[T23.01990] Basisbanen in Lansingerland.Bespreekpunt commissie Samenleving 6 april 2023

AGENDEREN BESPREEKPUNT COMMISSIE

Corsanummer : T23.01990

De commissie Samenleving in vergadering bijeen d.d. 6 april 2023 Onderwerp: BASISBANEN IN LANSINGERLAND Reden om onderwerp op agenda te plaatsen: BASISBANEN KUNNEN PERSPECTIEF BIEDEN AAN MENSEN IN DE BIJSTAND Op de Nederlandse arbeidsmarkt doen veel mensen niet mee. Ruim anderhalf miljoen Nederlanders ontvangen een uitkering. Een deel van deze groep heeft, ondanks alle instrumenten, geen kans op een reguliere baan en blijft ook in de toekomst volledig afhankelijk van een uitkering. Dat kost de overheid geld en het is volgens onderzoek ook slecht voor het welzijn van deze mensen. Voor deze groep is een andere vorm van werk nodig. Ze kunnen daarmee een bijdrage aan de economie en de samenleving leveren en maken minder aanspraak op de gezondheidszorg. Ook de gemeente Lansingerland telt een aantal inwoners dat al jaren lang aangewezen is op een bijstandsuitkering terwijl additioneel werk, onder aangepaste omstandigheden, toch een mogelijk waardevol perspectief kan bieden. RIJK KIJKT POSITIEF NAAR BASISBANEN Als onderdeel van een brede herziening van de Participatiewet en het stelsel van Werk en Inkomen vroegen de vier grootste gemeenten in 2021 aan het Rijk om de mogelijkheden te onderzoeken voor het introduceren van basisbanen als onderdeel van het re-integratie instrumentarium.

Basisbanen zijn banen voor mensen die geen kansen hebben op de reguliere arbeidsmarkt, maar wél arbeidspotentieel hebben. Gemeenten bieden met basisbanen voor deze mensen de mogelijkheid om maatschappelijk actief te zijn en daarmee een inkomen te verwerven, met alle positieve effecten van dien. Het gaat om banen van in principe minstens 32 uur per week onder wettelijk minimumloon, met sociale begeleiding. De banen hebben maatschappelijke waarde: ze zijn nuttig voor de (inclusieve) samenleving en de maatschappelijke cohesie. Denk bijvoorbeeld aan basisbanen voor buurtconciërges, toezichthouders in speeltuinen en ondersteuners in andere sociaal-culturele en maatschappelijke voorzieningen. Het gaat uitdrukkelijk om additionele werkgelegenheid voor mensen die niet geïndiceerd zijn voor andere gesubsidieerde arbeid zoals de sociale werkvoorziening. Anders dan bij de Melkertbanen in het verleden is er in principe geen sprake van tijdelijkheid. Voor velen uit de doelgroep is dit immers geen reëel perspectief. Een aantal adviesraden, WRR (“Het betere werk”) en ook de commissie Borstlap (“In wat voor land willen wij werken?”) zagen in 2020 basisbanen als onderdeel van vernieuwend arbeidsmarktbeleid.

GEMEENTEN EXPERIMENTEREN AL In diverse steden in Nederland, zoals in Groningen, Assen en Tilburg, vinden er nu al experimenten plaats om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt een basisbaan te bieden. Deze gemeenten doen dat nu op allerlei creatieve manieren, met

eigen middelen. De eerste uitkomsten zijn zeer positief. Bijvoorbeeld in Groningen en Assen. Er vindt volop uitwisseling plaats tussen gemeenten, kennisinstituten en de rijksoverheid. Landelijk hebben CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie basisbanen in hun programma opgenomen. In Lansingerland zijn het CDA en PvdA die basisbanen in hun verkiezingsprogramma 2022-2026 vermelden. Ook de gemeente Lansingerland wil haar best doen om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen, in reactie op de oproep van de minister om deze groep meer aandacht te geven (zie o.a. pagina 66-67 van de Gemeentebegroting 2023-2026). Maar de basisbaan wordt nog niet genoemd als mogelijke oplossing. BASISBANEN WENSELIJK EN MOGELIJK IN LANSINGERLAND? De PvdA-fractie ziet deze basisbanen als een zinvolle versterking van het bestaande instrumentarium. Wij vragen ons af hoe de andere fracties en het college dat zien. De herijking van de Participatiewet en het stelsel van Werk en Inkomen laten nog tot 2024 of 2025 op zich wachten. De PvdA-fractie zou graag zien dat onze gemeente zich nu al oriënteert op de praktische (en eventueel financiële) mogelijkheden voor basisbanen, wie daarvoor in aanmerking zou komen en welke kansen en obstakels er zijn. Ook maatschappelijke partners kunnen misschien al gaan meedenken.

De experimenteergemeenten hebben veel kennis en ervaring om ons te inspireren. VRAGEN AAN DE RAADSCOMMISSIE: 1. Ziet u basisbanen voor Lansingerland als een mogelijke zinvolle aanvulling op het bestaande re-integratie instrumentarium? Wat zijn daarbij uw argumenten? 2. Vindt u het wenselijk dat het college basisbanen op korte termijn op de agenda zet als een belangrijk re-integratie instrument en verkent welke mogelijkheden er zijn voor het creëren van basisbanen in Lansingerland? 3. Zo ja, welke stappen zou het college volgens uw fractie al kunnen nemen? VRAGEN AAN HET COLLEGE:  

Hoe kijkt u naar de basisbanen als aanvulling op het bestaande re-integratie instrumentarium? Welke stappen zou u nu al willen en kunnen nemen?

Ondertekening en naam,

Petra Verhoef, PvdA

Datum: 15 maart 2023