[T24.00978] Jaarrapportage voortgang Horti Science 2023

Jaarrapportage Horti Science 2023

Inhoudsopgave 1 2 3 4 5 6 7 8

Inleiding ..................................................................................................................... 3 Innovatief Ecosysteem .................................................................................................... 4 Horti Science verweven in Gebiedsontwikkeling ..................................................................... 7 Vitale Arbeidsmarkt ....................................................................................................... 8 Duurzame glastuinbouw .................................................................................................. 9 Vitale Samenleving ...................................................................................................... 10 Positionering Home of Horti Science ................................................................................. 11 Financiën 2023 ........................................................................................................... 13 Conclusie .................................................................................................................. 14

2

- Inleiding Ambitie De ambitie van de in 2022 vastgestelde Horti Science Visie is om Lansingerland in 2030 te laten excelleren als internationale hotspot voor innovatie en toepassingsgericht onderzoek in de Greenport. Ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden vormen hierin een innovatief ecosysteem waarin mensen samenwerken aan innovatieve oplossingen voor economische en maatschappelijke opgaven. Zo wordt de economie in de breedte versterkt, nemen werkgelegenheid, inkomen en welzijn in de regio toe en wordt Lansingerland ondernemender, duurzamer en groener. Bouwstenen Horti Science Visie Met zes bouwstenen is thematisch richting gegeven aan de ambitie. Deze bouwstenen zijn voorzien van strategische doelen, zie de tabel hieronder. Bouwstenen

Strategische doelen

1. Innovatief Ecosysteem

1.1 Doorontwikkelen Horti Science District Lansingerland 1.2 Versterken regionale samenwerking

2. Horti Science verweven in Gebiedsontwikkeling

2.1 Het Horti Science Park is doorontwikkeld 2.2 Horti Science is ingebed in de brede gebiedsontwikkeling 2.3 De glastuinbouwgebieden zijn ruimtelijk toekomstbestendig

3. Vitale Arbeidsmarkt

3.1 Grotere instroom in de tuinbouwsector 3.2 Ontwikkelen en aanbieden van (om)scholing en opleidingen 3.3 Betere doorstroming van werkloosheid naar werk

4. Duurzame Glastuinbouw

4.1 Stimuleren energiestransitie voor de sector 4.2 Duurzaam gebruik van grondstoffen 4.3 Toekomstbestendige waterhuishouding voor de glastuinbouw

5. Vitale Samenleving

5.1 Groter bewustzijn en beschikbaarheid gezonde producten 5.2 Participatie vergroten

6. Positionering Home of Horti Science

6.1 Vergroten zichtbaarheid Lansingerland Home of Horti Science

Jaarrapportage 2023 In de voorliggende jaarrapportage 2023 tonen we de voortgang van de Horti Science Visie & Uitvoeringsagenda. Team Horti Science kijkt met gepaste trots terug op de inspanningen en resultaten van de gemeente in 2023. Met de beschikbare capaciteit heeft de gemeente zich maximaal weten in te spannen om het Horti Science District te versterken en te activeren. In dit document zijn de acties in tekst beschreven; in het visualisatiedocument ziet u de acties gekoppeld aan beelden. Per bouwsteen nemen we u mee in de behaalde voortgang. Achter elke actie staan één of meerdere strategische doelen benoemd die corresponderen met de nummers in de tabel hierboven. Zo ziet u aan welke bouwstenen en doelen de acties bijdragen. Het kan zijn dat een actie aan meerdere bouwstenen en/of strategische doelen bijdraagt.

