[T23.05646] Gereedschapskist met begrotingsknoppen m.b.t. Begroting 2024 - 2027

90

Financieel effect

De verdeling van de SPUK-middelen (Rijksbijdrage) over gemeenten wordt gebaseerd op inwonertal en het aantal inwoners met gezondheidsachterstanden (gebaseerd op inkomensniveau en opleidingsniveau). Voor de gemeente Lansingerland is vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties totaal circa € 239.000 per jaar beschikbaar over een periode van 4 jaar. 2023: € 241.453,51 2024: € 241.449,28 2025: € 241.449,28 2026: € 233.253,12 Om te voldoen aan de voorwaarden van de bovenstaande Rijksregeling/Brede Regeling Combinatiefuncties en om voor het gehele budget voor combinatiefuncties (cofinanciering 40% Rijk - 60% lokaal/gemeente) in aanmerking te komen, is een gemeentelijke bijdrage van maximaal € 360.000 per jaar over 3 jaar (2024-2026) nodig. Gemeentelijke cofinanciering voor 2023 van € 90.000 is al beschikbaar in de begroting. Dit bedrag is vanaf 2024 niet structureel gereserveerd. De optimale bijdrage om de kwaliteit van dienstverlening van de combinatiefuncties te waarborgen, is een structurele gemeentelijke bijdrage van € 113.000 per jaar. Andere onderzochten varianten zijn: Maximale variant: € 201.000 met maximale inzet van de Rijksbijdrage Minimale variant: € 0 met inzet van € 105.000 Rijksbijdrage. Deze variant betekent geen specifieke sport & cultuur inzet meer in Lansingerland.

Kanttekening: Een korting halverwege de termijn (dus tot en met 2026) is niet mogelijk of levert bestuurlijke risico’s op. Voor deze begrotingsknop kan eens per 4 jaar (in 2023) de keuze worden gemaakt om deel te nemen. Een korting halverwege de termijn (dus tot en met 2026) is niet mogelijk of levert bestuurlijke risico’s op vanwege de verplichting die de gemeente in 2023 aangaat met het Rijk. Geen effect op het gemeentelijk personeel. We continueren de inzet via een externe opdrachtnemer. Het structureel opnemen van deze middelen in de begroting draagt bij aan efficiënte ambtelijke inzet.

Incidenteel/structureel

Structurele kosten De Brede Regeling Combinatiefuncties bestaat sinds 2008 en is sindsdien steeds verlengd en uitgebreid. Ook als deze Rijksregeling na 2026 stopt is het aannemelijk dat andere programma’s of regelingen met bijbehorende middelen worden geïntroduceerd om de doelstellingen van de combinatiefuncties te blijven nastreven.

91

Haalbaarheid

De uitvoering is haalbaar. We ontvangen budget (40%) van het Rijk voor de inzet van combinatiefuncties. We zetten nu ook al combinatiefuncties in en met de komst (en landelijke ambities) vanuit het GALA (preventie) is de inzet aan de voorkant op sport en cultuur juist alleen maar belangrijker geworden.

Maatschappelijk effect

Sport- en cultuuraanbieders ontvangen ondersteuning van de combinatiefuncties. Dit zorgt ervoor dat zij vitaal zijn, blijven en/of worden. Dit zorgt er ook voor dat onze inwoners indirect beter ondersteund worden om te sporten/bewegen of aan cultuur te doen. Daarnaast organiseren de combinatiefuncties in samenwerking met de sport- en cultuuraanbieders activiteiten waar onze inwoners direct gebruik van kunnen maken. Het gaat hier om plezier, (mentale) gezondheid en ontmoeting.

Bestuurlijke belemmering

Er is een bestuurlijke afhankelijkheid met betrekking tot de Rijksoverheid en (de financiering van) de Brede Regeling Combinatiefuncties. Indien de bijdrage tot onder de minimale bijdrage van € 113.000 wordt gebracht, bestaat er een bestuurlijk risico dat dit bij sport- en cultuuraanbieders en inwoners ervaren wordt als een bezuiniging/ombuiging. Hiermee kunnen dan niet alle beleidsdoelen worden behaald. We willen daarnaast een betrouwbare overheid/opdrachtgever zijn. Voor bestaande partijen kan een volledige korting tot onder het minimum bedrag lijken als het ‘verkopen van een bezuiniging’ in de nieuwe aanbesteding.

Juridische haalbaarheid

Geen wettelijke/juridische beperkingen.

Technische haalbaarheid

Geen uitvoeringstechnische beperkingen.

