Document · PDF

T23.05737 Presentatie Beeldvorming Begroting 2024-2027 5 oktober 2024

Beeldvorming 5 oktober 2023, gemeente LansingerlandBij agendapunt: 20:00-23:00 uur-Raadzaal-Begroting-Raad2.800 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

5 oktober 2023

Beeldvorming Begroting 2024-2027

Agenda •

Deel 1: Financiële toelichting P&C-cyclus •

Van Kaderbrief tot Begroting

•

Structureel saldo Begroting 2024-2027

•

Incidentele budgetten

•

Totaalsaldo Begroting 2024-2027

•

Weerstandsvermogen

•

Deel 2: Ingezette begrotingsknoppen per programma

•

Vervolgtraject

•

Deel 3: Tafeltjesavond

Planning & Control-cyclus Kaderbrief

Jaarstukken

Begroting

Afwijkingenrapportages 3

Van Kaderbrief tot Begroting: Context •

Turbulente tijd: Financieel onzeker en meerdere crisissen

•

Veel onzekerheid over gelden vanuit het Rijk; oproep VNG

•

Externe informatie grillig en laat beschikbaar: Kaderbrief in plaats van Kadernota

•

In de loop van het begrotingsproces onzekerheden afgenomen

•

Samen besturen: transparant proces

•

Gelukt om in financieel onzekere tijden veel van onze voorzieningen in stand te houden bij het sluitend maken van de begroting 2024. Er zijn wel pijnlijke keuzes gemaakt

•

Nadruk ligt op structureel sluitende begroting in 2024, tekorten in latere jaren worden incidenteel gedekt. N.B. ‘ravijnjaar’ 2026 en verder erg onzeker

•

De Septembercirculaire 2023 is niet verwerkt in de begroting

Van Kaderbrief tot Begroting: Kaderbrief 2024 als startpunt

Van Kaderbrief tot Begroting: Bijstellingen na Meicirculaire 2023

bedragen x 1.000 2024

2025

2026

2027

980

1.050

2.195

1.697

1.217

3.626

310

-7.889

-10.469

-17.032

-20.511

Aangenomen amendementen en mutaties Meic irc ulaire 2023 Amendement A2023-027: Vrij laten vallen stelpost Netto effect Meicirculaire t.o.v. Kaderbrief Herijking stelpost BCF Nieuw e stand baseline (na amendement en Meic irc ulaire

Van Kaderbrief tot Begroting: Beleidsarme mutaties bedragen x 1.000 2024

2025

2026

2027

1.384

2.142

1.457

2.012

779

-211

-1.544

-941

1.124

1.911

2.256

2.405

(D) Overige bijstellingen nu bekend

-237

354

-708

-748

3.049

4.196

1.461

2.729

-4.839

-6.273

-15.571

-17.783

Nieuw e mutaties t.o.v. baseline (beleidsarm) (A) Soc iaal Domein (memo realistisc h begroten) (B) Tec hnisc he bijstellingen baseline

(A+B+C+D) Totaal nieuw e mutaties t.o.v. baseline (beleidsarm) Nieuw e stand baseline (na bijstellingen): geen nieuw beleid

Beleidskeuze: Prognose Inwoneraantallen • Uitgangspunt: bevolkingsgroeiprognose van 0 in 2023 en 556 in 2024

• Werkelijk aantal medio juli ca. 325 hoger dan 1/1/2023 • Realiteit spreekt model tegen • Bijstelling groei voor 2023 en 2024 met 650 per jaar • Invloed op Algemene Uitkering en uitgaven (o.a. capaciteit) • Per saldo verbetering op van € 424.000 in 2024 en € 421.000 in 2025

Beleidskeuze: Bijstellen stelpost financieringslasten • Kaderbrief 2024 bevat stelpost van € 600K voor financieringslasten (4% rente voor een lening van € 15 mln.)

• Voorstel deze te verlagen naar 200K (4% rente voor een lening van € 5 mln.)

• Uitgangspunt is verwachte realisatie op het MIP van € 22 mln. voor 2024

• Ambitie van het MIP van € 40 mln. handhaven 9

Beleidskeuze: Toerekening deelnemersbijdrage SVHW • Afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn “gesloten systemen”; worden kostendekkend berekend. Onderdeel kosten is toe te rekenen deel van deelnemersbijdrage SVHW.

