[T21.08840] Horti Science uitvoeringsagenda
Tekst van het document
Horti Science uitvoeringsagenda www.lansingerland.nl
Lansingerland
'dJSmm.
o m
S
Lansingerland
Horti Science uitvoeringsagenda Impact maak je samen!
2
o m
S
Lansingerland
Voorwoord In 2021 spraken we intensief met al onze partners in Lansingerland en de regio over hoe we Lansingerland in de breedte kunnen versterken door te focussen op Horti Science. Hieruit blijkt een grote bereidheid om samen te werken aan huidige en toekomstige vraagstukken. In de Horti Science visie zijn de inzichten en ideeën verwerkt en hebben we doelen opgesteld voor het komend decenni um. Deze doelen zijn vervolgens vertaald naar concrete acties. Die zijn geland in deze Uitvoeringsagenda, waarin we de keuzes, acties en middelen in beeld brengen. Het is onze routekaart tot 2025. Als Lansingerland willen we het voortouw nemen in de economische vernieuwing door een incidentele impuls te geven aan Horti Science. Daarom hebben we in de begroting 2022-2025 extra incidentele middelen gealloceerd. We maken hierbij scherpe keuzes. Dit leidt tot een nog sterkere activering van het ecosys teem, waarbij bedrijven en organisaties die nu al jaarlijks 68 miljoen investeren in de sector geleidelijk aan een groter deel van de investeringen op zich gaan nemen, omdat zij ook de meeste baten ervaren. Investeren in Horti Science is urgent om de toekomstbestendigheid van het cluster te garanderen. We gaan niet alleen voor het laaghangend fruit, maar willen de economische structuur van Horti Science duurzaam versterken.
De Horti Science visie die we gelijktijdig aanbieden vormt de basis en legitimering voor deze Uitvoeringsagenda.
De gestelde doelen bereiken we samen met het bedrijfsleven, kennis- en onderwijsinstellingen, koepelorganisaties, inwoners, gemeenten en andere overheden. Het is een levend document waarin we ook tussentijdse kansen aangrijpen als die passen binnen de kaders van de Horti Science visie. We nodigen iedereen uit om samen met ons deze doelen te verwezenlijken. Samen zorgen we voor een versterking van Lansingerland, waardoor werkgelegenheid, inkomen en welzijn in de regio toeneemt en Lansingerland ondernemender, duurzamer en groener wordt!
f
3
www.studioarianekok.nl
o m
s
ŗ'j*»--
Wh:
INHOUDSOPGAVE 1
WERKWIJZE UITVOERINGSAGENDA
6
1.1
Van presterende naar netwerkende en uiteindelijk responsieve rol 8
1.2
Toetsingskader
9
1.3
Van strategische doelen naar concrete acties
10
2
DOELEN EN INSPANNINGEN
11
2.1
Bouwsteen positionering Home of Horti Science
13
2.2
Bouwsteen Innovatief ecosysteem
17
2.3
Bouwsteen Horti Science verweven in gebiedsontwikkeling
22
2.4
Bouwsteen Vitale arbeidsmarkt
26
2.5
Bouwsteen Duurzame glastuinbouw
29
2.6
Bouwsteen Vitale Samenleving
33
3
FINANCIËN EN VERANTWOORDING
36
BIJLAGE
39
BRONNEN EN BEGRIPPENLIJST
43 Á
4
HORTI SCIENCE VISIE Ŭ UITVOERINGSAGENDA 2030 We versterken Lansingerland in de breedte door focus op Horti Science. In 2030 excelleert Lansingerland als internationale hotspot voor innovatie en toepassings
WAAROM?
gericht onderzoek in de Greenport. Ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden vormen hierin een innovatief ecosysteem waarin mensen samenwerken aan innovatieve oplossingen voor economische en maatschappelijke opgaven. Zo versterken we Lansinger land in de breedte, zodat werkgelegenheid, inkomen en welzijn in de regio toeneemt en Lansingerland ondernemender, duurzamer en groener wordt.