3

1 Innovatief Ecosysteem Renovatie en uitbreiding locatie Wageningen UR (1.1; 2.1; 6.1) De investeringen van de gemeente in Horti Science zijn onder andere gericht op het creëren en behouden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Het prestigieuze Wageningen UR Glastuinbouw (hierna WUR) besloot in 2023 de voorbereidingen te starten tot renovatie en uitbreiding van de locatie op het Horti Science Park. Dit betreft een investering van ruim 20 miljoen euro. Het ministerie van Economische Zaken (EZK) heeft hiervoor vanuit de regeling ‘Faciliteiten Toegepast Onderzoek’ (FTO) circa 10,8 miljoen euro toegekend aan de WUR voor hoogwaardige en toekomstbestendige onderzoeksfaciliteiten op het Horti Science park. De actieve lobby vanuit de gemeente hielp bij de uiteindelijke toekenning van de subsidie. Dit besluit is van groot belang voor de innovatiekracht van het gehele glastuinbouwcluster en haar toeleveranciers. Met deze investering versterkt WUR haar positie in Lansingerland en verbindt zich hiermee voor de lange termijn aan Lansingerland.

Voorbereidingen Horti Innovation Center (1.1; 1.2; 6.1) Onder begeleiding van TwynstraGudde is in 2023 het initiatief voor het Horti Innovation Center van de grond gekomen, waarbij de WUR, TU Delft (AgTech Institute), YES!Delft, StartLife en gemeente Lansingerland verkenden of er een voedingsbodem was voor een structurele samenwerking van deze partijen op het gebied van startup creatie (1), corporate innovatie (2) en wetenschappelijk onderzoek (3). De behoefte aan deze samenwerking blijkt groot, zowel binnen het ecosysteem als tussen de partijen. Dit is ook één van de conclusies van Evert Jaap Lugt, die de volgende fase van het opzetten van het Horti Innovation Center begeleidt. Evert Jaap is aangetrokken om de volgende fase te begeleiden vanwege zijn ruime ervaring in het succesvol opzetten van eigen bedrijven en zijn ervaring en netwerk als voormalig directeur van YES!Delft. Met zijn bedrijfsgerichte aanpak maken we de aansluiting van het Horti Innovation Center op het ecosysteem zo sterk mogelijk. Begin 2024 wordt de samenwerking verder geconcretiseerd en geformaliseerd, met als eerste resultaat een samenwerkingsovereenkomst tussen de partijen, als onderlegger voor het oprichten van een stichting voor het Horti Innovation Center.

Voorbereidingen Horti Science House (1.1; 1.2; 2.1; 3.2; 6.1) In 2023 zijn belangrijke stappen gezet voor de realisatie van het innovatieve Horti Science House. In 2023 startte het vergunningentraject. Dit multifunctioneel complex is een initiatief van Bunnik Plants op hun perceel op het Horti Science Park. Het concept is vooruitstrevend vanwege de toepassing van dubbel-ruimtegebruik met een kas op het dak. Het dubbel ruimtegebruik is van groot belang en is in een gebied waar de ruimte schaars is. De multifunctionaliteit van het complex wordt zichtbaar doordat ruimte wordt geboden aan functies als: onderwijs, kennisintensieve bedrijvigheid, energieopslag, logistiek, etalage/showroom en ontvangstruimte. In de interactie van deze functies komt het campusconcept eveneens tot stand. Zo kan de kas-op-het-dak worden benut voor onderwijsdoeleinden, proefopstellingen van kennisintensieve bedrijven en productie. De combinatie van onderwijs en bedrijfsleven maakt praktijkgericht leren mogelijk; zo wordt de combinatie van onderwijs en (kennisintensieve) bedrijven het bruisend hart van het complex. Deze functies worden gefaciliteerd door aantrekkelijk ontworpen ontvangst- en verblijfsruimten en etalages, waardoor er continue beweegstromen plaatsvinden.

Het Horti Science House draagt bij aan het campusconcept van het Horti Science Park, waar de kennisinstellingen WUR en Delphy zijn gevestigd. Het Horti Science House is inhoudelijk complementair aan deze gevestigde instellingen en resulteert in een krachtige uitstraling van het Horti Science park als kernpunt van Horti Science in de regio. Dit resulteert gelijktijdig in een aanzuigende werking op andere bedrijven, waardoor het ecosysteem van Horti Science verder wordt versterkt. 4

