[T23.04139] Assetbeheerplan Wegen, onderdeel IBP
Tekst van het document
Assetbeheerplan WEGEN Voor beheerperiode 2024-2032 T23.04139
1 Inleiding Voor u ligt het assetsbeheerplan voor de wegen van de gemeente Lansingerland1. Dit hoort bij het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBP) van de gemeente Lansingerland (T22.06297). Wegen bestaat uit de volgende assets, inclusief aanliggende bermen: - rijbanen; - fietspaden; - voetpaden. Deze assets zijn onder te verdelen in onderstaande verhardingssoorten: - asfaltverhardingen; - elementenverhardingen (zoals straatstenen en tegels); - halfverhardingen (bijvoorbeeld steenslag en schelpen). Het beheer en onderhoud aan deze assets bestaat onder andere uit de volgende beheeractiviteiten: - Periodieke weginspecties en onderzoeken; - Klein onderhoud (plaatselijk wegdek herstellen); - Storingsonderhoud (onverwachte schade herstellen); - Groot onderhoud (volledig wegvak herstellen); - Reconstructie (volledig wegvak vervangen inclusief fundering). In het algemene deel van het IBP (T22.06297) zijn alle algemene kaders en strategieën opgenomen. Ook geeft dat op hoofdlijnen een overzicht van alle assets in de openbare ruimte.
In dit Assetbeheerplan vindt u achtereenvolgens specifiek voor de assets van Wegen: - Specifieke kaders (paragraaf 2); - Korte terugblik op de Beheerperiode 2017-2023 (paragraaf 3); - Beschrijving van de huidige situatie (paragraaf 4); - Beheerstrategie voor de komende beheerperiode 2024-2032 (paragraaf 5); - Budgetten voor de beheerperiode 2024-2032 (paragraaf 6). - Overzicht van de belangrijkste assetspecifieke risico’s (paragraaf 7). -
2 Specifieke kaders voor Wegen De algemene kaders voor het beheer en onderhoud van (alle assets in) de openbare ruimte staan in het algemene deel van het IBP (T22.06297) Deze algemene kaders hebben betrekking op aspecten als: beeldkwaliteit (regulier areaal op B en centra en stationsgebieden op A); veiligheid; beleving; en duurzaamheid. Voor Wegen gelden tevens onderstaande kaders: Burgerlijk Wetboek Boek 6 (artikel 6:174 BW of artikel 6:162 BW) Het Burgerlijk Wetboek schrijft voor dat de beheerder moet aantonen wat hij heeft gedaan om risico’s voor de weggebruiker te beperken en dat hij structureel aan monitoring en onderhoud doet.
1 Binnen de gemeentegrenzen zijn niet alle wegen in beheer van de gemeente Lansingerland. Andere wegbeheerders zijn
Rijkswaterstaat, Provincie Zuid-Holland en het Recreatieschap Rottemeren. 1
Jaar van vaststelling:
Niet van toepassing
Door wie vastgesteld:
Rijksoverheid
Corsa nr.:
Niet van toepassing
Link naar beleid:
www.Overheid.nl
Wegenwet (artikel 16) De Wegenwet schrijft voor dat de gemeente moet zorgdragen, dat de wegen in goed staat verkeren. Jaar van Niet van Door wie Rijksoverheid vaststelling: toepassing vastgesteld: Corsa nr.:
Niet van toepassing
Link naar beleid:
www.Overheid.nl
CROW publicatie Wegbeheersystematiek De CROW Wegbeheersystematiek is opgesteld voor het uniform vaststellen van het benodigd onderhoud aan wegen. Deze systematiek wordt door alle gemeenten en provincies in Nederland gehanteerd. Jaar van 2019 Door wie CROW vaststelling: vastgesteld: Corsa nr.: Niet van Link naar beleid: www.crow.nl toepassing CROW publicatie Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018 (KOR) De KOR beschrijft onderhoudsniveaus voor objecten in de openbare ruimte. Per object gelden één of meer kwaliteitscriteria. Voor elk kwaliteitscriterium is een beeldmeetlat samengesteld waar met foto’s, beschrijvingen en eisen het onderhoudsniveau meetbaar is gemaakt. Deze onderhoudsniveaus worden gebruikt in beheerplannen, contracten, etc. Jaar van 2018 Door wie CROW vaststelling: vastgesteld: Corsa nr.: Niet van Link naar beleid: www.crow.nl toepassing CROW richtlijn Toegankelijkheid De CROW richtlijn Toegankelijkheid geeft de technische eisen waaraan de openbare ruimte moet voldoen, zodat deze toegankelijk is voor mensen met en zonder beperkingen. Jaar van 2014 Door wie CROW vaststelling: vastgesteld: Corsa nr.: Niet van Link naar beleid: www.crow.nl toepassing Leidraad Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) De leidraad DIOR is een uitvoeringsdocument waarin we de minimale eisen voor partijen die de openbare ruimte ontwerpen, ontwikkelen en realiseren beschrijven.
