[T23.04106] Assetbeheerplan Spelen, onderdeel IBP

Assetbeheerplan Spelen Voor de beheerperiode 2024-2032 Corsanummer T23.04106

1 Inleiding Voor u ligt het assetsbeheerplan voor Spelen van de gemeente Lansingerland. Dit hoort bij het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte van de gemeente Lansingerland (T22.06297). Spelen bestaat uit de volgende assets: - Speeltoestellen - Sporttoestellen/voorzieningen; - Speelaanleidingen - Natuurlijk spelen; - (Val)ondergronden en afrasteringen die onderdeel/verbonden zijn met de speelplek. Het beheer en onderhoud aan deze assets bestaat onder andere uit de volgende beheeractiviteiten: - Onderhouden van speel- en sportplekken Inclusief de toestellen Afrasteringen en ondergronden; - Het veilig houden van de speelplekken; - Inspectie van de toestellen en reiniging ondergronden; - Zwerfvuil verwijderen, bewaken van waterkwaliteit en veiligheid. Beheer van speel en sportvoorzieningen in het Hoge en Lage Bergsche bos, evenals sportvelden/accommodaties maken geen onderdeel uit van het assetbeheerplan Spelen. Speelobjecten geplaatst in de openbare ruimte door bewoners maken geen onderdeel uit van het assetbeheerplan Spelen, omdat deze niet ons eigendom zijn. Omdat het wel op openbaar gebied is geplaatst, geldt de zorgplicht voor de gemeente en daarmee de WAS (warenwetbesluit attractie en speeltoestellen) op deze speelobjecten.

Deze toestellen voldoen vaak niet aan de wetgeving en certificeringseisen om in de openbare ruimte te worden geplaatst en daarom spreken we bewoners hier op aan. Bij onveilige situaties gaan we over op handhaving en/of verwijdering. In het algemene deel van het IBP (T22.06297) zijn alle algemene kaders en strategieën opgenomen. Ook geeft dat op hoofdlijnen een overzicht van alle assets in de openbare ruimte. In dit Assetbeheerplan vindt u achtereenvolgens specifiek voor de assets van Spelen: - Specifieke kaders (paragraaf 2); - Korte terugblik op de Beheerperiode 2017-2023 (paragraaf 3); - Beschrijving van de huidige situatie (paragraaf 4); - Beheerstrategie voor de komende beheerperiode 2024-2032 (paragraaf 5); - Budgetten voor de beheerperiode 2024-2032 (paragraaf 6). - Overzicht van de belangrijkste assetspecifieke risico’s (paragraaf 7).

2 Specifieke kaders voor Spelen De algemene kaders voor het beheer en onderhoud van (alle assets in) de openbare ruimte staan in het algemene deel van het IBP (T22.06297) Deze algemene kaders hebben betrekking op aspecten als:  beeldkwaliteit (regulier areaal op B en centra en stationsgebieden op A);  veiligheid;  beleving;  en duurzaamheid. 

1

Voor Spelen gelden tevens onderstaande kaders. Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS) Het Warenwetbesluit attractrie- en speeltoestellen (WAS) is een uitvoeringsbesluit krachtens de Nederlandse Warenwet. Het besluit regelt de veiligheid van attractie- en speeltoestellen. Jaar van vaststelling: Corsa nr.:

1997 n.v.t.

Door wie vastgesteld: Link naar beleid:

Rijk Wetten.overheid.nl

Zorgplicht art. 6:162, Burgerlijk Wetboek Deze wet stelt dat de gemeente zorg moet dragen over het areaal in haar beheer, waarmee de assets van Spelen. Jaar van vaststelling: 2016 Door wie vastgesteld: Rijk Corsa nr.: n.v.t. Link naar beleid: Wetten.overheid.nl Inspiratieboekje Klimaatkrachtige speelplekken Inspiratie voor het realiseren van adaptieve speelplekken met dubbele gebruiksfuncties. Dit document is vooral een leidraad bij herinrichting of vervanging.

Jaar van vaststelling: Corsa nr.:

2019 ontwikkeld T19.05031

Door wie vastgesteld: Link naar beleid:

Lansingerland N.v.t.

Bereikbaarheid en toegankelijkheid speelvoorzieningen in de leidraad DIOR Houd bij de ligging van de speelplek rekening met mindervaliden en het houden van overzicht en toezicht Jaar van vaststelling: Corsa nr.:

2018 T18.16396

Door wie vastgesteld: Link naar beleid:

Lansingerland N.v.t.