Beleidsterrein

Sport en cultuur Nu ondergebracht bij ‘Combinatiefuncties Sport: 6913601/343700 en 613601/424811 Voorstel onderverdeling bij ‘Combinatiefuncties Sport’: 6913601/343700 en 613601/424811 (160.000+240.000 per jaar) En ‘Combinatiefuncties Cultuur’: 6913602/343700 en 6990032/600100 (80.000+120.000 per jaar)

Teammanager

Teammanager Amanda Al-Baz

3.5a Accounthouderschap en relatiemanagement sportverenigingen en cultuur Format begrotingsknop 92

Begrotingsknop

Stoppen met het accounthouderschap en relatiemanagement sportverenigingen en cultuur

Portefeuillehouder

Wethouders Leon Hoek en Titia Cnossen

Categorie

Uitgaven

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk impact op hoofdlijnen)

We geven geen uitvoering meer aan de Sportvisie ‘Scoren met sport’ en aan de cultuurnota Bruisen, boeien, bloeien”.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

n.v.t

Toelichting

Met het accountmanagement sport en cultuur geven we uitvoering aan de Sportvisie en de cultuurnota. Beleidsdoelstellingen en ambities kunnen niet meer worden behaald. Taken die hieronder vallen: -

Context

Contactpersoon voor de sport- en cultuurverenigingen Het beantwoorden van vragen van verenigingen over sport, bewegen en cultuur en de daarvoor beschikbare accommodaties Het organiseren van de Avond van de Sport Het beantwoorden van vragen van de gemeenteraad over sport en bewegen Het uitvoeren van het Sportakkoord 2.0. Inzetten op preventie door middel van sport, bewegen en cultuur. Het ontwikkelen van plannen voor sport en bewegen in de openbare ruimte en de ontwikkeling van speel en spelbeleid Bijdragen aan de uitvoering van het Integrale Plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA-SPUK) Inzetten op specifieke doelgroepen in Lansingerland op het gebied van sport, bewegen en cultuur. Uitvoering geven aan de regionale samenwerking voor mensen met een lichamelijke of mentale beperking (Inclusief Sport en Bewegen Haaglanden) Accounthouder/contracthouder voor de combinatiefuncties Relatiemanagement voor het verenigingsleven in Lansingerland).

Sport- en cultuurbeleid zijn lokaal beleid De gemeente heeft een wettelijke verplichting op het gebied van huisvesting van bewegingsonderwijs De Minister van VWS werkt aan een wetsvoorstel waarin de verplichtingen op het gebied van sport voor overheden (inclusief gemeente) worden vastgelegd.

93

Financieel effect

De maatregel leidt tot een besparing van € 90.000.

Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

De maatregel is haalbaar

Maatschappelijk effect

Verenigingen kunnen nergens terecht met vragen en kunnen zich ook niet verder door ontwikkelen. Daardoor kunnen zij hun maatschappelijke rol in de samenleving niet goed vervullen.

Bestuurlijke belemmering

Juridische haalbaarheid

De portefeuillehouders sport en cultuur hebben zeer beperkte ambtelijke capaciteit om in te zetten op vragen/vraagstukken rondom sport, bewegen en cultuur. haalbaar

Technische haalbaarheid

haalbaar

Beleidsterrein

Sport

Teammanager

Team Maatschappelijke Opgaven Teammanager Amanda Al-Baz

3.5b Accounthouderschap en relatiemanagement sportverenigingen en cultuur (2 fte zie aparte knop voor 1 fte) Format begrotingsknop Begrotingsknop

Stoppen met het accounthouderschap en relatiemanagement sportverenigingen en cultuur

Portefeuillehouder

Leon Hoek en Titia Cnossen

Categorie

Uitgaven

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk impact op hoofdlijnen)

We geven geen uitvoering meer aan de Sportvisie ‘Scoren met sport’ en aan de cultuurnota Bruisen, boeien, bloeien”.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

nvt

Toelichting

Met het accountmanagement sport en cultuur geven we uitvoering aan de Sportvisie en de cultuurnota. Beleidsdoelstellingen en ambities kunnen niet meer worden behaald. Taken die hieronder vallen: -

contactpersoon voor de sport- en cultuurverenigingen het beantwoorden van vragen van verenigingen over sport, bewegen en cultuur en de daarvoor beschikbare accommodaties het organiseren van de Avond van de Sport 94

-

Context

Het beantwoorden van vragen van de gemeenteraad over sport en bewegen Het uitvoeren van het Sportakkoord 2.0. Inzetten op preventie door middel van sport, bewegen en cultuur. Het ontwikkelen van plannen voor sport en bewegen in de openbare ruimte en de ontwikkeling van speel en spelbeleid Bijdragen aan de uitvoering van het Integrale Plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA-SPUK) Inzetten op specifieke doelgroepen in Lansingerland op het gebied van sport, bewegen en cultuur. uitvoering geven aan de regionale samenwerking voor mensen met een lichamelijke of mentale beperking (Inclusief Sport en Bewegen Haaglanden) accounthouder/contracthouder voor de combinatiefuncties relatiemanagement voor het verenigingsleven in Lansingerland).