• Voorstel tot wijzigen toerekeningssystematiek: begrote baten aanhouden als verdeelsleutel. Interne doorrekening aan de producten Afvalstoffenheffing Rioolheffing OZB niet woningen OZB woningen Hondenbelasting Overig Totaal

Oud 4,97% 5,29% 6,70% 33,46% 2,05% 47,53% 100%

Nieuw 20,53% 21,06% 29,91% 27,62% 0,87% 0% 100%

• Levert een realistischer toerekening op. • Betekent begrotingsruimte van € 258.000 per jaar.

Beleidskeuze: Opbrengst bouwleges • Opbrengsten bouwleges in Begroting 2023 geraamd kostendekkendheid van 75,66%.

• Amendement A2023-025 ‘Verhogen inkomsten’ • Eerdere raming conservatief i.v.m. onduidelijkheden rondom uitwerking Omgevingswet

• Verhoging bouwleges mogelijk tot kostendekkendheid van 92-98% 11

Beleidskeuze: GRJR • Stijging kosten in m.n. ambulante hulp en opname (duurste vorm van jeugdhulp)

• Taakstelling voor maatregelen omkering trend

• Risicoreservering gezien hoge ambities en risico (zie ook aanvullende financieeltechnische maatregelen)

Van Kaderbrief tot Begroting: Beleidskeuzes bedragen x 1.000 2024

2025

2026

2027

Aanpassing inwonerprognose

424

421

-2

Bijstellen Stelpost Financieringsfunctie

400

Andere toerekening SVHW bijdrage aan afval en riool

258

257

256

Hogere opbrengsten bouwleges

470

Stijging kosten GRJR

-1.647

Taakstelling GRJR

1.647

Totaal beleidskeuzes

1.552

1.548

1.124

Struc tureel begrotingssaldo na beleidskeuzes

-3.287

-4.725

-14.447

-16.659

Beleidskeuzes

Van Kaderbrief tot Begroting: Gereedschapskist met Begrotingsknoppen • Mogelijke maatregelen (‘begrotingsknoppen’) in beeld gebracht

• Niet-wettelijke taken • Ingedeeld naar mate van impact • Integrale afweging door college • Verzameld in gereedschapskist; beschikbaar gesteld aan raad

Van Kaderbrief tot Begroting: Dekking ingezette begrotingsknoppen bedragen x 1.000 2024

2025

2026

2027

Totaal dekking ingezette begrotingsknoppen

2.723

2.271

2.124

2.125

Stand struc tureel begrotingssaldo na dekking

-565

-2.455

-12.324

-14.534

Dekking uit ingezette begrotingsknoppen

Van Kaderbrief tot Begroting: Aanvullende financieel-technische maatregelen • Nieuwe belastingen en heffingen (toeristenbelasting, forenzenbelasting, reclamebelasting, betaald parkeren)

• Inzet kapitaallastendekkingsreserve • Ophogen OZB niet-woningen • Ophogen OZB woningen (Woonlastenverhoging als laatste optie (Amendement A2023-026)) 16

Financieel-technische maatregelen: Kapitaallastendekkingsreserve • Aantal reeds afgesloten activa alsnog dekken uit kapitaallastendekkingsreserve

• Voornamelijk activa met korte resterende afschrijvingstermijn (max. 5 jaar)

• Beslag op algemene reserve en impact op weerstandsvermogen

• Gemaximaliseerd op hoogte incidentele jaarrekeningresultaat 2022

• Mogelijkheid om incidentele overschot om te zetten in structurele dekking 17

Financieel-technische maatregelen: Ophogen OZB niet-woningen • OZB-tarieven niet-woningen sinds Begrotingsjaar 2021 stapsgewijs meer in lijn gebracht met landelijk gemiddelde.

• Door inflatiecorrectie andere gemeenten stijging landelijke tarief OZB niet-woningen 0,5209% naar 0,5381% (Tariefstijging van 3,3%).

• Vastgestelde tarief Lansingerland (0,5117%) daarmee 5,2% onder landelijke gemiddelde

• OZB niet-woningen is geen woonlast 18

Financieel-technische maatregelen: OZB woningen naar landelijk gemiddelde (niet ingezet) • Woonlasten Lansingerland lager dan regiogemeenten • Verhogen naar landelijke gemiddelde, bovenop 4,54% inflatiecorrectie, levert forse stijging van woonlasten op

• Onderwerp van amendement A2023-026: Woonlastenverhoging als laatste optie

Van Kaderbrief tot Begroting: Aanvullende financieel-technische maatregelen bedragen x 1.000 2024

2025

2026

2027

1.008

744

690

668

OZB niet-woningen naar landelijk gemiddelde

528

532

536

540

Risicoreservering taakstelling Jeugd

-750

Totaal dekking tec hnisc he maatregelen

786

1.276

1.226

1.207

Dekking uit tec hnisc he maatregelen Tec hnisc he maatregelen Inzet kapitaallastendekkingsreserve

