verduurzaming, met 50% van de woningen voorzien van zonnepanelen en een goed geïsoleerde woningvoorraad. De COz-uitstoot daalt, maar de glastuinbouw blijft een belangrijke bron van emissies. Ook de circulaire economie ontwikkelt zich, hoewel bewustwording onder inwoners verder verbeterd kan worden. In de toekomst dreigt Lansingerland zonder aanvullende maatregelen achter te blijven op het gebied van verduurzaming.

Het energieverbruik kan stijgen, en het aandeel hernieuwbare energie zal onvoldoende toenemen, wat nationale klimaatdoelen in gevaar brengt. De glastuinbouw en beperkte vooruitgang in de circulaire economie blijven belangrijke knelpunten. Actieve inspanningen zijn noodzakelijk om de energietransitie succesvol voort te zetten.

86

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1700 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK Almere Postbus 10044 1301 AA Almere

Copyright ©

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl