CConstaterende datLansingerland
Koppel je AI →
Document · PDF

[T24.03557] Eindrapportage Multimodaal mobiliteitsonderzoek Klappolder

Gemeenteraad 19 december 2024, gemeente LansingerlandBij agendapunt: Start Verkenningsfase verkeersmaatregelen Klappolder28.779 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

RAPPORT Multimodaal mobiliteitsonderzoek Klappolder

Klant:

Gemeente Lansingerland

Referentie:

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

Status:

Definitief/2

Datum:

27 mei 2024 HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

:V

Royal HaskoningDHV Enhancing Society Together

Royal HaskoningDHV George Hintzenweg 85 3068 AX Rotterdam Netherlands Mobility & Infrastructure

+31 88 348 91 00 T info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Multimodaal mobiliteitsonderzoek Klappolder Referentie: Status: Datum: Projectnummer:

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001 Definitief/2 27 mei 2024 BJ4210

Opgesteld door: Projectteam

Classificatie Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat.

HaskoningDHV

Inhoud 1

Inleiding

1

1.1

Aanleiding

1

1.2

De vraag

2

1.3

Doel onderzoek

3

1.4

Werkwijze en proces

3

1.5

Leeswijzer

3

1.6

Voorgaande onderzoeken

3

2

Huidige situatie

5

2.1

Bereikbaarheid en ontsluiting

5

2.2

Doorstroming Klappolder

11

2.3

Verkeersveiligheid Klappolder

16

2.4

Leefbaarheid en Vestigingsklimaat

21

3

Ontwikkelingen

24

3.1

Bereikbaarheid en ontsluiting

24

3.2

Leefbaarheid

25

3.1

Doorstroming Klappolder 2040

25

4

Knelpuntenanalyse

30

4.1

Knelpunten bestaande situatie

30

4.2

Knelpunten toekomstige situatie

33

4.3

Conclusie

34

5

Beoordelingskader

37

6

Beoordeling huidige en toekomstige situatie

39

6.1

Doorstroming en verkeersafwikkeling

39

6.2

Verkeersveiligheid

39

6.3

Leefbaarheid en vestigingsklimaat

39

6.4

Bereikbaarheid en ontsluiting

40

7

Mogelijke oplossingsrichtingen

41

7.1

Inleiding

41

7.2

Ruimtelijke visie en programma

41

7.3

Prijsbeleid

42

7.4

Mogelijkheden van mobiliteitsmanagement

42

7.5

Optimalisatie van het openbaar vervoer

45

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

HaskoningDHV 7.6

Mogelijkheden van benutting

47

7.7

Aanpassing van bestaande infrastructuur

48

7.8

Nieuwe infrastructuur

54

7.9

Beoordelingskader

65

7.10

Opgave Chrysantenweg

66

8

Eindbeoordeling

68

8.1

Inleiding

68

8.2

Must have maatregelen

68

8.3

Should have maatregelen

69

8.4

Nice to have maatregelen

69

8.5

Advies maatregelen in volgordelijkheid

69

Bijlagen

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

HaskoningDHV 1

Inleiding 1.1 Aanleiding

Het bedrijventerrein Klappolder ligt aan de noordzijde van de gemeente Lansingerland. Deze bevindt zich tussen de A12, de N209, de Rotte en de kern Bleiswijk. Het bedrijventerrein Klappolder is een relatief oud bedrijventerrein. De enige ontsluiting van dit bedrijventerrein is via de N209, zie Figuur 1-1.

Figuur 1-1: Projectgebied bedrijventerrein Klappolder

Het bedrijventerrein is volop in ontwikkeling. Zo zijn in de afgelopen jaren de percelen van Flora Holland veranderd naar een grootschalig distributiecentrum voor Zalando. Het perceel van The Greenery staat op dit moment voor een deel leeg en wordt voor een deel nog gebruikt, en wordt ten tijde van dit onderzoek herontwikkeld tot een grootschalig logistiek centrum. Donderdagavond 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad van Lansingerland het Bestemmingsplan Urban Logistics Campus (ULC) A12 vastgesteld. Bleiswijk Development B.V. heeft in 2020 het voormalige Greenery terrein op Klappolder in Bleiswijk gekocht. Sindsdien trekken Bleiswijk Development B.V. en gemeente samen op in de revitalisering van dit bedrijventerrein. Circa 40 hectare verouderd bedrijventerrein wordt getransformeerd naar een nieuw toekomstbestendig logistiek bedrijventerrein. In 2023 is door Bleiswijk Development de eerste omgevingsvergunning ingediend die getoetst zal worden aan de ruimtelijke kaders van het nieuwe bestemmingsplan ULC A12. Toekomstig huurder Hello Fresh is van plan eind 2025 in het kopgebouw van ULC A12 (het eerste gebouw als je vanaf de N209 het bedrijventerrein Klappolder oprijdt) de productie van haar maaltijdboxen voor de Benelux onder te brengen.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

1

Royal HaskoningDHV Naast de realisatie van nieuwe logistieke gebouwen voorziet het bestemmingsplan ULC A12 in vergroening van het plangebied, een robuust watersysteem en worden de nieuwe daken ingezet voor zonne-energie. Daarnaast heeft Kafra Housing een aanvraag voor een tijdelijke omgevingsvergunning (10 jaar) ingediend voor de nieuwbouw van 3 gebouwen en een parkeergarage voor de huisvesting van circa 242 flexwerkers. Tot slot wordt een visie gevormd voor het huisvesten van arbeidsmigranten op dit bedrijventerrein en wordt een visie gevormd voor de herontwikkeling van het verouderde glastuinbouwgebied aan weerszijden van de Chrysantenweg. Door al deze ontwikkelingen op het bedrijventerrein vindt er een verschuiving plaats van vooral agrologistieke distributie naar reguliere logistieke en vers-logistieke distributie (supermarkten). Daarnaast is een studie verricht naar het beter benutten van de bestemmingsplanruimte in de Klappolder en bleken nog niet alle bedrijven en percelen gebruik te maken van hun maximale bouwmogelijkheden. In 2022 zijn infrastructurele aanpassingen gedaan aan het kruispunt met de N209. Zo is er een ‘vrije’ rechtsaf strook (buiten de verkeerslichten om) richting de A12 bijgekomen.

Deze zorgt voor een betere en vlottere ontsluiting van het bedrijventerrein, maar heeft het een negatieve impact op de verkeersveiligheid van de nabijgelegen zijwegen en de fietsoversteek van de Hoefweg.

1.2 De vraag Het bedrijventerrein Klappolder zit momenteel midden in een grote transitie. Deze transitie verandert de verkeersstromen op het terrein en zorgt voor een grote hoeveelheid nieuwe werknemers. Dit is om diverse redenen hét moment om wijzigingen aan te brengen. Ten eerste zijn werknemers het meest geneigd andere manieren van reizen te kiezen wanneer ze net een nieuwe baan krijgen. Ten tweede is de infrastructuur, net als het bedrijventerrein, verouderd en biedt dit transitiemogelijkheden voor herontwikkeling en -inrichting. Met name fiets- en looproutes zijn op dit moment niet goed georganiseerd door de huidige inrichting van het terrein. Zo is onbedoeld een onveilige barrièrewerking ontstaan voor fietsers op de fietsroute op de Hoefweg in noord-zuid richting, door de ‘vrije’ rechtsaf strook die erbij gekomen is om vrachtverkeer beter af te laten wikkelen op de N209. Hierdoor moeten fietsers vier rijstroken in één keer oversteken. Door alle nieuwe ontwikkelingen op en intensivering van het bedrijventerrein richting de toekomst zal de bedrijvigheid en daarmee dus ook de verkeersgeneratie toenemen. Dit geldt met name voor (zwaar) vrachtverkeer. De huidige infrastructuur en ontsluiting(en) zullen niet meer passen bij deze nieuwe verkeersintensiteiten. Omdat er zich woningen bevinden in dit gebied, speelt de leefbaarheid van deze bewoners ook een belangrijke rol.

Al deze zaken zijn in dit onderzoek behandeld met als doel tot een verkeerskundig goed functionerend en toekomstbestendig bedrijventerrein te komen. Om dit te realiseren heeft het college van B&W van de gemeente Lansingerland de ambitie uitgesproken richting de gemeenteraad om de Klappolder weer toekomstbestendig te maken op een integrale manier.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

2

HaskoningDHV 1.3

Doel onderzoek

Het hoofddoel voor dit onderzoek is als volgt omschreven: “Het verbeteren van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid op het bedrijventerrein Klappolder voor zowel het (vracht)autoverkeer als het langzaam verkeer, en daarmee bijdragen aan een toekomstbestendig bedrijventerrein, dat ook leefbaar is voor de inwoners in de Klappolder”. Dit doel moet behaald worden door vanuit een integrale multimodale verkeersstudie om de thema’s verkeersveiligheid, doorstroming, leefbaarheid en toekomstbestendigheid van het bedrijventerrein te verbeteren. Deze rapportage is de weerslag van die studie.