Aandachtpunt Zorgplicht en Warenwet Attractie- en Speeltoestellen (WAS) Kinderen en ouders moeten erop kunnen rekenen dat de speel- en sportvoorzieningen veilig zijn. Dat wil niet zeggen dat alle risico’s vermeden kunnen worden. Risico’s zijn nooit volledig uit te sluiten. Belangrijk onderdeel van het spelen van kinderen is dat zij risico’s nemen en uitdagingen aangaan waarbij de ontwikkeling wordt gestimuleerd. De beheerder dient er echter zorg voor te dragen dat de risico’s beheersbaar zijn en herkenbaar voor de gebruiker. Verantwoord en veilig gebruik van speel- en sportplekken ligt bij de gebruiker en bij jonge kinderen (0-6 jaar) bij de begeleiding/verzorger(ster).

3 Terugblik Beheerperiode 2017-2023 Er is de afgelopen jaren gewerkt volgens het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2017-2024 en het deelbeheerplan Spelen 2017-2024 (T16.11581 /T16.11578). Dit beheerplan ging uit van het beeldkwaliteitsniveau B. Door in te zetten op langere instandhouding van de voorzieningen en om te voldoen aan wettelijke veiligheidsnormen, is inzet op kwaliteitsniveau B vereist. Er hebben hierdoor geen tot nauwelijks veiligheidsincidenten voorgedaan. In de beheerperiode 2017-2023 zijn verschillende belevingsonderzoeken uitgevoerd. Uit deze onderzoeken bleek dat de meeste bewoners tevreden zijn met de kwaliteit van de speelplekken en het aanbod. 2

Tussen de periode 2017-2020 is er sprake geweest van areaaluitbreiding door de oplevering van buurten in Westpolder/Meerpolder in Berkel en Rodenrijs, Urban Sportspark en Parkzoom in Bergschenhoek. De groei aan areaal heeft geleid tot een groei aan werkzaamheden en bijbehorend beheerbudget. Duurzaamheid en klimaatadaptatie We zetten vooral in op verantwoord materiaalgebruik en klimaatadaptatie. Bij vervanging en herinrichting maken we gebruik van het inspiratieboekje voor Klimaatkrachtige speelplekken (T19.05031). Bij natuurlijke speelvoorzieningen valt de keuze op duurzaam hout gemonteerd op ijzeren standers. Deze materialen zijn kwalitatief beter, waardoor de toestellen een langere levensduurverwachting hebben en minder onderhoudskosten. Bij de aanleg en vervanging is er ook meer ingezet op duurzame materialen voor zowel speeltoestellen als ondergrond. Voorbeelden zijn twee kunstgras(voetbal)velden, die 100% herbruikbaar of recyclebaar zijn, waar dat normaliter 40% tot 60% was. Ook worden er materialen hergebruikt. Goede voorbeelden zijn het gebruik van boomstammen in het Urban Sportpark en de materiaalkeuze voor de attributen voor het Free-run parcours.

4 Huidige situatie Areaal In totaal hebben wij in de drie kernen 1.040 speeltoestellen, verdeeld over 191 speelvoorzieningen. Enkele speelplekken zijn ingericht voor één bepaalde leeftijdsgroep. Veel andere plekken zijn ingericht voor meerdere leeftijdsgroepen. De inrichting is afgestemd op een veilig gebruik. Bij het gebruik door meerdere leeftijdsgroepen zijn de toestellen vaak per leeftijdsgroep in de ruimte gescheiden. In Parkwijk in Berkel en Rodenrijs worden de speelvoorzieningen onderhouden en beheerd door Vereniging van Eigenaren (VvE). Kwaliteit De kwaliteit van speelvoorzieningen meten we op twee manieren, met gebruikmaking van zowel interne als externe partijen. Eén meting vindt plaats aan de hand van de inspecties op veiligheid conform Zorgplicht Burgerlijk Wetboek en de WAS (warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen). De andere conform de CROW beeldkwaliteit systematiek en is gericht op dagelijks en reguliere onderhoudswerkzaamheden, zoals het schoon houden van (val) ondergronden en herstelwerkzaamheden. Alle speeltoestellen voldoen op het gebied van veiligheid aan de normen en regelgeving. Uit onze schouwen blijkt dat we op dit moment (ruimschoots) voldoen aan de vastgestelde minimale beeldkwaliteit (B). Meldingen Naast de gemeentelijke schouw en inspectie, helpen ook inwoners bij het bewaken van de gewenste kwaliteit en veiligheid.

