CConstaterende datLansingerland
Koppel je AI →
Document · PDF

[T24.03561] Management samenvatting Multimodaal mobiliteitsonderzoek N209

Gemeenteraad 19 december 2024, gemeente LansingerlandBij agendapunt: Start verkenning verkeersmaatregelen N209 i.r.t. woningbouw (amendementen L3B, WIJ LL, VVD en motie CU)2.860 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

IA. Royal HaskoningDHV Enhancing Society Together

RAPPORT Multimodaal mobiliteitsonderzoek N209 Lansingerland Management Samenvatting Klant:

Gemeente Lansingerland en Provincie Zuid-Holland

Referentie: BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002 Status:

Definitief/1

Datum:

28 mei 2024

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX Amersfoort Netherlands Mobility & Infrastructure

+31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Multimodaal mobiliteitsonderzoek N209 Lansingerland Sub titelReferentie: BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002 Status: Definitief/1 Datum: 28 mei 2024 Projectnummer: BJ4210 Opgesteld door: Projectteam Royal HaskoningDHV

Classificatie Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B. V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B. V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat. 28 mei 2024

MMO N209

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

ii

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV

Inleiding De N209 tussen Rotterdam-Noord en de A12 is de belangrijkste ontsluitingsweg binnen de gemeente Lansingerland en heeft ook een belangrijke regionale functie. Door de relatief hoge, en nog steeds verder toenemende verkeersdruk, zijn er in de afgelopen jaren verkeersveiligheidsknelpunten, doorstromingsknelpunten en leefbaarheidsknelpunten ontstaan dan wel verergerd. Met de aansluiting van de A16-Rotterdam zal deze druk nog verder toenemen. Daarnaast ligt er een woningbouwopgave volgens de regionale realisatieagenda 2023 van circa 11.000 woningen en doorontwikkeling van bedrijventerreinen in de gemeente Lansingerland. Royal HaskoningDHV heeft opdracht gekregen een integraal en multimodaal mobiliteitsonderzoek uit te voeren. Dit onderzoek moet leiden tot toekomstbestendige oplossingsrichtingen, keuzemogelijkheden van verbetermaatregelen, toepasbaar binnen de gemeente, met als doel de verkeersafwikkeling (de doorstroming), de leefbaarheid, de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid naar de toekomst toe op orde te hebben.

Huidige situatie De scope van dit project wordt begrensd door de (nieuwe) aansluiting op de A16 nabij de Ankie VerbeekOhrlaan en in het noorden door de gemeentegrens nabij Zoetermeer (het Bentwoudpad). įŴTOřfSŕöWfŕ Zoeteŕfīieļ

'ŕŕťw-ftaļ Hįńifrpãfļ

Kruispunt Australiëweg ļļjjiTfįCfňrļ)

ŴJfÿŗmpŗŝĮ-ff' Ŵfl Ťiiyí.ţMV*.

Ěļīl'.Įliįí'

Mūerkďpelle

Kruispunt Zoetermeerselaan

Aansluiting A12 Kruispunt Laan van Mathenesse

Bfĩíĩřf^ Kruispunt Bleiswijk-Noord Nůefafmitìtr

m

Kruispunt Klappolder

Ëtlíiswljk.

Kruispunt Bleiswijk-Zuid

Kruispunt Oosteindseweg

HCITfffl '

fŕrtíŕůļļ

ĂífKiiMÓrf

: fíeofl

'Berkel en Roden rij! Oerçschenhock

Kruispunt De Kuick ttìl’ďŅSjįrįi? .