1. POSITIONERING HOME OF HORTI SCIENCE
2. INNOVATIEF ECOSYSYEEM
mm TROTSE SAMENLEVING
DENTITEIT
e
0
ZICHTBAARHEID
VERBINDEN
WAT ZIJN DE BOUW STENEN?
3. HORTI SCIENCE VERWEVEN IN GEBIEDSONTWIKKELING
HORTI SCIENCE DISTRICT LANSINGERLAND
HORTI SCIENCE PARK OOSTLAND
© INNOVATIEPROGRAMMA’S
TRIPLE HELIX SAMENWERKING
Ife*) 4. VITALE ARBEIDSMARKT
O BEDRIJVEN
MOBILITEIT
WOON- EN LEEFKLIMAAT
REGELGEVING
NSTROMEN
DOORSTROMEN
OPLEIDEN
OMSCHOLEN
O
m
DUURZAME GLASTUINBOUW
6. VITALE SAMENLEVING
O FOSSIELVRIJ TELEN
WARMTE
GEZONDE PRODUCTEN
©
BEWUSTZIJN
iiíAiJ
ELEKTRICITEIT
WATER
PARTICIPATIE
KWALITEIT VAN LEVEN
GEMEENTELIJKE ROLLEN
TOETSINGSKADER
SAMENWERKING ALS KRITISCHE SUCCESFACTOR
MEETBARE IMPACTGERICHTE AANPAK
5
0 «r
WERKWIJZE UITVOERINGS AGENDA
De Horti Science visie heeft als doelstelling om Lansingerland in de breedte te verster ken door te focussen op Horti Science. Het vormt de basis voor deze Uitvoeringsagenda. De visie is opgetrokken uit 6 bouwstenen: ^
Positionering ‘Home of Horti Science’
^
Innovatief ecosysteem Horti Science verweven in gebiedsontwikkeling
^
Vitale arbeidsmarkt
^
Duurzame glastuinbouw
•
Vitale Samenleving
Lansingerland
^
Uit deze bouwstenen en bijbehorende doelen destilleren we acties die in deze Agenda zijn opgenomen. De acties baseren we niet alleen op de Horti Science visie; we sluiten ook aan op de andere programma’s uit de omgevingsvisie, zoals de Mobiliteit-, Duurzaamheid- en Woonvisie.
Binnen de triple helix draagt het bedrijfsleven met een jaarlijkse investering in de sector van 68 miljoen1 onomstotelijk het meest bij aan economische bloei. Uit onderzoek2 blijkt dat gemeentelijke inzet effectief bijdraagt aan versterking van het ecosysteem. Uit bijgevoegde review van Brink3 blijkt ook dat investeringen door de gemeente op de langere termijn bijdragen aan meer bedrijvigheid, meer werkgelegenheid en de maatschappij in brede zin. In Lansingerland willen we daarom het voortouw nemen door incidenteel te investeren in de eerste fase. We maken hierbij scherpe keuzes, bepalen bewust welke rol we als gemeente vervullen en gaan meer samenwerken met het bedrijfsleven en kennisinstellingen.
FASERING ROLLEN GEMEENTE IN ECOSYSTEEM HORTI SCIENCE
2021
2025
2030
FASE 1
FASE 2
FASE 3
Presterende rol gemeente Lansingerland
Netwerkende rol gemeente Lansingerland
Responsieve, participerende rol gemeente Lansingerland
Creëren van juiste randvoorwaarden Initiatief nemend Focus op maximaal betrekken stakeholders Prestatiesturing Relatief hoger investering (tijd-geld)
Relatiegericht
Ruimte gevend
Co-creatie
Eigenaarschap bij netwerk (bestaande uit stakeholders)
Belang van gezamenlijke visie wordt (h)erkend door stakeholders Gedeelde investering (tijd-geld)
Netwerk voert visie en uitvoeringsagenda uit Faciliterend Beperkte investering (tijd-geld)
ALLE FASES Rechtmatige gemeente Lansingerland Kaderste end Overheid stuurt hierarchisch Uitvoering wet- en regelgeving Objectief en transparant
Figuur 1. Fasering rollen gemeente in ecosysteem Horti Science.