Inwoners zijn onze ogen en oren in de wijk. Als zij constateren dat er schade is aan speeltoestellen en/of ondergronden dan kunnen ze een melding doen bij het gemeentelijke meldpunt. Meldingen verhelpen we zo snel mogelijk, om de veiligheid te kunnen garanderen.

3

5 Beheerstrategie 2024-2032 In onderstaande paragraven geven we aan hoe Spelen binnen de gemeente Lansingerland is georganiseerd en uit welke onderdelen dit bestaat.

5.1 Organisatie beheer en onderhoud Visie en beleid voor het onderdeel Spelen valt binnen de gemeente Lansingerland onder de verantwoordelijkheid van het sociaal domein. In opdracht van het sociaal domein draagt team Beheer zorg voor de organisatie van het beheer en onderhoud van de speelvoorzieningen en draagt team Projecten de zorg voor de uitvoering in opdracht van team Beheer. Voor Spelen is het dagelijks en reguliere onderhoud voor het grootste deel meerjarig uitbesteed via het integrale onderhoudsbestek van Groen en oppervlaktewater. Doordat deze werkzaamheden nauw samenhangen met de assets groen, stof en onkruidbestrijding op verharding en water, kan het werk efficiënter worden uitgevoerd door dit te bundelen. De jaarlijkse grondige inspectie(s) hebben we in 2020 ondergebracht in het onderhoudsbestek spelen, waarin ook herstel en vervanging van speellocaties is ondergebracht. Door dit te bundelen voeren we werkzaamheden efficiënter uit en houden we de kosten zo laag mogelijk. Voor de werkzaamheden: aanslagverwijdering, meldingen afhandelen, signaleren en veiligstellen van gevaarlijke situaties en kleine en eenvoudige herstelwerkzaamheden maken we gebruik van het team Exploitatie van de gemeente Lansingerland (‘de buitendienst’). De locaties en tijdstippen hebben vaak een variabele aard en hebben meer raakvlakken met service en dienstverlening.

Alle contract- en werkafspraken zijn noodzakelijk voor het behalen ven het vereiste beeldkwaliteitsniveau en om te kunnen voldoen aan onze Zorgplicht en de WAS. Voor deze werkzaamheden zetten we eigen toezichthouders in die werken volgens de richtlijnen en normen van de CROW en de WAS.

5.2 Werkwijze toezicht en inspecties We voeren beeldkwaliteitsmetingen en inspecties uit om de beoogde kwaliteitsniveaus te monitoren en te realiseren. Voor deze werkzaamheden maken we gebruik van goed opgeleide, gecertificeerde toezichthouders en inspecteurs. Eens per jaar krijgen de toestellen en ondergronden een uitgebreide technische inspectie en drie keer per jaar een visuele inspectie. De bevindingen leggen we vast in de logboeken van de speeltoestellen in een digitaal beheersysteem. Bij een visuele inspectie ronde worden kleine mankementen direct verholpen. Met beide soorten inspecties en het verhelpen van mankementen geven we invulling aan de wettelijke Zorgplicht en zorgen we ervoor dat speeltoestellen veilig en duurzaam gebruikt kunnen worden. Tussentijdse gebreken kunnen worden gemeld door de gebruikers, waarna een toezichthouder deze beoordeelt en zorgt voor snel herstel of het veiligstellen als dat nodig is. Bij speelvoorzieningen die gebruik maken van water, zoals pompjes, beekloopjes en pontjes, inspecteert een externe specialist periodiek de waterkwaliteit, om veilig gebruik van (speel)water te kunnen garanderen. Bij te hoge waardes en signaleringen sluiten we deze speelvoorzieningen tijdelijk af en plaatsen we borden met informatie, tot de waterkwaliteit weer in orde is. Hiermee

4

voldoen we aan onze wettelijke taken die de zorgplicht met zich meebrengt en zorgen we voor veilig gebruik van het (speel)water.

