[T24.02153] Vast te stellen bestemmingsplan "Berkel Centrum Oost"

Lansingerland Gemeente Lansingerland Bestemmingsplan "Berkel Centrum Oost”

23 april 2024

Vast te stellen

Gemeente Lansingerland Bestemmingsplan "Berkel Centrum Oost"

Vast te stellen Inhoud: ^

TOELICHTING

^

PLANREGELS

^

VERBEELDING

Identificatiecode: NL. IMRO.1621 .BP0218-VAST Werknummer: 619.150.01 Datum: 23 april 2024 KuiperCompagnons BV Rotterdam

Gemeente Lansingerland Team Omgevingsrecht

P rocedureoverzicht Datum Concept

2 juni 2022

Voorontwerp

16 juni 2023

Ontwerp

31 oktober 2023

Terinzagelegging

7 december 2023 t/m

Vast te stellen

23 april 2024

17 januari 2024 Vastgesteld

Document

Opmerkingen

TOELICHTING

Inhoudsopgave van de toelichting

1

Inleiding

1

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Aanleiding en doel van het plan Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan Bij het plan behorende stukken Leeswijzer

1 1 2 3 3

2

Planbeschrijving

4

2.1 2.2 2.3

Bestaande situatie Ontwikkelingen Juridische aspecten

4 7 17

3

Beleidskader

20

3.1 3.2 3.3 3.4

Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Conclusie

20 22 26 29

4

Natuur en landschap

30

4.1 4.2 4.3

Kader Onderzoek Conclusie

30 31 34

5

Water

36

5.1 5.2 5.3

Kader Onderzoek Conclusie

36 41 50

6

Archeologie en cultuurhistorie

51

6.1 6.2

Archeologie Cultuurhistorie

51 54

7

Milieu

57

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 7.8 7.9

Algemeen M.e.r.-beoordeling Bodemkwaliteit Geluid Luchtkwaliteit Milieuzonering Externe veiligheid Overige belemmeringen Duurzaamheid

57 57 58 63 65 66 68 69 73

8

Uitvoerbaarheid

77

8.1 8.2 8.3

Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Handhavingsaspecten

77 77 77

9

Procedure

79

9.1 9.2 9.3

Voorbereidingsfase Ontwerpfase Vaststellingsfase

79 79 80

Bijlagen bij de toelichting: Bijlage 1: Witteveen+Bos (28 september 2020) Variantenstudie parkeeropgave Lansingerland - Verleggen Molenwerfstraat en vergroten parkeercapaciteit winkelend publiek Centrum Berkel en Rodenrijs Oost Bijlage 2: NWC (augustus 2020) Quickscan flora en fauna t.b.v. de herontwikkeling locatie Berkel Centrum Oost Bijlage 3: NWC (november 2022) Aanvullend onderzoek naar vleermuizen en steenmarter aan de Raadhuishof te Berkel en Rodenrijs Bijlage 4: KuiperCompagnons (6 oktober 2023) Stikstofdepositie-onderzoek bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost” Bijlage 5: Vestigia (3 september 2020) Archeologisch vooronderzoek in het kader van herontwikkeling van de locatie Hergerborch / Centrum Berkel Oost te Berkel en Rodenrijs, gemeente Lansingerland Bijlage 6: Vestigia (7 september 2023) Aanvullend archeologisch vooronderzoek in het kader van herontwikkeling van de locatie Centrum Berkel Oost te Berkel en Rodenrijs, gemeente Lansingerland Bijlage 7: ABO-Milieuconsult (17 juli 2020) Milieukundig (water)bodemonderzoek volgens NEN 5740 en 5720 (incl.

PFAS) herontwikkeling locatie Hergerborch / Berkel Centrum Oost te Berkel en Rodenrijs Bijlage 8: ABO-Milieuconsult (23 juli 2021) Rapportage (verkennend) asbestonderzoek in bodem en puin Centrum Berkel-Oost te Berkel en Rodenrijs Bijlage 9: ABO-Milieuconsult (27 juli 2021) Verkennend bodem- en asbestonderzoek volgens NEN 5740 en afgeleid van NEN 5707 Berkel Centrum-Oost Bijlage 10: KuiperCompagnons (3 mei 2023) Akoestisch onderzoek weg- en railverkeerslawaai - Bestemmingsplan Berkel Centrum Oost Bijlage 11: KuiperCompagnons (11 mei 2020) Notitie - Bedrijven en milieuzonering, Berkel Centrum Oost (locatie Hergerborch) Bijlage 12: Gemeente Lansingerland (26 oktober 2023) Welstandscriteria Nieuwbouw Hergerborch Bijlage 13: Gemeente Lansingerland (31 oktober 2023) Nota inspraak en overleg en staat van wijzigingen bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost” Bijlage 14: Gemeente Lansingerland (25 september 2023) M.e.r.-beoordelingsbesluit bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost” Bijlage 15: Gemeente Lansingerland (11 juli 2024) Nota zienswijzen en staat van wijzigingen bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost”

Afbeelding 1.1: Ligging en begrenzing van het plangebied in de omgeving (het plangebied is rood omkaderd. Bron: Google Ea^h).

1

1

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel van het plan Het voornemen is ontstaan om de locatie van woonzorgcentrum Hergerborch en het omliggende openbare gebied te Berkel en Rodenrijs te herontwikkelen. De Hergerborchlocatie bevindt zich aan de oostzijde van de dorpskern van Berkel. Hier heeft de initiatiefnemer samen met de ge­ meente een plan ontwikkeld om woningbouw te realiseren. Daarbij heeft de gemeenteraad de wens uitgesproken om de bereikbaarheid van het oostelijk deel van het centrum van Berkel te betrekken bij de herontwikkeling van de Hergerborchlocatie. Dit ziet met name op een verbetering van de verkeersafwikkeling en de realisatie van extra parkeerplaatsen ten behoeve van het cen­ trum van Berkel en Rodenrijs. Op basis van deze voornemens is in 2019 een variantenstudie uitgevoerd. Hierin zijn verschil­ lende varianten uitgewerkt die met name betrekking hebben op de verkeerssituatie en parkeeroplossing. Op 26 november 2020 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de ontwik­ keling. Naast de realisatie van circa 80 woningen op de locatie Hergerborch, is gekozen voor verlegging van de weg (Molenwerfstraat) en uitbreiding van de parkeergelegenheid op maaiveldniveau (variant 1b). Daarnaast wordt nu ook een herontwikkeling van de parkeergebieden ten zuidwesten van de kerk, inclusief de eventuele sloop van een oud bedrijfspand (nutsvoorziening), in de plannen meegenomen.

Binnen dit kader is een masterplan voor Berkel Centrum Oost (BCO) opgesteld. Hierin is de am­ bitie om de belevings- en gebruikswaarde van het gebied te verhogen in beeld gebracht. Deze visie heeft geleid tot een integraal stedenbouwkundig plan voor de opwaardering van de open­ bare ruimte in dit deel van het centrum. Daarbinnen kan ook de beoogde herontwikkeling van de Hergerbochlocatie plaatsvinden. Hiervoor heeft de ontwikkelaar het stedenbouwkundig ontwerp uitgewerkt. Binnen het vigerende bestemmingsplan zijn de beoogde ontwikkelingen niet (geheel) mogelijk. Dit betreft in ieder geval de beoogde woningbouwontwikkeling en de aanleg van de nieuwe ontsluitingsweg. Om die delen die niet binnen het huidige bestemmingsplan passen mogelijk te ma­ ken, is een nieuw juridisch-planologisch kader benodigd. Om de volledige herontwikkeling in sa­ menhang te beschouwen, is voor de ontwikkelingen als geheel het voorliggende bestemmings­ plan opgesteld.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied ligt aan de oostzijde van het dorpscentrum van Berkel. Globaal bevinden de gron­ den binnen het plangebied zich ten zuidwesten, zuiden en zuidoosten van de kerk. Ten oosten van het plangebied ligt het Annie M.G. Schmidtpark, in de groene zone die Berkel en Rodenrijs scheidt van Bergschenhoek. Op korte afstand aan de zuidkant van het plangebied loopt de N472. Het plangebied bestaat enerzijds uit de Hergerborchlocatie en anderzijds uit de openbare ruimte waar herontwikkelingen zijn beoogd. De locatie van Hergerborch ligt tussen de Molenwerfstraat aan de noordkant, het Raadhuishof aan de oostzijde en de Raadhuislaan in het zuiden en westen. De openbare ruimte die in het plangebied wordt meegenomen omvat in ieder geval: de Molen­ werfstraat en het aangrenzende parkeerterrein, het Raadhuishof en de Raadhuislaan, een deel van de groenstrook aan de oostzijde, en aan de westkant de Terpstraat inclusief het parkeerter­ rein ten oosten van het voormalige KPN-gebouw. De precieze plangrens is ingegeven door de gronden waar wijzigingen zijn voorzien, en sluit aan bij het stedenbouwkundig masterplan.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

2

De globale ligging en begrenzing van het plangebied is in afbeelding 1.1 en 1.2 weergegeven.