1.4

Werkwijze en proces

De Gemeente Lansingerland heeft een aantal onderzoeksvragen opgenomen die zij minstens beantwoord willen hebben in dit onderzoek. Deze zijn hieronder weergegeven: 1. Identificeren (verkeerskundige) knelpunten huidige situatie 2. Identificeren (verkeerskundige) knelpunten toekomstige situatie 3. Onderlinge relatie van deze knelpunten 4. Mogelijke consequenties en risico’s voor het oplossen van deze knelpunten 5. Oplossingsrichtingen voor doorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid 6. Infrastructurele maatregelen om toenemend vrachtverkeer te faciliteren 7. Te treffen maatregelen voor fietsers en voetgangers 8. Conclusies van de knelpunten analyse 9. Conclusies van de oplossingen 10. Advies voor de combinatie van vraag 8 en vraag 9 11. Roadmap voor het bereiken van het hoofddoel

1.5

Leeswijzer

Alle bovenstaande onderzoeksvragen zijn in dit onderzoek meegenomen en beantwoord. De volgorde is anders gestructureerd dan bovenstaand aangegeven. De opbouw van dit onderzoeksrapport is als volgt, waarbij is aangegeven waar de onderzoeksvragen aan de orde komen: ^ Hoofdstuk 1: Inleiding • Hoofdstuk 2: Huidige situatie: vraag 1 en vraag 8 • Hoofdstuk 3: Ontwikkelingen: vraag 2 en vraag 9 ^ Hoofdstuk 4: Knelpuntanalyse: vraag 3 en vraag 4 • Hoofdstuk 5: Beoordelingskader • Hoofdstuk 6: Beoordeling huidige situatie: vraag 5 • Hoofdstuk 7: Mogelijke oplossingen: vraag 6 en vraag 7 • Hoofdstuk 8: Eindbeoordeling: vraag 10 en vraag 11

1.6

Voorgaande onderzoeken

In het recente verleden zijn al diverse onderzoeken uitgevoerd, die betrekking hebben op, of relevantie hebben met, deze studie. In het navolgende overzicht wordt kort ingegaan op deze onderzoeken en de belangrijkste resultaten daarvan.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

3

Royal HaskoningDHV Partij

Onderwerp

Korte beschrijving

Uitwerking infra­ agenda Logistieke Hotspot A12 Corridor

Lokale ondernemers langs A12 Zoetermeer tot aan Gouda hebben een overeenkomst ondertekend waarin zij de concurrentiepositie van deze bedrijven willen verbeteren door onder andere het opstellen van infrastructurele knelpunten en daaruit komende maatregelen en de prioritering daarvan. Dit rapport is een uitwerking van deze infra-agenda. De conclusies van dit rapport geeft aan dat er gebrek is aan een gezamenlijke visie van de gemeenten op dit gebied, er grootschalige en kleinschalige infrastructurele maatregelen nodig zijn, zoals beter benutten van de Moordrechtboog; realiseren van de Bodegravenboog; realiseren vrije rechtsaffer op VRI-kruispunt N209 - Klappolder en vrachtwagen parkeren op Klappolder.

Bereikbaarheid studie Klappolder

Studie naar de toekomstige verkeersgeneratie en welke gevolgen dit heeft voor capaciteit van de huidige wegen in het bedrijventerrein Klappolder. Specifiek voor Unit 1 (huidig Zalando distributiecentrum) en Unit 2 + 3 (Gist distributiecentrum). Conclusie van dit onderzoek is dat de toegenomen verkeersintensiteiten niet leiden tot afwikkelingsproblemen (noch op wegvak als op kruispunt met de N209). De IC/verhouding blijft voor beiden onder de 0,9.

Movares (2018)

Verkeersmodellen­ studie Klappolder

Ten aanzien van de studie hierboven was RWS het niet eens dat de toekomstige verkeersgeneratie van Unit 1,2 & 3 niet zou leiden tot knelpunten voor de N209 en gaf onvoldoende inzicht op de verkeersafwikkeling op de aansluiting met de A12. RWS wilde weten of er een eventuele terugslag zou ontstaan richting de A12 als de rijbaanversmalling op de N209 (richting zuid) wordt meegenomen. De conclusie van dit onderzoek was dat de filevorming op de N209 en eventuele terugslag vanaf de A12, gevonden moet worden elders op de A12, zoals op de A12 zelf of van de overgang van twee naar één rijstrook op de N209 in zuidelijke richting.

Movares (2018)

Bereikbaarheidsstudie Rijkswegennet Greenparc

Beschrijvend overzicht van huidige (2018) en toekomstige doorstromingsverbeteringen die van invloed zijn op de doorstroming van de A12. Zoals vier MIRT projecten in deze regio, parallelstructuur A12 (PZH) etc. Geen conclusies.

Verkeersonderzoek Klappolder

Verkeersonderzoek gericht op inzichtelijk maken van de verkeerskundige gevolgen van de ontwikkelingen op het bedrijventerrein Klappolder, ontwikkelingen op Bleizo en de realisatie van een railterminal. Dit is deels een actualisatie (2020) van de eerdere onderzoeken door Movares (2018). De conclusie van dit rapport is dat de ontwikkelingen in Klappolder, Bleizo en de railterminal leiden tot knelpunten op VRI-kruispunt N209 - Klappolder en leidt tot vertraging & wachtrijen.

Arcadis (2023)

Verkeerstoets ULC A12

Onderzoek naar de verkeerseffecten van de herontwikkeling van het voormalige The Greenery terrein, op het bedrijventerrein Klappolder en de verkeersafwikkeling ervan. De conclusie van dit onderzoek is dat de voorziene ontwikkeling ULC A12 leidt tot een toename van 710 mtv/etmaal en dat de bestaande wegen en het VRI-kruispunt met de N209 voldoende afwikkelingscapaciteit bevatten om dit verkeer af te wikkelen. Aanvullende maatregelen o.b.v. de komst van deze ontwikkeling, zijn niet nodig. Voor de werknemers wordt verwacht dat 1260 p-plaatsen benodigd zijn. Een parkeergarage wordt geadviseerd.

Arcadis (2023)

Viltstiftontwerpen

Een set van (zes) grove ontwerpen voor de nieuwe mogelijke verkeersstructuren van het voorterrein van het bedrijventerrein Klappolder.

Next level (2023)

Vlekkenplannen

Vlekkenplannen ten aanzien van invulling vrijgekomen voorterrein The Greenery ten behoeve van exploitatie nieuwe functies.

Jansen Wuts Architecten (2022)

Ontwerpen calamiteitsroute

Technische tekeningen van tijdelijke huisvesting voorziening tussen Hoefweg (noord) en N209, waarbij een extra ontsluiting op de N209 is gemaakt, speciaal voor nood- en hulpdiensten.

Roelofs (2021)

Movares (2018)

Sweco (2020)

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

4

HaskoningDHV 2

Huidige situatie 2.1 Bereikbaarheid en ontsluiting

In Figuur 2-1 is de bestaande indeling van het bedrijventerrein Klappolder weergegeven. Het gebied bestaat voornamelijk uit reguliere logistieke bedrijven met enkele agro-logistieke bedrijven, groothandels en enkele commerciële dienstverleners (dit betreft alle genummerde items in de figuur). In Figuur 2-1 is het Greenparc, waar het Zalando warehouse onderdeel van uitmaakt, en is het gehele toekomstige ULC A12 terrein (dit is het voormalige Greenery terrein) weergegeven.

Figuur 2-1: Indeling bedrijventerrein Klappolder

Het gehele bedrijventerrein Klappolder komt samen via de centrale ontsluitingsstructuur op de N209. Deze verkeersstructuur wordt in de volgende paragraaf uitgebreider beschouwd.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

5

Royal HaskoningDHV 2.1.1

Bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers

Netwerk De provincie Zuid-Holland heeft een webtool waarin diverse fietsroutes uit de provincie zijn opgenomen. Voor het grondgebied van de gemeente Lansingerland zijn de fietsroutes in Figuur 2-2 weergegeven, zoals door de provincie vastgesteld. Voor deze analyse wordt dit netwerk als uitgangspunt gehanteerd. Tussen het VRI-kruispunt N209 - Heulslootweg (ook wel Bleiswijk-Noord genoemd, het eerste kruispunt op de N209 ten zuiden van de Klappolder) en de kruising met de A12 bevinden zich twee fietsroutes langs de N209, op zowel de westelijke als de oostelijke parallelweg. Beide fietspaden zijn in het basisnetwerk fiets van de MRDH opgenomen als utilitaire fietsroute. Deze beide fietsroutes sluiten in het noorden aan op fietsroute langs de spoorlijn. De fietsroute op de oostelijke parallelweg verbindt het bedrijventerrein Klappolder met de kern Bleiswijk. Er zijn drie oversteken tussen Klappolder en de rest van Lansingerland: ter hoogte van Klappolder, langs de spoorlijn in het noorden, over de N209 door middel van de fiets-/ voetgangersbrug en via de Heulslootweg.