5.3 Dagelijks en regulier onderhoud Dagelijks en regulier onderhoud betreft onderhoudswerkzaamheden zoals:  het periodiek schoonmaken van de (val)ondergronden;  herstelwerkzaamheden om veiligheid en levensduur te garanderen,;  het recht zetten van paaltjes, aandraaien van bouten en herstellen van vernielingen. Vernielingen zijn helaas moeilijk te voorkomen en komen regelmatig voor. Herstelmaatregelen volgen altijd zo snel mogelijk. Dat is nodig vanwege het veilig kunnen gebruiken van speelplekken. Bovendien voorkomt een snel herstel verder verval. Het eventueel veiligstellen van een toestel bij gebreken, wordt uitgevoerd door gecertificeerde medewerkers van het team exploitatie (‘de buitendienst’). Herstel gaat via het onderhoudscontract.

5.4 Groot onderhoud en vervanging Groot onderhoud bestaat uit geplande maatregelen ten behoeve van het verlengen van de levensduur van een object en vindt ongeveer halverwege deze levensduur plaats. Toestellen en ondergronden worden vervangen aan het einde van de technische levensduur of wanneer herstelkosten groter zijn dan de vervangingskosten. Bij vervanging is duurzaamheid een belangrijk uitgangspunt en onderzoeken we de mogelijkheden om dubbel functie, klimaatadaptie en/of duurzame materialen toe te passen. Hiervoor is er het inspiratieboekje Klimaatkrachtige Speelplekken (T19.05031) opgesteld. Voor (val-) ondergronden passen we dezelfde principes toe. Daarnaast kijken we bij vervanging naar de wensen of behoefte van de omgeving of gebruiker en kijken of we hier zoveel mogelijk op aan kunnen sluiten. Hiervoor hebben we de gemakkelijk en laagdrempelige burgerparticipatietool ‘Speeltuinchef app’ ontwikkeld, waarbij bewoners de ingrediënten (wensen/behoefte) voor de invulling kunnen aanleveren. Op basis van deze ingrediënten maken we daarna 1 of meerdere plannen, die we weer via de app voorleggen aan de omgeving/gebruikers. De deelnemers kunnen dan stemmen op hun favoriete invulling en kunnen nog adviezen meegeven richting de definitieve invulling.

Hierdoor sluit de uiteindelijke invulling beter aan op de behoefte van de gebruiker en de omgeving en vervullen de speelplekken beter hun functie.

6 Budgetten 6.1 Uitgangspunten 

   

Budgetten zijn gebaseerd op hetgeen noodzakelijk is om de assets te onderhouden op beeldkwaliteit (B voor het reguliere areaal en A voor de centra en stationsgebieden), technische kwaliteit en veiligheid. Aanvullend daarop zijn de specifieke kaders beschreven in paragraaf 2 van toepassing. Budgetten zijn inclusief het door de raad vastgestelde Duurzaamheidskader IBP (BR200060, 16 juli 2020). Prijspeil voor het benodigd budget is 1 januari 2024, jaarlijkse indexatie op 1 januari is conform de GWW-index van het CBS. Benodigde financiële middelen zijn reeds opgenomen in de Meerjarenbegroting 2024-2027 en Slotwijziging 2023. Afschrijftermijnen zijn conform de Nota Activa (T20.11073)

5



Bij investeringsprojecten proberen we zoveel mogelijk werk met werk te maken. Zie ook de integrale meerjarenplanning in het algemene deel van dit IBP (T22.06297, paragraaf 6.2)

Tabel 1 Financieel overzicht

2024 €

€

183.832

193.176

€ 902

€ 954

Dagelijks/ Klein / Exploitatie

Regulier onderhoud

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

193.176 € 193.176 € 193.176 € 193.176 € 193.176 € 193.176

€ 193.176

€

Parkmanagement € 954

€ 954

€ 954

€ 954

€ 954

€ 954

€ 954

€ 36.810 € 38.681 € 38.681

€ 38.681

€ 38.681

€ 38.681

€ 38.681

€ 38.681

€ 38.681

(en VVE's) Overige kosten Duurzaamheidskader (excl. kapitaallasten

€ 5.820

€ 5.820

€ 5.820

€ 5.820

€ 5.820

€ 5.820

€ 5.820

€ 24.450 € 25.692 € 25.692

€ 5.820

€ 25.692

€ 25.692

€ 25.692

€ 25.692

€ 25.692

€ 25.692

264.323 € 264.323 € 264.323 € 264.323 € 264.323 € 264.323

€ 264.323

verduurzaming) Inspectie

€

€

245.994

264.323

Kapitaallasten

€

€

(investeringen)