Deze eisen gelden bij alle nieuw te ontwikkelen nieuwbouw- en herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte die de gemeente gaat beheren. Jaar van 23 april 2019 Door wie College vaststelling: vastgesteld: 2
Corsa nr.:
T18.16396
Link naar beleid:
www.Lansingerland.nl/openbareruimte
Besluit bodemkwaliteit In het Besluit bodemkwaliteit staan de kwaliteitseisen waaraan bouwstoffen, grond en baggerspecie moeten voldoen wanneer deze op of in de bodem worden toegepast, zoals in een wegconstructie. Met als doel een verantwoord bodembeheer. Jaar van N.v.t. Door wie Rijksoverheid vaststelling: vastgesteld: Corsa nr.: N.v.t. Link naar beleid: www.Overheid.nl Code Milieuverantwoord Wegbeheer In deze richtlijn is opgenomen hoe omgegaan moet worden met vrijkomend teerhoudend asfalt, zodat het op een verantwoorde manier wordt verwerkt door thermische reiniging. Jaar van 2016 Door wie CROW vaststelling: vastgesteld: Corsa nr.: Niet van Link naar beleid: www.crow.nl toepassing
3 Terugblik Beheerperiode 2017-2023 In 2016 is het beheerplan wegen 2017-2024 vastgesteld door de gemeenteraad (T16.11569). Dit plan was opgesteld op basis van inspecties uit 2015 en vormde onderdeel van het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2017-2024 (T16.11581). In de beheerperiode 2019-2023 is een verbeterslag gemaakt om de beeldkwaliteit van de assets op onderhoudsniveau B en A te brengen. De aanleiding van deze inhaalslag was het besluit van de gemeenteraad om het onderhoudsniveau te verhogen van C naar B voor het reguliere areaal en van B naar A voor de centra en stationsgebieden (Collegeprogramma Lansingerland doet ‘t, 2018-2022). Het areaal is fors toegenomen in deze beheerperiode. Vergeleken met de areaalgegevens van 2015 die in het vigerende beheerplan van 2017-2024 zijn opgenomen is het areaal circa 29% toegenomen. Het areaal is toegenomen door de overdracht van ontwikkelingsprojecten in alle kernen onder andere Westpolder, Meerpolder, Parkzoom, De Tuinen, bedrijventerrein Oudeland, bedrijventerrein Prisma, bedrijventerrein BleiZo en buitengebied Station BleiZo.
4 Huidige situatie –2023 Om tot een kwaliteitsbeoordeling te komen zijn alle wegvakonderdelen op technische kwaliteit geïnspecteerd volgens de CROW-wegbeheersystematiek. Per wegvakonderdeel is uit het inspectieresultaat een de voorkomende schade bepaald in ernst en omvang. Dit resulteert uiteindelijk in een kwaliteitsbeoordeling, die varieert van goed tot voldoende, matig of slecht2. In onderstaande tabel is het areaal en de huidige kwaliteit weergegeven.