Figuur 2-2: Fietsnetwerk Gemeente Lansingerland

Voor een goede vergelijking tussen de verschillende modaliteiten is de afstand en benodigde tijd vanuit Klappolder naar diverse punten in de regio benoemd voor alle modaliteiten. In onderstaande tabel staat deze voor de fiets aangegeven. Vanaf

Reistijd

Afstand

Rodenrijs Metro

34 min

10,1 km

Station Lansingerland - Zoetermeer

8 min

2,4 km

Gruttostraat, Bleiswijk

10 min

3,0 km

Sporthal de Ackers, Bergschenhoek

21 min

6,32 km

Den Haag Centraal station

60 min

18,0 km

Rotterdam Centraal Station

48 min

14,5 km

Utrecht Centraal Station

>60min

48,9 km

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

6

Royal HaskoningDHV Routes in de Klappolder Binnen het projectgebied zijn fietsers voornamelijk aangewezen om zich op de rijbaan te begeven tussen het gemotoriseerd (logistiek) verkeer. Vrijliggende fietspaden zijn er nauwelijks, zie Figuur 2-3. Uitzondering hierop is het stuk HoefWeg tussen het VRIkruispunt met de N209 en de Hollandweg, waar een tweerichtingen vrijliggend fietspad aanwezig is aan de zijde van de N209. Voor voetgangers zijn er zeer beperkte voorzieningen aanwezig, zoals te zien in Figuur 2-3. Er zijn slechts op 2 locaties voorzieningen voor voetgangers aangebracht: aan de noordzijde van het Zalando-terrein en bij de kruising met de N209 (de voetgangersbrug). Voetgangers moeten daarom op de meeste plaatsen op het fietspad of in de berm lopen. Routes rondom de Klappolder Rondom de Klappolder is een recreatief fietsroutenetwerk aanwezig. Deze fietsroutes zijn opgenomen in het knooppuntennetwerk (zie Figuur 2-4). Rondom het gebied zijn 4 knooppunten aanwezig. Voor fietsers die van grotere afstand naar de Klappolder komen zijn dit de aangewezen routes om te gebruiken.

Figuur 2-3: Fietsstructuur Klappolder

Analyse Vanwege het ontbreken van gebiedsdekkende voorzieningen voor voetgangers en fietsers zijn zij genoodzaakt om zich op de rijbaan te begeven. De maximale afstand die binnen het gebied van Klappolder moeten afleggen is maximaal 1,5 km, vanaf de kruising N209Klappolder.

Figuur 2-4 fietsknooppunten en routes rondom de Klappolder (bron: OpenStreetMap)

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

7

Royal HaskoningDHV 2.1.2

Bereikbaarheid per openbaar vervoer

In Figuur 2-5 is het OV-netwerk van de RET weergegeven, met ook de HSL en de spoorlijn erbij. Het lijnennet van de RET door de gemeente Lansingerland bestaat uit busverbindingen. R-net buslijn 173 tussen Zoetermeer en metrostation Rodenrijs stopt enkel in Bleiswijk en langs Klappolder, bij de entree van het bedrijventerrein. De frequentie van deze bus is als volgt: Periode

Frequentie

Spits

6x/uur

Spits (vakantie)

4x/uur

Dal

Sx/uur

Dal (vakantie)

2x/uur

Avond

2x/uur

Zaterdag

2x/uur

Zondag

2x/uur

Figuur 2-5: Lijnennetkaart RET, Bleiswijk - Zoetermeer

Het gebruik van het openbaar vervoer is op dit moment beperkt. Per dag reizen gemiddeld circa 22 reizigers in twee richtingen van en naar de halte Klappolder. Op zaterdag en zondag zijn dit nog minder reizigers. Het gaat dan om respectievelijk 5 en 4 reizigers per dag. De reistijden zijn als volgt (conform dienstregeling RET): Vanaf

Reistijd

Rodenrijs Metro

23 min

Station Lansingerland - Zoetermeer

S min

Gruttostraat, Bleiswijk

6 min

Sporthal de Ackers, Bergschenhoek

17 min

Den Haag Centraal station

Ca. 30 min

Rotterdam Centraal Station

Ca. 55 min

Utrecht Centraal Station

Ca. 45 min

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

8

Royal HaskoningDHV 2.1.3

Bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten

Het bedrijventerrein Klappolder beschikt in de huidige situatie over een beperkt aantal entreepunten voor nood- en hulpdiensten die het terrein op kunnen. De belangrijkste route is via de N209. Het bedrijventerrein kan vervolgens bereikt worden door het VRI-kruispunt met de Klappolder of via de Heulslootweg in het zuiden. De nood- en hulpdiensten kunnen ook via het fietspad op het Craenenborgpad (langs het spoor) en de Hoefweg-noord het terrein bereiken. Aan de oostzijde kunnen nood- en hulpdiensten via de Lange Vaart Bleiswijkse Fles - Chrysantenweg het gebied bereiken. Echter, deze twee routes zijn omslachtig en indirect. De route via het VRI-kruispunt N209 - Klappolder is wel een directe route.

2.1.4

Ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer

Wegenstructuur In Figuur 2-6 is de verkeersstructuur van het bedrijventerrein Klappolder weergegeven. Het bedrijventerrein Klappolder ligt volledig buiten de bebouwde kom. Er zijn een beperkt aantal woningen aanwezig aan de Hoefweg en aan de Chrysantenweg. Op deze twee wegen zijn enkele 30 km/uur-zones te vinden, daar waar de woonfunctie sterker aanwezig is. Genoemd moet worden dat de gemeente Lansingerland enkel wegbeheerder is van de Hoefweg en de Chrysantenweg. De overige wegen op het terrein zijn weliswaar voor het openbaar verkeer opengesteld c.q. open voor bestemmingsverkeer, maar deze wegen zijn in beheer en eigendom van de VVE Greenparc of het bedrijventerrein The Greenery.

8/ti/o Buiifífss

Pwk Jumbo DitlributiKonuum

(jrpBnpQTC

Btř'SWr/lSf

Legenda

Snelheidsbeperking 30 km/u ETW30 Snelheidsbeperking 60 km/u ETW60

äží/

Stroomweg 80 km/u •«ore

Figuur 2-6: Verkeersstructuur gemotoriseerd verkeer Klappolder

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

9

Royal HaskoningDHV Ontsluiting Het bedrijventerrein Klappolder en de Chrysantenweg worden in de eerste plaats ontsloten op het VRIkruispunt met de N209. Een tweede ontsluitingsmogelijkheid van het bedrijventerrein bevindt zich aan de zuidzijde, via de Hoefweg naar de kruising Heulslootweg/ Bleiswijk-Noord. Dit is enkel voor personenauto’s en fietsers bedoeld. Op de Hoefweg geldt dat er vanaf het kruispunt met de Chrysantenweg een vrachtwagenverbod is ingesteld. Vrachtverkeer wordt slechts ontsloten via het VRIkruispunt met de N209. De Hoefweg in het noorden richting de A12 loopt voor gemotoriseerd verkeer dood. Verder zijn er geen ontsluitingsmogelijkheden van het verkeer op de N209. Klappolder en Hollandweg De wegen Klappolder en Hollandweg op het bedrijventerrein zijn wegen met een snelheidsbeperking van 30 km/u. Hiervan geldt dat deze in beheer zijn van de VVE en het voormalige bedrijventerrein van The Greenery. De vormgeving hier past niet altijd bij de geldende snelheid. Daar wordt in 2.4 verder op ingegaan. Hoefweg en Chrysantenweg De Hoefweg loopt parallel aan de N209 en begint bij de Heulslootweg in het zuiden tot aan het fietspad langs het spoor nabij de A12. Tot aan de Chrysantenweg is de weg als een erftoegangsweg (buiten de bebouwde kom) gecategoriseerd en vormgegeven. Ter hoogte van de woning 167 t/m 183 is de snelheid hier echter 30 km/u in plaats van 60 km/u.