Aansluiting AIS: Ankie ’ ; Verbeek-Ohriaan

28 mei 2024

MMO N209

Aansluiting Bergschenhoek-Zuid (N472)

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

3

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV De N209 wordt in de bestaande situatie veel door gemotoriseerd verkeer gebruikt. Rond de A12aansluiting rijden dagelijks ruim 30.000 voertuigen per etmaal, ter hoogte van Bleiswijk en Bergschenhoek tussen de 20.000 en 25.000 voertuigen per etmaal. De N209 is een barrière voor fietsers, die de weg (moeten) oversteken. Op het kruispunt Bleiswijk-Zuid steken er circa 2.500 fietsers dagelijks over. Bij de onderdoorgangen bij Bergschenhoek komen vergelijkbare aantallen voor. Vanuit de analyse zijn een aantal knelpunten benoemd voor de huidige situatie op en rond de N209. ^

Doorstroming en bereikbaarheid N209 ochtendspitsperiode: verminderde doorstroming op een beperkt deel van de N209, met name tussen de kruispunten De Kulck en Bleiswijk-Zuid in noordelijke richting. o N209 avondspitsperiode: verminderde doorstroming op meerdere delen van de N209: tussen de kruispunten Laan van Mathenesse en Bleiswijk-Noord, in beide richtingen, en tussen de kruispunten De Kulck en Bleiswijk-Zuid, ook in beide richtingen. Met name de kruispunten De Kulck en Bleiswijk-Zuid zijn kritisch en (kunnen) zorgen voor het ontstaan van wachtrijen, die terugslaan op de N209. o N472: op de N472, de Boterdorpseweg, is in beide spitsperioden beperking van de doorstroming, met name in westelijke richting, tussen Randweg-West en de Landscheiding, in verband met de afwikkelingscapaciteit van de rotondes. o Fietsers en voetgangers: een drietal met verkeerslichten geregelde kruispunten op de N209 hebben (te) lange wachttijden voor overstekend langzaam verkeer: kruispunt Bleiswijk-Zuid, kruispunt Oosteindseweg en kruispunt De Kulck. o Openbaar vervoer: buslijn 173 ondervindt met name in de avondspits hinder van de beperkte doorstroming op de N209 en heeft daardoor (te veel) vertragingen. o Bereikbaarheid: als gevolg van de vertragingen op de N209, met name in de avondspits, is er sprake van een enigszins verminderde bereikbaarheid van de kernen Bleiswijk en Bergschenhoek.

Verkeersveiligheid o Op en rond de N209 is een perceptie van onveiligheid van weggebruikers (automobilisten, fietsers), gerelateerd aan daadwerkelijke ongevallen en combinatie van karakteristieken van de weg en zijn directe omgeving. o Er zijn specifieke elementen in het wegontwerp van de N209, de parallelweg en zijn kruispunten, die de ongevalsrisico’s vergroten: ^ Inrichting en directe omgeving van het wegvak Bleiswijk-Noord - Bleiswijk-Zuid; ^ Kruispunt Bleiswijk-Zuid, met onder meer de oversteekvoorziening voor fietsers; ^ Kruispunt Oosteindseweg - Leeuwenhoekweg, met name de oversteekvoorziening voor fietsers; ^ Kruispunt Klappolder: specifiek de oversteekvoorziening voor fietsers aan de westzijde van het kruispunt. Leefbaarheid o Overschrijding van geluidbelasting als gevolg van het gemotoriseerd verkeer op de N209 ter hoogte van Bleiswijk; o Barrièrewerking van de N209 voor fietsers tussen Bleiswijk en Bergschenhoek, beperkingen in oversteekbaarheid. o

^

^

Toekomstige situatie Door autonome groei, de toekomstige opening van de A16 Rotterdam, de grote woningbouwopgave binnen Lansingerland en bedrijventerreinontwikkelingen rondom de N209 neemt de verkeersdruk op de N209 nog verder toe. In het kader van dit onderzoek zijn verkeersmodellen gebruikt om hier goed zicht op te krijgen; het statische verkeersmodel van de MRDH en een zogenaamd mesoscopisch model, dat voor

