[T23.03903] Aanvullende informatie MRDH

Memo Gemeente Lansingerland

Van

College van B&W

Aan

Gemeenteraad

Onderwerp

Aanvullende informatie MRDH

Datum

15 juni 2023

Ons kenmerk

T23.03903

Naam verbonden partij *

Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)

Datum van oprichting Vestigingsplaats * Deelnemende partijen

1 januari 2015 Rotterdam 23 gemeenten: Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Nissewaard, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Wassenaar, Westland, Westvoorne, Zoetermeer.

Namen van vertegenwoordiging LL in AB en DB; AVA dan wel Rvc. (Hoe ziet ons bestuurlijk belang eruit?)

AB: P. van de Stadt Plaatsvervanger: Simon Fortuyn Samenstelling AB: 21 bestuurders deelnemende gemeenten en burgmeesters Rotterdam en Den Haag en Portefeuillehouders Verkeer en Vervoer Rotterdam en Den Haag. Samenstelling DB: 5 leden, enkel agenda voorbereidend. Rotterdam en Den Haag hebben permanente zetel. Overige 3 zetels rouleren. Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat: wethouder Leon Hoek Plaatsvervangend: Simon Fortuyn Bestuurscommissie Vervoersautoriteit: Simon Fortuyn Plaatsvervangend: Michiel Muis Adviescommissie Vervoersautoriteit: Raadsleden: Jan Pieter Blonk, Ivo de Graaf Plaatsvervangend: n.v.t. Adviescommissie Economisch Vestigingsklimaat Raadsleden: Brecht Weerheim, Frans Ammerlaan Plaatsvervangend: n.v.t. 1/6

Naam ambtelijk contactpersoon en diens vervanger

Rekeningencommissie: Marko Ruijtenberg Vervangend: n.v.t. Contactpersoon: Richard Sonneveld (Bestuur en Communicatie) Vervanger: Koen van Wijk (Bestuur en Communicatie) Contactpersoon Economisch Vestigingsklimaat: Amelia Oei (Ruimtelijke en Economische Strategie) Contactpersoon Vervoersautoriteit: Ivar Eenink Romanenkova (Ruimtelijke en Economische Strategie)

Doelstelling van de VP. (Hoe ziet ons publiek belang eruit? ) Veranderingen in 2023 en 2024 in het bestuurlijke en publieke belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft.

Financieel Wat draagt LL financieel bij aan deze VP? (Hoe ziet ons financieel belang eruit?)

Eigen vermogen begin en einde begrotingsjaar 2021

In stand houden, ontsluiten en exploiteren van recreatiegebied Rottemeren. Openluchtrecreatie, natuurbescherming en natuur- en landschapsschoon bewaren en bevorderen. Het aantal deelnemers van de MRDH is gewijzigd doordat gemeenten zijn gefuseerd. Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. De MRDH krijgt twee jaar de tijd om, vanaf het moment van inwerkingtreding van deze wet, de Gemeenschappelijke Regeling MRDH 2014 in overeenstemming te brengen met deze wet.

De MRDH is gestoeld op twee pijlers: Vervoersautoriteit (Va) en Economisch Vestigingsklimaat (EV). In eerste pijler wordt gewerkt aan verbetering van de bereikbaarheid in twee programma's: Exploitatie Verkeer en Openbaar Vervoer, en Infrastructuur Verkeer en Openbaar Vervoer. Voor beide programma's is de Brede Doeluitkering (BDU) van het Rijk de belangrijkste dekking voor de kosten. De BDU bedraagt jaarlijks ruim € 500 miljoen. Daarvan wordt ca. 80% besteed aan het programma Exploitatie Verkeer en Openbaar Vervoer, en de overige 20% aan investeringen. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa) beschrijft waar de deze middelen concreet aan worden besteed. De tweede pijler van de MRDH betreft het economisch vestigingsklimaat. Voor het gelijknamige programma Economisch Vestigingsklimaat (EV) wordt de begroting bepaald door een gemeentelijke afdracht per inwoner van € 2,82. Uitgaande van 64.118 inwoners op 1 januari 2022 betreft de totale afdracht van Lansingerland aan het EV-programma voor dat jaar € 180.813. Per 1-1-2022: € 33.843.976 Per 31-12-2022: € 33.389.157 2/6

(Uit: jaarrekening 2021) Vreemd vermogen begin en einde begrotingsjaar 2021* (Uit: jaarrekening 2021) Financieel resultaat 2021* (Uit: jaarrekening 2021) Veranderingen gedurende het begrotingsjaar 2023 in het financiële belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft*  Welke mogelijke  veranderingen in de financiële bijdrage van LL of wijzigingen in systematiek van bijdragen zijn er de komende 2 jaar te verwachten voor LL? Welke financiële risico’s zijn er nu bekend?