Dit is in 2020 ingevoerd toen ook een reconstructie van de weg heeft plaatsgevonden en de weg meer is ingericht conform de normen van 30km/u.1. De Chrysantenweg is ook een erftoegangsweg met een 30 km/u zone. Ook hier zijn woningen te vinden, in combinatie met glastuinbouw en andere bedrijvigheid. De woningen aan deze weg betreffen vooral bedrijfswoningen. Vanaf het kruispunt met de Chrysantenweg tot aan de spoorlijn/A12 in het noorden, gaat de Hoefweg over in een weg met een maximumsnelheid van 60 km/u. Deze wordt onderbroken ter hoogte van de VRIkruising. Hier geldt op de Hoefweg een snelheidslimiet van 80 km/u, na 100 meter wordt de snelheid van 60 km/u hervat. De vormgeving van de Hoefweg en de geldende snelheidslimieten zijn wisselend. Een volledige analyse van de wegen in de Klappolder is te vinden in Bijlage A1 De reistijden naar de Klappolder zijn voor autoverkeer als volgt (bron: Google typisch verkeer, donderdag avondspits 17.30u): Vanaf

Reistijd

afstand

Rodenrijs Metro

14 - 26 min

10,8 km

Station Lansingerland - Zoetermeer

5 - 8 min

3,0 km

Gruttostraat, Bleiswijk

5 - 8 min

3,0 km

Sporthal de Ackers, Bergschenhoek

12 - 20 min

6,9 km

Den Haag Centraal station

18 - 30 min

17,6 km

Rotterdam Centraal Station

22 - 40 min

19,3 km

Utrecht Centraal Station

35 - 60 min

45,1 km

1 https://zoek.officielebekendmakinaen.nl/stcrt-2020-38549.pdf 27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

10

HaskoningDHV 2.1.5

Bereikbaarheid verschillende modaliteiten Reistijd fiets (min)

Reistijd OV (min)

Reistijd auto (min)

Rodenrijs Metro

34

23

14 - 26

Station Lansingerland - Zoetermeer

8

3

5-8

Gruttostraat, Bleiswijk

10

6

5-8

Sporthal de Ackers, Bergschenhoek

21

17

12 - 20

Den Haag Centraal station

60

Ca. 30

18 - 30

Rotterdam Centraal Station

48

Ca. 55

22 - 40

2u 43

Ca. 45

35 - 60

Vanaf

Utrecht Centraal Station

In bovenstaande tabel is voor de verschillende modaliteiten de reistijd weergegeven (zoals in de eerdere paragrafen beschreven). Te zien is dat de auto op de kortere afstanden eigenlijk altijd sneller of even snel is als het openbaar vervoer (zonder voor- en natransport). Alleen op de relatie met Utrecht Centraal Station is het OV soms sneller. De auto en het OV zijn beiden weer sneller dan de fiets. Hierbij moet aangetekend worden dat het openbaar vervoer wel een voor- en natransport kent en niet continu beschikbaar is, maar slechts een aantal keer per uur.

2.2 Doorstroming Klappolder De huidige situatie op het gebied van doorstroming is in beeld gebracht met een dynamisch microsimulatiemodel. Met behulp van dit model zijn de reistijden en vertragingstijden op diverse routes in de Klappolder gemeten, om in beeld te brengen op welke routes vertraging ontstaat. Voor de opbouw van dit model is het statisch verkeersmodel V-MRDH3.0 gebruikt, dat nader verfijnd is aan de hand van diverse door de gemeente beschikbaar gestelde verkeerstellingen2. In de volgende paragrafen wordt uiteengezet hoe de wegen op het terrein functioneren op het gebied van doorstroming.

^ NB: ten tijde van de tellingen stond het terrein van de Greenery leeg en genereerde Zalando nog weinig verkeer, de betrouwbaarheid van deze telcijfers is derhalve beperkt. Later in deze rapportage wordt een robuustheidstoets uitgevoerd om dit te ondervangen. 27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

11

Royal HaskoningDHV

2. N209 Noòñţ

4. Hoefweg Noord 9. Laan van Mathenesse

5. Klapppolder Noord

3. Anjerweg

6. Klapppolder Midden

7. Klapppolder Zuid 1. N209 Zuid

8. Hoefweg Zuid

N209

Figuur 2-7 Herkomsten en bestemmingen, zoals ingevoerd in het verkeersmodel

2.2.1

Verkeersintensiteiten 2020

In onderstaand overzocht zijn de zones van het verkeersmodel weergegeven met de bijbehorende verkeersintensiteiten uit het verkeersmodel voor de Klappolder. Deze verkeersintensiteiten zijn van zowel de ochtend- als de avondspits en bevatten het totaal aantal motorvoertuigen per spitsperiode. Ochtendspits Bestemming Berekening OS 2020

1-N209-zuid

2-N209-noord 3-Anjerweg

1-N209-zuid

n.v.t.

2-N209-noord

H e rk o m s t

3-Anjerweg

4-Hoefweg-

5-Klappolder- 6-Klappolder- 7-Klappolder- 8-Hoefweg-

9-Laan van

noord

noord

Mathenesse

midden

zuid

zuid

5

36

17

26

8

3

18

9

13

6

0

0

0

0

0

0

0

2

0

48

0

1

11

8

0

4

60

6

0

8

110

0

0

0

2

34

7

0

5-Klappolder-noord

7

41

0

0

6-Klappolder-midden

15

81

0

0

0

7-Klappolder-zuid

0

0

0

0

0

0

8-Hoefweg-zuid

5

24

0

0

1

0

14

86

43

61

27

0

22

141

68

117

41

n.v.t.

9-Laan van Mathenesse TOTAAL

28

153

92

n.v.t.

1

4-Hoefweg-noord

TOTAAL

1

0

231 16

585

Figuur 2-8 intensiteiten in het gebied - Ochtendspits 2020

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

12

Royal HaskoningDHV Uit het verkeersmodel komt naar voren dat in de bestaande situatie in het drukste uur in de ochtendspits (07:30 - 08:30) er 585 motorvoertuigen/uur, inclusief vrachtverkeer, rijden tussen de N209 en de Klappolder. Het aandeel vrachtverkeer is voor de ochtendspits ongeveer 43%. Verder valt op dat 76% van de verplaatsingen vanaf en naar het gehele projectgebied afkomstig zijn vanaf de N209 noordzijde, inclusief de Laan van Mathenesse. De rest van de verplaatsingen naar de Klappolder komt vanaf de zuidkant van de N209 en van intern verkeer. Avondspits Bestemming Berekening AS 2020

1-N209-zuid

2-N209-noord 3-Anjerweg

n.v.t.

H e rk o m s t

3-Anjerweg 4-Hoefweg-noord 5-Klappolder-noord 6-Klappolder-midden 7-Klappolder-zuid 8-Hoefweg-zuid

4 25 37 0 9 75

129

9-Laan van

noord

noord

Mathenesse

midden

zuid

zuid

2 49 0

1 22 0

1 43 0

3 39 0

0

0 0

1 6 9

3 0 1 0

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

0

0

0

0

0

12

52

23

61

46

n.v.t.

9-Laan van Mathenesse TOTAAL

7 41 66 0 15

5-Klappolder- 6-Klappolder- 7-Klappolder- 8-Hoefweg-

0 12 0

1-N2Ũ9-zuid 2-N2Ũ9-noord

4-Hoefweg-

0 0 1

0 0

1

TOTAAL 7

n.v.t.

165

6 34 54 0 12

21

0

107 167 0 38 0

106

505

Figuur 2-9 Intensiteiten in het gebied - Avondspits 2020

In het drukste uur in avondspitsperiode (16:45 - 17:45) laat het verkeersmodel zien dat er 505 motorvoertuigen/uur, inclusief vrachtverkeer, rijden op tussen de N209 en de Klappolder. Voor de avondspits geldt dat het aandeel vrachtverkeer lager is dan in de ochtendspits, namelijk 27% van het totaal aantal motorvoertuigen. Ook in de avondspits gaan de meeste mensen vanaf de Klappolder naar het noorden, namelijk bijna 80% van het verkeer van en naar het gebied. Analyse De voornaamste bevinding uit voorgaande cijfers is dat het meeste verkeer komt vanuit het noorden en gaat naar de Klappolder. De hoeveelheid vrachtverkeer op deze wegen is hoog, wat ook te verwachten is bij een bedrijventerrein van dit formaat. De intensiteiten op de wegen zijn op dit moment passend bij een gebiedsontsluitingsweg. Gezien de verwachte groei naar de toekomst lijkt het logisch de wegen in het gebied in te richten als gebiedsontsluitingswegen.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

13

Royal HaskoningDHV 2.2.2

Doorstroming 2020

In het microscopische verkeersmodel zijn meetpunten gezet, zodat vanuit diverse verkeerstromen van de N209 en het bedrijventerrein de gemiddelde snelheden, de af te leggen afstanden en de reistijden gemeten konden worden. In deze paragraaf is de situatie voor 2020 beschouwd, voor zowel de ochtend- als avondspits. De locaties van de meettrajecten zijn in Figuur 2-10 weergegeven. Analyse doorstroming De analyse van de huidige situatie laat zien dat op alle wegvakken weinig vertragingen ontstaan en snelheden gehaald worden die over het algemeen passend zijn bij de wegcategorisering. Nabij de kruising met de N209 neemt de gemiddelde snelheid af, logisch vanwege de bochtigheid van de wegen en de aanwezigheid van een VRI. De route vanaf de Chrysantenweg naar de N209 kent in alle situaties de meeste vertraging. Ook dit is logisch te verklaren: hier rijden fietsers op de rijbaan en het oprijden vanaf deze richting naar de VRI is lastiger omdat diverse rijstroken gekruist moeten worden. Voor de huidige situatie bestaan dus geen grote problemen op het gebied van doorstroming in het gebied.

