[T24.02879] Jaarstukken 2023 gemeente Lansingerland, jaarverslag en jaarrekening

85

Gemeente Lansingerland

Aantal Ov-reizigers Tijdens corona is het aantal OV-reizigers sterk teruggelopen. Anno 2022 is het openbaar vervoer qua reizigersaantallen tussen de 80% en 85% ten opzichte van 2019 (pre-corona). Wij verwachten in 2023 een verdere groei van dit percentage (op dit moment nog geen cijfers bekend). 100% van de pre-corona reizigersaantallen verwachten we echter pas in 2025. Wij stellen als doelstelling dat het totale aantal dagelijkse OV-reizigers weer oploopt naar 13.000 per dag voor de metro en buslijnen van RET en 3.000 in-/uit- en overstappers op station Lansingerland Zoetermeer (HTM/NS). Aantal scholen dat mee doet met verkeersveiligheidscampagnes Verkeersveiligheid begint al bij de jeugd. Daarom streven wij naar minimaal twee scholen die participeren aan verkeersveiligheidscampagnes. De scholen zelf wegen dit wel af tegen andere prioriteiten. Aantal deelauto’s Deelmobiliteit draagt bij aan een afname van het autobezit per huishouden. Met name elektrische deelauto’s dragen daarbij ook bij aan de lokale milieudoelstellingen. Anno 2023 is het aantal deelauto’s in Lansingerland nog beperkt tot 7 deelauto’s. Dit is exclusief de particuliere deelinitiatieven, zoals bijvoorbeeld SnappCar. Voor 2024 streven we een toename van het aantal deelauto’s na.

Omdat wij momenteel geen actief beleid voeren op het aantrekken van deel-autoaanbieders verwachten wij dat deze toename zeer beperkt is. Aantal publieke elektrische oplaadpunten Er is in de afgelopen jaren hard gewerkt aan het realiseren van elektrische oplaadinfrastructuur voor personenauto’s. De ambitie uit het Klimaatakkoord is dat in 2030 alle nieuwe auto’s emissievrij zijn. De verwachting is dat we dan richting 1,9 miljoen elektrische personenvoertuigen gaan in Nederland en dat de overgrote meerderheid van deze voertuigen batterij-elektrisch worden aangedreven. De behoefte aan zowel (semi)publieke als private laadinfrastructuur in verschillende vormen wordt hierdoor groter en groter. Het aantal publieke laadpalen moet daardoor fors toenemen. Anno 2023 zijn er circa 269 publieke laadpunten in Lansingerland. Voor 2025 is de behoefte aan 623 publieke laadpunten en in 2030 821 laadpunten. Economie: De kengetallen geven weer hoe het in grote lijnen is gesteld met de economie van Lansingerland. De staat van de economie en het economisch vestigingsklimaat zijn afhankelijk van talloze factoren. De gemeente kan hier deels invloed op uitoefenen. Wat de exacte invloed van de gemeente is op deze kengetallen, is moeilijk aan te geven. Aantal bedrijven Wij streven naar een sterk economische gemeente en daarmee naar een aantal van 9.800 bedrijven.

Vloeroppervlak winkels Een groeiende gemeente gaat gepaard met een groeiende behoefte aan winkels. Onze doelstelling is daarom om in 2024 85.000 m2 aan vloeroppervlakte aan winkels te hebben. Aantal verkochte kavels op bedrijventerreinen In onze gemeente zijn er geen kavels meer te koop op nieuwe bedrijventerreinen. We verwachten in 2024 de koop af te ronden van kavels waar in de voorgaande jaren al belangstelling voor is getoond. Bezettingsgraad markt Na een terugloop door corona, streven wij in 2024 naar een bezettingsgraad van 95% op de markt.