Prestaties en perspectief Beschrijving activiteiten en prestaties in 2023 en eerste helft 2024 (Uit jaarverslag 2023 en jaarplan 2024)

Per 1-1-2022: € 1.435.141.064 Per 31-12-2022: € 1.550.055.080

€ 454.819 Zowel voor de onderdelen Vervoer Autoriteit (VA) als het Economisch Vestigingsklimaat (EV) zijn er geen financiële wijzigingen die negatief van invloed is op de gemeente Lansingerland of de andere deelnemende gemeenten in deze GR. Op het gebied van VA is er geen financiële bijdrage aan MRDH. Alle gemeente leveren een financiële bijdrage aan het programma EV. Deze bijdrage is gebaseerd op het aantal inwoners. In 2023 was dat € 2,82 per inwoner. In 2024 wordt dat € 2,97 per inwoner. De totale bijdrage van Lansingerland is dan 64.741 inwoners x € 2,97= € 192.281,De jaarrekening laat een positief resultaat zien. Ook de begroting is meerjarig positief. Wel is er een constante druk van de investeringen voor overbesteding. Overbesteding is toegestaan voor maximaal drie achtereenvolgende jaren. Ook de coronacrisis heeft een langlopend effect op de exploitatie van het openbaar vervoer. Met het afbouwen van de Rijksregeling voor een aanvullende subsidie neemt de financiële opgave voor de MRDH de komende maanden weer verder toe. De MRDH is met het Rijk en de vervoerbedrijven in gesprek over een ‘zachte landing’ en terugkeer naar een normale subsidieverhouding tussen MRDH en de vervoerbedrijven. Onderstaand een greep van de prestaties en resultaten die van belang zijn voor Lansingerland.

Vervoersautoriteit Voor de Metropolitane fietsroutes zijn voor 8 routes de verkenningen (bijna) afgerond en werden er twee samenwerkingsovereenkomsten getekend: Zoetermeer-Rotterdam en Delft-Rotterdam Alexander. Beide routes lopen door Lansingerland, waardoor Lansingerland onderdeel is van de samenwerkingsovereenkomsten. De daadwerkelijke realisatie van de 8 routes uiterlijk maart 2026 staat wel onder druk door onder meer stijgende kosten (inflatie) voor aanleg en de complexe schakels op de route die verdere uitwerking vragen. In Q3 2023 worden hiervoor maatwerkafspraken gemaakt en wordt bestuurlijk over een GO/NOGO besloten om verder te gaan met de route Delft – Rotterdam Alexander. Tegelijkertijd worden kredietvoorstellen om de kredieten aan MRDH zijde omhoog bij te stellen wegens stijgende kosten. 3/6

Het jaar 2022 stond in het teken van het omgaan met de gevolgen van COVID-19 voor het openbaar vervoer. Om zo veel mogelijk de gevolgen van corona te kunnen opvangen, is het regionaal Transitieprogramma OV en corona beschikbaar. De maatregelen uit het transitieprogramma hebben het beoogde effect: in tijden van financiële krapte werd de reiziger zoveel als mogelijk ontzien en vervoerbedrijven konden het jaar afsluiten zonder significante verliezen. Onderdeel van het Transitieprogramma zijn stimuleringsmaatregelen om de aantrekkelijkheid en toekomstvastheid van het OV-systeem te verbeteren. MRDH heeft subsidies beschikbaar gesteld om de toekomstvastheid van de arbeidsmarkt van de vervoerbedrijven te verbeteren en om de invoering van Nieuwe Betaalwijzen (OV-Pay) te stimuleren, die inmiddels volledig is ingevoerd. Er is gebruik gemaakt van de Beschikbaarheidsvergoeding OV in 2022 en de Transitievergoeding OV (TVOV) in 2023 om het openbaar vervoer overeind te houden zonder concessies te doen in aanbod, frequentie en kwaliteit. Voor 2024 wordt vanaf Q3 2023 bezien in hoeverre er een nieuwe TVOV in het leven wordt geroepen voor 2024 en of hiervan gebruik gemaakt zal worden. In 2023 en 2024 wordt verder gewerkt aan de doorontwikkeling HOV Zoetermeer-Rotterdam, oftewel de ZoRo Lobby. Daarnaast wordt een nieuwe regionale visie op deelmobiliteit opgewerkt.

En worden meer ervaringen opgedaan met Smart Mobility, Mobility As A Serivce (MaaS) en automatisch vervoer. De effecten worden bepaald van het regionaal maatregelenpakker duurzame mobiliteit en hierover wordt veel kennis uitgewisseld. De toename van de verkeersonveiligheid in de regio is een onderwerp waarbij wordt gekeken welke (risicogestuurde) maatregelen bij kunnen dragen aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. Economisch vestigingsklimaat De strategische agenda is pas in het tweede kwartaal van 2023 vastgesteld. Enkele projecten uit de voorgaande strategische agenda vinden doorgang in 2024, enkelen worden afgebouwd. Aanpak aansluiting Onderwijs & Arbeidsmarkt bestaat uit de ontwikkeling van de mbo en hbo campussen en het Leven Lang Ontwikkelen programma. Op mbo en hbo campussen ligt de focus op de samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en het onderwijs. LLO zorgt door om- en bijscholing van werkenden en werkzoekenden voor een kwalitatief goede beroepsbevolking, die op alle niveaus bijdraagt aan de regionale economie. Bij het uitvoeringsprogramma versterken mkb en innoveren gaat de MRDH individuele gemeenten ondersteunen om de dienstverlening aan het mkb te verbeteren. Enerzijds door de samenhang tussen initiatieven te versterken én anderzijds door gericht te werken aan het versterken van het accounthouderschap. 4/6