1.3

Vigerende bestemmingsplannen Ter plaatse van het grootste gedeelte van het plangebied vigeert momenteel het bestemmings­ plan ‘Centrum Berkel en Rodenrijs’, dat op 28 maart 2013 door de gemeenteraad van Lansingerland is vastgesteld. Aan de noordzijde valt een deel van het plangebied binnen het vigerende bestemmingsplan ‘Gemeentehuislocatie’, dat op 25 april 2013 is vastgesteld. Voor een strook aan de zuidoostrand van het plangebied vigeert het bestemmingsplan ‘Annie M.G. Schmidtpark’, vastgesteld op 28 januari 2010. Afbeelding 1.2 toont een uitsnede van de vigerende bestem­ mingsplannen.

Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding vigerende bestemmingsplannen 'Centrum Berkel en Rodenrijs' (2013), 'Gemeente­ huislocatie’ (2013) en 'Annie M.G. Schmidtpark’ (2010). Het voorliggende plangebied is rood omkaderd, de grenzen van vigerende bestemmingsplannen zijn roze aangeduid.

De herontwikkeling van de Hergerborchlocatie valt geheel binnen het bestemmingsplan ‘Centrum Berkel en Rodenrijs’. Voor deze locatie is in dit vigerende bestemmingsplan een gedetailleerde bestemmingsregeling opgenomen toegesneden op de feitelijke situatie. Daartoe zijn de bestem­ mingen ‘Wonen’, ‘Tuin’, ‘Groen’, ‘Water’ en ‘Verkeer’ opgenomen. Binnen de woonbestemming is één bouwvlak opgenomen voor de bestaande bebouwing. Aan het gehele bestemmingsvlak zijn daarnaast de functieaanduidingen ‘specifieke vorm van cultuur en ontspanning - ontmoetingsfaciliteit’ en ‘specifieke vorm van wonen - bijzondere woonvorm’ toegekend. Deze gronden zijn bestemd voor het bestaande aantal woningen binnen het bouwvlak, met ter plaatse van de aanduidingen uitsluitend bijzondere woonvoorzieningen (al dan niet in combinatie met een com­ munity center) en een ontmoetingsfaciliteit. De voorgenomen herontwikkeling van de locatie voor nieuwe appartementen is hierbinnen niet mogelijk. De bestemmingsregeling staat nieuwe (reguliere) woningen niet toe. Bovendien past de beoogde nieuwe bebouwing niet binnen de bestaande bouwvlakken en -regels. De ontwikkeling

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

3

is zodoende in strijd met het vigerende bestemmingsplan. Ook biedt het plan geen toereikende afwijkings- of wijzigingsmogelijkheden. De overige gronden binnen het plangebied, waar wijzigingen in de openbare ruimte zijn voorzien, kennen in de vigerende bestemmingsplannen grotendeels de bestemmingen ‘Verkeer’, ‘Groen’ en ‘Water’. Binnen deze bestemmingen is in ieder geval de doortrekking van de Raadhuislaan naar de Molenwerfstraat niet mogelijk. Deze gronden vallen deels binnen het bestemmingsplan ‘Annie M.G. Schmidtpark’ en deels ‘Centrum Berkel en Rodenrijs’, en kennen daarin een groen- en waterbestemming. Ook loopt hier de dubbelbestemming ‘Leiding - Water’. De aanleg van een door­ gaande weg is op grond van deze bestemmingen niet toegestaan. Hoewel sommige aspecten van het stedenbouwkundig plan voor de openbare ruimte op grond van deze bestemmingen al wel (grotendeels) toegelaten zijn, zijn deze gronden integraal meege­ nomen om de herontwikkeling als één geheel in samenhang te kunnen beschouwen. Tot slot vigeert ter plaatse van het plangebied het paraplubestemmingsplan ‘Parapluherziening parkeernormering Lansingerland’, dat op 30 maart 2017 is vastgesteld.

Dit plan voegt aan onder­ liggende plannen een regeling met betrekking tot parkeren toe, waarin is bepaald dat bij nieuwe ontwikkelingen moet worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid conform de gemeente­ lijke parkeernota.

1.4

Bij het plan behorende stukken Het bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost” bestaat uit bestemmingen en regels. De bestem­ ming van de gronden is geometrisch bepaald1 door middel van lijnen, coderingen en arceringen. In de bestemmingen zijn regels ten aanzien van het bouwen en het gebruik opgenomen. Het plan gaat vergezeld van deze toelichting. In de toelichting worden de keuzes die zijn gemaakt bij het opstellen van de geometrische plaatsbepaling en de regels verantwoord en verduidelijkt. Vervol­ gens wordt hierin de uitvoerbaarheid van het plan aangetoond.

1.5

Leeswijzer Deze toelichting bestaat uit negen hoofdstukken. Na deze inleiding wordt in hoofdstuk twee inge­ gaan op de bestaande situatie en beoogde ontwikkelingen in het plangebied, en de juridische aspecten van dit bestemmingsplan. In het derde hoofdstuk worden de beleidskaders geschetst op Rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. De hoofdstukken 4 tot en met 6 gaan achtereen­ volgens in op natuur en landschap, water en archeologie en cultuurhistorie. In hoofdstuk zeven komen de verschillende milieuaspecten aan bod, en wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de randvoorwaarden en belemmeringen die gelden vanuit de diverse hiervoor geldende toetsingskaders. Hoofdstuk acht gaat vervolgens in op de economische en maatschappelijke uit­ voerbaarheid van het plan, en het aspect van handhaving. Tenslotte wordt in het laatste hoofdstuk de procedure rondom dit bestemmingsplan nader toegelicht.

1 Geografische coördinaten volgens het Rijksdriehoekstelsel bepalen de ligging van een bestemming. Met gebruikmaking van de coördinaten kan exact de plaats van een object in een gebied worden bepaald.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

4

2

Planbeschrijving

2.1

Bestaande situatie Berkel Centrum Oost Het plangebied maakt onderdeel uit van het dorpscentrum van Berkel, en omvat globaal het oos­ telijk en zuidoostelijk deel van het centrumgebied. De omgeving van ‘Berkel Centrum Oost’ wordt in belangrijke mate bepaald door een aantal kenmerkende elementen, zoals de Dorpskerk binnen de Kerksingel, de Begraafplaats I Plein ’45-’95, en aansluitend aan de oostkant het Annie M.G. Schmidtpark. Omdat aan deze elementen zelf geen wijzigingen zijn voorzien, maken deze echter geen deel uit van het plangebied. Afbeelding 2.1 toont een luchtfoto van de bestaande situatie van de gronden binnen en rondom het plangebied.

Afbeelding 2.1: Bestaande situatie plangebied en omgeving (het plangebied is rood omkaderd).