Sport- en cultuurbeleid zijn lokaal beleid De gemeente heeft een wettelijke verplichting op het gebied van huisvesting van bewegingsonderwijs De Minister van VWS werkt aan een wetsvoorstel waarin de verplichtingen op het gebeid van sport voor overheden (inclusief gemeente) worden vastgelegd

Financieel effect

De maatregel leidt tot een besparing van € 90.000.

Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

De maatregel is haalbaar

Maatschappelijk effect

Verenigingen kunnen nergens terecht met vragen en kunnen zich ook niet verder door ontwikkelen. Daardoor kunnen zij hun maatschappelijke rol in de samenleving niet goed vervullen.

Bestuurlijke belemmering

De portefeuillehouders sport en cultuur hebben zeer beperkte ambtelijke capaciteit om in te zetten op vragen/vraagstukken rondom sport, bewegen en cultuur.

Juridische haalbaarheid

haalbaar

Technische haalbaarheid

haalbaar

Beleidsterrein

Sport

Teammanager

Teammanager Amanda Al-Baz

95

Programma 4 Sociaal domein 4.8 J Stoppen met Pak je kans Format begrotingsknop Begrotingsknop

Stoppen met Pak je Kans

Portefeuillehouder

Wethouder Leon Hoek

Categorie

Uitgaven

Knop uitgavenkant

Stoppen met een preventief aanbod (“Pak je Kans”) voor kinderen die in aanraking (dreigen te) komen met politie..

Knop ontvangstenkant

N.v.t.

Toelichting

De politie, een medewerker van Halt of leerplichtambtenaar kan Pak je Kans inschakelen wanneer wordt gesignaleerd dat een kind (0-18 jaar) problemen heeft of veroorzaakt. Bijvoorbeeld laat op straat rondhangen, spijbelen, dingen kapot maken of iets stelen. Het aanbod van “Pak je Kans” draagt bij aan het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden. Het doel van “Pak je Kans” is om (achterliggende) problemen op te lossen.

Context

Het betreft lokaal beleid

Financieel effect

De maatregel leidt tot een besparing van € 80.000

Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

Er kan een verschuiving van de kosten plaatsvinden (niet alleen binnen het sociaal domein maar ook binnen het veiligheidsdomein) doordat de jongere kan afglijden in criminaliteit.

Maatschappelijk effect

Het ontbreken van een passend (preventief en lichter) aanbod kan ertoe leiden dat problemen te laat gesignaleerd worden en dat kinderen afglijden richting criminaliteit.

Bestuurlijke aspecten

Juridische haalbaarheid

Het contract loopt t/m augustus 2023. Stoppen per september 2023 is mogelijk.

Technische haalbaarheid

haalbaar

Beleidsterrein

Programma 4, Jeugd

Teammanager

Amanda Al-Baz-Abma

Programma 5 Kwaliteit Openbare Ruimte 5.4b Extra inzet personeel bij onderhoudsniveau verlagen 2. Centra naar B en regulier areaal van B naar C. 96

5.4c Extra inzet personeel bij onderhoudsniveau verlagen 3. Alles naar C. 5.4d Het verlagen van de beeldkwaliteit (het onderhoudsniveau) van de openbare ruimte en daaraan gerelateerde onderwerpen (alles naar C) 5.4e Het verlagen van de beeldkwaliteit (het onderhoudsniveau) van de openbare ruimte en daaraan gerelateerde onderwerpen (centra naar B en regulier areaal van B naar C)

Format begrotingsknop Begrotingsknop

Het verlagen van de beeldkwaliteit (het onderhoudsniveau) van de openbare ruimte en daaraan gerelateerde de onderwerpen.

Portefeuillehouder

Wethouder Michiel Muis

Categorie

Ombuigen aan de uitgavenkant

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

We gaan in beginsel uit van de volgende standen: Beleid is nog up to date. Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten. Beleid doen we niet meer. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel lagere lasten.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

N.v.t.