423.264

523.645

€ 300

€ 315

Totaal exploitatie per jaar

Vaste kosten

€ € 717.440 € 722.005 € 788.117 € 788.117 € 788.117 € 788.117

€ 788.117

belastingen en € 315

€ 315

€ 315

€ 315

€ 315

€ 315

€ 315

€ 11.156 € 11.156 € 11.008

€ 10.997

€ 10.643

€ 10.426

€ 10.426

€ 10.426

€ 10.426

270.254 € 274.068 € 274.068 € 274.068 € 274.068 € 274.068

€ 274.068

heffingen overige doorbelastingen

€

€

269.264

270.494

Doorbelasting personeel

€

€

703.984

805.610

Totaal vaste kosten per jaar

Investeringen Investeringen

€

€

994.577

988.750

€ €

€

€

€

€

€

999.017 1.007.385 1.073.143 1.072.926 1.072.926 1.072.926 €

€

€ 1.072.926

€

777.134 1.043.900 € 930.000 € 825.000 1.006.000 € 865.000

Peildatum: December 2023

7 Risico’s In onderstaande tabel zijn assetspecifieke risico’s opgenomen. De risico’s die integraal van toepassing zijn op alle assetbeheerplannen zijn opgenomen in het algemene deel van het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (T22.06297, hoofdstuk 8). Tabel 2 Assetspecifieke risico’s Spelen

Impact op doelen

Onderwerp

Risico

Te beperken door

Kwaliteit/Beleving

Speeltoestellen

Beleving/Toegankelijkheid

Speeltoestellen/ valondergrond

Graffiti, beplakking, zwerfvuil. Veranderde behoefte door verandering leeftijdsopbouw/vergrijzing

Periodiek schouwen. Reinigen. Bewonersparticipatie toepassen bij herinrichting “speeltuin chef” app

6

€ 865.000

Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en/of Duurzaamheid

Speeltoestellen

Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en/of Duurzaamheid

Valondergrond

Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en/of Duurzaamheid

Valondergrond

Schade door onjuist gebruik waardoor valrisico

Kwaliteit/Beleving/Veiligheid

Valondergrond

Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en/of Duurzaamheid/ Toegankelijkheid/ Bereikbaarheid Kwaliteit/Beleving/Veiligheid

Wateroverlast speelvoorziening

Toegankelijkheid/ Bereikbaarheid

Valondergrond

Toegankelijkheid/ Bereikbaarheid

Speelvoorziening

Kwaliteit/Beleving/veiligheid

Water speelvoorziening Toevoeging speelvoorzieningen

Bevuiling zandondergrond, door ontlasting katten e.d. Water op valondergrond rond speelvoorziening. (Niet van toepassing bij waterpleinen) Vervuild water bij speelvoorzieningen met water, pontje, pompen/beekloopjes etc. Losse valondergrond (houtsnippers) die inklinken of verplaatst worden door beweging, kuilen waardoor jonge gebruikers of mindervalide geen gebruik van toestellen kunnen maken. Overhangend groen, doorgang belemmerend voor kinderwagens/ mindervaliden slechte waterkwaliteit, blauwalg, legionella, E.Coli Private/bewoners plaatsen speelobjecten binnen de valvrijezone van een toestel of speelzone

Kwaliteit/Beleving/Veiligheid en/of Duurzaamheid

Brandstichting, ontbreken dopjes en/of onderdelen door vandalisme Beschadiging vloer door vandalisme, brandstichting

Waterkwaliteit

Periodiek schouwen. Reinigen. Repareren of vervangen indien nodig Periodiek schouwen. Reinigen. Repareren of vervangen indien nodig. Periodiek schouwen. Reinigen. Repareren of vervangen indien nodig. Periodiek schouwen, reinigen/zeven Periodiek schouwen. Put uitzuigen, drainage doorspuiten. Periodiek waterkwaliteit monitoren

Periodiek schouwen. Structureel terug vegen/nalopen.

Periodiek schouwen. Wegsnoeien.

Periodiek monitoren, waterkwaliteit meten Periodiek schouwen. Handhaven/verwijdering.

Algemene beheersmaatregelen • De speellocaties worden vier keer per jaar intensief gecontroleerd via inspecties. Tussentijds houden toezichthouders de locaties in de gaten en treden direct op bij meldingen van omwonenden en gebruikers. Deze controles blijken afdoende. • We hebben een onderhoudscontract afgesloten met een externe leverancier voor snelle reparaties en/of reiniging.

7