1 Investeringen glastuinbouwcluster Lansingerland. Wageningen Economic Research, 2021. 2 Stedelijke regio’s als motoren van economische groei. Wat kan beleid doen? PBL, 2017. 3 Review Horti Science visie Lansingerland. Brink, 2021.
7
O
0) VAN PRESTERENDE NAAR NETWERKENDE EN UITEINDELIJK RESPONSIEVE ROL gefaseerde aanpak (Figuur 1). We onderscheiden ideaaltypisch drie fases, gekoppeld aan drie gemeentelijke rollen, die leiden tot een succesvolle visie en uitvoeringsagenda. Ideaal typisch omdat sommige initiatieven zich reeds in de tweede of derde fase bevinden of zich bij de start van het project daarvoor lenen. De visie en uitvoeringsagenda bevinden zich
Lansingerland
De complexiteit van de visie, in combinatie met het hoge ambitieniveau, vraagt om een
momenteel voornamelijk in de eerste fase.
RECHTMATIGE GEMEENTE In alle fases blijft de rol als rechtmatige gemeente van kracht. Daarom begint alles bij het op orde hebben en houden van de (wettelijke) kerntaken In alle fases behouden we, als kaderstellende hoeder van het publieke belang, onze rechtmatige rol.
Fase I: Presterende gemeente We leveren in deze fase concrete inspanningen om de doelen te bereiken die we hebben gesteld. We nemen hierin zelf het voortouw. Dit betekent dat we uitvoeren of laten uitvoe ren en sturen vanuit strakke prestatieafspraken. Daarbij vertalen we onze ambities zo veel mogelijk in meetbare doelen. We initiëren en brengen samenwerkingen op gang; we inves teren gericht in bijvoorbeeld kennis, innovatie, clusterontwikkeling, acquisitie, marketing, duurzaamheid, onderwijs en arbeidsmarkt. We investeren om het vliegwiel op gang te krijgen, zoals bij de energietransitie, ruimtelijke ontwikkeling, en digitalisering. We streven naar een multipliereffect, door aan te sluiten op de middelen van andere partijen of door deze teweeg te brengen.
Fase II: Netwerkende gemeente Een aantal (te ontwikkelen) acties bevindt zich reeds in deze fase. We beginnen immers niet vanaf nul en de gemeente heeft andere partijen nodig (in een trekkende rol). Daarom slui ten we aan of versterken we onze positie bij diverse samenwerkingsverbanden van bedrij ven, onderwijs- en kennisinstellingen en andere organisaties.
Fase III: Responsieve gemeente Ook bevindt een aantal initiatieven zich in deze fase. Dit betreffen initiatieven die zich autonoom hebben ontwikkeld. Dit zijn hoofdzakelijke regionale, landelijke en internationale initiatieven waarin we (actiever gaan) participeren.
8
o
1-0 TOETSINGSKADER Uitgangspunt blijft dat we zoveel mogelijk de markt zijn werk laat doen. Maar, we gaan uit van een sociale markteconomie in een triple helix omgeving. Hierin heeft de overheid bij erkend marktfalen een rol. De uitvoering en financiering van de acties vindt dan ook
03
plaats vanuit dit vertrekpunt. Dit geschiedt via middelen uit de markt of publieke middelen.