Structureel saldo Begroting 2024-2027

bedragen x 1.000 Eindstand struc tureel begrotingssaldo

2024

2025

2026

2027

221

-1.178

-11.098

-13.327

Incidentele budgetten •

Speciale aandacht van financiële toezichthouder voor structurele dekking  kern: uitgaven die naar hun aard structureel zijn mogen niet incidenteel worden gedekt (zie Handreiking PZH)

•

Motie: ‘Nieuw beleid zoveel mogelijk dekken met incidenteel geld’

•

Diverse nieuwe beleidsvoornemens en noodzakelijke aanpassingen zijn incidenteel

•

Begrotingstekorten 2025 t/m 2027 worden ook incidenteel gedekt 22

Incidentele budgetten bedragen x 1.000 Inc identele c laims

2024

2025

2026

2027

a. Opgaveteam Oekraïneopvang incl. Sporthoeklaan (saldo baten en lasten)

b. Zorg- en revalidatiecentrum (ZRC) Bleiswijk (saldo baten en lasten)

d. Kluisarchivering

-271

e. Overlappende aanbesteding jeugd en jongerenwerk

-75

f. Incidentele indexatie

-47

-30

g. Incidentele claim Omgevingswet

-490

h. Tijdelijk budget wegwerken wachtlijsten Jeugd

-189

i. Storting vrijval subsidiepot in reserve 'aanloopfase Cultuurhuis'

-300

j. Onderzoek nieuw beleid jongerenparticipatie

-85

k. Incidentele claim t.b.v. inregelen OVL scenario 3

-25

l. Incidentele claim t.b.v. slechts één bemande fietsenstalling

-100

m. Incidentele claim t.b.v. onderzoek forenzenbelasting/toeristenbelasting

-20

n. Incidentele claim t.b.v. onderzoek kostendekkendheid sportaccommodaties

-20

o. Incidentele claim t.b.v. onderzoek Zero-based budgetting

-50

p. Incidentele claim doorontwikkeling concern control

-75

Totaal inc identele c laims

-1.747

-376

-346

c. Tweede langdurige Oekraïneopvang

Totaalsaldo Begroting 2024-2027

Bedragen x € 1.000 Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

Begrotingssaldo

-338

-1.248

-11.356

-13.102

Incidentele saldo

-559

-70

-258

225

Struc turele saldo

221

-1.178

-11.098

-13.327

Weerstandsvermogen W eerstandsvermogen exc l. Enec oreserve Stand per 31 dec ember

Bedragen x € 1.000 2023

2024

2025

2026

2027

Algemene reserve

85.187

75.978

74.028

62.271

49.115

Totale w eerstandsc apac iteit

85.187

75.978

74.028

62.271

49.115

Benodigde w eerstandsc apac iteit

58.900

1,4

1,3

1,1

0,8

Ratio w eerstandsvermogen

W eerstandsvermogen inc l. Enec oreserve Stand per 31 dec ember

Bedragen x € 1.000 2023

2024

2025

2026

2027

Algemene reserve

85.187

75.978

74.028

62.271

49.115

Reserve Enecogelden

94.172

93.943

93.715

Totale w eerstandsc apac iteit

179.359

169.921

167.743

155.986

142.830

Benodigde w eerstandsc apac iteit

58.900

3,0

2,9

2,8

2,6

2,4

Ratio w eerstandsvermogen

Septembercirculaire 2023 • Geen grote mutaties i.v.m. val kabinet • Herijking nominaal accres (loon- en prijsbijstelling) • Herijking van de maatstaven levert een (structureel) voordeel op, nieuwe maatstaven voor het eerst vastgesteld

• Diverse (kleine) taakmutaties, waarvan de impact nog wordt geanalyseerd.

