[T23.02022] Nota van uitgangspunten visie vitale kernen 2024-2030

Maart 2023 T23.02022

Lansingerland

Uitgangspunten Vitale kernen Lansingerland 2024 - 2030 Prettig verblijven, wonen, werken

www.lansingerland.nl

oo® ® O «Ml*

Een visie om de kernen van Lansingerland vitaal te houden

ct PI

s

Veranderingen die winkels raken Lansingerland

Het koopgedrag van consumenten verandert en het tempo van die veranderingen versnelt. Klanten kopen steeds meer online. Ze zijn eraan gewend geraakt dat ze hun aankopen snel in huis hebben zonder daarvoor zelf veel moeite te hoeven doen. Waar consumenten eerst naar een winkelhart gingen om te kopen, gaan ze er nu heen om er tijd door te brengen. Ze recreëren er en spreken er met elkaar af. Het nieuwe koopgedrag kan als gevolg hebben dat winkels hun deuren moeten sluiten; leegstand ligt op de loer. Voor inwoners wordt een centrum zo een minder fijne plek om te zijn. Centra kunnen hierdoor economisch minder levensvatbaar worden. We moeten leegstand dus voorkomen en ervoor zorgen dat mensen het prettig vinden om lang(er) in een centrum te blijven. Door de juiste mix van winkels, horeca en andere voorzieningen voor consumenten aan te bieden en de omgeving van de winkels goed in te richten, trekken centra juist publiek.

Het gaat goed, dat moet zo blijven De centrumgebieden van Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk functioneren momenteel goed. Ook buurtwinkelcentrum Gouden Hart heeft een solide uitgangspositie. Er komt genoeg winkelpubliek, er staan weinig winkels leeg en de centra zijn over het algemeen schoon, heel en veilig. Het Gouden Hart is relatief nieuw (geopend in 2015). Het centrum van Bergschen­ hoek heeft kortgeleden een grote opknapbeurt gekregen (opgeleverd in 2022). En het centrum van Berkel en Rodenrijs wordt uitgebreid. We maken de centrumgebieden dus al klaar voor de toekomst en zorgen voor een aantrekkelijke uitstraling en een fijne plek om te winkelen en te verblijven. Deze goede uitgangspositie willen we vasthouden in de toekomst en als dat mogelijk is nog versterken. Met de ‘Visie op vitale kernen (2024-2030)’ kunnen we dat op basis van de goede afwegingen en data doen.

Gemeentebestuur wil levendige dorpskernen Sinds juni 2022 heeft de gemeente Lansingerland een nieuwe coalitie. In het coalitieakkoord ‘Samen verantwoord verder’ hebben de coalitiepartijen zich­ zelf de opdracht gegeven de vier kernen van de gemeente bruisend, leefbaar en vitaal te houden: “We blijven werken aan levendige centra in onze kernen en aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bestaande en nieuwe ondernemers.” Om het akkoord in de praktijk uit te voeren, heeft de gemeente het vertaald in een werkprogramma: ‘Samen verantwoord aan de slag’. Daarin staat de nieuwe visie voor de kernen gepland.

2

Belangrijkste trends in Nederland Meer online kopen Lansìngerland

De druk op de detailhandel neemt toe door veranderd winkelgedrag. Consumenten schaffen steeds meer producten online aan. Dit is versterkt in de coronaperiode. Vooral winkels die mode, huishoudelijke artikelen, sport- en spelproducten, media-apparatuur en hobby-artikelen verkopen, komen in het gedrang. Meer fysieke winkels sluiten hierdoor hun deuren. Ontwikkelingen als de stijgende inflatie, rente en energiekosten vergroten bovendien de onzekerheid bij ondernemers. De leefbaarheid en economische levensvatbaarheid van een winkelhart staat hierdoor op het spel. Als veel winkels leeg staan, vinden consumenten het minder prettig om naar een winkelcentrum te gaan en er langere tijd te blijven.

Functies mixen in centra: van kopen naar verblijven Winkelgebieden transformeren daarom naar verblijfsgebieden, waar verschillende functies mixen. Dit maakt ze aantrekkelijk voor inwoners en ondernemers. In zulke centra staan winkels zij aan zij met ontmoetings­ plekken, kunst en cultuur, gezondheid en welzijn, dienstenbedrijven, maakbedrijven, flexkantoren, zorgcentra en scholen. In centra groeit het belang van horeca en andere consu­ mentenvoorzieningen bijvoorbeeld voor cultuur en ontspanning.

Functies mixen in winkels: branchegrenzen vervagen Functies mixen ín winkels is eveneens een groeiende trend. Winkeliers maken hun onderneming toekomstbestendiger door beleving naast producten aan te bieden (bijvoorbeeld personal shopping), te ‘blurren’ (mengconcepten toepassen, bijvoorbeeld horeca in een winkel). En ook door te digitaliseren (bijvoorbeeld mengen van on- en offline winkelen).

Supermarkten dragers centra Supermarkten zijn een steeds grotere drager van (kleine) centra. Zij trekken mensen aan voor de dagelijkse boodschappen en brengen zo winkelend publiek in een centrum. Zij passen hun formule en winkelformaat aan de consumentenbehoefte aan. Daardoor groeien zij fysiek, naast een groeiend aandeel online boodschappen doen en flitsbezorging. Buurtwinkels en speciaalzaken hebben een grotere overlevingskans als ze direct naast een supermarkt zijn gevestigd.

Klimaatbestendig Centra aanpassen aan het klimaat wordt steeds belangrijker. Hitte en hoosbuien komen steeds vaker voor. Groene, schaduwrijke plekken en waterpartijen kunnen ervoor zorgen dat mensen het aangenaam vinden om in het centrum te zijn en er langer blijven. Tegelijk moeten we de centra geschikt maken om grote hoeveelheden water goed op te vangen. Klimaatadaptieve maatregelen zijn dus nodig om centra toekomstbestendig te maken.

3

Uitgangspunten voor kernen Lansingerland

Deze uitgangspunten zullen het fundament vormen voor een visie voor vitale kernen in Lansingerland: ^ bezoeken aan de centra en gesprekken met ondernemers; ^ data over onze centra en de trends op winkelgebied, verzameld door Stec Groep; ^ gesprekken met de wethouder; ^ input uit verschillende bijeenkomsten met collega’s van alle andere afdelingen van de gemeente; ^ beleidsstukken van gemeente Lansingerland op terreinen die de ontwikkeling van de kernen raken, zoals beleid voor jongeren, wonen, cultuur, beheer en openbare ruimte, sport, veiligheid, samenleving, onderwijs, mobiliteit, duurzaamheid en handhaving.

Uitgangspunt 1:

Uitgangspunt 2:

De kernen hebben een mix aan functies en voorzieningen: het is een plek waar bewoners uit Lansingerland en bezoekers naar toe komen om te verblijven, wonen, werken, ontmoeten, recreëren, gebruik te maken van diensten en inkopen te doen

Klimaatadaptatie en brede welvaart zijn leidende principes voor aantrekkelijkere centra

PI

S

Lansingerland

De gemeente heeft drie uitgangspunten geformuleerd voor de ontwikkeling van de vier kernen in Lansingerland. Deze uitgangspunten zullen het fundament vormen van de ‘Visie vitale kernen Lansingerland’.

Ct

Uitgangspunt 3: De gemeente heeft goed contact met ondernemers, bewoners en maatschappelijke instellingen en ondersteunt hen om de centra zo vitaal en veilig mogelijk te houden

4