Figuur 2-10: Meettrajecten rondom Klappolder voor het verkeersmodel

De volledige resultaten van de modelrun zijn te vinden in Bijlage A2.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

14

HaskoningDHV 2.2.3

Snelheidsbeeld Klappolder

Figuur 2-11: Snelheidsbeelden Klappolder; ochtendspits (links) en avondspits (rechts), Bron: TomTom Traffic Stats

Bovenstaande verkeersgegevens betreffen data van TomTom Traffic Stats en gelden voor de periode van oktober 2022. Ten tijde van het opstellen van dit onderzoek waren de gegevens over 2023 nog niet beschikbaar en is gekozen om het meest recente jaar te onderzoeken, aldus 2022. In Figuur 2-11 zijn de V85 snelheden (dit is een standaardmaat om de snelheid weer te geven; 85% van het verkeer rijdt langzamer dan deze snelheid) weergegeven voor het bedrijventerrein Klappolder voor de ochtend- en avondspits. Zo is te zien dat enkele wegen geen snelheidsgegevens bevatten, deze zijn in grijs weergegeven. Opvallend van dit snelheidsbeeld zijn drie locaties: 1. Op de Chrysantenweg en op een deel van de Hoefweg-zuid vanaf de Chrysantenweg in de richting van de Heulslootweg is te zien dat de V85 snelheid hier in de spitsperiodes rond de 45 60 km/u ligt. Dit is opvallend, want dit zijn smalle wegen, er is een woonfunctie en er geldt een maximumsnelheid van 30 km/u. Waarschijnlijk liggen de snelheden hoog omdat dit een lange rechte weg is. 2. De tweede locatie is de VRI-kruising die de Klappolder verbindt met de N209. Hierin is te zien dat de snelheid in de ochtendspits hoger ligt (tussen de 60 en 75 km/u), dan in de avondspits (tussen de 45 en 60 km/u). De maximale snelheid van 80 km/u wordt hier niet overschreden. 3.

De derde locatie bevindt zich tussen het Zalando distributiecentrum en het The Greenery terrein; een besloten wegdeel “Klappolder”. Hier is te zien dat er hoge snelheden optreden in de avondspits van ruim 75 km/u. Dit is opmerkelijk, aangezien hier een maximumsnelheid van 30 km/u geldt en deze weg enkel bedoeld is voor (logistiek) bestemmingsverkeer. Mogelijk dat door lage verkeersintensiteiten en de rechtstanden hier harder gereden wordt.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

15

Royal HaskoningDHV

Figuur 2-12 Snelheidsbeelden Klappolder; overdag (links) en 's nachts (rechts), Bron: TomTom Traffic Stats

In Figuur 2-12 zijn de V85 snelheden weergegeven voor het bedrijventerrein Klappolder voor de dagdelen tussen de spitsperiodes in, overdag en ’s nachts. In deze snelheidsgegevens vallen de volgende zaken op: 1. De snelheden op de HoefWeg liggen net als in de spitsperiodes tussen de 45 en 60 km/u. Net als in de avondspits is op het noordelijke wegdeel Klappolder tussen het The Greenery terrein en het Zalando distributiecentrum te zien, waar de V85 snelheden overdag fors zijn, namelijk rond de 75 km/u. Mogelijk dat zich hier overdag en in de avondspits weinig verkeer bevindt en dat lokaal bestemmingsverkeer hard rijdt. De hoge snelheid kan ook te maken hebben met sluipverkeer dat deze route als alternatief gebruikt voor de N209. 2. Het tweede opvallende is dat op de Chrysantenweg in de nacht de V85 snelheid hoog is, namelijk rond de 60 km/u. Gezien het dagdeel zal hier nauwelijks verkeer aanwezig zijn. Echter, vanwege de woningen en het smallere wegprofiel (ca. 5 meter) is deze snelheid ongewenst.

2.3 Verkeersveiligheid Klappolder 2.3.1

Bedrijventerreinen

Wegen op bedrijventerreinen hebben een andere vormgeving dan andere wegen binnen een gemeente. Voor bedrijventerreinen geldt dat de vormgeving is afgestemd op de logistieke of producerende verkeersstromen en dat daardoor de wegen groter en ruimer zijn opgezet. De wegen op de terreinen zijn vooral geschikt gemaakt voor het verwerken van grote hoeveelheden vrachtverkeer. Daarom zijn de wegen, zoals op bedrijventerreinen vaak het geval is, breed en ruim geasfalteerd, ongeacht de geldende snelheid. Voorzieningen voor voetgangers en fietsers zijn er vaak niet, wat ertoe leidt dat werknemers niet gestimuleerd worden om lopend of fietsend naar het werk te komen. Dit heeft ook invloed op het OVgebruik.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

16

Royal HaskoningDHV

Omdat er vaak weinig gefietst en gelopen wordt op bedrijventerreinen gebeuren er weinig ongevallen. Wanneer het aandeel voetgangers en fietsers toeneemt nemen de veiligheidsrisico’s toe, mede afhankelijk van de exacte vormgeving, de breedte van de wegen en de gereden snelheden. Bedrijventerreinen zijn ’s avonds grotendeels verlaten en kunnen een aantrekkende werking hebben voor hangjeugd, racers en voor het illegaal storten van vuil. Klappolder Bovenstaande punten die vaak op bedrijventerreinen gelden zijn ook van toepassing op de Klappolder. De wegen zijn breed, er zijn op de meeste plekken geen voorzieningen voor fietsers en voetgangers en de omgeving ziet er weinig aantrekkelijk uit.

2.3.2

Ongevallenanalyse

In Figuur 2-13 zijn de geregistreerde ongevallen weergegeven voor het bedrijventerrein Klappolder. Deze BRON-data zijn via ViaStat opgehaald en betreffen de jaren 2014 t/m 2022. In de afgelopen 9 jaar hebben er op het terrein 20 ongevallen plaatsgevonden. De ongevallen zijn redelijk verdeeld over het terrein. In algemene zin kan gesteld worden dat de meeste ongevallen aan de voorzijde (de westzijde) van de Klappolder gebeuren. Verder zijn enige concentraties te zien aan de noordzijde van het Greenery terrein en rondom de kruispunten Hollandweg - Klappolder en Klappolder - Hoefweg (noord). Op de Chrysantenweg vonden geen geregistreerde ongevallen plaats in de laatste 9 jaar. Opvallend is dat op de fietsoversteek nabij het VRI-kruispunt geen ongevallen gebeurd zijn. Deze oversteek wordt vermoedelijk als dusdanig onveilig ervaren dat deze gemeden wordt en wanneer er toch gebruik van gemaakt " wordt, wordt er zeer goed opgelet door de fietsers.

"

e

ľľ

,

Van de 20 geregistreerde ongevallen zijn er 3 waarbij een fietser is betrokken. Eén van deze drie was tussen een fietser en voetganger. Verder zijn de meest voorkomende ongevallen flankongevallen (8 stuks) en kop-staart ongevallen. Analyse ongevallen De concentraties van ongevallen bevinden zich rondom de meest complexe punten: het oprijden van het bedrijventerrein, zowel nabij de locatie waar zich nu Zalando gevestigd heeft, als op het ULCA12 terrein. Deze punten vragen voor weggebruikers het meest, en zeker voor vrachtverkeer dat hier veel fysieke handelingen moet uitvoeren (kerende bewegingen) kan hierdoor makkelijker iets over het hoofd zien.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

17

Royal HaskoningDHV Subjectieve onveiligheid De Gemeente Lansingerland zet vanuit de Mobiliteitsvisie 2040 in op een betere verkeersveiligheid. Om hieraan te werken heeft de gemeente een online omgeving opgezet, waarin bewoners commentaar en opmerkingen konden aangeven per locatie van de gemeente. Dit heeft geleid tot een overzicht met subjectieve veiligheidsknelpunten. Ten aanzien van de Klappolder zijn een aantal opmerkingen geplaatst. Deze zijn in onderstaande tabel weergegeven. Locatie

Categorie

Kern opmerking

Hoefweg zuid

Sluipverkeer/ snelheid

Sluiproute voor de N209. Veel snelheidsoverschrijdingen en vrachtwagens die hier ook rijden terwijl dat niet de bedoeling is. Overzicht op de weg bij uitrijden beperkt door parkeerstrook.

VRI-kruispunt N209 Klappolder

Fietsoversteek (3x)

Onduidelijke oversteekplaats voor fietsers en is tevens ook veel te smal voor zowel fiets als gemotoriseerd verkeer. Slechte zichtbaarheid van fietsers, zeker in donker en mist.

VRI-kruispunt N209 Klappolder

Snelheid

Gemotoriseerd verkeer heeft vanwege vrije rechtsaffer op N209 een hogere aanrijsnelheid. Oversteek valt tegen.

Voorrangskruispunt Hoefweg (noord) Klappolder

Oversteek (2x)

Slechte verlichting. Plotselinge/ onduidelijke samenvoeging van 2 rijbanen naar 1 ín de bocht. Onvoldoende opstelruimte voor links afslaand verkeer richting Hoefweg (noord).