Naast de inhoudelijke complementariteit is het Horti Science House een in het oog springend landmark, door het unieke architectonische ontwerp en een op wereldschaal niet eerder vertoonde combinatie met een kas-op-hetdak (in m²). Het werken en leren op deze locatie is zo in veel opzichten onderscheidend van andere locaties, wat een belangrijke vestigingsfactor voor onderwijs en bedrijfsleven vormt. Een andere belangrijke vestigingsfactor voor onderwijs en bedrijvigheid is de gunstige ligging van het Horti Science House ten opzichte van de A12 en het treinstation Lansingerland-Zoetermeer. Greenhouse Campus Violierenweg Bunnik Plants (1.1; 2.1) De raad stemde in 2023 in met de ontwikkeling van 72 woonunits op zes nieuwe kavels, op aanvraag van Houweling Architecten namens Bunnik Plants. Deze woonunits zijn gericht op flexwerkers en (internationale) studenten die op het Horti Science park en bij Bunnik Plants werken. De locatie grenst aan het Horti Science park en draagt bij aan de huisvestingsvraag en de integrale ontwikkeling van het gebied. Aan de ontwikkeling wordt een kwalitatieve invulling gegeven die past binnen de gemeentelijke omgevingsvisie. Bij het plan is - waar mogelijk - ingezet op zo duurzaam mogelijk bouwen. Aandacht is besteed aan klimaat adaptief bouwen en het realiseren van voldoende groen.

Publiek Private Samenwerkingen (1.1; 1.2; 4.1; 4.2) De Horti Science visie richt zich op een aantal grote inhoudelijke thema’s voor de glastuinbouw en wil hieraan bijdragen in publiek-private samenwerkingen. Deze thema’s zijn plantgezondheid (1), fossielvrij telen (2), digitalisering (3) en vertical farming (4). In 2023 droeg de gemeente bij aan de volgende projecten: 1. Project AGROS II Om digitalisering in de glastuinbouw verder te implementeren, zijn nog verdere stappen nodig in de ontwikkeling van sensoren en de autonome aansturing van de teelt. Daarom is het project AGROS II gestart. Het project wordt geleid door de WUR. De gemeente Lansingerland ondersteunt het AGROS II project omdat het plantenfysiologie, sensortechnologie en intelligente algoritmen onderzoekt. Focusgebieden die aansluiten op de Horti Science visie. Het project in Lansingerland vormt een belangrijke pijler in het werken aan een fossielvrije, autonome en digitale glastuinbouw. Hiermee wordt Lansingerland beter herkend en erkend als internationale hotspot voor innovatief en toepassingsgericht onderzoek. Ook wordt het academisch onderzoek in dit project gekoppeld aan onderwijsactiviteiten voor onder andere MBO Lentiz en technische middelbare scholen, om het imago van de sector te moderniseren. 2. Toekomstbestendige paprikateelt De paprika is het meest geteelde gewas binnen Lansingerland.

Binnen deze publiek-private samenwerking (o.l.v. Delphy) is in december 2023 gestart met het ontwikkelen van een fossielvrij teeltconcept voor de teelt van paprika, waarbij techniek en teelt worden samengebracht. De gemeente draagt hieraan bij, omdat de stap richting een fossielvrij en rendabel teeltsysteem vraagt om vergaande innovaties, waarvoor ontwikkeling en inpassing van nieuwe technologieën noodzakelijk is. 3. Waterstof Op dit moment is de kwantitatieve kennis over de mogelijke rol van groene waterstof in de glastuinbouw nog zeer beperkt. Lansingerland draagt bij aan een project, wat als doel heeft om de energiemix in een duurzame glastuinbouw in kaart te brengen en te kwantificeren, rekening houdend met de interactie tussen technische en teeltkundige mogelijkheden in de kasteelt, de regionale energie-infrastructuur en de onderlinge prijsverhouding van energiedragers. Waterstof krijgt hierbij als nieuwe energiedrager op de markt ruim aandacht. Subdoelen zijn 5

om inzicht te krijgen in de technische ins en outs van de verschillende energiedragers in de klimaatneutrale energiemix (1), de rentabiliteit van de verschillende alternatieve energiesystemen in diverse tuinbouwregio’s (2) en de gevolgen van diverse scenario’s van de regionale energiemix voor netbeheer en investeringen in de energieinfrastructuur (3).