CA
3
Dit kunnen gemeentelijke, regionale, nationale of Europese middelen zijn. De huidige en toekomstige acties moeten passen binnen het beleidskader van de Horti Science visie en bijdragen aan de gestelde strategische of operationele doelen. Aannemelijk moet wor
03
3 Q.
den gemaakt dat dit een doelmatige en efficiënte manier is om het doel te bereiken. Ook wegen we bij de acties af wat de rol van andere overheden en partijen is en waarin we samen op kunnen trekken. We kiezen zo veel mogelijk voor initiatieven waarin we samen optrekken. In de financiële afweging maken we de keuze voor een opdracht, sponsoring of een niet financieel instrument. Belangrijke vragen hierbij zijn of de activiteit onder aanbestedingsplichten valt, of het aantrekkelijk is voor het innovatief ecosysteem, of het een wettelijke plicht of taak van de gemeente betreft en of de beoogde prestatie in verhouding staat tot de benodigde middelen.
-I
9
0 VAN STRATEGISCHE DOELEN NAAR
O
)
CONCRETE ACTIES
lopende acties: ^ We zijn één van de partners in een netwerk, waarin partijen overkoepelende ambities ^ Dit netwerk investeert, financieel of in natura in de realisatie van projecten, waarbij partners (in wisselende samenstelling) samen optrekken.
Lansingerland
In Figuur 2 is weergegeven hoe we stapsgewijs te werk gaan bij het uitvoeren van de uiteen
^ Dit proces verloopt niet automatisch: de gemeente voert programmaregie om de samen werking aan te jagen en fondsen en projecten tot stand te laten komen die leiden tot het behalen van de strategische en operationele doelen.
PROJECTEN IN NETWERKEN
PROGRAMMAREGIE
OVERIGE
KENNIS INSTELLINGEN
BEDRIJVEN
KOEPEL ORGANISATIES
VNO NCW
GPWH
RIJK
INWONERS
PROJECTEN
NETWERK
GEMEENTEN
MRDH
PROVINCIE ZUID-HOLLAND
» MIDDELEN C
Figuur 2. Projecten in netwerken.
10
WageningenUR
DOELEN EN INSPANNINGEN
POSITIONERING HOME OF HORTI SCIENCE
INNOVATIEF ECOSYSTEEM
HORTI SCIENCE VERWEVEN IN GEBIEDSONTWIKKELING
Vergroten zichtbaar heid Lansingerland Home of Horti Science
Doorontwikkelen Horti Science District Lansingerland
Horti Science park is doorontwikkeld
Versterken regionale samenwerking
OPERATIONELE DOELEN
STRATEGISCHE DOELEN
BOUWSTENEN
DOELEN EN INSPANNINGEN
DUURZAAME GLASTUINBOUW
VITALE SAMENLEVING
Grotere instroom in het Horti Science District
Stimuleren energietransitie voor de sector
Groter bewustzijn en beschikbaarheid gezonde producten (voeding, bloemen & planten)
Horti Science is ingebed in de brede gebiedsontwikkeling
Ontwikkelen en aanbieden van (om)scholing en opleidingen
Duurzaam gebruik van grondstoffen
Participatie vergroten
Glastuinbouw gebieden zijn ruimtelijk toekomstbestendig
Betere doorstroming van werkloosheid naar werk
Toekomstbestendige waterhuishouding voor de glastuinbouw
Horti Science District
Betere randvoor waarden scheppen voor het aantrekken van bedrijven en organisaties
Horti Science Park
Betere mobiliteit Horti Science Park en Horti Science
VITALE ARBEIDSMARKT
Elektriciteit
Bedrijventerreinen in relatie tot Horti Science
Sturen op kwalitati eve woningen en woonomgeving
Beter inzicht in mogelijkheden Bleizo-West voor Horti Science
Figuur 3. Doelenboom.
12
BOUWSTEEN
2-0 POSITIONERING HOME OF HORTI SCIENCE HORTI SCIENCE VERWEVEN IN GEBIEDSONTWIKKELING
BOUWSTENEN
INNOVATIEF ECOSYSTEEM
VITALE ARBEIDSMARKT
DUURZAAME GLASTUINBOUW
VITALE SAMENLEVING
K™ ® .