86

Gemeente Lansingerland

Aantal parkmanagementorganisaties Er zijn in 2023 vijf parkmanagementorganisaties actief binnen de gemeente. Het streven is om dit aantal te handhaven. Aantal Bedrijven InvesteringsZones (BIZ) Er zijn in 2023 twee Bedrijven Investeringszones actief binnen de gemeente, namelijk BIZ Rodenrijs en BIZ Centrum Bergschenhoek. De ondernemersvereniging Weg&Land verkent in 2024 of er voldoende draagvlak is voor de oprichting van een BIZ. Leegstand winkelpanden in aantallen verkooppunten Er stonden in 2023 gemiddeld 20 winkelpanden leeg. We streven ernaar om dit aantal in 2024 niet verder op te laten lopen of zelfs te verlagen. Exportwaarde Horti Science De waarde van aan het buitenland geleverde goederen uit de tuinbouwsector vanuit de gemeente Lansingerland. Toegevoegde waarde Horti Science De waarde die door de tuinbouwsector in gemeente Lansingerland wordt toegevoegd tijdens de productie. Het is het verschil tussen de omzet en de ingekochte grondstoffen. Arbeidsplaatsen Horti Science Het aantal arbeidsplaatsen in de tuinbouwsector in de gemeente Lansingerland. Aantal glastuinbouwbedrijven Het aantal bedrijven in Lansingerland in de glastuinbouwsector. Gemiddeld oppervlakte glastuinbouwbedrijf De oppervlakte van de glastuinbouwbedrijven is een indicator van de grootte van deze bedrijven en de omvang van de sector in Lansingerland.

Duurzaamheid: Onze inspanningen op het gebied van duurzaamheid kennen vaak geen direct kwantitatief effect, maar richten zich op de grotere lijn en lange termijn. We rapporteren daarom over de voortgang op lange termijn doelen, conform onze inzet en doelstellingen op het thema duurzaamheid. Doordat er meerdere factoren zijn die de CO2-uitstoot beïnvloeden, is een vergelijking tussen twee opeenvolgende jaren lastig. De langjarige trend geeft een beter beeld en vlakt incidentele invloeden uit. Ook de resultaten van veel van onze inspanningen op dit vlak, zoals beleid, kennen een bepaalde uitwerkingstijd. Deze data is vaak pas later beschikbaar, waardoor deze getallen vaak niet overeen zullen komen met het rapportagejaar van de begroting en jaarstukken.

87

Gemeente Lansingerland

Programma 7: Grondzaken Beoogd maatschappelijk effect Met ons grondbeleid dragen we bij aan de realisatie van ruimtelijke doelstellingen op het gebied van wonen, werken, ondernemen en recreëren.

Wat heeft het gekost? Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begr 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

40.180

51.241

37.376

24.440

-12.936

Baten

42.711

50.456

36.659

29.830

-6.829

Totaal saldo van baten en lasten

2.531

-785

-717

5.390

6.107

Onttrekkingen

5.314

720

720

1.291

572

Toevoegingen

6.435

-70

-70

8.108

8.179

Mutaties reserves

-1.122

790

790

-6.817

-7.607

Resultaat

1.409

5

73

-1.427

-1.500

88

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld: Grondexploitatie Doelstelling Wat wilden we bereiken? Realiseren van gebiedsontwikkelingen binnen de financiële kaders en ruimtelijke voorwaarden. We produceerden en verkochten bouwgrond. Hiermee gaven we invulling aan de doelstellingen op het gebied van wonen, werken en recreëren. We verkochten bouwgrond voor een marktconforme prijs en we beheersten de grondexploitaties en de hiermee samenhangende risico's.

Wat hebben we daarvoor in 2023 gedaan? We actualiseren de grondexploitaties en risicoanalyse We actualiseerden de grondexploitaties en risicoanalyses 1x per jaar volledig, gelijktijdig met de jaarrekening. Daarnaast rapporteerden we over grote afwijkingen. Dit is lijn met onze financiële verordening. Bij de nieuwe begroting gaven we een globale stand van zaken van de grondexploitaties. Bij het in kaart brengen van de risico's en de mogelijke effecten hiervan, formuleerden we beheersmaatregelen en voerden we deze uit. Voor meer details over de grondexploitaties verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid en het MPG 2024.

We verkopen bouwgrond voor woningbouw en bedrijven In 2023 gaven we circa 4,37 ha aan bouwgrond uit op bedrijventerreinen Oudeland. Verder verkochten we grond voor 35 woningen.