28 mei 2024

MMO N209

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

4

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV de ochtendspits- en avondspitsperiode het verkeersbeeld dynamisch weergeeft, met opbouw (en afbouw) van wachtrijen. De modellen voorspellen dat op de N209 naar de toekomst toe (2030, 2040) een flinke verkeersgroei is te verwachten, op sommige wegvakken meer dan 10.000 voertuigen per etmaal extra. De oorzaak van deze groei is divers: als gevolg van de vergrote aantrekkelijkheid (verkorting) van de verbinding ten gevolge van de komst van de nieuwe A16 trekt de N209 extra doorgaand verkeer, vanwege deze nieuwe A16 kiest een deel van het verkeer andere routes en de nieuwe gebiedsontwikkelingen genereren nieuw verkeer. Vanuit de analyse zijn voor de toekomstige situatie, zonder nadere maatregelen, de volgende knelpunten te verwachten op en rond de N209. ^ Doorstroming en bereikbaarheid o N209: er is sprake van structurele overbelasting van de N209 en een (zwaar) onvoldoende doorstroming, op nagenoeg alle beschouwde wegvakken en ook voor de N209 als geheel binnen het grondgebied van de gemeente Lansingerland. De doorstroming in de avondspits is nog minder dan in de ochtendspits. De verkeersvraag kan niet adequaat verwerkt worden door de nu beschikbare weginfrastructuur. Een van de gevolgen is dat de parallelwegen van de N209 substantieel verkeer gaan verwerken.

Dit is grotendeels sluipverkeer, dat (delen van) de drukke N209 vermijdt en via de parallelweg een snellere route vindt; o N472: Ook hier is sprake van onvoldoende doorstroming van verkeer. De oorzaak van de vertragingen op deze weg zijn sterk gerelateerd aan de knelpunten van de N209; de toerit van de N209 bij de aansluiting Bergschenhoek-Zuid zorgt voor terugslag op de Boterdorpseweg. Daarnaast hebben enkele rotondes op de Boterdorpseweg onvoldoende capaciteit om de toename in verkeer goed te verwerken. o Fietsers en voetgangers: vier met verkeerslichten geregelde kruispunten op de N209 krijgen met de bestaande configuratie dusdanige lange cyclustijden, dat ook overstekend langzaam verkeer te lange wachttijden krijgt. o Openbaar vervoer: buslijn 173 ondervindt vele minuten vertraging op de N209 ten gevolge van de overbelasting van de weg. o Bereikbaarheid: als gevolg van de vertragingen op de N209 is ook de bereikbaarheid van nagenoeg alle nieuwe ontwikkelgebieden onvoldoende. ^ Verkeersveiligheid o De knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid in de huidige situatie blijven overeind en nemen zelfs toe, gezien de toenemende druk op het verkeerssysteem.

^ Leefbaarheid o Overschrijding van geluidbelasting (als gevolg van het verkeer) ter hoogte van Bleiswijk; o Barrièrewerking van de N209 voor fietsers tussen Bleiswijk en Bergschenhoek, beperkingen in oversteekbaarheid; o In de toekomstige referentiesituatie vormt het verdrijvend effect van verkeer vanaf de overbelaste N209 naar andere wegen en daarmee gepaarde overlast van dit (sluip)verkeer op die wegen een nieuw knelpunt. Dit speelt in ieder geval op een aantal parallelwegen van de N209. Belangrijk is te beseffen dat er relaties zijn tussen de geconstateerde knelpunten. De hoge verkeersvraag van het gemotoriseerde verkeer en daarmee gepaard gaande overbelasting van met name de kruispunten op de N209 zorgt mede voor andere knelpunten. Het leidt tot een verminderde oversteekbaarheid voor het langzaam verkeer (langere wachttijden, omdat er veel groentijd nodig is voor het autoverkeer), het verhoogt de risico’s op ongevallen en het onveiligheidsgevoel, het zorgt ook voor vertraging van de busdiensten, die niet overal een eigen busbaan hebben, het vermindert de bereikbaarheid van de verschillende bestemmingen en is ook de oorzaak van de te hoge geluidbelasting op gevels in de kern van Bleiswijk.