6

2 Horti Science verweven in Gebiedsontwikkeling Haalbaarheidsonderzoek bushalte Horti Science Park (2.1; 2.2) In 2023 is de haalbaarheid voor een nieuwe bushalte op het Horti Science park onderzocht, met positief resultaat. Ook heeft de MRDH een subsidie voor de realisatie van de bushalte toegekend. Zodra vanuit het gemeentelijke portfolio-overleg capaciteit vrijkomt voor een projectleider, kan worden gestart met de realisatie van de bushalte. Deze bushalte zal de bereikbaarheid van het Horti Science Park verbeteren. De basis op orde (2.3) We pionieren als gemeente, maar faciliteren ook de glastuinbouwondernemers die de ruggengraat van de sector vormen. De sector kan alleen toekomstbestendig zijn als ook de productiebedrijven hun bedrijfsvoering kunnen inrichten op de vraagstukken van vandaag en morgen. We brengen en houden de basis op orde. 1. Poldermaand Vanuit het perspectief ‘de basis op orde’ introduceerden we in 2023 de Poldermaand, wat in 2024 gaat starten. Een structureel terugkerend bezoek aan alle acht polders die Lansingerland rijk is. Elke maand vindt één bijeenkomst plaats in één van onze polders, waar onze wethouder Horti Science en ambtenaren in dialoog gaan met de glastuinbouwondernemers.

Dit brengt de gemeente fysiek en mentaal dichter bij onze ondernemers en opent de mogelijkheid om doorlopend het gesprek te voeren over de vraagstukken die leven in deze polders. Uit deze gesprekken volgen concrete acties waar we in gezamenlijkheid mee aan het werk gaan. De rol van de gemeente is faciliterend, maar ook activerend. We sturen waar mogelijk op een wederkerige relatie met de ondernemers in onze polders. Wel blijft de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van haar wettelijke taken, bijvoorbeeld rond de ondergrondse infrastructuur. 2. Beleidsruimte Glastuinbouw In samenwerking met de Oostlandse gemeenten, de provincie en Glastuinbouw Nederland voeren we een project uit waarin onderzoek wordt gedaan naar de planologische ruimte voor glastuinbouwactiviteiten in het Oostland. Het project vergroot het inzicht in de behoefte van glastuinbouwondernemers ten aanzien van de regelgeving rond glastuinbouwactiviteiten (1), de huidige regelgeving voor glastuinbouwactiviteiten (2) en de mogelijkheden van overheden om beleidsruimte te bieden aan de glastuinbouwsector (3). Met de verworven inzichten adviseert de werkgroep over de best passende beleidsruimte voor glastuinbouwactiviteiten. In 2023 is het projectplan goedgekeurd door de werkgroep, waardoor we in 2024 met de uitvoering van het project starten.

Capaciteitsvergroting Team Horti Science In december 2023 hebben we een nieuwe medewerker verwelkomt die aan de slag gaat voor deze bouwsteen. Hiermee is het capaciteitstekort van 2023 binnen het team Horti Science voor 2024 opgelost. Dit neemt niet weg dat er in 2023, vanwege dit capaciteitstekort, minder vooruitgang is geboekt op de acties binnen deze bouwsteen.

7

3 Vitale Arbeidsmarkt Nationaal Groeifondsaanvraag Katapult (1.2; 3.1; 3.2) De nationaal groeifondsaanvraag voor de Greenport Horti Campussen is goedgekeurd. Dat betekent dat de Greenport Horti Campus een financiële bijdrage ontvangt voor het versterken van de samenwerking tussen bedrijven, voortgezet onderwijs, mbo en hbo rondom leren en innoveren. De aanvraag werd gedaan namens tientallen bedrijven en organisaties binnen de Greenport West-Holland, waaronder de gemeente Lansingerland. Binnen deze aanvraag is €970.000,- opgehaald om twee projecten uit te voeren voor het Horti Science Park. 1. Het ontwikkelen van een horti opleiding, met specialisatie op vertical farming voor het mbo. Betrokken partners zijn WUR, Delphy, HBO Inholland, Lentiz MBO Oostland en regionale bedrijven. 2. Het ontwikkelen van het Horti Experience Center 2.0; een contextrijke leeromgeving, waar scholieren en studenten van het vmbo, mbo, hbo en contractonderwijs i.s.m. docenten en bedrijfsleven onderzoek doen rond autonoom telen (vertical farming) en digitalisering. Het Center wordt een educatief centrum voor de scholen in de regio, waarin kennisuitwisseling en onderzoekend leren centraal staan. My Local Food-E (Kids Event) (3.1; 5.1; 6.1) Waar komt ons voedsel vandaan en hoe kleuren we de wereld? Dat stond centraal tijdens het My Local Food-E Kids event.