We verkopen gronden conform de Nota Grondbeleid We verkochten gronden voor een marktconforme prijs. In 2023 richtten we onze inspanningen daarom op onderhandelingen met partijen om tot resultaten te komen en leverden waar nodig maatwerk. Het grondbeleid droeg bij aan de realisatie van onze (ruimtelijke) doelstellingen. Daarbij was de nota grondbeleid 2019-2022 een belangrijk kaderstellend en verbindend instrument. We zetten ons grondbeleid zo in dat het past bij onze kernwaarden en ambities. In 2024 wordt een actualisatie van de nota grondbeleid opgesteld.

89

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel staan de kosten van dit beleidsveld: Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begr 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

40.180

51.241

37.376

24.440

-12.936

Baten

42.711

50.456

36.659

29.830

-6.829

Totaal saldo van baten en lasten

2.531

-785

-717

5.390

6.107

Onttrekkingen

5.314

720

720

1.291

572

Toevoegingen

6.435

-70

-70

8.108

8.179

Mutaties reserves

-1.122

790

790

-6.817

-7.607

Resultaat

1.409

5

73

-1.427

-1.500

Waar zitten de financiële afwijkingen? De grondexploitaties worden budgettair neutraal begroot. Het saldo van de projecten wordt, behoudens de winst- of verlies name die in het boekjaar plaatsvindt, overgeboekt naar de balans. In 2023 behaalden wij de volgende resultaten op onze projecten: Winstnames: • Project Oudeland: € 4,73 mln. • Project Wilderszijde: € 0,01 mln. • Project Ruimte-voor-Ruimte Groenzoom Noordeinde: € 0,11 mln. • Project Meerpolder: € 1,00 mln. Totaal: € 5,85 mln. Verliesnames: • Project Berkel Centrum West: € 0,38 mln. • Project Westpolder-Bolwerk: € 0,23 mln. • Project Leeuwenhoekweg: € 0,17 mln. • Landscheidingspark Horeca: - € 0,20 mln. Totaal: € 0,98 mln. Per saldo leidde bovenstaande tot een positief resultaat van € 4,87 miljoen op onze projecten. Gezien er in de begroting reeds uitgegaan was van een dotatie aan de voorziening verlieslatende complexen van € 0,71 miljoen en een hogere verliesvoorziening voor Sporthoeklaan van € 0,56 miljoen was voorzien, is er een voordeel van € 6,1 miljoen ontstaan ten opzichte van de begroting. Op basis van de Nota reserves en voorzieningen 2020 is besloten dat het resultaat direct wordt verrekend met de algemene reserve, behalve voor project Ruimte-voor-Ruimte Groenzoom Noordeinde. Voor dit project wordt de winstname opgenomen in de dekkingsreserve kapitaallasten RvR De Groenzoom.

De overige verschillen zijn kleiner dan € 200.000 en daarom niet verklaard.

90

Gemeente Lansingerland

Kengetallen Grondzaken Kengetal

Begroot 2023

Realisatie 2023

Grondexploitatie Aantal woningen gronduitgifte

265

35

Verkoop van bedrijventerreinen

ca. 1,85 ha

ca. 4,37 ha

Toelichting op kengetallen Grondzaken Binnen de diverse woningbouwprojecten is grond voor 35 woningen uitgegeven. Op bedrijventerrein Oudeland is in 2023 4,37 ha grond uitgegeven.

91

Gemeente Lansingerland

Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen Inleiding In dit hoofdstuk worden de algemene dekkingsmiddelen toegelicht. Dit zijn inkomsten die niet specifiek toe te rekenen zijn aan een bepaald programma, maar waarmee uiteindelijk de saldi van de programma’s 1 tot en met 7 kunnen worden gedekt. In de staat van Baten en Lasten (hoofdstuk 4.1) is de (financiële) samenhang tussen de programma’s en algemene dekkingsmiddelen weergegeven. De algemene dekkingsmiddelen zijn: 

Lokale heffingen;



Algemene uitkering uit het gemeentefonds;



Dividend;



Saldo van de financieringsfunctie;



Overige algemene dekkingsmiddelen.

Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.