Het historische centrumgebied van Berkel en Rodenrijs ontspringt ter hoogte van de Dorpskerk (Nederlands Hervormde kerk) en strekt zich vandaar uit in noordwestelijke richting. Dit cultuur­ historische karakter is aan de oostzijde van het centrum nog altijd leesbaar. Waar aan de west­ zijde grotere volumes en hogere gebouwen aan de Berkelse plas liggen, ademt de oostzijde de sfeer van cultuurhistorie uit. De herontwikkeling van de voormalige gemeentehuislocatie heeft het gebied ruimtelijk en functioneel afgerond. Daarin is een duidelijke positie voor de monumentale Dorpskerk, die tevens het hoogste gebouw aan de oostkant van het centrum vormt. De oostzijde van het centrum onderscheidt zich als woon- en verblijfsgebied door een kleinschalige dorpse, groene en sfeervolle uitstraling met winkels en horeca.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

5

Ten oosten van het centrumgebied ligt de oude landscheiding van Berkel en Rodenrijs. Deze is als landschappelijke lijn goed te herkennen en vormt nu de overgang van het centrumgebied naar het Annie M.G. Schmidtpark. Op de landscheiding loopt in de huidige situatie het Berkelsdijkje. De relatie tussen het park en het centrumgebied is beperkt tot een doorkijk vanaf de parkeerplaats via het Raadhuishof. Voor voetgangers en fietsers ontbreekt nu een directe verbinding tussen het park en de entree van het oostelijke deel van het winkelcentrum. Hergerborchlocatie Aan de zuidkant van het plangebied bevindt zich de Hergerborchlocatie, gelegen tussen de Molenwerfstraat en de Raadhuislaan. Dit is de locatie van het voormalige woonzorgcentrum Hergerborch. Het complex bestaat uit een samenstelling van verschillende gebouwen: twee langgerekte volumes van drie lagen aan de noordwestkant, en in het zuidoosten twee (gedeeltelijk) vierlaagse gebouwen met een vierkante plattegrond. De gebouwen zijn gesitueerd rondom een binnenter­ rein, en onderling verbonden middels een overdekte loopverbinding. De twee bouwvolumes in het noordwesten zijn in een L-vorm aan elkaar gebouwd, en enigszins terugliggend georiënteerd op de Raadhuislaan en Molenwerfstraat. De hoofdentree van het woonzorgcentrum bevindt zich aan de noordwestkant en sluit aan op de Raadhuislaan.

Aan de oostkant vormt het Raadhuishof een aparte toegangsweg richting de twee zuidoostelijke gebouwen. Deze twee gebouwen blijven in de toekomstige ontwikkeling ongewijzigd en vallen daarom buiten het plangebied. De direct omliggende gronden van deze locatie zijn in de huidige situatie ingericht met parkeerplaatsen en groen, in het binnenterrein en langs de zuidoostrand is water aanwezig. Afbeelding 2.2 toont zicht op de entree van het gebouw aan de Raadhuislaan, afbeelding 2.3 van het noordelijke gebouw bezien vanaf de Molenwerfstraat.

Afbeelding 2.2: Bestaande situatie Hergerborchlocatie, bezien vanaf de entree aan de Raadhuislaan (bron: Google Maps).

Openbare ruimte binnen het plangebied De overige gronden binnen het plangebied zijn in de bestaande situatie hoofdzakelijk in gebruik als openbare verblijfsruimte. Het omvat in ieder geval de parkeerplaatsen aan de Molenwerfstraat (ten noorden van de Hergerborchlocatie) en die aan de Terpstraat (ten oosten van het voormalige KPN-gebouw). Ook omvat het plangebied de omliggende bestaande wegen: de Molenwerfstraat, Dominee van Koetsveldstraat, het Raadhuishof, de Raadhuislaan en Terpstraat. Tot slot ligt een deel van de bestaande groenstrook en het fietspad op het Berkelsdijkje aan de oostkant binnen het plangebied.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

6

Ten noorden van de Hergerborchlocatie ligt aan de Molenwerfstraat de centrale parkeerplaats voor de oostzijde van het centrum. Het parkeerterrein wordt aan meerdere zijden begrensd door bebouwingswanden. Aan de noordzijde liggen twee supermarkten met daarboven deels appar­ tementen en parkeerplaatsen. Via de Raadhuislaan aan de westkant van het parkeerterrein loopt ook een zichtlijn naar de Kerksingel en Dorpskerk. In het oosten en zuiden wordt het parkeerter­ rein begrensd door de Molenwerfstraat. De Molenwerfstraat loopt in oostelijke richting door in het doodlopende Raadhuishof, en richting het westen via de kruising met de Raadhuislaan in de Terpstraat. Vanuit deze kruising loopt de Raadhuislaan in een bocht om de Hergerborchlocatie heen, in zuidelijke richting naar de N472. De openbare ruimte wordt hier in de bestaande situatie gedomineerd door geparkeerde auto’s en doorgaande wegen. De gronden zijn grotendeels verhard en versteend met nauwelijks ruimte voor groen. Groen bevindt zich met name aan de randen, richting het Annie M.G. Schmidtpark en ter hoogte van de begraafplaats.

Afbeelding 2.3: Bestaande situatie van het parkeerterrein aan de Molenwerfstraat en de Hergerborchlocatie bezien vanuit de Molenwerfstraat in zuidwestelijke richting (bron: Google Maps).

Het westelijk deel van het plangebied omvat de Terpstraat. In het verlengde van de Molenwerf­ straat loopt deze in westelijke richting door tot de Herenstraat. In een driehoekig terrein achter de bebouwing aan de Kerksingel en Raadhuislaan bevindt zich aan de Terpstraat ook een parkeer­ terrein. Aan de Terpstraat 16 staat het voormalige KPN-gebouw; dit gebouw is momenteel niet langer in gebruik en zal in de toekomst worden gesloopt. Ook dit plandeel wordt met name ge­ kenmerkt door verharding en geparkeerde auto’s. Met name door de achterkanten van gebouwen kent het gebied rond de Terpstraat een rommelige aanblik en geen bijzondere ruimtelijke kwaliteit. Afbeelding 2.4 toont de bestaande situatie van het parkeerterrein aan de Terpstraat.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

7

Afbeelding 2.4: Bestaande situatie van het parkeerterrein aan de Terpstraat, bezien in noordwestelijke richting (bron: Google Maps).

Wat betreft verkeer en parkeren, doen zich in het gebied een aantal knelpunten voor. Uit parkeertellingen volgt dat de parkeercapaciteit (zeker op langere termijn) ontoereikend is. In de huidige situatie zijn er in het oostelijk centrumgebied circa 340 parkeerplaatsen beschikbaar, verdeeld over meerdere concentraties. Daarnaast is de verkeersafwikkeling onvoldoende en onveilig. Dit heeft te maken met de huidige inrichting van het parkeerterrein bij de supermarkten met meerdere in- en uitritten, maar ook met het feit dat er meer verkeer (intensiteit) gebruikmaakt van de Raad­ huislaan en Molenwerfstraat dan wenselijk is voor deze erftoegangswegen (capaciteit). In het kader van het mobiliteitsplan (2016) is door de gemeenteraad aandacht gevraagd voor de bereikbaarheid van Berkel Centrum Oost, en dit te betrekken bij de herontwikkeling van de locatie Hergerborch. In oktober 2018 heeft het college daarom een bestuursopdracht gegeven om te onderzoeken wat er nodig en mogelijk is om te komen tot een toekomstbestendig Berkel Centrum Oost. Dat betekent onder meer een goede en veilige verkeersafwikkeling en voldoende parkeer­ ruimte. Hiertoe is vervolgens een variantenstudie uitgevoerd, wat heeft geleid tot een masterplan en stedenbouwkundig plan. Daarop gaat de volgende paragraaf nader in.

2.2

Ontwikkelingen

2.2.1 Programma

Herontwikkeling Hergerborchlocatie Dit bestemmingsplan voorziet in de herontwikkeling van een deel van de Hergerborchlocatie. Daartoe zal het westelijke gebouw aan de Raadhuislaan worden gesloopt, inclusief de overdekte loper richting het Raadhuishof. Het langgerekte gebouw aan de Molenwerfstraat en de twee ge­ bouwen aan het Raadhuishof (buiten dit bestemmingsplangebied) blijven in de toekomstige situ­ atie behouden. Daarvoor in de plaats worden in totaal 80 nieuwe sociale huurappartementen gerealiseerd. De woningen worden verdeeld over twee appartementengebouwen, bestaande uit maximaal vijf bouwlagen. Aan de noordwestkant wordt een L-vormig gebouw gerealiseerd in de hoek van de Molenwerfstraat en Raadhuislaan. Het gebouw wordt losstaand maar in het verlengde van de

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

8

bestaande bebouwing aan de Molenwerfstraat gesitueerd. Aan de zuidkant is een langwerpig bouwvolume met een kleine verspringing voorzien, evenwijdig aan de bebouwing aan de noord­ zijde. Dit gebouw wordt gesitueerd aan de waterpartij langs de Raadhuislaan. Het bestaande oppervlaktewater met het omliggende groen aan de zuidoostkant van de locatie blijft behouden en wordt in westelijke richting doorgetrokken. Het binnenterrein tussen de nieuwe bebouwing wordt ingericht als parkeerterrein voor de nieuwe woningen. Het terrein wordt groen ingericht, de parkeerplaatsen worden uitgevoerd in halfverharding. Aan de noordoostkant sluit het binnenter­ rein aan op het Raadhuishof, waar ook enkele nieuwe parkeerplaatsen zijn voorzien. Het woningprogramma van de toekomstige ontwikkeling bestaat uit 80 huurappartementen in het sociale segment. De woningen worden uitgevoerd met verschillende oppervlakten en plattegron­ den. De nieuwe appartementen variëren van circa 50 m2 tot circa 80 m2 gebruiksvloeroppervlak. Afbeelding 2.5 toont de actuele situatietekening van de ontwikkeling. Afbeelding 2.6 en 2.7 (pa­ ragraaf 2.2.2) geven 3D-impressies van de toekomstige bebouwing weer.