28 mei 2024

MMO N209

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

5

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV Oplossingsmogelijkheden De knelpuntenanalyse laat zien dat er iets moet gebeuren. Zonder ingrijpen gaat het verkeerssysteem volledig vastlopen met grote negatieve gevolgen van gebruikers, omwonenden en andere betrokkenen. In dit onderzoek is gestructureerd gezocht naar mogelijke en uiteindelijk meest gewenste oplossingen en verbetermaatregelen. In dit proces is vanuit een brede inventarisatie van ideeën, uitvoerige effectanalyses op basis van onder meer de verkeersmodellen toegewerkt naar kansrijke maatregelen om de (verwachte) knelpunten te verminderen dan wel weg te nemen. Vanuit de nadere analyses kwamen enkele conclusies naar voren, die richtinggevend zijn geweest voor het samenstellen van een gewenst maatregelenpakket: 1. Maatregelen ter vermijding van druk (doorgaand) verkeer op de parallelwegen zijn noodzakelijk. 2. Aanvullend zijn maatregelen nodig om de verkeersvraag (de behoefte aan autoverplaatsingen) zo veel mogelijk te drukken. 3. Op enkele locaties zijn gerichte infrastructurele maatregelen nodig om specifieke knelpunten op te lossen. 4. Om de volledige ‘wensvraag’ te faciliteren en een volledig vloeiende verkeersafwikkeling te garanderen op de N209 en zijn kruispunten zijn grote investeringen nodig. Het afwaarderen van de N209 is immers geen reële optie. Enige vertragingen tijdens de drukste spitsmomenten worden geaccepteerd.

Voorkeursvariant maatregelenpakket Resultaat van het onderzoek is een voorstel om een divers pakket aan maatregelen, gericht op meerdere modaliteiten (vervoerwijzen) en meerdere locaties, te gaan uitvoeren. De fysieke maatregelen van deze voorkeursvariant zijn gevisualiseerd in de afbeelding. De voorkeursvariant bevat het onderstaande pakket aan maatregelen. ^

Maatregelen ter vermindering van de verkeersproductie en wijziging in modal split (minder autogebruik, meer gebruik van fiets en OV): o Toepassing van lage(re) parkeernormen in nieuwe woningbouwgebieden en ‘volle’ inzet van ondersteunende maatregelen en middelen: fietsstimulering, goede voorzieningen, campagnes, evt. scholenvervoerplannen, parkeerregulering in naastliggende gebieden; o Inzet van specifieke werkgeversaanpak bij nieuwe bedrijventerreinen: door goede, gerichte organisatie en stimulering vanuit gemeente, gericht op ‘anders reizen’ en/of ‘andere tijden’; o Inzet van maatregelen en middelen in bestaande woon- en werkgebieden: fietsstimulering, goede voorzieningen, campagnes, evt. scholenvervoerplannen en mogelijk parkeerregulering.

^

Afsluiten van parallelwegen, ter vermijding van ongewenst doorgaand verkeer, met handhaven toegankelijkheid voor landbouwverkeer (in vervolgfase specifieke locaties en daadwerkelijke maatregelen nader uit te werken).

^

Maatregelen voor oversteekbaarheid fiets- en voetgangersverkeer tussen Bergschenhoek en Bleiswijk: o Tunnel nabij kruispunt Bleiswijk-Zuid, uitgangspunt is vooralsnog variant 1 uit onderzoek april 2019 (“Variantenstudie Fietstunnel N209”); o Verwijderen fiets- en voetgangersoversteek op kruispunt Bleiswijk-Zuid en op kruispunt Oosteindseweg.