92

Gemeente Lansingerland

Overzicht: Algemene dekkingsmiddelen Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen en post onvoorzien is als volgt: Bedragen x € 1.000 Realisatie 2022

Primitief 2023

Begroot 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

425

508

598

560

-38

0

0

0

0

0

105

5

202

202

0

Financieringsfunctie

3.183

1.517

1.547

1.661

114

Algemene stelposten

353

2.683

110

247

138

0

66

1

0

-1

Totaal lasten

4.065

4.779

2.458

2.671

213

Lokale heffingen

19.107

19.887

20.607

20.471

-136

Algemene uitkering gemeentefonds

91.341

86.974

92.115

95.202

3.088

Lokale heffingen Algemene uitkering gemeentefonds Dividend

Post onvoorzien

Dividend

480

1.002

941

949

8

Financieringsfunctie

3.420

2.341

2.928

3.230

301

Algemene stelposten

457

20

20

37

18

Overige dekkingsmiddelen

0

0

0

0

0

Post onvoorzien

0

0

0

0

0

Totaal baten

114.806

110.223

116.610

119.890

3.279

Resultaat voor bestemming

110.741

105.444

114.153

117.219

3.066

Onttrekkingen reserves

7.954

4.457

4.627

4.602

-25

Toevoegingen reserves

24.741

2.500

3.300

3.303

3

Resultaat na bestemming

93.954

107.401

115.479

118.517

3.038

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 213.000 nadeel) Rentelasten (€ 114.000 nadeel) De rentelasten zijn hoger dan begroot in verband met het aantrekken van een overbruggende kasgeldlening in november 2023. Overige afwijkingen (€ 99.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.

93

Gemeente Lansingerland

Baten (€ 3.279.000 voordeel) Algemene uitkering gemeentefonds (€ 3.088.000 voordeel) De decembercirculaire 2023 leverde een voordeel op. Dit is toegelicht in raadsinformatiebrief U23.05910.

Rentebaten (€ 209.000 voordeel) Door een hoger dan verwachtte rentevergoeding op de schatkistrentebaten ontvingen we € 209.000 aan extra rentebaten.

Overige afwijkingen (€ 18.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.

Reserves (€ 22.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.

94

Gemeente Lansingerland

Overzicht Overhead Inleiding Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de baten en lasten van overhead niet onder de afzonderlijke programma’s worden opgenomen. Daarom begroten we op een centrale begrotingspost het ‘overzicht overhead’. Overhead is hier gedefinieerd als 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces'. Om inzichtelijk te maken waar de overhead uit bestaat, is deze verdeeld in vijf onderdelen: personeel, uitbestede bedrijfsvoering, huisvesting, automatisering en grondexploitaties.

Overzicht Overhead Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begroot 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

19.048

18.264

21.730

21.333

Baten

347

20

20

92

-397 72

Totaal saldo van baten en lasten

-18.701

-18.244

-21.710

-21.241

469

Onttrekkingen

585

45

611

605

-6

Toevoegingen

450

55

323

323

0

Mutaties reserves

135

-11

288

282

-6

Resultaat

-18.566

-18.254

-21.422

-20.959

463

95

Gemeente Lansingerland

Onderdelen Overhead Personeel Onder de post personeel vallen twee kostenposten: medewerkers van ondersteunende afdelingen en medewerkers van uitvoerende afdelingen die conform BBV tot de overhead worden gerekend. Tot de ondersteunende afdelingen behoren bijvoorbeeld de directie, communicatie, facilitaire zaken en financiën. Medewerkers van uitvoerende afdelingen die onder overhead vallen, zijn bijvoorbeeld teammanagers en het secretariaat. Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begroot 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

14.307

14.371

16.768

16.445

Baten

31

20

20

4

-16

-14.276

-14.351

-16.748

-16.441

307

Resultaat

-323

Uitbestede bedrijfsvoering Onder uitbestede bedrijfsvoering vallen werkzaamheden die tot de overhead worden gerekend volgens de BBV, maar die de gemeente Lansingerland heeft uitbesteed aan derden. Het gaat om kosten voor de catering voor zowel het bedrijfsrestaurant alsook voor de catering tijdens commissie- en raadsvergaderingen. Ook behoren de kosten voor schoonmaak, onderhoud van de elektrische fietsen en scooters, onderhoud van de planten in het gemeentekantoor en de beveiliging tot de uitbestede bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begroot 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