Afbeelding 2.5: Situatietekening toekomstige situatie Hergerborchlocatie, variant 3 (bron: Stijlgroep, 7 februari 2023).

Herontwikkeling openbare ruimte ‘Berkel Centrum Oost’ Voor de beoogde herontwikkeling van de openbare ruimte van Berkel Centrum Oost is in 2019 een variantenstudie uitgevoerd. Daarin zijn verschillende varianten uitgewerkt met betrekking tot de verkeerssituatie, parkeeroplossing en woningbouw. Daarmee is onderzocht wat er nodig en mogelijk is om te komen tot een toekomstbestendig Berkel Centrum Oost. Uitgangspunten daarbij waren: ^ Evenwichtig haltermodel van het winkelgebied (west - oost); ^ Goede en verkeersveilige bereikbaarheid (auto, fiets);

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

9

^

Voldoende parkeren voor het winkelgebied.

Naar aanleiding van de variantenstudie heeft de gemeenteraad op 26 november 2020 een besluit genomen over de ontwikkeling. Naast de realisatie van circa 60 tot 80 woningen op de Hergerborchlocatie, is gekozen voor verlegging van de weg (Molenwerfstraat) en de uitbreiding van de parkeergelegenheid op maaiveldniveau (variant 1b - zie hiervoor ook paragraaf 2.2.3). Daarnaast wordt de herontwikkeling van bestaande parkeergebieden rondom de Terpstraat in de plannen meegenomen. Op basis hiervan is het masterplan voor Berkel Centrum Oost opgesteld (d.d. maart 2022). Hierin is de gewenste verhoging van de belevings- en gebruikswaarde van het oostelijk centrumgebied verbeeld. Deze visie heeft vervolgens geleid tot een integraal stedenbouwkundig plan voor de opwaardering van de openbare ruimte in het gebied. Afbeelding 2.6 toont het stedenbouwkundig masterplan voor Berkel Centrum Oost.

Afbeelding 2.6: Stedenbouwkundig masterplan Berkel Centrum Oost (bron: gemeente Lansingerland å Stijlgroep, 3 maart 2022).

De belangrijkste verkeerskundige ingreep die in het plan is uitgewerkt is het verleggen en door­ trekken van de Raadhuislaan, ten oosten van de Hergerborchlocatie. Daarmee wordt een nieuwe aansluiting gerealiseerd tussen het winkelgebied en de N472. In de zuidoostelijke hoek van het plangebied wordt de Raadhuislaan in noordelijke richting doorgetrokken, geflankeerd door een doorgaand fietspad en trottoir. De nieuwe ontsluiting draait ter hoogte van de ingang van het Annie M.G. Schmidtpark in de richting van het centrum, en sluit aan op de Molenwerfstraat en het parkeerterrein. Het nieuwe fietspad sluit aan op het bestaande fietspad langs de begraafplaats en kruist ter hoogte van de parkingang de nieuwe oost-westelijke langzaamverkeersverbinding. Deze loopt langs de gevel van de herontwikkeling op de Hergerborchlocatie richting de Raad­ huislaan.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

10

Wat betreft parkeren wordt ingezet op een uitbreiding van de capaciteit met in totaal 110 parkeer­ plaatsen, gecombineerd met een herinrichting en vergroening van de openbare ruimte. Het cen­ trale parkeerterrein wordt uitgebreid met circa 40 parkeerplaatsen, en verhard met asfalt en par­ keervakken in grasbetonstenen. Een overwegend groen uiterlijk en bomen zorgen bovendien voor schaduw en het voorkomen van hittestress. Ook wordt de Molenwerfstraat ter hoogte van het parkeerterrein heringericht. De haaksparkeervakken ter hoogte van de winkels worden op regelmatige afstand onderbroken door bomen voor een groene afscherming tussen de begraafplaats en de winkels. In de parkeervakken langs de Molenwerfstraat worden dezelfde grasbetonstenen toegepast, evenals in de nieuwe langsparkeervakken in de Dominee Van Koetsveldstraat. Verder wordt de omgeving van de Terpstraat opnieuw ingericht en bestraat. Daarbij wordt ‘shared space’ als inrichtingsprincipe gehanteerd: gedeelde ruimte voor alle weggebruikers op basis van gelijkwaardigheid. Hiermee ontstaat er de mogelijkheid om het gebied rondom de Terpstraat op­ nieuw in te richten waarbij het aantal parkeerplekken wordt vergroot, de ontsluitingsstructuur wordt verbeterd en de openbare ruimte op een klimaatadaptieve manier wordt vergroend.

Op de toekomstige verkeersstructuur en parkeeroplossing wordt in paragraaf 2.2.3 in meer detail ingegaan.

2.2.2 Ruimtelijke inpassing Hergerborchlocatie De nieuwe appartementengebouwen op de Hergerborchlocatie worden qua situering, maat en schaal afgestemd op de bestaande bebouwing in de omgeving. Het noordwestelijke gebouw wordt gesitueerd in lijn met het bestaande langgerekte bouwvolume aan de Molenwerfstraat, dat in de toekomstige situatie behouden blijft. Zo ontstaat ook een ‘wand’ voor het parkeerplein en een ‘overkant’ voor de bestaande bebouwing ten noorden daarvan. Het L-vormige volume ligt evenwijdig aan de Raadhuislaan en Molenwerfstraat en vormt zo een logische invulling van deze hoek. De zuidelijke appartementen worden direct aan het water langs de Raadhuislaan gesitu­ eerd, waar de bestaande watergang verder richting het westen wordt doorgetrokken. Met een kleine verspringing wordt het bouwvolume evenwijdig aan de bebouwing aan de noordzijde ge­ realiseerd. Met deze opzet van de bebouwing ontstaat een afgesloten binnenterrein, waarmee parkeren voor bewoners uit het zicht wordt opgelost en waaromheen ruimte is voor een groene inrichting. Met betrekking tot de beoogde ruimtelijke inpassing en beeldkwaliteit van de toekomstige bebou­ wing, is een beeldkwaliteitsparagraaf opgesteld. Dit document is opgenomen in bijlage 12.

Hierin zijn welstandscriteria geformuleerd, die ervoor moeten zorgen dat het gewenste kwaliteitsbeeld uit het stedenbouwkundig plan ook in de realisatiefase wordt gerealiseerd. Deze criteria vormen het toetsingskader op basis waarvan de welstandscommissie bouwaanvragen toetst aan redelijke eisen van welstand. Afbeelding 2.7 en 2.8 tonen de beoogde impressies van de nieuwe bebouwing op de Herger­ borchlocatie, waarop de beoogde ruimtelijke inpassing en beeldkwaliteit van de ontwikkeling te zien is.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

11

Afbeelding 2. f: Impressie toekomstige Deoouwing Hergerborchlocatle In vogelvluchtperspectief, bezien vanuit het noord­ westen (bron: Welstandscriteria, februari 2023).

Afbeelding 2.8: Impressie toekomstige bebouwing Hergerborchlocatie in vogelvluchtperspectief, bezien vanuit het zuid­ oosten (bron: Welstandscriteria, februari 2023).