28 mei 2024

MMO N209

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

6

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV

Zoetermeer

N209 J.nvauinn

RING

A12rj:^ RING

;A12 Aanpassingen inrichting voorterrein Klappolder 4-OVhalte bíj Zalando

Aansluiting Klappoider op kruispunt Laan van Mathenesse

Lansingcrland

Knip op westeiijke en oosteíijke paraiieivi/eg

Fietstunnel + opheffen fietsoversteek + twee doorgaande rijstroken in N-richting

Afwaarderen naar 60 km/u inrichten als SOkm/u weg

Bleiswi

inrichten als fietsstraat met max. SOkm/u

Knip op westeiijke paralieiweg Knip op westelijke en oostelijke parallelweg

en Rodenrijs Knip op oostelijke parallelweg

Opheffen fietsoversteek Bypass op noordelijke rotonde N472 richting N209

Knip op oostelijke parallelweg

Afwaarderen naar 60 km/u

Oud-Vcriaat

Rotte

A16

28 mei 2024

MMO N209

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

7

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV ^

Verbetering fietsvoorzieningen (en daarmee ook bereikbaarheid van ZoRo-halte): o Inrichting van westelijke parallelweg tussen Oosteindseweg en Bleiswijk-Zuid als fietsstraat, met verlaging snelheid naar 30 km/uur; o Verlaging snelheid westelijke parallelweg tussen Bleiswijk-Zuid en Anthuriumweg naar 30 km/uur; o Inrichting van Anthuriumweg tussen de westelijke parallelweg en de ZoRo-halte als fietsstraat, met verlaging snelheid naar 30 km/uur.

^

Verbeteren comfort en aantrekkelijkheid bushaltes: plaatsen van abri’s en adequate fietsstallingen bij alle R-net haltes.

^

Verlaging snelheid op hoofdrijbaan N209 naar 60 km/uur: tussen Bleiswijk-Noord en BergschenhoekZuid: o Realiseren overrijdbare middenas en daarmee rijstroken tussen Bleiswijk-Noord en Bleiswijk-Zuid enigszins reduceren in breedte; o Op rechtstand tussen Bergschenhoek-Zuid en De Kulck een ‘lang plateau’ realiseren; wenselijk ook tussen kruispunt Oosteindseweg en Bleiswijk-Zuid en tussen Bleiswijk-Noord en BleiswijkZuid; o Handhaving van het nieuwe snelheidsregime.

^

Vergroting capaciteit toerit Bergschenhoek-Zuid richting zuiden: creëren van bypass rechtsaf van N472 naar N209 en verdubbeling van de toerit.

^

Aanpassing kruispunt Bleiswijk-Zuid: o Verdubbeling van de opstelstrook rechtdoorgaand in noordelijke richting: o Verlengen van linksafvak vanuit noordelijke tak N209 Bleiswijk in (faciliteren drukke stroom in toekomstige avondspits); o Maximaliseren opstelruimte voor gemotoriseerd verkeer vanuit Bleiswijk, door stopstreep rechtsafvak naar voren te leggen en ‘recht trekken’ van fiets- en voetpad, parallel aan de Hoekeindseweg.

^

Aanpassingen op/bij bedrijventerrein Klappolder: o Realiseren nieuwe oostelijke aansluiting op Laan van Mathenesse; o Herinrichten voorterrein inclusief verbetering oversteekvoorziening langzaam verkeer bij kruispunt Klappolder; o Nieuwe, extra OV-halte bij Zalando.

^

Specifieke maatregelen ter verlichting of oplossing van de geluidsproblematiek in Bleiswijk: uitgangspunt is plaatsing van geluidschermen.

Met dit maatregelenpakket is structurele overbelasting van de N209, in 2040 met alle gebiedsontwikkelingen, niet meer aanwezig; er is sprake van een redelijke doorstroming. In de spits is nog op enkele plaatsen wachtrijvorming verwacht, maar deze wachtrijen lossen weer op in de loop van de spits. Buslijn 173 ondervindt hiermee ook nog beperkte hinder van de doorstroming op de N209 met gemiddeld enkele minuten vertraging op het traject in de spitsperioden. Op de Boterdorpseweg (de N472) blijven enkele rotondes op deze weg afwikkelingsproblemen tonen in spitsperioden, mede als gevolg van fietsers die hier in de voorrang zitten. De oversteekbaarheid voor fietsers en voetgangers verbetert sterk, met name als gevolg van de realisatie van een fietstunnel. De barrièrewerking van de N209 voor fietsers verbetert sterk, net als de leefbaarheid op de parallelwegen van de N209, die in de autonome situatie zwaar onder druk zou komen te staan. De knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid verdwijnen naar verwachting grotendeels in de voorkeursvariant. De overschrijding van de geluidbelasting (als gevolg van het verkeer) ter hoogte van Bleiswijk reduceert als gevolg van de lagere snelheid aanzienlijk, maar blijft wel aanwezig. Een geluidwerende voorziening blijft hier nodig.