De WUR opende 25 januari 2023 haar deuren voor kinderen en ouders om hen te inspireren! Wethouder Leon Hoek opende het event en daarop volgde Denise Huyskes met een presentatie over het voedselsysteem. De kinderen en ouders ervoeren vervolgens zelf hoe o.a. komkommers, gerbera’s en aardbeien op een zo duurzaam mogelijke manier worden geteeld. Horti Science KidzFestival (3.1; 5.1; 6.1) Op zaterdag 7 oktober (tevens weekend van de wetenschap) organiseerden wij samen met de WUR een publieksfestival gericht op kinderen en hun ouders uit de regio. Kinderen van groep 6-7-8 (basisscholen Lansingerland) werden voorbereid op deze leuke dag met een leuke klasse wedstrijd. Wethouder Leon Hoek reikte de prijzen uit voor de wedstrijd 'bedenk met de klas een nieuwe robot voor in de kas'. De dag zelf had een feestelijk karakter, met onder andere een kijkje in de kas, schminken, een goochelaar en een workshop voetbaltrucjes. Een gezellige dag voor jong en oud met een hoge opkomst en veel enthousiasme. Met dit event willen we kinderen van jongs af aan laten kennismaken met de glastuinbouw, zodat de herkenning van de sector voor het publiek toeneemt. Het festival is hoofdzakelijk gefinancierd vanuit de EU. We beogen dit festival in de komende jaren vaker te organiseren.

Lespakket basisscholen (3.1; 3.2; 5.1; 6.1) Tijdens het Horti Science kidzfestival introduceerde wethouder Leon Hoek het Horti Science lespakket. In het lespakket leren basisschoolleerlingen uit de groepen 6, 7 en 8 alles over wat er gebeurt in het Horti Science District. De leerlingen ontdekken door te lezen, filmpjes te kijken en zelf proefjes te doen hoe een plant zich ontwikkelt van zaadje tot eten op ons bord. Leerlingen weten daarna van alles over het groeien van planten en kunnen zichzelf echte onderzoekers noemen. Dit lespakket biedt de gemeente Lansingerland kosteloos aan en is mede mogelijk gemaakt door financiering vanuit de Europese Unie.

8

4 Duurzame glastuinbouw Acties in gezamenlijkheid (4.1; 4.2) Vanuit Team Horti Science voeren we veel duurzaamheidsacties uit in samenwerking met cluster Duurzaamheid en in overeenstemming met de Duurzaamheidsvisie. De volgende acties en projecten vallen hieronder: -

-

-

Bestuurlijke en ambtelijke deelname aan Warmte Samenwerking Oostland (WSO), waaronder realisatie T-stuk WarmtelinQ voor Oostland; Ambtelijke deelname Werkgroep EnergieAkkoord – Greenport West-Holland; Deelname pilot Zon op Waterbassins; Februari 2023: bestuurlijk overleg ‘Convenant Betreffende Verkenning mogelijke aansluiting delen van Oostland op WarmtelinQ’. Betreft bespreking voortgang afspraken convenant en de wijze waarop we diverse knelpunten onder de aandacht brengen bij ministeries, waaronder koppeling van de SDE++ subsidie aan de gasprijs en het ontbreken van een steunkader / subsidieregeling voor de onrendabele top bij de ontwikkeling van warmtenetten; Maart 2023: beeldvormende avond gemeenteraad ‘energietransitie glastuinbouw’; April 2023: deelname (bestuurlijk en ambtelijk) tweede themabijeenkomst ’Waterstof naar Lansingerland”’ – Greenport West-Holland i.s.m. Anthura, met als resultaat: indiening NDA en EOI door Greenport West-Holland bij Hynetwork Services (Gasunie); Juli 2023: organisatie inloopbijeenkomst aardwarmteproject Lansingerland III; Structureel overleg warmtecoöperaties glastuinbouw. Seminar Biobased Aanpak: met een Biobased aanpak streven we ernaar om nieuwe, betere en snellere verwaardingsketens voor telers te creëren, met daarbij de economische haalbaarheid en waarde creatie voor tuinders als belangrijkste drijfveren.