Openbare ruimte Om met de herontwikkeling van Berkel Centrum Oost te komen tot een toekomstbestendig cen­ trumgebied, is ook aandacht besteed aan de verbinding en samenhang met de omgeving. Zo is

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

12

speciale aandacht uitgegaan naar de zichtrelatie en ruimtelijke verbinding vanuit het plangebied met de Dorpskerk over de as van de Raadhuislaan. Deze as wordt om deze reden verbreed en beplant met bomen. Hierdoor krijgt de openbare ruimte een kwaliteitsimpuls en wordt het gebied qua sfeer bij het dorpscentrum getrokken. Daarnaast ontstaat er een aantrekkelijke verbinding voor fietsers en voetgangers richting de historische dorpskern. Hetzelfde geldt voor de verbinding tussen het oostelijk en westelijk centrumgebied, via de Kerkstraat en de Terpstraat. Zo worden ook de verbindingen van het centrum met groen in de omgeving verstevigd. Het Annie M.G. Schmidtpark, de omgeving van de Dorpskerk, de begraafplaats en het - sterk vergroende - Berkel Centrum Oost vormen hierin centrale elementen. Om de beoogde ontwikkelingen in het gebied in te passen en tegelijk de ruimtelijke kwaliteit van het - sterk versteende - openbaar gebied te verbeteren, wordt ook de groenstructuur versterkt. Afbeelding 2.10 toont een impressie hiervan. Zo wordt voorzien in de aanplant van extra bomen, als impuls voor de ruimtelijke kwaliteit maar ook als klimaatadaptieve maatregel, om hittestress te verminderen en als CO2-opslag.

Bomen langs infrastructuur worden bij voorkeur in lijn ge­ plaatst om laanvorming te bevorderen, terwijl bomen in en tussen parkeervelden schijnbaar wil­ lekeurig worden geplaatst om het idee van parkeren onder een bomendek te versterken. Hagen tussen de parkeervelden ondersteunen de dorpse en kleinschalige sfeer van dit deel van het centrum. Zo zullen ook bestaande en toekomstige inwoners uitkijk hebben op een groene omge­ ving.

Afbeelding 2.10: Groenstructuur Berkel Centrum Oost (bron: gemeente Lansingerland å Stijlgroep, 3 maart 2022).

2.2.3 Ontsluiting en parkeren

Ontsluiting De voorgenomen herontwikkeling van het centrumgebied omvat een verlegging van de Molenwerfstraat, en de realisatie van extra parkeerplaatsen in de openbare ruimte. Deze maatregelen worden in de ontwikkeling meegenomen om de bestaande verkeers- en parkeerdruk in het gebied

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

13

te verminderen. In een variantenstudie (verkeer, parkeren en woningbouw) ‘Toekomstbestendig Berkel Centrum Oost’ (juni 2019) zijn verschillende varianten voor de herinrichting van het gebied onderzocht, rekening houdend met de bestaande knelpunten en geformuleerde uitgangspunten. Hierin is ook de herontwikkeling van de Hergerborchlocatie meegenomen. Daarvoor is geconsta­ teerd dat het mogelijk is 60-80 woningen op het terrein te realiseren, waarbij het parkeren ten behoeve van de woningen op het eigen terrein en aan de Raadhuislaan moet worden opgelost. In de variantenstudie is met name de verkeers- en ontsluitingsstructuur en het parkeren ten be­ hoeve van het centrumgebied uitgewerkt. De resultaten daarvan zijn uitgebreider gepresenteerd in een separate memo ‘Verkeer en parkeren oostzijde winkelcentrum Berkel en Rodenrijs’ (juli 2019). Voor de woningen op de Hergerborchlocatie is hierbij uitgegaan van een vast programma (80 woningen), en volgt de precieze uitwerking in het stedenbouwkundig ontwerp. De verkeerssituatie in en rondom Berkel Centrum Oost is in een aanvullend verkeerskundig on­ derzoek nader bekeken (Sweco, 2019). In dit onderzoek is rekening gehouden met de verwachte prognoses voor 2030. Voor een verkeersveilige en toekomstbestendige ontsluiting van Berkel Centrum als geheel en de oostzijde zijn vijf varianten onderzocht.

De uitkomsten van de verkeersmodelberekeningen voor deze varianten wijzen voor de beste oplossingsrichting naar het verbin­ den van de Molenwerfstraat via het Berkelsdijkje met de Raadhuislaan (variant E). In deze variant wordt de Molenwerfstraat ter hoogte van het Raadhuishof over een gedeelte van het Berkelsdijkje direct verbonden met het meest zuidelijke wegvak Raadhuislaan en daarmee indirect aangesloten op de Boterdorpseweg. De historische brug bij de aansluiting Berkelseweg/Dominee Van Koetsveldstraat wordt niet aangetast. Aanvullend voorziet deze variant in het afwaarderen van de Berkelseweg van een gebiedsontsluitingsweg (50 km/uur) naar een erftoegangsweg (30 km/uur), waardoor deze smalle weg wordt ontlast. Voor de inwoners van Bergschenhoek wordt de Randweg-West een aantrekkelijk alternatief. Door het verkeer om het gebied heen te leiden en de aansluiting met de Raadhuislaan meer richting het oosten te verplaatsen, neemt de verkeersdruk op zowel de Molenwerfstraat als op de verbinding tussen oost en west, via Raadhuislaan, Laan van Romen en Gemeentewerf af. De bereikbaarheid van de oostzijde van het centrum als geheel blijft gewaarborgd. Ook vanuit ruimtelijk oogpunt is dit een gewenste oplossing omdat het verkeer uit het gebied gehaald wordt.

Hierdoor is er kans de openbare ruimte groener en overzichtelijker in te richten en ontstaat er voor langzaam verkeer een overzichtelijke en veilige situatie. Op basis van deze bevindingen heeft Witteveen+Bos in 2020 een nadere variantenstudie uitge­ werkt, waarin de haalbaarheid van de wegverlegging en de parkeervarianten is onderzocht. Deze rapportage is opgenomen in bijlage 1. In dit onderzoek wordt geconcludeerd dat, ook op basis van het eerder door Sweco (2019) uitgevoerde onderzoek, het verleggen van de Molenwerfstraat de verkeersdruk op andere wegen rondom het centrum vermindert. Daarnaast verbetert de ver­ keersveiligheid en de bereikbaarheid van de oostzijde van het centrum van Berkel. Door het ver­ leggen van de Molenwerfstraat naar het oosten via het Berkelsdijkje ontstaat er ook meer ruimte voor het uitbreiden van het aantal parkeerplaatsen. Op basis van de onderzochte varianten is het uiteindelijke ontwerp voor de verkeersstructuur in Berkel Centrum Oost uitgewerkt, te zien in afbeelding 2.10. De belangrijkste ingreep is de autoontsluiting in zuidelijke richting, tussen het centrumgebied en de Boterdorpseweg (N472). De N472 vormt de belangrijkste ontsluitingsweg voor Berkel, die het verkeer in oostelijke en weste­ lijke richting verdeeld.

Vanuit daar wordt de Raadhuislaan in de zuidoostelijke hoek van het plan­ gebied over het Berkelsdijkje doorgetrokken richting de Molenwerfstraat. De soepele nieuwe aan­ sluiting brengt het verkeer richting het centrum rechtstreeks bij het centraal gelegen parkeerter­ rein. Doorgaand verkeer richting de Wilhelminastraat wordt in de toekomst langs het parkeerter­ rein via de Molenwerfstraat in noordelijke richting afgewikkeld. Een deel van dit verkeer zal over de Dominee Van Koetsveldstraat rijden, waar eveneens parkeerstroken langs de woningen en begraafplaats zijn voorzien. Het deel van de Raadhuislaan tussen de Laan van Romen en de Kerksingel wordt daarbij autoluw gemaakt.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

14

Afbeelding 2.10: Verkeersstructuur Berkel Centrum Oost (bron: gemeente Lansingerland a Stijlgroep, 3 maart 2022).

Aan de westkant van het plangebied wordt daarnaast de omgeving van de Terpstraat heringe­ richt. Dit biedt de mogelijkheid om de toegang van het parkeergebied te verbeteren. De Terpstraat wordt ingericht volgens het principe van de ‘shared space’, wat neerkomt op gelijkwaardigheid van alle weggebruikers. Daarbij wordt de doorgang vanaf de Raadhuislaan uitsluitend toeganke­ lijk voor langzaam verkeer. Voor de oost-westontsluiting wordt de verbinding met de Laan van Romen aangepast en beter toegankelijk gemaakt voor tweerichtingsverkeer. Zoals geconcludeerd op basis van de variantenstudies wordt met de nieuwe inrichting voor Berkel Centrum Oost de verkeersdruk in het gebied verminderd, en de bereikbaarheid en veiligheid ver­ beterd. Het integrale ontwerp voor de verkeersstructuur is dan ook afgestemd op de toekomstige verkeersbewegingen in het gebied; rekening houdend met zowel de bestaande verkeersdruk als de nieuwe invulling (sloop-nieuwbouw) van de Hergerborchlocatie.