2 Op basis van de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018 is ook het bijbehorende beeldkwaliteitsniveau A+ t/m D tussen haakjes in
de tabel opgenomen. 3
Tabel 1 Areaal en kwaliteit op basis van inspecties 2021
Rijbanen, fietspaden en voetpaden
Goed (A+ / A)
Voldoende (B)
Matig (C)
Slecht (D)
Aantal
82 %
7%
3%
8%
3.590.400 m2
5 Beheerstrategie 2024-2032 In onderstaande paragrafen geven we aan hoe het beheer en onderhoud aan Wegen binnen de gemeente Lansingerland is georganiseerd en uit welke onderdelen dit bestaat.
5.1 Doelstellingen beheer en onderhoud Wegen Doelstelling Beheermaatregel / actie Wet- en regelgeving We garanderen de veiligheid We voeren minimaal één keer per jaar een inspectie uit op basis en bereikbaarheid waarvan we planmatig onderhoud uitvoeren. (Wegenwet en Burgerlijk Correctief herstel (dagelijks onderhoud) laten wij adequaat Wetboek) uitvoeren binnen de raamcontracten. We houden ons aan de regels We werken conform de richtlijnen voor het onderzoeken en ten aanzien van verwijderen van: verontreinigde vrijkomende - Teer uit de asfaltketen; stoffen (Besluit - Asbesthoudende funderingen; - Vervuilde grond. Bodemkwaliteit en Code Verantwoord Wegbeheer) Veiligheid en bereikbaarheid We zorgen dat veiligheid We hebben bijzondere aandacht voor voet- en fietspaden zoveel als mogelijk geborgd rondom voorzieningen en wandelgebieden. Het onderhoudsregime is erop gericht om het fietsgebruik te is. (Richtlijn Toegankelijkheid) stimuleren. Duurzaam/technisch verantwoord en financieel efficiënt We maken duurzame keuzes We streven naar zoveel mogelijk hergebruik in het dagelijks onderhoud. Bij grote wijkaanpakken passen we klimaatadaptieve maatregelen toe en reduceren we de CO2 uitstoot tijdens de projectuitvoering zoveel mogelijk. We maken technisch Bij de keuze van de onderhoudsmaatregel kijken we naar het verantwoorde keuzes effect op de levensduur van de verharding.
Daarmee zorgen we voor de uitvoering van het meest economische onderhoud. Bij het vervangen van wegen, vervangen we ook de funderingen die in een slechte staat verkeren. We gaan uit van We passen levensduurverlengende maatregelen toe. We voeren instandhouding en proberen adequaat onderhoud uit zodat verergering van schades tot een vervanging zoveel mogelijk minimum wordt beperkt, met de meeste aandacht voor te voorkomen. asfaltverhardingen (kapitaalvernietiging). We streven naar maximale We stemmen werkzaamheden aan wegen, riolering, groen en integraliteit, waardoor we omgeving (waar mogelijk) op elkaar af, werk met werk combineren. 4
tevens maximaal financieel rendement behalen.
5.2 Inspecties en onderhoud Om de kwaliteit van de wegen te waarborgen voeren we inspecties en onderhoud uit. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de werkzaamheden die uitvoeren. Daarbij is ook inzichtelijk gemaakt wie binnen organisatie en/of buiten de organisatie de werkzaamheden uitvoert. Wat doen we Planmatige inspecties en onderzoeken: Areaalmutaties in het beheersysteem Wegeninspecties en onderzoeken o Visuele inspectie t.b.v. meerjarenplanning één keer per twee jaar o Kleinonderhoudsinspectie één keer per jaar Vertaalslag van inspectiegegevens naar meerjarenplanning Opstellen van meerjarenplanning
Wie doet wat
Dagelijks/klein/regulier onderhoud: Afhandeling van lichte meldingen die niet langer dan drie uur duren. Zoals het plaatselijk herstraten van een voetpad of vullen van een gat. Afhandeling van meldingen, die langer dan drie uur duren. Zoals het geheel herstraten van een voetpad of plaatselijk vervangen van asfalt. Uitvoeren van planmatig klein onderhoud Schades verhelpen