Reststromen, zoals plantenresten, worden nog vaak gezien als afval. Het is tijd voor een andere benadering om deze reststromen beter te benutten. In 2023 organiseerden we een seminar in het Living Lab van Dijkshoorn Recycling, waar deze Biobased aanpak centraal stond. Wethouder Michiel Muis was aanwezig om het seminar te openen.

9

5 Vitale Samenleving De bouwsteen Vitale Samenleving kent een sterke verwevenheid met de bouwstenen Onderwijs & Arbeidsmarkt en Positionering Home of Horti Science. Een groot aantal acties uit eerdergenoemde twee bouwstenen dragen sterk bij aan de bouwsteen Vitale Samenleving. Flowerwindturbines (5.1; 6.1) In 2023 zijn in samenwerking met collega’s van Cultuur, Beheer, Duurzaamheid en Vergunningen de mogelijkheden verkend om met flowerwindturbines Horti Science zichtbaar te maken in Lansingerland. Vanwege de vele facetten van dit unieke project is het ingewikkeld gebleken om tot een definitieve opdracht te komen. In 2024 onderzoeken we de mogelijkheden van dit project, maar ook alternatieven.

10

6 Positionering Home of Horti Science Food-E Congres Feeding and Greening Cities in 2050 (1.1; 6.1) Het Food-E congres heeft een grote bijdrage geleverd aan de positionering en zichtbaarheid van Lansingerland als Home of Horti Science. Een groot aantal sprekers nam ons mee langs de nieuwste trends en de grootste uitdagingen: van vertical farming tot voedselveiligheid en van plukrobots tot autonome kassen. In een town hall sessie gingen we vervolgens met onze ondernemers, studenten, kennisinstellingen en andere partners in gesprek hoe we samen het beste het hoofd kunnen bieden aan die uitdagingen. Glastuinbouw in kaart, voor nu en de toekomst (2.3; 6.1) In april 2023 vroegen wij onze glastuinbouwbedrijven mee te werken aan het beantwoorden van vragen om de glastuinbouw in kaart te brengen voor nu en de toekomst. Deze nulmeting had betrekking op glastuinbouwondernemers en hun uitbreidingsplannen, bedrijfsopvolging en hun grootste vraagstukken. Deze nulmeting heeft een responsresultaat opgeleverd van 60% en wordt nog verder uitgebreid. De resultaten zijn gepresenteerd in het Horti Science Café. Horti Science Café (1.1; 1.2; 6.1) Belangrijk voor ondernemers is de mogelijkheid om elkaar informeel te ontmoeten. In samenwerking met Tuinbouw Jongeren Oostland is in 2023 twee keer een laagdrempelig tuinbouwcafé georganiseerd.