28 mei 2024

MMO N209

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

8

Projectgerelateerd

Royal HaskoningDHV Het samengestelde pakket met verkeerskundige maatregelen is nodig om de totale verkeersvraag te verwerken, dat wil zeggen inclusief alle beoogde woningbouwlocaties. Eén locatie meer of minder maakt hierin niet het verschil. Zo is het realiseren van de knips op de parallelwegen nodig om sluipverkeer (ongewenste routes) van en naar de nieuwbouwlocaties te voorkomen. Voor enkele woningbouwlocaties is specifiek de eindsituatie met het maatregelenpakket beschouwd. Voor de woningbouwlocatie Lange Vaart zijn geen specifieke, nadere maatregelen benodigd om de verkeerssituatie op orde te houden. Het kruispunt Bleiswijk-Noord komt niet naar voren als een knelpunt. Voor de woningbouwlocatie Merenweg is de situatie anders. In het maatregelenpakket van de voorkeursvariant zijn verbetermaatregelen voorzien die de N209 laten functioneren, waarbij in spitsperioden nog wel enige vertragingen kunnen optreden. In de eindsituatie zijn wel substantiële wachtrijen in de ochtendspits op de Hoekeindseweg te verwachten, als gevolg van de beperkte opstellengte voor het kruispunt Bleiswijk-Zuid. Enkele aanpassingen zijn voorzien om dit knelpunt te verminderen, maar onvoldoende om dit probleem volledig te verhelpen.

De realisatie van de woningbouwlocatie Merenweg draagt uiteraard bij aan dit knelpunt met extra verkeer, ondanks een voorgesteld mobiliteitsbeleid dat leidt tot reductie van autoverplaatsingen. Een adequate oplossing die voor de langere termijn een volledig vloeiende verkeersafwikkeling garandeert vereist verplaatsing van het kruispunt Bleiswijk-Zuid naar het zuiden met een volledige reconstructie, in de vorm van een ruim bemeten gelijkvloers kruispunt of mogelijk ongelijkvloerse kruising (zoals een Haarlemmermeeraansluiting). Dit is een ingrijpende maatregel, die nadere studie vraagt. Ontsluiting van de Merenweg bouwlocatie via het onderliggende wegennet biedt geen oplossing. De woningbouwlocatie Wolfend vraagt geen specifieke maatregelen vanuit de N209-problematiek. Vanuit eerdere studies is wel naar voren gekomen dat voor de lokale ontsluiting nog geen goede voorkeursvariant aanwezig is. Mede ten behoeve van de woningbouwlocatie Wilderszijde is de voorgestelde maatregel om een bypass met extra rijstrook voor de toerit op de N209 in zuidelijke richting nodig is. Wilderszijde is een omvangrijke locatie met substantiële verkeersstromen, die allemaal via de Boterdorpseweg afgewikkeld moeten worden.

Nader onderzoek voor de afwikkeling op deze weg en met name de daar aanwezige (turbo)rotondes is nodig, mogelijk leidend tot aanvullende maatregelen bij één of meerdere rotondes (extra rijstroken, fietsers ongelijkvloers).

28 mei 2024

MMO N209

BJ4210-RHDHV-N209-RP-0002

9

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lansingerland&id=85f0805d-6b35-41d1-8592-1f3d2b662ada