Team Beheer Onderzoeksbureau
Team Beheer
Team Beheer
o Team Exploitatie (‘de buitendienst’)
Onderhoudsaannemer/team Projecten
Onderhoudsaannemer/team Projecten Onderhoudsaannemer/team Projecten
Groot onderhoud: Uitvoeren van groot onderhoud op basis van de meerjarenplanning
Onderhoudsaannemer/team Projecten
Reconstructie: Vervangen van de gehele wegconstructie op basis van de meerjarenplanning
Onderhoudsaannemer/team Projecten
5
5.3 Duurzaamheid en klimaatadaptatie In het kader van duurzaamheid en klimaatadaptie hanteren we de volgende uitgangspunten bij het dagelijks beheer en onderhoud van verhardingen: - Vrijkomende materialen worden zoveel mogelijk hergebruikt - Overbodige verhardingen worden bij onderhoud waar mogelijk verwijderd. Dit wordt dan omgevormd tot gras of beplanting. - Vrijliggende wandelpaden van asfalt vervangen we bij onder onderhoud waar mogelijk voor halfverhardingen. In het kader van de grotere onderhoudsprojecten en wijkaanpakken kunnen we structurele verbeteringen aanbrengen in de inrichting. Met een duurzaamheidssessie op maat brengen we de specifieke kansen voor de aan te pakken wijk in kaart. Voor klimaatadaptatie gebruiken we de uitkomsten van de stresstest om te zien welke klimatologische aspecten in welke wijk prioriteit hebben. Een greep uit de klimaatadapatiemaatregelen die we toepassen: o Aanleg van parkeervakken met waterdoorlatende grasbetontegels. o Afstromend hemelwater van verhardingen afvoeren op bermen en wadi’s in plaats van via het regenwaterriool. o Verwijderen van onnodige verhardingen. Bij duurzaamheid zetten we vooral in op maatregelen die leiden tot een CO2-reductie. Hieronder wat voorbeelden van maatregelen uit onze projecten: o Toepassing van betonproducten gemaakt van cementloos beton.
o Toepassing asfalt geproduceerd bij een lagere temperatuur of met meer hergebruikt materiaal. o Slim omgaan met vrijkomende grondstromen door toepassing in andere projecten, waardoor grondvervoer wordt beperkt.
Figuur 1 Toepassing waterdoorlatende grasbetontegels in parkeervakken op Station Rodenrijs
6
6 Budgetten 6.1 Uitgangspunten
Beeldkwaliteit (B voor het reguliere areaal en A voor de centra en stationsgebieden), technische kwaliteit en veiligheid. Aanvullend daarop zijn de specifieke kaders beschreven in paragraaf 2 van toepassing. Budgetten zijn inclusief het door de raad vastgestelde Duurzaamheidskader IBP (BR200060, 16 juli 2020). Prijspeil voor het benodigd budget is 1 januari 2024, jaarlijkse indexatie op 1 januari is conform de GWW-index van het CBS. Benodigde financiële middelen zijn reeds opgenomen in de meerjarenbegroting 2024-2027 en de slotwijziging 2023. Afschrijftermijnen zijn conform nota activa (T20.11073) Het meerjarig planmatig onderhoud (exploitatie) bevat jaarlijks dezelfde activiteiten. Voor het groot onderhoud elementenverhardingen geldt dat er elk jaar een nieuwe kern aan de beurt is. In de andere kernen vindt dan kleinschalig onderhoud aan de elementenverharding plaats. Gemeentebreed vindt er jaarlijks asfalt onderhoud plaats, evenals het vullen van scheuren en onderhoud op basis van meldingen. Bij investeringsprojecten proberen we zoveel mogelijk werk met werk te maken. Zie ook de integrale meerjarenplanning in het algemene deel van dit IBP (T22.06297, paragraaf 6.2) 2024
Exploitatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
Dagelijks/ Klein / Regulier onderhoud
€ 738.473 € 773.410 € 773.410 € 773.410 € 773.410 € 773.410 € 773.410 € 773.410 € 773.410