De focus ligt op toegepaste innovatie. Er is een scala aan dienstverlenende partijen, denk hierbij aan overheidsorganisaties, non-profitorganisaties., brancheverenigingen en private dienstverleners. Daarnaast zijn er allerlei regelingen, subsidies of programma’s waar mkb-ers aan mee kunnen doen. De inzet van de MRDH is gericht op samenwerking met al deze partijen, beter vindbaar maken van alle diensten, (subsidie)regelingen en programma’s. Het laatste onderdeel van het uitvoeringsprogramma is versterken innovatie-ecosysteem en innovatieprogramma’s. Samen met YES!Delft zoekt de MRDH technologische oplossingen voor regionale innovatievraagstukken. Gemeenten kunnen vraagstukken inbrengen. Projecten worden ontwikkeld rondom de thema’s Energietransitie, Robotica in de openbare ruimte en Urban Data. Tot slot heeft het AB van de MRDH de bedrijventerreinenstrategie vastgesteld. Wat zijn de beleidsvoornemens en ontwikkelingen in 2023 en 2024? (Uit visie gerelateerde documenten)

Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten of mogelijke knelpunten voor LL de komende 2 jaar?

De MRDH heeft in 2023 de nieuwe Strategische Agenda vastgesteld. Dit is de nieuwe koers tot en met 2026. De koers richt zich op het volgende: 1. Groei van de regio 2. Vernieuwing van de regio 3. Kwaliteit van de regio 4. Herstel van de regio Bij deze koers zijn 6 opdrachten gedefinieerd: 1. Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren 2. Toekomstbestendige economie stimuleren 3. Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren 4. Vernieuwen van de werklocaties 5. Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk 6. Herstellen van het OV systeem De belangrijkste aandachtspunten voor Lansingerland zijn de verdere uitwerking van de projecten uit het Investeringsprogramma en het genereren van de daarbij behorende financiën. In het Investeringsprogramma zijn ook andere projecten opgenomen, zoals Corridor A12 (o.a. logistieke hotspot), energie-infrastructuur (warmtenet), geothermie, Greenport en vaarroutes (Rotte – Rijn – Vliet). De MRDH kan in het samenbrengen van gemeenten en het definiëren van regionale projecten een coördinerende of voortrekkersrol vervullen, bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met andere gemeenten en marktpartijen. De projecten en de organisatie van de Vervoersautoriteit (Va) worden grotendeels bekostigd uit de reguliere Brede Doeluitkering 5/6

Verkeer en Vervoer. Daarnaast zijn er nog specifieke rijksbijdragen, zoals gelden het Actieprogramma Regionaal OV en de Specifieke Uitkering Verkeersveiligheid. Beide zijn toegevoegd aan de BDU. De komende jaren is er een stevige opgave om de kosten van het openbaar vervoer te drukken. Door een oplopende beheerlast neemt het investeringsvermogen af.

Evaluatie en doelmatigheidsanalyse (In hoeverre draagt de verbonden partij nog bij aan het oorspronkelijke doel en de realisatie van de gemeentelijke doelstellingen nu?) Resultaat financiële en bestuurlijke (inhoudelijke) risicoanalyse met toelichting

Naast de concrete opgaven in relatie tot de pijlers en programma's zijn de zichtbaarheid en de werkprocessen van de MRDH, evenals de relaties met de gemeenten, een blijvend aandachtspunt. Door hieraan te blijven werken wordt het draagvlak voor de MRDH verder versterkt. Het doel van de GR MRDH is het versterken van de internationale concurrentiepositie van de metropoolregio. Verbetering van de bereikbaarheid en het economisch vestigingsklimaat van de metropoolregio, en daarmee de leefbaarheid van het gebied, komen ten goede van de inwoners, de bedrijven en de maatschappelijke organisaties in de gemeente Lansingerland. Wel is het zaak om scherp in het oog te houden of de GR dit doel ook blijft dienen. Uit de financiële analyse blijkt dat het risico gemiddeld is. Dit is met name gelegen in het beperkte weerstandsvermogen van de MRDH enerzijds en de afdekking van de risico’s door de MRDH anderzijds zoals ook opgenomen in het treasurystatuut. De wettelijke termijn van overbesteding is bepaald op een maximale periode van drie achtereenvolgende kalenderjaren. Om in de toekomst meer duidelijkheid te hebben over de (financiële) risico’s van grote infrastructurele projecten heeft de MRDH de beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen opgesteld. Het bestuurlijk risico is laag. Lansingerland onderschrijft het belang van de MRDH en staat achter de missie en de visie.

De uitwerking van de programma’s vindt in goed overleg met alle gremia plaats.

6/6