Craenenborgpad

Bewegwijzering

Overlast van c hauffeurs die d^ doodio pende straat inrijden en bij keren schade veroorzaken.

Craenenborgpad

Verlichting

Fietsers en voetgangers worden slecht opgemerkt door gebrek aan verlichting.

De meeste opmerkingen gaan over het VRI-kruispunt N209 - Klappolder. Hierbij zijn de opmerkingen voornamelijk dat de oversteek over de VRI-aansluiting voor zowel fiets als auto erg gevaarlijk is. Dit komt onder andere door het gebrek aan goede verlichting en de het gebrek aan opstelruimte. De tweede locatie die wordt aangeduid als gevaarlijk is het voorrangskruispunt Hoefweg (noord) Klappolder tussen The Greenery en het nieuwe Zalando distributiecentrum. De meldingen gaan hier over slechte verlichting en de rijbaanversmalling, waarbij links afslaand verkeer midden op het kruispunt voorrang moet verlenen aan de verkeersstroom oost-zuid. De derde locatie is aan het einde van de Hoefweg (noord) nabij het Craenenborgpad, langs het spoor. De klacht is dat vrachtwagenchauffeurs niet altijd doorhebben dat deze weg doodloopt, waardoor zij onbedoelde keerbewegingen moeten maken. Verder is de klacht hier dat er gebrek aan verlichting is. Voor de Hoefweg zuid wordt opgemerkt dat er sluipverkeer is door zowel automobilisten als vrachtverkeer en dat de maximumsnelheid van 30 km/u niet gehandhaafd wordt.

2.3.3

Entreegebied Klappolder

In Figuur 2-14 is het VRI-kruispunt Klappolder - N209 weergegeven. Hierin zijn de rijlijnen voor alle modaliteiten weergegeven om inzichtelijk te maken hoe de verkeersstromen zich afwikkelen op het kruispunt. Op de aansluiting Klappolder, de N209 op, zijn drie opstelstroken aanwezig; één vrije rechtsaf strook, een gecombineerde rechtdoor/linksaf strook en een aparte linksaf strook. Het terrein Klappolder in, zijn er twee rijstroken aanwezig. Al deze rijstroken zijn nodig voor de verkeersafwikkeling, maar tegelijk 27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

18

Royal HaskoningDHV heeft het een sterke barrièrewerking voor het verkeer op de Hoefweg; de oostelijke parallelweg van de N209. De Hoefweg (B) bevindt zich kort na het kruispunt Klappolder - N209. De Hoefweg is er niet alleen ten behoeve van de ontsluiting van bewoners, maar ook van de bedrijven aan de Chrysantenweg en bevat een regionale fietsroute. De regionale fietsroute via de Hoefweg (A en B) wordt het meest benadeeld door de grote hoeveelheden rijstroken, die fietsers dienen over te steken om hun route te vervolgen. Zij kunnen via de Hoefweg (A) hun route vervolgen, of kunnen de N209 oversteken via de fiets- voetgangersbrug. Verder bevindt zich nabij dit kruispunt de entree van het voormalige Greenery terrein en de bedrijven daarachter. Op de N209 bevindt zich aan weerszijden van de weg een bushalte in haltekommen.

Figuur 2-14: Conflictpuntenanalyse VRI-kruispunt N209 - Klappolder

In deze afbeelding is te zien dat zich op twee plekken veel lijnen kruisen: op de hoofdkruising met de VRI en op de afslag van en naar de Hoefweg (B). De kruisende lijnen op de kruising zelf zijn niet problematisch, omdat deze “in tijd gescheiden” zijn. De VRI zorgt ervoor dat deze conflicten niet voor kunnen komen. De kruising bij de Hoefweg is wel problematisch, omdat het verkeer het hier zelf moet regelen en het risico op oversteken voor met name fietsers onvoldoende kan worden ingeschat voor de oversteek begonnen wordt, door de lange afstand en de nabij gelegen kruisingen.

2.3.4

Verkeersveiligheidsanalyse wegen Klappolder

In Bijlage A1 is een volledige analyse opgenomen van de vormgeving van de wegen in de Klappolder. Hieronder worden de belangrijkste constateringen uit deze analyse weergegeven, gerelateerd aan risico’s ten aanzien van de verkeersveiligheid. 27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

19

Royal HaskoningDHV

1)

In Figuur 2-15 is het kruispunt Hoefweg Noord - Klappolder weergegeven. Dit kruispunt heeft een ingewikkelde vormgeving, met een afbuigende voorrang en een kruispunt direct aan de oostzijde na deze kruising. Dit zorgt voor veel bewegingen op dit kruispunt, wat de situatie ingewikkeld maakt.

Figuur 2-15 kruispunt Hoefweg Noord - Klappolder

2)

De kruispunten op de Klappolder kennen zeer diverse voorrangsvormen. Deze diversiteit aan kruispunten kan leiden tot onduidelijkheid bij de weggebruiker, waardoor ongevallen kunnen ontstaan. In Figuur 2-16 is een kruispunt opgenomen waarvan de voorrangssituatie zeer onduidelijk is. Er is geen bord afbuigende voorrang aanwezig, waardoor dit een gelijkwaardige kruising lijkt. Er staan echter wel haaientanden, op een visueel plateau, een combinatie die in principe niet wordt toegepast. Ten slotte is ook een stopbord aanwezig, dat normaliter gecombineerd wordt met een stopstreep, maar deze is hier niet aanwezig.

Figuur 2-16 Kruispunt op de Klappolder

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

20

HaskoningDHV 2.4 Leefbaarheid en Vestigingsklimaat 2.4.1

Geluid en Lucht

Zoals op veel bedrijventerreinen heeft de leefbaarheid van het terrein niet de hoogste prioriteit. Het terrein is functioneel ingericht naar de behoeften van de bedrijven en is niet aangepast ten behoeve van een fijn en prettig verblijfsklimaat. Door het hoge aandeel vrachtverkeer heeft geluid en luchtkwaliteit hier een grote negatieve impact op de leefbaarheid voor bewoners van de Klappolder 77 t/m 80 en aan de Hoefweg 215 - 233. Voor de Chrysantenweg zullen bewoners beperkt last hebben van vrachtverkeer, aangezien de bedrijvigheid hier vele malen beperkter is dan op de Klappolder. Wel is de verwachting dat de Chrysantenweg in de komende 5-10 jaar herontwikkeld gaat worden, met vermoedelijk meer en zwaarder vrachtverkeer. Hetzelfde geldt voor de Hoefweg (zuid), tussen de Chrysantenweg en de Heulslootweg. Hier is eveneens minder vrachtverkeer.

I Gekozen kaarten

Q

Q

Alle kaarten aan/uft

Geluid in Nederland

Transparantie: 43%

Legenda:

Geluid alle bronnen (Icum) s 45 dB (zeer goed) 46*50 dB (goed) 51 * 55 dB (redelijk) .56-60 dB (matig) 061 * 65 dB (tamell|k slecht) 066 - 70 dB (slecht) 0» 71 dB (zeer slecht) Bron: RijksInstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RiVM). 2020

Uitleg bij kaart ®

Kaart verwijderen

.4^^.

Kaartiaag downloaden

Figuur 2-17 Geluidskaart Klappolder; Atlas Leefomgeving (RIVM 2020) met gebieden met woningen binnen het onderzoeksgebied

In Figuur 2-17 is de geluidskaart voor het jaar 20203 van het bedrijventerrein Klappolder weergegeven. Hierin is te zien dat voornamelijk op en rondom de aansluiting met de N209 de geluidsnorm boven de 66 dB ligt en daarmee volgens de normering van het RIVM in 2020 het oordeel slecht heeft. Verder het bedrijventerrein in, is te zien dat het oordeel geluid matig tot tamelijk slecht is, respectievelijk tussen de 56

3 NB: RIVM gebruikte voor deze analyse de verkeerscijfers van 2019, waardoor deze niet beïnvloed zijn door Covid19. 27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

21

Royal HaskoningDHV en 65 dB in. Volgens de voormalige Wet geluidshinder bedraagt de grenswaarde voor geluid in buitenstedelijke gebieden 53 decibel. Die waarde wordt overschreden op het bedrijventerrein Klappolder. Ten aanzien van de Chrysantenweg bedraagt de geluidsemissie tussen de 51 - 60 dB en valt daarmee binnen het waardeoordeel redelijk.

2.4.2

Sluipverkeer

Gezien de beperkte verkeersruimte en het (ongewenste) sluipverkeer is de leefbaarheid voor bewoners een aandachtspunt. In het verleden zijn al maatregelen tegen sluipverkeer genomen, in de vorm van wegversmallingen en drempels. Voor vrachtverkeer is het verboden op het zuidelijk deel van de Hoefweg tussen de Chrysantenweg en de aansluiting Bleiswijk zuid te rijden. De problematiek op deze wegen is conform de cijfers echter klein. Uit telcijfers uit 2020 en 2021 blijkt dat op een gemiddelde werkdag circa 700 tot 800 motorvoertuigen gebruik maken van de Hoefweg tussen de Chrysantenweg en de Heulslootweg. De verwerkingscapaciteit van een dergelijke weg ligt vele malen hoger.