Groot onderhoud
€ 947.356 € 995.512 € 995.512 € 995.512 € 995.512 € 995.512 € 995.512 € 995.512 € 995.512
Degeneratiekosten Parkmanagement (en VVE's)
€ 175.402 € 184.318 € 184.318 € 184.318 € 184.318 € 184.318 € 184.318 € 184.318 € 184.318 € 75.764
€ 79.615
€ 79.615
€ 79.615
€ 79.615
€ 79.615
€ 79.615
€ 79.615
€ 79.615
Onderzoek en advies € 151.163 € 158.847 € 158.847 € 158.847 € 158.847 € 158.847 € 158.847 € 158.847 € 158.847
Vaste kosten
Inkomsten
Overige kosten Duurzaamheidskader (excl. kapitaallasten verduurzaming) Totaal exploitatie per jaar Kapitaallasten (investeringen) Belastingen en heffingen Doorbelasting personeel (verduurzamen IBP) Doorbelasting personeel Overige doorbelasting Totaal vaste kosten per jaar Overige inkomsten Totaal inkomsten per jaar
Investeringen Investeringen
€ 22.946
€ 24.112
€ 24.112
€ 24.112
€ 24.112
€ 24.112
€ 24.112
€ 24.112
€ 24.112
€ 27.004 € 50.787 € 50.787 € 50.787 € 50.787 € 50.787 € 50.787 € 50.787 € 50.787 € € € € € € € € € 2.138.108 2.266.602 2.266.602 2.266.602 2.266.602 2.266.602 2.266.602 2.266.602 2.266.602 € € € € € € € € € 1.764.175 2.231.348 3.487.486 3.587.264 3.427.893 3.587.264 3.587.264 3.587.264 3.587.264 € 92.526
€ 97.229
€ 97.229
€ 97.229
€ 97.229
€ 97.229
€ 97.229
€ 97.229
€ 97.229
€ 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € € € € € € € € € 1.004.394 1.006.251 1.005.889 1.007.695 1.007.695 1.007.695 1.007.695 1.007.695 1.007.695 € 80.498 € 78.527 € 78.373 € 73.643 € 70.749 € 70.749 € 70.749 € 70.749 € 70.749 € € € € € € € € € 3.029.593 3.501.355 4.756.977 4.853.831 4.691.566 4.850.937 4.850.937 4.850.937 4.850.937 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € 653.000 € € € € € € € € € 6.260.891 6.418.735 6.434.134 5.223.939 6.338.861 6.601.993 7.187.710 7.725.360 7.796.770
Tabel 2 Financieel overzicht Peiljaar December 2023
7
7 Risico’s In onderstaande tabel zijn assetspecifieke risico’s opgenomen. De beheersmaatregelen zijn zoveel mogelijk verwerkt in de beheerstrategie. De risico’s die integraal van toepassing zijn op alle assetbeheerplannen zijn opgenomen in het algemene deel van het IBP (T22.06297, hoofdstuk 8). Tabel 3 Assetspecifieke risico’s Wegen
Impact op doelen
Onderwerp
Risico
Te beperken door
Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en Bereikbaarheid
Oneffenheden, gaten, losse tegels
Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en Bereikbaarheid
Boomwortelopdruk
Discomfort, ongevallen/schadeclaims, slechter kwaliteitsbeeld. Discomfort, ongevallen/schadeclaims, slechter kwaliteitsbeeld.
Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en Bereikbaarheid
Scheurvorming, spoorvorming.
Discomfort, ongevallen/schadeclaims, slechter kwaliteitsbeeld, bereikbaarheid in geding.
Kwaliteit/Veiligheid en Toegankelijkheid
Zetting
Overmatig zakken van wegen door slechte ondergrond. Door droogte kan dit versnellen.
Toegankelijkheid
Afvoer hemelwater
In toekomst meer kans op intensievere regenbuien
Periodiek schouwen en adequaat reageren op meldingen. Afstemming ontwerpfase en goede groei- omstandigheden boom. Periodiek schouwen onderhoudstoestand en maatregelen uitvoeren. Goede wegfundering en constructieopbouw. Periodiek schouwen onderhoudstoestand en maatregelen uitvoeren. Bij aanleg nieuwe wegen voorbelasting aanbrengen. In inspecties wegen de zetting meenemen. In periode met droogte extra schouwen. Bij aanleg en groot onderhoud van wegen afvoer water op bermen en sloten. Toepassing infiltrerende verhardingen. Overbodige verhardingen verwijderen.
8