Parkeren Naast en in samenhang met de nieuwe verkeersstructuur, worden ten behoeve van het centrum­ gebied extra parkeerplaatsen in de openbare ruimte gerealiseerd. Voor het gebied is als uitgangs­ punt een toename van 110 parkeerplaatsen geformuleerd, om de bestaande parkeerdruk in het gebied te verminderen. Op basis van de uitgevoerde variantenstudie is gekozen voor de variant met parkeren op maaiveld in combinatie met uitbreiding van parkeerplaatsen aan de Terpstraat (variant 1b). In het masterplan Berkel Centrum Oost is de parkeeroplossing nader uitgewerkt (afbeelding 2.12), afgezet tegen de bestaande parkeersituatie (afbeelding 2.11).

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

15

MOLENWERFSTRAAT 47

«UWiUOE DS.VAN KOETSVELDSTRAAT 0

ĩ

mmr^ I

ľl

* PARHEERTERREIN 147

í':-^Miiliil!ľ'îLí

RAADHUISLAAN 43

TERPST

BESTAANDE SITUATIE totaal: 341 Terpstraat: Parkeerterrein: Raadhuislaan: Molenwerfstraat: zuidzijde:

bēstaandï:

ituätîe

Afbeelding 2.11: Bestaande situatie parkeerplaatsen Berkel Centrum Oost (bron: gemeente Lansingerland å Stijlgroep, 3 maart 2022).

ZUI02U0E MOLENWERFSTRAAT 52

.

DS.VAN KOETSVELDSTRAAT 13

lllllll. IIIIIIIIH

S llllllllll

PARKEERTERREIN 190

s llllllllll 5 llllllllll.

iiiiiiiii

llllllllll iliiiiii

TERPSTRAAT 115

N EUWE5 TUAT E totaal Terpstraat: Parkeerterrein: Raadhuislaan: Molenwerfstraat: zuidzijde:

NIEUWE SITUAT E

Afbeelding 2.12: Toekomstige situatie parkeerplaatsen Berkel Centrum Oost (bron: gemeente Lansingerland å Stijlgroep, 3 maart 2022).

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost’ Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

16

Afbeelding 2.11 en 2.12 tonen het huidige en toekomstige aantal parkeerplaatsen, onderverdeeld per deelgebied. Hieruit volgt dat de geplande toename van 110 parkeerplaatsen gelijkwaardig verdeeld is over het plangebied. De grootste toenames zijn voorzien op het centrale parkeerter­ rein aan de Molenwerfstraat, aan de Terpstraat en de Raadhuislaan. Qua parkeren valt het gebied grofweg uiteen in een drietal karakters. Het centrale parkeerterrein wordt verhard met asfalt en parkeervakken in grasbetonstenen, en krijgt een overwegend groen uiterlijk met bomen. Deze grasbetonstenen worden ook toegepast in de parkeervakken langs de Molenwerfstraat en de nieuwe langsparkeervakken in de Dominee Van Koetsveldstraat. De Terp­ straat wordt opnieuw bestraat, en ingericht volgens het principe van een ‘shared space’ (gelijk­ waardigheid van weggebruikers). Bij de uitwerking van de inrichtingsplannen wordt onderzocht of hier ook halfverharding toegepast kan worden en op welke wijze de parkeervakken vergroend kunnen worden. Naast de realisatie van openbare parkeerplaatsen om de bestaande parkeerdruk te verminderen, moet ook voor de herontwikkeling van de Hergerborchlocatie worden voorzien in voldoende par­ keerplaatsen.

In het vigerende paraplubestemmingsplan ‘Parapluherziening parkeernormering Lansingerland’ is bepaald dat een omgevingsvergunning voor het bouwen, het uitbreiden of wij­ zigen van de functie van gebouwen en gronden slechts wordt verleend indien wordt voorzien in voldoende parkeergelegenheid overeenkomstig de geldende gemeentelijke parkeernota. Mo­ menteel is dit de 'Nota Parkeernormen gemeente Lansingerland', die op 27 februari 2014 is vast­ gesteld. De sociale huurappartementen, waarvan het plan voor de te herontwikkelen locatie Hergerborch uitgaat, vallen in de categorie ‘huur, etage midden/goedkoop’. Volgens de Nota parkeernormen is daarvoor de parkeernorm van 1,4 parkeerplaats per appartement van toepassing. In deze parkeernorm zit een aandeel bezoekers van 0,3 parkeerplaats per appartement. Het theoretisch au­ tobezit van de bewoners bij dit type woningen is volgens de vigerende parkeernorm 1,1 auto per appartement. De ervaring van 3B Wonen onder haar eigen huurders leert dat het autobezit bij sociale huurappartementen in de praktijk beduidend lager ligt. Daarnaast stelt de provincie ZuidHolland in de omgevingsverordening (art. 6.10b) dat de parkeernorm voor sociale huurwoningen maximaal 0,7 per woning bedraagt. Volgens de gemeentelijke parkeernorm zijn er voor de beoogde 80 sociale huurappartementen voor het bewonersaandeel (1,1 x 80 =) 88 parkeerplaatsen nodig.

Deze parkeerplaatsen moeten volgens de Nota van Uitgangspunten voor Berkel Centrum Oost op het eigen terrein worden op­ gelost en aan het zicht vanaf omliggende straten onttrokken worden. De provinciale parkeernorm resulteert in (0,7 x 80 =) 56 parkeerplaatsen. In de planvorming is uitgegaan van de gemeentelijke parkeernorm voor de realisatie van parkeer­ plaatsen voor bewoners op het binnenterrein. Dit is hoger dan de norm uit de provinciale omge­ vingsverordening. Om daaraan te voldoen worden er 56 parkeerplaatsen beschikbaar gesteld aan de bewoners van de 80 te realiseren sociale huurwoningen. Hierdoor ontstaat er een ‘over­ schot’ van 32 parkeerplaatsen. Hiervan worden 18 (afgerond) parkeerplaatsen ter beschikking gesteld aan de 25 al aanwezige sociale huurwoningen. De 14 overige parkeerplaatsen worden betrokken bij het openbare gebied en kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden door de bewoners of bezoekers van de appartementen aan het Raadhuishof. Met deze herverdeling van de parkeer­ plaatsen wordt voldaan aan de provinciale norm van 0,7 parkeerplaatsen per sociale huurwoning. Na ingebruikname van de te realiseren 80 sociale huurwoningen en de herinrichting van het open­ bare gebied zal gemonitord worden of het aantal parkeerplaatsen toereikend is.

Mocht uit de monitoring blijken dat een gedeelte van de parkeerplaatsen overbodig zijn, dan zullen deze ge­ transformeerd worden naar groen.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

17

Om juridisch te borgen dat voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd worden is in de regels een voorwaardelijke verplichting opgenomen. Hierin is geregeld dat een omgevingsvergunning voor bouwen en het wijzigen van gebruik slechts wordt verleend indien binnen het plangebied wordt voorzien in voldoende parkeerplaatsen overeenkomstig de geldende gemeentelijke parkeernota. Daarvan kan worden afgeweken indien op basis van het advies van een verkeerskundige blijkt dat er op andere wijze wordt voorzien in voldoende parkeergelegenheid - zoals de parkeeroplossing op basis van de provinciale parkeernorm die in deze paragraaf is beschreven.

2.3

Juridische aspecten

2.3.1 Inleiding Het voorliggende bestemmingsplan ‘Berkel Centrum Oost’ is zoveel mogelijk opgesteld conform de gemeentelijke standaard, met inachtneming van de bepalingen die zijn opgenomen in de Re­ geling standaarden ruimtelijke ordening (Rsro), zoals de Standaard Vergelijkbare Bestemmings­ plannen (SVBP2012) en het coderingssysteem Informatiemodel Ruimtelijke Ordening (IMRO). In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de wijze waarop de regels en verbeelding van voorliggend plan zijn opgebouwd.