Dit Horti Science Café staat in het teken van kennisdeling met een centraal thema per sessie, maar heeft ook nadrukkelijk een netwerkfunctie voor ondernemers. De energietransitie en netcongestie stonden bijvoorbeeld centraal in het Horti Science Café. Werkbezoeken (2.3; 6.1) Met wethouder Leon Hoek hebben we dit jaar elf werkbezoeken gebracht aan glastuinbouw gerelateerde bedrijven in Lansingerland. Enerzijds om de wethouder kennis te laten maken met deze bedrijven die een belangrijke rol spelen in het versterken van dit cluster, anderzijds om informatie op te halen over hoe het met hen gaat en wat voor toekomstbeeld zij voor zich zien. Koplopersdiners (1.1; 6.1) In 2023 vonden twee Koplopersdiners plaats, waar onder andere het Internationale congres, de Nationaal Groeifondsaanvraag en het Horti Science Park als thema’s zijn besproken. Captainsdiner (Club van 100) (1.1; 6.1) In oktober vond het captainsdiner plaats met de club van 100 van de WUR. Tijdens dit diner is gesproken over de toegevoegde waarde en impact die we samen als Horti Science District maken en hoe we dit kunnen verbeteren en realiseren. De organisatie lag bij de WUR, met medewerking van de gemeente Lansingerland. Roadshow Lansingerland (6.1) Horti Science is van ons allemaal. Om onze collega’s hierin mee te nemen is 1,5 jaar geleden de Roadshow van start gegaan.

Op diverse momenten is binnen de gemeentelijke teams Horti Science gepresenteerd. Aan het eind van het jaar hebben we alle in 2023 nieuw gestarte collega’s uitgenodigd om deel te nemen aan de Roadshow, voor zover ze deze nog niet hadden bijgewoond. Ook andere collega’s die de Roadshow hadden gemist, konden hieraan deelnemen. In volgende jaren zullen we de Roadshow voor nieuwe medewerkers herhalen om Horti Science ook bij hen onder de aandacht te brengen.

11

Young Lansingerland (6.1) In augustus zijn we met veel enthousiaste collega's op projectbezoek geweest bij de WUR in Bleiswijk om meer kennis op te doen over Horti Science met een rondleiding door de kassen. Marketing & Communicatie agenda (6.1) We startten in 2023 met een gestructureerde aanpak voor uitingen waarmee we Home of Horti Science op de kaart zetten. Alle eerdergenoemde events dragen hieraan bij en vloeien voort uit de marketing & communicatie agenda. Website Home of Horti Science (6.1) In 2023 troffen we voorbereidingen voor de website Home of Horti Science. In 2024 komt de website online, met een feestelijke opening. Zo geven we nog meer zichtbaarheid aan Lansingerland Home of Horti Science.

12

7 Financiën 2023 Kosten Budget 2023: Besteed in 2023:

€ 2.170.000 (1.200.000 (2023) + 970.000 (overheveling uit 2022)) € 515.000 (inschatting o.b.v. facturen, definitieve bedragen opgenomen in jaarrekening 2023)

De uitvoering van de Horti Science visie, die breed wordt gedragen, verloopt trager dan aanvankelijk verwacht, vanwege zowel interne als externe factoren. Intern vertraagde de beperkte ambtelijke capaciteit de uitvoeringskracht van de Horti Science visie. Extern zijn er geopolitieke ontwikkelingen die invloed hadden op de gasprijzen, wat weer gevolgen had voor het glastuinbouwcluster in Lansingerland. Daarnaast verstoorde de COVID pandemie het exportproces. Inmiddels is een nieuwe balans ontstaan in het glastuinbouwcluster en verwachten we de vastgestelde doelen te realiseren, maar in een langzamer tempo. Bij de behandeling van de jaarrekening 2023 maken we een integrale afweging en volgt er mogelijk een voorstel om het onbenutte budget van €1.655.000 over te hevelen naar 2024. Ook volgt mogelijk na een integrale afweging een gedetailleerd voorstel in de zomerrapportage 2024 over hoe en wanneer we deze middelen besteden, in lijn met de doelstellingen van de Horti Science visie. Opbrengsten De investeringen van de gemeente in Horti Science zijn onder andere gericht op het creëren en behouden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Dit is niet onopgemerkt gebleven en leidde tot een financiële impuls van o.a. hogere overheden. Zonder te streven naar compleetheid zijn hieronder de twee grootste projecten weergegeven: 1.

