[T24.06611] Bespreekpunt cie AB oktober 2024: : De visie van Lansingerland op het economisch vestigingsklimaat (EV) component van de MRDH

AGENDEREN BESPREEKPUNT COMMISSIE

Corsanummer:

De commissie Algemeen Bestuur in vergadering bijeen op 9 oktober 2024

Onderwerp: De visie van Lansingerland op het economisch vestigingsklimaat (EV) component van de MRDH Achtergrond: Het EV component van de MRDH in vogelvlucht ● EV, in tegenstelling tot VA, wordt gefinancierd uit de inwonerbijdrage, te weten 7.8 mln in 2024, waarvan 192.000 afkomstig uit Lansingerland ● De EV component is tot stand gekomen op basis van een rapport van de OESO (organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling), die stelde dat de regio kansen laat liggen op het gebied van vestigingsklimaat door te beperkte samenwerking en stimulering. ● Er is sprake van structurele onderbesteding uit de EV middelen, waardoor de ‘uitvoerende’ functie van EV niet wordt vervuld en het beperkt blijft tot de strategische en faciliterende functie. ● De uitvoerende functie bestaat uit het financieren van activiteiten ten behoeve van de strategische en netwerkfunctie, het financieren van projecten en het geven van subsidies aan twee organisaties (zie tabel).

●

●

●

Het grootste budget is beschikbaar voor de programmakosten (€ 3.16 mln. begroot in 2024). Deze regeling is bedoeld voor projecten met een regionaal effect die binnen de doelstellingen van de Strategische Agenda vallen. Lansingerland heeft in het verleden tweemaal gebruik gemaakt van deze regeling. Knelpunten volgens rekenkamer onderzoek; ○ Administratieve complexiteit van de bijdrageregeling ○ Onderbesteding door te weinig relevante projecten (dus niet door te strikte criteria!) ○ Geen duidelijke relatie met de strategische agenda ○ Overlap met andere subsidie regelingen ○ Weinig bekend over de uiteindelijke waarde van projecten voor het vestigingsklimaat Berenschot heeft in het kader van de evaluatie het EV component onderzocht. De hoofdconclusie van het onderzoek is dat er grote stappen zijn gezet op het gebied van economische samenwerking. Het bestuurlijke netwerk is versterkt, concrete resultaten zijn geboekt en er is geïnvesteerd in contacten met stakeholders. Tegelijkertijd is de inzet in de afgelopen 10 jaar nog niet voldoende is geweest om de grote ambities waar te maken, onder andere door de diversiteit aan economische clusters, een gedeelde visie ontbreekt, veel capaciteit opgaat aan uitvoeren van operationele capaciteiten (bijv. afstemming). De inzet leidt niet tot daadwerkelijke substantiële verbetering van het vestigingsklimaat. Berenschot

constateert dan ook dat het niet te zeggen is wat het effect is van de output van de MRDH op de realisatie van haar doelstelling. Nut en noodzaak van EV component Op basis van de evaluatie uitgevoerd door Berenschot is het voor Lansingerland lastig om te zeggen of het EV component van de MRDH een daadwerkelijk meerwaarde heeft voor Lansingerland. Veel van de prestaties van de MRDH zijn niet uit te drukken in een daadwerkelijk beter economisch vestigingsklimaat, waardoor de daadwerkelijke invloed van het EV component onduidelijk is en blijft. Wel weten we dat het EV component ieder jaar de deelnemende gemeenten veel geld kost, wat in tijden van bezuinigingen moeilijk te verantwoorden is als daar geen concrete, meetbare resultaten tegenover staan (ongeveer 200.000 euro per jaar voor Lansingerland). Wat wel en niet werkt (subsidies, bijdrageregeling, etc.) is dus niet duidelijk. Dit komt ook doordat de doelstellingen van de MRDH op het gebied van EV niet helder geformuleerd of meetbaar zijn. Wel merken wij dat er baat is bij de netwerkfunctie van de MRDH om te zorgen voor leren en afstemming tussen gemeenten op ambtelijk niveau.

Democratische legitimiteit van de MRDH Volgens Lansingerland ligt de democratische legitimiteit van de MRDH vooral in het goed functioneren: het meest zichtbare element is hierbij het VA component: goed OV is cruciaal voor onze regio en iets waar onze inwoners kritisch naar kijken. Het verbeteren van de verantwoordelijkheid op het VA component is dus van belang. Dit betekent echter niet dat er eenzelfde soort regime dient te gelden voor het veel kleinere EV component. De ervaring van Lansingerland leert dat de vergaderingen van de adviescommissie vaak weinig invloed hebben, geen goed debat kennen en gaan over onbelangrijke zaken. De effectieve democratische invloed en controle is daardoor klein.

Financiële info Overzicht ontvangsten en betalingen van de EV component MRDH voor Lansingerland voor de periode 2015-2024: Betaald aan inwonerbijdrage: € 1.622.556,Ontvangen tot op heden € 631.313,Projectaanvragen in de pijplijn: € 212.400,-. Grote kans dat we deze gaan binnenhalen. Totaal ontvangen komt dan uit op € 843.713,- (maar dit bedrag beslaat vanzelfsprekend niet de baten van netwerksamenwerking of projecten in andere gemeenten etc.) Deze cijfers zijn indicatief en niet tot op de euro nauwkeurig.

Te bespreken in commissie: Is de commissie het eens met de volgende uitgangspunten als toekomstbeeld van de rol van Lansingerland in de MRDH? ➢

Stel een beperkt aantal (5 à 7) kwantificeerbare indicatoren op die een helder beeld scheppen over de economie in onze regio. Denk hierbij zowel aan economische indicatoren, als aan sociaal-economische/duurzame economische indicatoren, bijvoorbeeld de hoeveelheid inwoners die binnen 10 minuten van een OV station wonen, het aantal bespaarde fossiele kilometers, het aantal ondernemingen dat binnen de regio zich heeft weten uit te breiden (qua

areaal) of het percentage woon-werk verkeer met OV afgelegd. Hierbij staat vervoer centraal, als ‘key business’ van de MRDH en als aanjager van duurzame economische ontwikkeling. Dit stelt de MRDH in staat om daadwerkelijk te monitoren hoe het gesteld is met het economische vestigingsklimaat in de regio. ➢ Schaal de begroting en scope van EV component terug. Schaf bijdrageregeling en subsidieregelingen af en beperk EV component tot netwerkfunctie, waarin ambtenaren en bestuurders elkaar kunnen vinden om zo te leren en te uniformeren. Bouw dit realistisch af, rekening houdende met lopende verplichtingen en met het in stand houden van de netwerk capaciteiten. Dit kan met minimale middelen waardoor ook de inwonerbijdrage verminderd kan worden. Het is niet de bedoeling dat de MRDH als een soort mini-provincie (of grote gemeente) extra beleid maakt op het gebied van EV. Laat dit aan gemeenten en provincie. ➢ Intensiveer democratische controle op VA component. Met het terugschalen van de scope van EV component kan er meer aandacht gevestigd worden op de rol van adviescommissie VA, zowel vanuit de MRDH als vanuit deelnemende gemeenten. Breng de adviescommissie VA beter in positie om invloed uit te oefenen op de kwaliteit van het OV. Naam en fractie Jean-Paul Meuldijk, Leefbaar 3B Brecht Weerheijm, D66 (Agendering als raads rapporteurs)