Septembercirculaire 2023

Structureel saldo Begroting 2024-2027 Budgettair effect Septembercirculaire Nominaal accres (loon- en prijsbijstelling) Taakmutaties Decentralisatie uitkering: Veilig wonen Structureel begrotingssaldo na Septembercirculaire

2024 221 1.738 -1.137 -190 -7 625

2025 -1.178 1.702 -968 -72 -7 -523

Bedragen x €1.000 2026 2027 -11.098 -13.327 1.626 3.424 -908 -1.230 -19 -20 -7 -10.406 -11.153

Vragen eerste deel presentatie

Beleidsmatige ombuigingen ● Naast ‘technisch-financiële maatregelen’ zijn er voor € 2,7 mln beleidsmaatregelen nodig: de begrotingsknoppen ● Langs 4 denklijnen alle opties in beeld gebracht (knoppenboek): ○

Groen: relatief beperkt effect op maatschappelijke doelen

○

Geel: maakt Lansingerland aantrekkelijk, onderscheidend, zelfstandig

○

Rood: toekomstbestendigheid: bijv. onderwijs, veiligheid, bereikbaarheid

○

Zwart: raakt kern van de maatschappij: wonen, werken, bestaanszekerheid

● Conclusie/ervaring: ○

Alles heeft impact/gevolgen/consequenties

○

Groen + geel is nodig om de begroting sluitend te krijgen

○

Toekomstbestendigheid en collegeprogramma blijven overeind

Domein Ruimte & Economie ● De Samenlevingsvisie en de Omgevingsvisie blijven ons kompas ● We houden de rode draad van afgelopen periode in stand, bijv.: ○

Woonvisie: bouwen voor alle doelgroepen

○

Mobiliteit/bereikbaarheid: blijven werken aan verbeteringen

○

Economische agenda: Horti Science, bedrijventerreinen en centra

○

Buitenruimte: Kwaliteiten en voorzieningen op peil, voorkomen desinvesteringen en kapitaalvernietiging

○

Leefbaarheid: inzet op klimaatadaptatie, duurzaamheid en afvalinzameling

○

Burgerparticipatie: Doorinvesteren in lijn met vastgestelde visie

● Daarnaast € 1,3 miljoen aan ombuigingsvoorstellen voor 2024

Ruimte & Economie: Ingezette begrotingsknoppen Begrotingsknop Programma 5 Kwaliteit Openbare Ruimte 5.1 het stoppen met het organiseren en bijdragen aan de hanging baskets (plantenbakken met geraniums aan de lichtmasten) in de centra 5.2 Het stoppen met het plaatsen van kerstbomen als verfraaiing in de centra rond de Kerstperiode. 5.6 Beleid Dierenwelzijn, inclusief subsidieregeling Stoppen met alle vragen rondom dieren behalve wettelijk contract dierenbescherming 5.7a OVL: scenario 3: Openbare verlichting: 20 minuten later aan en 20 minuten eerder uit. 5.8 Snippergroen: alleen de verkopen bij projecten in standhouden, de rest van het proces stoppen. 5.9 Afhandeling meldingen over deelscooters beleggen bij exploitanten.

5.10 Indexatie beheer openbare ruimte naar 8,4% Programma 6 Lansingerland Ontwikkelt 6.1 Beperken fietsveiligheidsmaatregelen 6.2 Bouwleges duurzaamheid 100& korting opheffen 6.3 Geen heropenstelling Noordeindseweg 6.4 Leefomgeving: geen extra onderzoek laten uitvoeren 6.5 Slechts één bemande bewaakte fietsenstalling exploiteren in plaats van drie (verminderen toezicht) 6.6 Stoppen met kleine thema's energie- en klimaatbeleid 6.12 Taakstelling economie 6.14 Betrekken burgers, bedrijven en scholen bij klimaatadaptatie 6.4 Duurzaamheid; Installeren zonnedak boven parkeergarage Berkel Westpolder (structurele claim) 6.4 Duurzaamheid; Installeren zonnedak boven parkeerplaats achter gemeentehuis (structurele claim) 6.1a milieuleges (structurele claim)

2024

2025

2026

2027

15.000

15.000 112.000

23.363 75.000 0 521.840

23.363 75.000 0 0

55.294 50.000 33.000 47.468 200.000 25.000 75.000 18.000 17.500 17.500 45.000

55.294 50.000 33.000 47.468 400.000 25.000 75.000 18.000 35.000 35.000 45.000

Domein Samenleving ● De Samenlevingsvisie en de Omgevingsvisie blijven ons kompas ● We houden de rode draad van afgelopen periode in stand, bijvoorbeeld: ○

Dienstverlening laagdrempelig en dichtbij

○

Verhogen weerbaarheid tegen criminaliteit en ondermijning

○

Werken aan vitaliteit: sport- en vitaliteitsakkoord en vitaal en waardig ouder worden

○

Investeren in cultuur: Casa Cadanza en een toekomstbestendige bibliotheek

○

Bijdragen aan kansengelijkheid: kwaliteit kinderopvang en onderwijshuisvesting

○

Hervormen van de jeugdhulp en vergroten preventieve inzet

○

Bijdragen aan bestaanszekerheid: vergroten uitstroom naar werk en terugdringen schulden