2.4.3

Vestigingsklimaat bedrijventerrein

Functies als werken, produceren en vervoeren zijn primair op een bedrijventerrein, waarbij de aantrekkelijkheid van het gebied veelal van secundair belang is. Leefbaarheid voor een bedrijventerrein is uit te drukken in aantrekkelijkheid voor ondernemers, het zogenaamde vestigingsklimaat. Vestigingsklimaat is een containerbegrip en zeer sectorspecifiek. Of een gebied een goed vestigingsklimaat heeft, wordt bepaald door de wensen en eisen vanuit de aanwezige (of beoogde) bedrijven. Omdat in de Klappolder veelal (agro-) logistieke bedrijven gevestigd zijn, is de bereikbaarheid voor vrachtwagens en personeel prioriteit. De geografische locatie ten opzichte van de herkomsten en bestemmingen van de vrachtwagens en werknemers, de kwaliteit van de verbindingen als (snel)wegen en openbaar vervoer, alsook de aanwezigheid c.q. de nabijheid van voorzieningen zoals parkeergelegenheid en onderkomens voor werknemers, maar ook gunstig beleid en regelgeving vanuit de overheid bepalen in grote mate het vestigingsklimaat. De strategische ligging van de Klappolder aan de N209, die de verbinding vormt tussen de A12 in het noorden en de A16 (toekomstig) en A20 in het zuiden, maakt dat het rijkswegennet binnen enkele kilometers te bereiken is. Parallel aan de A12 loopt de spoorlijn tussen Den Haag en Utrecht.

Deze loopt ook vlak langs de Klappolder, maar wordt momenteel niet benut door het bedrijventerrein.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

22

Royal HaskoningDHV De regio A12 Corridor (Lansingerland - Zoetermeer - Zuidplas - Waddinxveen), waar Klappolder onderdeel van uitmaakt, is door de sectorbranche zelfs uitgeroepen als nummer 5 van alle logistieke hotspots in NederlamJ4, zie Figuur 2-18. Voor Zuid-Holland is deze A12 corridor de belangrijkste logistieke hotspot. Hoe goed de Klappolder individueel scoort is lastig te bepalen. Qua ligging en logistieke waarde scoort deze regio in ieder geval erg goed.

Figuur 2-18: Logistieke hotspots in Nederland. Bron: Logistiek.nl

4 Er wordt hierbij beoordeeld op de categorieën: 1 beschikbaarheid geschikt personeel, 2 beschikbaarheid van voldoene bouwgrond en panden, 3 medewerking van overheid/gemeenten, 4 inzetbaarheid en motivatie van medwerkerk, 5 aanwezigheid van goede infrastructuur, 6 bereikbaarheid van logistieke knooppunten. 27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

23

HaskoningDHV 3

Ontwikkelingen 3.1 Bereikbaarheid en ontsluiting

De gemeente Lansingerland heeft in twee brieven aan de gemeenteraad (30 december 2021 en 6 december 2022) een overzicht gegeven van de opgaven en de voorziene ontwikkelingen voor het bedrijventerrein Klappolder. Dit betreft zowel de realisatie van nieuwe functies, de herontwikkeling van percelen en de nieuwe infrastructurele plannen. Voor wat betreft de infrastructurele ontwikkelingen zijn de volgende zaken relevant: >

Realisatie calamiteitenroute In samenhang met de realisatie van het nieuwe distributiecentrum van Zalando heeft de gemeente samen met de projectontwikkelaar afgesproken dat er extra calamiteitenontsluiting komt voor het bedrijventerrein Klappolder. De locatie ervan is vastgesteld ter hoogte van het nieuwe warehouse van Zalando, en sluit direct aan de op de N209. Deze route is beoogd naast de, door Kafra, voorziene huisvesting voor arbeidsmigranten (deze wordt in de volgende paragraaf beschreven). Dit is vastgelegd in een overeenkomst met Zalando.

>

Nieuwe aansluitingen Chrysantenweg Enkele lokale ondernemers van de Chrysantenweg hebben aangegeven nieuwe bedrijvigheid te willen ontwikkelen aan de Chrysantenweg. Gezien de beperkte kavelgroottes is grootschalige intensivering van de bedrijvigheid in dit gebied niet economisch rendabel. Eventuele intensivering die wel mogelijk is, brengt schaalvergroting met zich mee en de vraag of de huidige ontsluiting via de Hoefweg nog voldoende is voor de dan toekomstige verkeersstromen. De gemeente Lansingerland heeft in de tweede brief naar de raad (6 december 2022) te kennen gegeven dat zij afspraken wil maken met de ontwikkelaar van ULC A12 (Greenery terrein) over toekomstige verbindingswegen tussen de Chrysantenweg en het nieuwe ULC A12 terrein.

Figuur 3-1: Voorziene ruimtelijke ontwikkelingen

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

24

HaskoningDHV 3.2 Leefbaarheid In het kader van de (toekomstige) leefbaarheid op het bedrijventerrein Klappolder worden hierna de toekomstige ruimtelijke plannen beschreven, om vervolgens de impact en effecten hiervan op geluid en het vestigingsklimaat te beschrijven. In de eerdergenoemde brieven aan de gemeenteraad is het overzicht gegeven van deze opgaven. >

Vestiging van Zalando Voor deze ontwikkeling is ten tijde van dit onderzoek nog maar 15-20% van de maximale capaciteit van het warehouse in gebruik. De komende jaren zal het aantal logistieke verkeersbewegingen en aantal werknemers sterk toenemen naarmate dit distributiecentrum intensiever in gebruik wordt genomen.

>

Kafra arbeidsmigrantenwoningen Ten noorden van de aansluiting van de Klappolder op de N209 en tussen de N209 en het nieuwe warehouse van Zalando, heeft de firma Kafra voor ogen om arbeidsmigrantenhuisvesting te realiseren. Als voldaan wordt aan de vergunningseisen en wet- en regelgeving kan de ontwikkeling starten.

>

ULC A12 (Herontwikkeling voormalig The Greenery terrein) De projectontwikkelaar en de Gemeente Lansingerland gaan gezamenlijk dit terrein herontwikkelen richting een modern regionaal logistiek opslagcentrum. Verder ontwikkelde de projectontwikkelaar nog een logistiek pand, op het oude spruitenveld nabij de Rotte.

>

Herontwikkeling Chrysantenweg Zie nieuwe aansluiting Chrysantenweg in paragraaf 3.1.

>

Realisatie andere functies Hiernaast bestaan nog andere (mogelijke) plannen, zoals een tweede arbeidsmigrantenhuisvesting en ondersteunende/ gerelateerde logistieke bedrijvigheid, zoals een pakket-ophaalservice op het voorterrein van voormalig The Greenery.

Door de uitbreiding van de logistieke functies van dit bedrijventerrein zal het vestigingsklimaat veranderen, de bereikbaarheid komt onder druk te staan zonder aanvullende maatregelen, maar de levendigheid en aanwezigheid van mensen zal hoger worden. De positieve (macro) economische effecten van de uitbreiding van de Klappolder hebben ook een keerzijde. De toename in logistieke bedrijvigheid leidt er ook toe dat de leefbaarheid op het bedrijventerrein, en specifiek van belang bij de al bestaande woningen verder zal afnemen. Door de komst van arbeidsmigrantenwoningen wordt de leefbaarheid van het gebied een belangrijker issue, er komen immers meer mensen te wonen. Dit uit zich onder meer in een grotere gevoeligheid van wijzigingen op het gebied van lucht en geluid.

3.1 Doorstroming Klappolder 2040 Ook de toekomstige situatie is gesimuleerd met het verkeersmodel. Hiervoor is als uitgangspunt weer het V-MRDH3.0 gebruikt en in dit geval het 2040-Hoog scenario. In dit scenario zijn de belangrijkste ontwikkelingen op het bedrijventerrein van de Klappolder meegenomen.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

25

Royal HaskoningDHV

2. N209 Noo^

ji. Hoefweg Noord 9. Laan van Mathenesse

5. Klapppolder Noord

3. Anjerweg

6. Klapppolder Mídden

7. Klapppolder Zuid 1. N209 Zuid

8. Hoefweg Zuid

Figuur 3-2 Herkomsten en bestemmingen zoals ingevoerd in het verkeersmodel

3.1.1

Verkeersintensiteiten 2040

Ochtendspits Bestemming Berekening OS 2040

1-N209-zuid

2-N209-noord 3-Anjerweg

1-N2Ũ9-zuid 2-N2Ũ9-noord

n.v.t.