Toelichting

Context

Onderhoud van de openbare ruimte is een noodzakelijke basisvoorziening en een gemeentelijke taak. Het vigerende onderhoudsniveau is vastgesteld door de vorige gemeenteraad. Voor de onderhoudsniveaus gebruiken we de landelijke beeldkwaliteitsniveaus zoals deze zijn gedefinieerd door het CROW: A+: prachtig A: goed B: voldoende C: sober/schraal D: verloedering (kapitaalvernietiging) In het collegeprogramma 2018-2022 (T18.12216) is met ingang van 2019 extra geld opgenomen om de beeldkwaliteit in de buitenruimte te verhogen van C naar B en in de winkelcentra/stationsgebieden van C naar A. De raad heeft de bijbehorende begrotingswijziging (BR1800101) op 1 november 2018 vastgesteld. Op de beeldkwaliteit en de Groenzoom na, vloeien de overige onderwerpen in deze Begrotingsknop voort uit beleidskeuzes van andere teams/ Domeinen, of ze zijn het gevolg van initiatieven uit de Raad. 97

Financieel effect

Er zijn verschillende scenario’s mogelijk: 4. Centra op A en regulier areaal van B naar C Als we de beeldkwaliteit bijstellen van B naar C voor het reguliere areaal kunnen de centra en winkelgebieden op A blijven. We besparen dan € 266.000. 5. Centra naar B en regulier areaal van B naar C Als we meer willen besparen is een beeldkwaliteitsverlaging in de centra en stations van A naar B een aanvullende optie (station LansingerlandZoetermeer uitgezonderd, hier zijn aparte privaatrechtelijke afspraken over). Deze maatregel zou tot € 106.400 extra besparing leiden. De totale beeldkwaliteitsverlaging leidt tot een besparing van maximaal € 372.400. 6. Alles naar C Als zowel de centra (met uitzondering van station LansingerlandZoetermeer) als het reguliere areaal naar C gebracht worden besparen we € 377.720. Om de minimale kwaliteit te kunnen blijven borgen blijft er een grote inzet van personeel nodig. De extra besparing is hierdoor klein (ca. € 5.000) ten opzichte van beeldkwaliteit B. We besparen € 377.720. Kanttekeningen Bij de te realiseren besparing van maximaal € 372.400/ €377.720 (waarbij de centra naar B of naar C gaan en het reguliere areaal naar C) verwachten we bij een dergelijke beeldkwaliteitsverlaging meer meldingen en klachten te moeten afhandelen.

Sinds de Coronaperiode is al een stijging van het aantal (complexe) klachten en meldingen te zien, dit vergt veel capaciteit. De trend laat zien dat inwoners steeds mondiger en veeleisender worden en zich minder snel neerleggen bij een afwijzing. Er is geen aanwijzing om aan te nemen dat deze trend zich wijzigt. Een beeldkwaliteitsverlaging versterkt dit effect. Om deze reden stellen we voor om bij een beeldkwaliteitsverlaging volgens voorstel 1 en 2 tijdelijk capaciteit toe te voegen van 1 fte in schaal 9 (€ 80.000 per jaar). Dit verlaagt de werkelijke besparing naar per € 292.400 jaar. Als er voor gekozen wordt volgens scenario 3 de centra (met uitzondering van station Lansingerland-Zoetermeer) en het reguliere areaal naar C terug te brengen, is de claim voor extra capaciteit voor het afhandelen van klachten en meldingen 1,5 fte in schaal 9 (€ 120.000). Dit verlaagt de werkelijke besparing naar € 257.720 per jaar en op deze wijze vloeien middelen die nu worden ingezet voor de openbare ruimte ten bate van de gehele gemeenschap sec naar mensen die klagen c.q. de weg naar de gemeente goed weten te vinden. Na een nader te bepalen periode kan bezien worden of dit structureel nodig is. Of structureel meer capaciteit nodig is, hangt af van de mate waarin de trend dat we als organisatie steeds meer meldingen en klachten moeten afhandelen doorzet.

Burgerparticipatie in projecten in de buitenruimte kan in de praktijk wat lastiger vorm te geven zijn omdat er geen tot weinig budget is voor

98

aanvullende wensen (er is weinig speelruimte omdat de basiskwaliteit van de openbare ruimte sober/schraal is). Een bezuiniging op de basisbudgetten van beheer betekent dat er geen ruimte is om invulling te geven aan andere doelstellingen in de openbare ruimte dan beheer en onderhoud van het bestaande areaal. Zo is er geen ruimte voor b het versterken van (recreatieve) groenblauwe verbindingen, het realiseren van klimaatadaptieve maatregelen en het realiseren van ecologische verbindingen. Voor deze doelstellingen geldt dat zij alleen budgetneutraal en capaciteit-neutraal kunnen worden uitgevoerd, tenzij de raad hiervoor separate middelen ter beschikking stelt. Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