○

Voortzetten hulp en ondersteuning vanuit de Lansingerlandse standaard (maatwerkvoorzieningen jeugdhulp, participatiewet en Wmo)

● Daarnaast € 1,3 miljoen aan ombuigingsvoorstellen voor 2024

Samenleving: Ingezette begrotingsknoppen Begrotingsknop Programma 1 Bestuur en Dienstverlening 1.3 Verhogen inkomsten met kosten Gehandicaptenparkeerkaart ten laste te brengen van de inwoner 1.4 Verhogen leges huwelijken (team S&C) Programma 2 Openbare Orde en Veiligheid 2.1b Uitstel van de uitbreiding van het boa-team en daarmee uitstel van de doorontwikkeling van de functie van wijkregisseur-boa tot 2026 2.4 Verhoging inkomsten leges APV en Drank & Horeca Programma 3 Sport, cultuur en onderwijs 3.1 Uitvoeren van minder onderhoud bij sportverenigingen 3.6 Stoppen met subsidieregeling Levendig Lansingerland 3.7 Verhogen leges Kinderopvang Programma 4 Sociaal Domein 4.7 Jeugd: Stoppen met Pubers in de Spotlight 4.3a Jeugd: Faseren inzet POH-GGZ Jeugd (praktijkondersteuner bij huisarts) 4.3aa Jeugd: restant taakstelling jeugd 4.9 Jeugd: Stoppen met pilot Steunouder 4.24 Gerichter welzijnaanbod ouderen 4.26a lagere indexering gesubsidieerd activiteitenaanbod 4.13b Stoppen met Rotterdampas 4.21 Intensiveren onderzoek bij aanvraag uitkering (extra personele kosten) 4.21 Intensiveren onderzoek bij aanvraag uitkering (besparing op uitkeringen) 4.19 Volwassenenfonds Sport & Cultuur (structurele claim)

2024

2025

2026

2027

27.000

25.000

300.000

4.000

20.625 35.000 10.000

63.000 87.000

63.000 0 87.000 50.000 100.000 242.000 150.000 -80.000 300.000 -30.000

50.000 100.000 242.000 150.000 -80.000 300.000 -30.000

Domein Bedrijfsvoering (overhead) ● We houden de rode draad van afgelopen periode, zie ook het college werkprogramma, in stand, bijvoorbeeld: ○

Inzet voor flexibele, wendbare organisatie: verbinden & groeien, recruitment, in- en doorstroom

○

Digitalisering dienstverlening

○

Privacy en digitale veiligheid

○

Implementatie diverse wetten zoals de WOO, digitale overheid

○

Ondersteuning organisatie op implementatie wetten zoals Omgevingswet, hervormingsagenda en sturen op MIP

● Temporiseren benodigde intensiveringen (op ICT/digitalisering) ● Financiële sturing en actueel houden ‘gereedschapskist begrotingsknoppen’ ● Daarnaast € 0,4 miljoen aan ombuigingsvoorstellen voor 2024, mee-ademen

Bedrijfsvoering en domeinoverstijgend: Ingezette begrotingsknoppen Begrotingsknop Overhead P.OH 1 Beperken hardware Topwerken (Team (I&D) P.OH 2 Stoppen met Home@Work P.OH 3 Domein Bedrijfsvoering ademt mee met de organisatie P.OH 4 SIEM/SOC beperken tot aanbestede bedrag P.OH 18 SIEM/SOC geen capaciteit voor oppakken meldingen uit SOC I.OH 1 Bijdrage huur RTV Lansingerland (structurele claim) Domeinoverstijgend P.OV 1 Geen groei aantal wethouders naar 5 in 2026 I.OV.1 Intensivering Burgerparticipatie (Team B&C) (structurele claim) I.OV.2 Uitvoering proeftuinen (anders werken) (structurele claim)

2024

2025

2026

2027

36.000 20.000 150.000 75.000 90.000 -10.000

36.000 20.000 150.000 0 0 -10.000

36.000 20.000 50.000 0 0 -10.000

PM -225.000 -63.000

253.000 -225.000 -63.000

254.000 -225.000 -63.000

Vervolgtraject •

5 oktober: Beeldvorming met tafeltjesavond

Nu: Deel 3: Tafeltjesavond • • •

25 oktober: Behandeling in Commissie AB 2 november: Behandeling in raadsvergadering Aanleveren bij Provincie uiterlijk 14 november

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lansingerland&id=b0c555d2-f3a4-4aa7-a05f-5f3566bb4d96