H e rk o m s t

3-Anjerweg

4-Hoefweg-

5-Klappolder- 6-Klappolder- 7-Klappolder- 8-Hoefweg-

9-Laan van

noord

noord

Mathenesse

midden

zuid

zuid

97

46

66

27

36

207

104

136

77

7

7

7

7

7

0

0

6

0

1

21

0

22

0

7

108

15

0

14

191

0

0

1

5

57

27

1474

4-Hoefweg-noord

2

11

1

5-Klappolder-noord

13

65

1

0

6-Klappolder-midden

29

131

1

0

0

7-Klappolder-zuid

0

0

1

0

0

0

8-Hoefweg-zuid

2

45

1

0

2

0

16

93

46

66

29

5

73

406

203

320

140

n.v.t.

9-Laan van Mathenesse TOTAAL

47

252

TOTAAL

15

2

251

n.v.t.

561 33

251

Figuur 3-3 Intensiteiten in het gebied - Ochtendspits 2040

Hierboven zijn de zones van het verkeersmodel weergegeven met de bijbehorende verkeersintensiteiten uit het verkeersmodel voor de Klappolder. Deze verkeersintensiteiten zijn van zowel de ochtend- als de avondspits en bevatten het totaal aantal motorvoertuigen per spitsperiode voor de autonome toekomstige situatie in 2040. GrofWeg kan gesteld worden dat de verkeersintensiteiten bijna verdubbeld zijn in aantallen ten opzichte van de bestaande situatie (2020).

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

26

Royal HaskoningDHV Uit het verkeersmodel komt naar voren dat in de ochtendspits in het drukste uur (07:30 - 08:30) er 1.474 motorvoertuigen, inclusief vrachtverkeer, rijden in het jaar 2040. Het aandeel vrachtverkeer is afgenomen in de ochtendspits naar ongeveer 30%. Uit de modelresultaten blijkt ook dat de grootste verkeerstroom zich bevindt op de relatie N209 noord (incl. Laan van Mathenesse) - Klappolder noord/ midden. De verkeersstroom vanuit de N209 zuidzijde is toegenomen en maakt nog steeds 20% uit van de totale stroom. Avondspits Bestemming Berekening AS

1-N209-zuid

2-N209-noord 3-Anjerweg

1-N2Ũ9-zuid 2-N2Ũ9-noord

n.v.t.

H e rk o m s t

3-Anjerweg 4-Hoefweg-noord

11

26

7

4-Hoefweg-

5-Klappolder- 6-Klappolder- 7-Klappolder- 8-Hoefweg-

9-Laan van

noord

noord

Mathenesse

midden

zuid

zuid

6

9

6

7

11

21

87

38

74

82

0

0

0

0

0

0

0

3

302

6

7

59

16

0

41

287

20

2

65

434

0

0

7

15

110

127

1252

70

153

7

0

6-Klappolder-midden

100

240

7

0

0

7-Klappolder-zuid

0

0

7

0

0

0

8-Hoefweg-zuid

25

60

7

0

2

0

1

4

2

3

4

35

27

102

46

125

105

n.v.t.

9-Laan van Mathenesse 206

479

39

n.v.t.

5-Klappolder-noord

TOTAAL

0

TOTAAL

2

0

14

Figuur 3-4 intensiteiten in het gebied - Avondspits 2040

In avondspitsperiode worden er in het drukste uur (16:45 - 17:45) in het toekomstjaar 2040 1.252 motorvoertuigen, inclusief vrachtverkeer, rijden. Voor de avondspits geldt dat het aandeel vrachtverkeer vergelijkbaar is met de ochtendspits, namelijk ongeveer 27% van het totaal aantal motorvoertuigen. Dit heeft te maken met de langere levertijden van de aanwezige bedrijven. Uit deze resultaten blijkt dat ook hier de grootste verkeerstroom zich bevindt op de relatie N209 noord (incl. Laan van Mathenesse) Klappolder noord/ midden. Analyse Het verkeersmodel laat zien dat in de toekomstige situatie de grootste verkeerstromen rijden vanaf het noorden richting de Klappolder en vice versa. Dit betekent dat de Hoefweg noord relatief gezien erg druk is met vrachtverkeer. Ondanks dat de verkeersintensiteiten bijna zijn verdubbeld voor dit scenario ten opzichte van de huidige (model)situatie, leiden deze aantallen niet direct tot knelpunten op het gebied van doorstroming.

3.1.2

Resultaten verkeersmodel 2040

De berekeningen laten zien dat de snelheden in de toekomst verder afnemen. In Figuur 3-5 zijn de locaties weergegeven waar vertragingen voorzien zijn. Vooral de relatie vanaf de Hoefweg zuid naar de VRI-kruising scoort in de situatie 2040 aanzienlijk slechter. In de ochtendspits dalen de snelheden tot onder de 30km/u op alle verbindingen vanaf de Hoefweg zuid (A). Opvallend is dat ook vanaf de Hoefweg noord (B) en de Klappolder tussen de Zalando en de ULC A12 (C) een lagere gemiddelde snelheid gemeten wordt. Dit komt doordat verkeer langer voor het verkeerslicht staat te wachten. Verkeer richting de snelweg staat in de rij met het verkeer dat linksaf wil slaan. De rijtijden blijven in alle gevallen beperkt. De langste rijtijden bedragen tussen 2 meetpunten ongeveer 2,5 minuut.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

27

Royal HaskoningDHV

ĩ

i

Figuur 3-5 Locaties met vertragingen

Conclusie Ten opzichte van de 2020-situatie blijkt dat met de uitbreidingsplannen van Klappolder, zonder nadere maatregelen, de vertragingen op de Hoefweg noord (B, C) en de Hoefweg zuid (A) verder toenemen in voor gemotoriseerd verkeer in 2040. De reistijd en gemiddelde snelheid van en naar het kruispunt met de N209 worden langer, ofwel de doorstroming van het entreegebied wordt vele malen langzamer in 2040 als de huidige vormgeving aangehouden wordt. Voor een goede doorstroming en oversteekbaarheid van verkeer vanuit het zuiden richting de N209, is het nodig om de aansluiting van de Klappolder anders vorm te geven.

3.1.3

Robuustheid netwerk

Om de robuustheid van het netwerk te toetsen zijn met het verkeersmodel nog twee toekomstscenario’s gedraaid met meer verkeer. Het gaat dan om een verhoging van 50% van de totale hoeveelheid verkeer in de 2040 situatie en een verhoging met 100% van de hoeveelheid verkeer. 50% toename Wanneer de hoeveelheid verkeer anderhalf keer zo groot wordt als het verkeersmodel in de 2040 situatie voorspelt, heeft dit effecten op de doorstroming op de wegen in de Klappolder. In de ochtendspits nemen de reistijden op de Klappolder vanaf de Hoefweg zuid (A) en vanaf de N209 noord (D) toe met ongeveer 2 minuten ten opzichte van de huidige situatie. In de avondspits is vooral een extra vertraging te zien vanaf de Hoefweg noord (B). Deze vertraging bedraagt gemiddeld meer dan drie minuten en komt met name doordat verkeer richting de snelweg in de rij staat met verkeer, dat linksaf wil slaan richting het zuiden. In de figuren op de volgende pagina is dit geïllustreerd.

27 mei 2024

MMO KLAPPOLDER

BJ4210-RHDHV-RP-Klap-0001

28

Royal HaskoningDHV

Figuur 3-6 Locaties met aanzienlijke extra vertraging bij 50X toename verkeer - ochtendspits

Figuur 3-7 Locaties met aanzienlijke extra vertraging bij 50X toename verkeer - avondspits

100% toename Bij een toename van het verkeer loopt het verkeer in het gebied op diverse locaties totaal vast. Het model meet op vrijwel alle rijrichtingen in het gebied vertragingen tussen de 3 en 12 minuten, in zowel de ochtend- als de avondspits. Het gebied kan daarmee de extra verkeersstroom uit het gebied niet goed aan. Analyse Wanneer het verkeer in het gebied verder toeneemt dan het verkeersmodel is opgenomen richting de toekomst, ontstaan extra vertragingen binnen het gebied. Bij een toename van het verkeer met 50% ontstaan aanzienlijke extra vertragingen, maar blijft het verkeer nog wel rijden. Een toename van 100% van het verkeer zorgt ervoor dat het verkeer gedurende langere tijd vast komt te staan in en om de Klappolder. De verkeerskundige studie beperkt zich hier tot een analyse van de Klappolder en de directe omgeving. Gezien de toename van meer dan 1.000 voertuigen in de drukste spitsuren, is de verwachting dat een 100% toename van het verkeer op deze locatie ook op andere plekken in het netwerk extra druk en aanzienlijke vertragingen zal veroorzaken. Chrysantenweg Eén van de vragen in deze studie is of het mogelijk is extra functies toe te voegen aan de Chrysantenweg en hoeveel dit er dan kunnen zijn. In de ongewijzigde situatie 2040 is één van de knelpunten het oprijden van het verkeer vanaf de Chrysantenweg/Hoefweg naar de N209.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lansingerland&id=97994bd1-a8a6-4aea-9bbe-b569c7ccb249