601

736

736

744

8

Totaal saldo van baten en lasten

-601

-736

-736

-744

-8

Resultaat

-601

-736

-736

-744

-8

96

Gemeente Lansingerland

Huisvesting De huisvestingskosten bestaan uit alle kosten gerelateerd aan het gemeentekantoor. Dit zijn onder andere de kapitaallasten, onderhoudskosten, diverse belastingen en heffingen, gas-, water- en elektriciteitskosten en verzekeringspremies. Aanvullend zijn er in 2023 kosten gemaakt voor het herstellen van de stormschade aan het dak. Deze kosten worden grotendeels gedekt door de verzekering. Dit verloopt is terug te zien in zowel een overschrijding in de baten en lasten. Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begroot 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

2.921

2.034

2.667

2.875

Baten

316

0

0

88

208 88

Totaal saldo van baten en lasten

-2.606

-2.034

-2.667

-2.788

-120

Resultaat

-2.606

-2.034

-2.667

-2.788

-120

Automatisering Tot de automatiseringskosten behoren de kosten voor het algemeen gebruik van hard- en software (bijvoorbeeld Corsa en intranet). Hier worden ook de kosten voor het (externe) archief verantwoord. De kosten voor hard- en software van ondersteunende afdelingen vallen hier ook onder (bijvoorbeeld Key2Financiën en Pepperflow ). Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begroot 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

2.687

2.994

2.988

2.950

-38

Totaal saldo van baten en lasten

-2.687

-2.994

-2.988

-2.950

38

Resultaat

-2.687

-2.994

-2.988

-2.950

38

97

Gemeente Lansingerland

Grondexploitaties Jaarlijks vindt de doorberekening van overheadkosten naar grondexploitaties en anterieure overeenkomsten plaats via het overzicht overhead. Deze doorbelasting wordt bepaald op basis van het overheadstarief per uur en het aantal uren op de grondexploitaties en anterieure overeenkomsten. Bedragen x €1.000 Realisatie 2022

Begroot 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Lasten

-1.468

-1.870

-1.429

-1.681

-252

Totaal saldo van baten en lasten

1.468

1.870

1.429

1.681

252

Resultaat

1.468

1.870

1.429

1.681

252

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 397.000 voordeel) Het meer doorrekenen van uren aan de Grex (voordeel € 251.000) Het voordeel wordt veroorzaakt door het kunnen toeschrijven van meer uren naar de grondexploitaties. Op ieder uur wat hieraan wordt doorgerekend wordt een opslag voor overhead meegenomen. Overige mutaties (€ 146.000 voordeel) De afwijkingen ontstaat door diverse kleine afwijkingen. Baten: De afwijkingen zijn kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.

98

Gemeente Lansingerland

Paragrafen Inleiding Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) stelt dat een aantal verplichte paragrafen moet worden opgenomen in de programmabegroting. Zij geven, als een dwarsdoorsnede door de programma’s, inzicht in een aantal bedrijfsvoering aspecten van de gemeente. De paragrafen zijn: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)

99

Gemeente Lansingerland

Paragraaf Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de belastingen, heffingen en leges die de gemeente Lansingerland heft. De paragraaf toont de tariefontwikkeling, de opbrengsten en de lokale lastendruk. De lokale heffingen zijn een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente. We onderscheiden twee soorten heffingen: heffingen waarvan de besteding gebonden is aan de activiteit waarop de heffing betrekking heeft (zoals de rioolheffing en de afvalstoffenheffing) en de gemeentelijke heffingen die als algemene dekkingsmiddel mogen worden ingezet, waarvan de besteding niet van te voren is bestemd (zoals de onroerende zaakbelasting en de hondenbelasting). De gemeente Lansingerland kent de volgende belastingen en rechten: 1. Onroerende zaakbelasting Woningen ( OZB ); 2. Onroerende zaakbelasting Niet woningen ( OZB ); 3. Afvalstoffenheffing; 4. Rioolheffing; 5. Lijkbezorgingsrechten; 6. Leges burgerzaken; 7. Leges bouw; 8. Hondenbelasting; 9. Marktgelden.

100

Gemeente Lansingerland