Subsidie ministerie van Economische Zaken ± €10.800.000,Het prestigieuze Wageningen UR Glastuinbouw (hierna WUR) besloot in 2023 de voorbereidingen te starten tot renovatie en uitbreiding van de locatie op het Horti Science Park. Het ministerie van Economische Zaken (EZK) heeft hiervoor vanuit de regeling ‘Faciliteiten Toegepast Onderzoek’ (FTO) circa 10,8 miljoen euro toegekend aan de WUR voor hoogwaardige en toekomstbestendige onderzoeksfaciliteiten op het Horti Science Park. De actieve lobby vanuit de gemeente hielp bij de uiteindelijke toekenning van de subsidie. 2. Nationaal Groeifondsaanvraag Katapult € 970.000,De nationaal groeifondsaanvraag voor de Greenport Horti Campussen is goedgekeurd. Dat betekent dat de Greenport Horti Campus een financiële bijdrage ontvangt voor het versterken van de samenwerking tussen bedrijven, voortgezet onderwijs, mbo en hbo rondom leren en innoveren. De aanvraag werd gedaan namens tientallen bedrijven en organisaties binnen de Greenport West-Holland. Binnen deze aanvraag is €970.000,opgehaald om twee projecten uit te voeren voor het Horti Science Park. 1. Het ontwikkelen van een horti opleiding, met specialisatie op vertical farming voor het mbo. Betrokken partners zijn WUR, Delphy, HBO Inholland, Lentiz MBO Oostland en regionale bedrijven. 2.

Het ontwikkelen van het Horti Experience Center 2.0; een contextrijke leeromgeving, waar scholieren en studenten van het vmbo, mbo, hbo en contractonderwijs i.s.m. docenten en bedrijfsleven onderzoek doen rond autonoom telen (vertical farming) en digitalisering. Het Center wordt een educatief centrum voor de scholen in de regio, waarin kennisuitwisseling en onderzoekend leren centraal staan.

13

8 Conclusie Lansingerland is in 2023 sterker neergezet als ‘Home of Horti Science’. Deze positie ontleent de gemeente zich mede aan de geslaagde events met een enorm bereik: van internationale professionals en wetenschappers (FoodE congres) tot aan de basisschoolkinderen van Lansingerland (Kidzfestival). Het congres gaf Lansingerland internationale erkenning als ‘Home of Horti Science’. Tegelijkertijd is op veel vlakken geïnvesteerd in de duurzame innovatiekracht van de gemeente. De gemeente is leidend geweest in het samenbrengen van triple helix partners (bedrijven, overheid en kennisinstellingen), die samen de toekomst van de Horti Science sector veiligstellen. Hieruit ontstaan krachtige nieuwe samenwerkingen, waarbinnen innovaties op de meest relevante thema’s van deze tijd ontstaan én beschikbaar worden gemaakt voor glastuinbouwondernemers. Daarmee pioniert de gemeente, maar zorgt het ook voor het op orde brengen van de basisvoorzieningen die een voorwaarde zijn om in de toekomst duurzaam en rendabel te kunnen produceren. Hier blijven we in 2024 ook hard aan werken. Met de Horti Science middelen lukt het de gemeente steeds beter om als partner succesvol deel te nemen aan grote aanvragen, zoals het Nationaal Groeifonds. Dit zorgt voor een vermenigvuldiging van de beschikbare middelen om het Lansingerlandse en regionale ecosysteem verder te ontwikkelen in de breedte.

We behalen korte termijn resultaten en investeren in lange termijn vooruitgang. We staan naast onze ondernemers en denken en doen mee op grote én kleine vraagstukken. We delen kennis voor internationale doelgroepen en richten lokaal onze pijlen op de doorontwikkeling van het Horti Science Park. Dit doen we met de capaciteit beschikbaar binnen de gemeente en het Team Horti Science, waarbij we behendig samenwerken met de verschillende Teams en Domeinen in de gemeente Lansingerland. Want: Home of Horti Science is van ons allemaal! In 2024 verstevigen we onze inzet op de doelen van de Horti Science visie en verzilveren we de resultaten van de inspanningen die we in 2023 hebben ingezet. Tegelijkertijd blijven we wendbaar en staan we open voor de behoeften van het Horti Science District. Impact maak je samen!

14