2.3.2 Planmethodiek Het uitgangspunt van het voorliggende bestemmingsplan is het mogelijk maken van de beoogde herontwikkelingen in het gebied: enerzijds de sloop van bestaande bebouwing en nieuwbouw van 80 appartementen op de Hergerborchlocatie, en anderzijds de herinrichting van de openbare ruimte met verlegging van de weg en aanleg van extra parkeerplaatsen. Bij de opzet van dit bestemmingsplan is gekozen voor een redelijk gedetailleerde wijze van bestemmen. Hierbij zijn eindbestemmingen en bouwvlakken opgenomen, gebaseerd op de beoogde situatie. Op grond van de bepalingen van een eindbestemming kan direct een omgevingsvergunning voor het bou­ wen worden afgegeven, indien het bouwplan past binnen de regels die gelden bij de bestemming.

2.3.3 Regels De regels bestaan uit vier hoofdstukken: ^ Inleidende regels (hoofdstuk 1); ^ Bestemmingsregels (hoofdstuk 2); ^ Algemene regels (hoofdstuk 3); ^ Overgangs- en slotregels (hoofdstuk 4). Hierna wordt een korte toelichting gegeven op de in het plan voorkomende artikelen.

Hoofdstuk 11nleidende regels In dit hoofdstuk is een aantal begrippen verklaard, dat wordt gebruikt in de regels. Dit voorkomt dat er bij de uitvoering van het plan onduidelijkheden ontstaan over de uitleg van bepaalde rege­ lingen. Daarnaast is het artikel "Wijze van meten” opgenomen waarin bepaald is hoe de voorge­ schreven maatvoering in het plan gemeten moet worden.

Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels In dit hoofdstuk zijn de in het bestemmingsplan voorkomende bestemmingen geregeld: ‘Groen’, ‘Verkeer’, ‘Water’, ‘Wonen’, ‘Leiding - Water’, ‘Waarde - Archeologie 2’ en ‘Waterstaat - Water­ kering’. In ieder artikel is per bestemming bepaald welk gebruik van de gronden is toegestaan en welke bouwregels er gelden. Hierna volgt een korte toelichting per bestemming.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

18

Groen De bestemming ‘Groen’ is opgenomen voor de hoofdgroenstructuren binnen het plangebied. Dit betreft met name de groenstrook langs de oostrand van het plangebied, en ten zuiden van de Hergerborchlocatie. Deze gronden zijn onder andere bestemd voor groenvoorzieningen, voet- en fietspaden, water- en waterhuishoudkundige voorzieningen, en enkele andere voorzieningen. Bouwmogelijkheden zijn beperkt, en uitsluitend ten dienste van de bestemming. Verkeer Een aanzienlijk deel van het plangebied is bestemd als ‘Verkeer’. Het gaat in ieder geval om de bestaande wegen binnen het plangebied, en de gronden waar parkeerplaatsen zijn voorzien. De gronden zijn onder meer bestemd voor woonstraten, -erven en pleinen, fiets- en voetpaden, on­ gebouwde parkeervoorzieningen en enkele andere (bijkomende) functies. Met deze bestemming is aangesloten bij de systematiek in de omgeving, waarin de openbare ruimte van wegen, trottoirs, parkeerplaatsen en pleinen als zodanig zijn bestemd. Water De bestemming ‘Water’ is opgenomen voor het oppervlaktewater aan de zuid- en oostkant van het plangebied. Hiermee is aangesloten bij de waterbestemmingen in het vigerende bestem­ mingsplan. Wonen De gronden van de Hergerborchlocatie zijn bestemd als ‘Wonen’. Ten behoeve van de nieuwe appartementengebouwen zijn twee bouwvlakken opgenomen, waar de bebouwing mag worden opgericht.

De maximale bouwhoogte bedraagt 15 m, die met een maatvoeringsaanduiding op de verbeelding is vastgelegd. Het bouwvlak van het bestaande gebouw aan de noordoostzijde is overgenomen uit het vigerende bestemmingsplan, inclusief de bestaande functieaanduidingen. Leiding - Water (dubbeibestemming) De dubbelbestemming ‘Leiding - Water’ is opgenomen voor een bestaande waterleidingen die aan de oost- en westzijde van het plangebied lopen. De bijbehorende regeling is overgenomen uit het vigerende bestemmingsplan. Waarde - Archeologie 2 (dubbelbestemming) De gronden die zijn bestemd met de dubbelbestemmingen ‘Waarde - Archeologie 2’ zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud van de (poten­ tieel) aanwezige archeologische waarden. Voor de gronden die op basis van archeologisch on­ derzoek nog niet zijn vrijgegeven, is deze dubbelbestemming en bijbehorende vrijstellingsgrens uit het vigerende bestemmingsplan behouden. Paragraaf 6.1 gaat nader in op het aspect arche­ ologie. Waterstaat - Waterkering (dubbelbestemming) De gronden die zijn bestemd met de dubbelbestemming ‘Waterstaat - Waterkering’ zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor a) waterkering, en/of b) de waterhuishouding.

De dubbelbestemming is ongewijzigd overgenomen uit het vigerende be­ stemmingsplan, en geldt voor een zone evenwijdig aan het Berkelsdijkje.

Hoofdstuk 3 Algemene regels In hoofdstuk 3 worden enkele algemene regels gegeven, zoals de anti-dubbeltelregel. Ook wor­ den algemene gebruiksregels gegeven en wordt gesteld dat bestaande bouwwerken, die niet voldoen aan de regels in het plan, als toelaatbaar mogen worden beschouwd. Verder zijn enkele algemene afwijkings- en wijzigingsregels opgenomen die de flexibiliteit van het plan vergroten. Daarnaast is een voorwaardelijke bepaling opgenomen met betrekking tot parkeren. Indien op grond van de woonbestemming wordt gebouwd, dient binnen het plangebied voorzien te worden

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

19

in voldoende parkeergelegenheid. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het geldende gemeente­ lijke parkeerbeleid. Momenteel is dit vastgelegd in de ‘Nota parkeren Gemeente Lansingerland’ (2014). Indien de parkeernota in de toekomst wordt herzien, wordt getoetst aan de rechtsopvolger(s) hiervan.

Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels In het overgangsrecht is een regeling opgenomen voor bebouwing en gebruik dat al bestond bij het opstellen van het plan, maar dat strijdig is met de opgenomen regeling. Onder bepaalde voor­ waarden mag deze strijdige bebouwing en/of strijdig gebruik worden voortgezet of gewijzigd. In de slotregel is de officiële naam van het plan bepaald. Onder deze naam kan het bestemmings­ plan worden aangehaald.

2.3.4 Geometrische plaatsbepaling I verbeelding Voor het verbeelden van de geometrisch bepaalde bestemmingen is een BGT-ondergrond (in combinatie met de Basisregistratie Kadaster (BRK)) gebruikt. Dit bestand is opgebouwd in coör­ dinaten in het stelsel van de Rijksdriehoeksmeting, of kortweg Rijksdriehoekscoördinaten (ook wel: RD-coördinaten). Dit zijn de coördinaten die in Nederland worden gebruikt als grondslag voor onder meer geografische aanduidingen, waarbij de exacte locatie van een gebied wordt vastge­ legd. In het plan is met behulp van lijnen, coderingen en arceringen aan gronden een bepaalde bestemming toegekend. Binnen een bestemmingsvlak zijn met aanduidingen nadere regels aan­ gegeven. Op een afdruk van de geometrische plaatsbepaling, de verbeelding, zijn alle bestem­ mingen en aanduidingen naast elkaar zichtbaar. De gegevens zijn digitaal raadpleegbaar. Via de digitale portal waarop het plan wordt gepubli­ ceerd kan, door te klikken op een bepaalde locatie, de bijbehorende bestemmingsregeling wor­ den opgeroepen.