De verwachting is dat de benoemde besparingsposten maatschappelijk en politiek gezien lastig haalbaar zijn. De openbare ruimte is belangrijk voor mens en dier. Uit het recent uitgevoerde Belevingsonderzoek Openbare Ruimte (najaar 2021) en het LEMON-onderzoek (najaar 2022) blijkt dat inwoners de kwaliteit van de openbare ruimte waarderen (zie ook T22.00421, U22.00230, U23.00943 en T23.01436). Per 1 januari 2022 voldoen we volledig aan de ambitie van het vorige college t.a.v. de gewenste verhoging van het beeldkwaliteitsniveau. Het naar beneden bijstellen van het kwaliteitsniveau past niet bij de kernwaarden van de groene gemeente die we willen zijn. Dit doet afbreuk aan de ontwikkeling die nodig is om die kernwaarde in stand te kunnen houden en er is risico op imagoschade. De kwaliteit van de openbare ruimte verschraalt. Een sobere, functionele inrichting is het uitgangspunt. Dit leidt tot een toename aan meldingen en klachten. Bij de afhandeling daarvan zullen we moeten verwijzen naar de beneden gestelde kwaliteitskaders. Daarnaast verslechtert de voorbeeldpositie van de gemeente. Het naar beneden bijstellen van de kwaliteitskaders draagt niet bij aan het stimuleren van ondernemers en bewoners om zelf ook te investeren in groen (tuinen, hagen/ heggen, groen daken).

Terwijl dit investeringen zijn die we hard nodig hebben (we doen het samen) in het kader van klimaatadaptieve maatregelen of maatregelen tbv natuurinclusief bouwen. Verlaging van de beeldkwaliteit leidt tot kapitaalvernietiging (assets moeten eerder vervangen worden bij een lager onderhoudsniveau en/of frequentie). Beeldkwaliteit wordt breed gecommuniceerd en we verwachten (nog) meer meldingen en klachten van zowel inwoners als bedrijven wanneer de beeldkwaliteit achteruit gaat. Klachten die ambtelijk afgehandeld worden komen regelmatig via College/Commissies/Raad terug, waardoor opnieuw ambtelijke en bestuurlijke inzet nodig is. Lopende contracten zijn aanpasbaar per kalenderjaar; dit moet wel 3 maanden voorafgaand gemeld zijn.

Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering

Juridische haalbaarheid

Technische haalbaarheid

Zijn er uitvoeringstechnisch nog beperkingen? Hoe realistisch is het verwezenlijken van de begrotingsknop? Hebben we dit in eigen hand, of zijn we afhankelijk van derden? 99

Beleidsterrein

Teammanager

Als de beeldkwaliteit en/of de overige posten naar beneden bijgesteld/gedifferentieerd wordt/worden heeft dat geen personele consequenties voor team Beheer. De besparing komt voort uit het niet uitgeven van geld/opdrachten aan derden; dit betekent dat contracten herzien moeten worden. Afhankelijk van het politieke draagvlak kunnen we (laten) onderzoeken hoe een besparing het best gerealiseerd kan worden en wat deze oplevert. Beleidsveld 5.1 Beheer openbare ruimte en 5.2 Afval- en afvalwatermanagement Teammanager Natasja Boom

5.7b OVL; scenario 1; openbare verlichting helemaal uit 5.7b OVL; scenario 2; openbare verlichting 23-5 uur Format begrotingsknop Begrotingsknop

Uitzetten openbare verlichting / minder uren laten branden.

Portefeuillehouder

Michiel Muis.

Categorie

Uitgavenkant.

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

We gaan in beginsel uit van de volgende standen: Beleid is nog up to date. Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten. Beleid doen we niet meer. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel lagere lasten. We gaan in beginsel uit van de volgende standen: Beleid stellen we bij. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel hogere baten. We stellen nieuw beleid voor. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel hogere baten. Door de openbare verlichting (beperkt) uit te zetten kunnen we energiekosten besparen. Er zijn drie varianten uitgewerkt:

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Toelichting

-

-

We zetten ‘s avonds de openbare verlichting twintig minuten later aan en ’s ochtends de openbare verlichting twintig minuten eerder uit. Dit is mogelijk bij 60% van de verlichting in de gemeente. Dit gaat om het eigen net, waarbij we niet afhankelijk zijn van Stedin. Met deze maatregel wordt jaarlijks 3,5% energie bespaard. We zetten de verlichting in de nacht tussen 23:00 t/m 05:00 uur uit. Dit is mogelijk bij 60% van de verlichting in de gemeente. Dit gaat om het eigen net, waarbij we niet afhankelijk zijn van Stedin. 100