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

20

3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Ook in de toekomst moet Nederland een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving bieden en eco­ nomisch kunnen floreren. Daarom is het van belang om inzicht te hebben in de opgaven waar Nederland voor staat. De druk op de ruimte, de leefomgeving, vraagt voortdurend om afweging van verschillende belangen. Ook internationale ontwikkelingen, de invloed van technologie en de groeiende verschillen tussen regio's vragen om snellere, creatieve en integrale afwegingen. Het klimaat verandert en er moet zorgvuldiger worden omgaan met energiebronnen en grondstoffen. Ook daaruit vloeien nieuwe opgaven. In aanloop naar de Omgevingswet is op 11 september 2020 één rijksvisie op de leefomgeving vastgesteld: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Uitgangs­ punt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. De NOVI schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050. Dit toekomstperspectief voor Nederland is: - Een klimaatbestendige delta; - Duurzaam, concurrerend en circulair; - Kwaliteit van leven in stad en dorp; - Nabijheid en betrouwbare verbindingen; - Veilig en gezond, herkenbaar en natuurlijk. Het realiseren van een fysieke leefomgeving die dit toekomstperspectief mogelijk maakt, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden.

In de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen voor het omgevingsbeleid, inclusief de opgaven en de rol van het Rijk in het realiseren van deze opgaven. Deze opgaven komen samen in vier prioriteiten. Deze prioriteiten vormen complexe, omvangrijke en dringende opgaven die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Deze prioriteiten zijn: 1. Naar een duurzame en concurrerende economie; 2. Naar een klimaatbestendige en klimaatneutrale samenleving; 3. Naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving; 4. Naar een waardevolle leefomgeving. Deze vier opgaven kunnen alleen in samenhang verder worden gebracht wanneer aandacht is voor thema's die hier dwars doorheen lopen, zoals omgevingskwaliteit, gezondheid, cultuurhisto­ rie, klimaatadaptatie, water, bodem, (nationale) veiligheid en milieukwaliteit. Hierbij worden drie inrichtingsprincipes gehanteerd die helpen om in een specifieke casus of ge­ bied bij botsende belangen een zorgvuldige weging tussen nationale belangen te maken. Die inrichtingsprincipes zijn: 1. Combineren boven enkelvoudig; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen voorkomen. De komst van de Omgevingswet maakt het mogelijk om het beleid en aanpak rondom de gezonde leefomgeving steviger te verankeren, rekening houdend met de samenstelling van de wijk en de behoeften van inwoners.

Gemeenten krijgen onder de Omgevingswet namelijk meer ruimte voor lokaal maatwerk doordat taken worden gedecentraliseerd. Volgens het Rijk is een gezonde leef­ omgeving een omgeving waar inwoners zich prettig voelen, die uitnodigt tot gezond gedrag en zo min mogelijk negatieve invloed heeft op de gezondheid. Voor gemeenten is onder andere de

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

21

'Handreiking Gezonde Gemeente' door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op­ gesteld om te ondersteunen bij het sturen op een gezonde fysieke en sociale leefomgeving. De NOVI is zelfbindend voor het Rijk. De rijksoverheid zet er wel op in dat provincies en gemeen­ ten bij het vaststellen van hun eigen omgevingsvisies rekening houden met wat er in de NOVI staat. Voorliggend plangebied komt niet specifiek aan bod in de nationale omgevingsvisie. De voorge­ nomen herontwikkeling van het centrumgebied en realisatie van 80 nieuwe sociale huurwoningen draagt wel bij aan een toekomstbestendige en bereikbare woonomgeving en waardevolle leef­ omgeving.

Ladder voor duurzame verstedelijking (Besluit ruimtelijke ordening) Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 lid twee en drie) dienen plannen, waarin nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk gemaakt worden, getoetst te worden aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan: ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhan­ del, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Toetsing aan de Ladder houdt in dat een plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het plan die ont­ wikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet bin­ nen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in het realiseren van 80 nieuwe woningen. Voor woning­ bouwlocaties geldt volgens de overzichtsuitspraak (ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724) dat 'in beginsel' sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als er meer dan 11 woningen gerealiseerd worden. Het plan kan zodoende worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling, waardoor een laddertoets benodigd is.

Behoefte In de Staat van Zuid-Holland is de toegestane woningvoorraadgroei op basis van de provinciale Woningbehoefteraming 2021 opgenomen, voor de periode 2021 t/m 2030. Voor de regio Rotter­ dam volgt hieruit een toegestane woningvoorraadgroei van 61.150, en een toegestane plancapaciteit van 79.495 woningen. Van deze toegestane woningvoorraadgroei zijn 31.950 woningen voorzien voor de periode t/m 2025. Hieruit blijkt de grote behoefte aan woningen in de regio, waar de beoogde toevoeging van 80 wooneenheden in algemene zin een bijdrage aan levert. Daarnaast hebben 14 gemeenten samen met woningcorporaties uit de regio Rijnmond in 2019 het ‘Regioakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018-2030' gesloten. Daar­ mee zetten zij in op een uitbreiding van het aantal woningen in de regio Rotterdam met 54.000. In het akkoord is vastgelegd wat de bijdrage van iedere gemeente is aan het behalen van de regionale doelen. Voor Lansingerland is een uitbreiding van de totale voorraad met 6.730 wonin­ gen bepaald, waarvan 1.020 woningen in het sociale segment. Met de realisatie van 80 sociale huurappartementen wordt een bijdrage geleverd aan deze opgave. Verder heeft de gemeente in 2021 haar eigen woningbeleid vastgelegd in de Woonvisie 2021­ 2025.

Daarin is een bouwopgave van circa 11.000 woningen tot 2040 bepaald, waarbij specifiek wordt ingezet op voldoende betaalbare woningen. De realisatie van 80 sociale huurwoningen geeft invulling aan deze behoefte. Op de gemeentelijke woonvisie wordt ook ingegaan in para­ graaf 3.3. Locatie: Het plangebied ligt binnen het bestaande centrumgebied van de dorpskern Berkel. De ontwikkellocatie is in de huidige situatie al bebouwd. Een deel van de bebouwing zal worden gesloopt en

Bestemmingsplan “Berkel Centrum Oost' Toelichting Vast te stellen - 23 april 2024

22

vervangen door nieuwbouw. Voor de locatiekeuze is zodoende geen nadere onderbouwing in het kader van de ladder nodig.

3.2

Provinciaal beleid

Omgevingsbeleid Zuid-Holland Oorspronkelijk op 20 februari 2019 heeft de provincie Zuid-Holland haar ‘Omgevingsbeleid’ vast­ gesteld. Het omgevingsbeleid omvat al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving in Zuid-Holland. Het bestaat uit drie hoofdinstrumenten: de omgevingsvisie, het omgevingsprogramma en de omgevingsverordening. De omgevingsvisie schetst de beleidskaders; de strategi­ sche ambities, beleidsdoelen en -keuzes voor de toekomst van de fysieke leefomgeving van ZuidHolland. In het omgevingsprogramma zijn deze nader uitgewerkt in maatregelen die de provincie treft. De omgevingsverordening stelt de juridische kaders; instructieregels voor andere overheden en direct werkende regels voor burgers en bedrijven. De provincie wijzigt de verschillende onder­ delen wanneer daartoe aanleiding is; de laatste herziening is op 2 december 2022 geconsolideerd in werking getreden.

Omgevingsvisie Zuid-Holland De omgevingsvisie van Zuid-Holland biedt een strategische blik op de lange(re) termijn en bevat de hoofdzaken van het te voeren integrale beleid voor de gehele fysieke leefomgeving van de provincie Zuid-Holland. Ambities, beleidsdoelen en beleidskeuzes Naast de algemene sturingsfilosofie en een analyse van de huidige situatie van Zuid-Holland, schetst de provincie in de omgevingsvisie haar toekomstgerichte beleid in zeven provinciale vernieuwingsambities: 1. Samen werken aan Zuid-Holland: inwoners, organisaties en bedrijven in een vroeg stadium betrekken bij besluiten. 2. Bereikbaar Zuid-Holland: efficiënt, veilig en duurzaam over weg, water en spoor. 3. Schone energie voor iedereen: op zoek naar schone energie, haalbaar en betaalbaar voor iedereen. 4. Een concurrerend Zuid-Holland: diversiteit, de economische kracht van Zuid-Holland. 5. Versterken natuur in Zuid-Holland: een aantrekkelijk landelijk gebied draagt bij aan de kwa­ liteit van de leefomgeving. 6. Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland: versnellen van de woningbouw met behoud van ruimtelijke en sociale kwaliteit. 7. Gezond en veilig Zuid-Holland: beschermen en bevorderen van een gezonde, veilige leef­ omgeving. Deze zeven vernieuwingsambities zijn geconcretiseerd in 18 beleidsdoelen, die omschrijven aan welke maatschappelijke opgaven de provincie werkt.