POSITIONERING HOME OF HORTI SCIENCE Vergroten zichtbaarheid Lansingerland Home of Horti Science
Aanstellen community manager Horti Science District Lansingerland
Jaarlijks organiseren van vernieuwd concept ‘Kom in de Kas’
Bewustwording vergroten over bijdrage sector aan Sustainable Development Goals (SDG)
Indicatief: jaarlijks C150.000,-
Indicatief: jaarlijks C25.000,-
Bestaande middelen
Gecoördineerd opstellen en uitvoeren marketing 8t communicatie agenda
Periodiek organiseren tuinbouwcafé
Plaatsen van Horti Science borden onder plaatsnaamborden
Indicatief: jaarlijks C90.000,-
Indicatief: jaarlijks C10.800,- (108 uur)
Bestaande middelen
Ontwikkelen van logo ‘Lansingerland Home of Horti Science’
Ontwikkelen kernboodschap voor gemeentelijke organisatie, gemeenteraad en college B&W
Lansingerland Home of Horti Science via lobbystrategie politiek-bestuurlijk laten landen
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Ontwikkelen van logo Horti Science Park
Inzichtelijk maken facts ft figures toegevoegde waarde Horti Science District
Realiseren landmark ter aanduiding Horti Science Park
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Indicatief: C75.000,- (2024)
Ontwikkelen van Skyline illustratie Lansingerland
INSPANNINGEN
Bestaande middelen
^ :: Voltooid Indicatie totale kosten 2022: C275.800,Indicatie totale kosten 2023: C275.800,Indicatie totale kosten 2024: C350.800,-
13
STRATEGISCH DOEL: *
Vergroten zichtbaarheid Lansingerland Home of Horti Science
We geven een extra impuls aan de kracht van Lansingerland als Home of Horti Science. Met het
tioneert de gemeente zich nadrukkelijk. In de ‘wereld van de glastuinbouw’ staat deze positie buiten kijf. Dit is echter niet goed zichtbaar voor onze inwoners, bedrijven in andere sectoren en de regio. In de beeldvorming is de glastuinbouw nog veelal een sector waar voornamelijk vies en ongeschoold werk plaatsvindt. Dit beeld is verouderd. De glastuinbouw in Lansingerland is
Lansingerland
unieke profiel gericht op innovatie en toepassingsgericht onderzoek in de glastuinbouw, posi
hightech en levert een uiterst belangrijke bijdrage aan hedendaagse maatschappelijke vraag stukken. Het is de economische basis van de gemeente, maar ook een onlosmakelijk deel van de identiteit van Lansingerland. Deze identiteit moet scherper en het imago van deze sector verdient aandacht. We zetten in op een herkenbaar beeld dat wordt erkend door de omgeving (MRDH, provincie, rijk) en herkend door onze eigen inwoners, ondernemers en het maatschap pelijk middenveld. We positioneren de gemeente als Lansingerland ‘Home of Horti Science’ om de zichtbaarheid van de innovatieve glastuinbouw te vergroten en het imago van de innovatieve glastuinbouw te verbeteren voor alle doelgroepen. Met deze meerjarige strategie op Home of Horti Science maken we Lansingerland levendiger voor onze ondernemers, inwoners en regio. Dit is ook een belangrijke aantrekkingsfactor voor (internationale) bedrijvigheid. Imago en uitstraling zijn immers steeds belangrijkere vestigings voorwaarden voor ondernemers.
Aanstellen community manager Horti Science District Lansingerland We bouwen zowel aan een levendig en krachtig Horti Science District als de fysieke en program matische doorontwikkeling van het Horti Science Park. Voor het Park creëren we inhoudelijke focus die aansluit op de sector en een wisselwerking genereert met andere innovatieve bedrij ven in het District. Voor deze ecosysteemontwikkeling stellen we een community manager aan, die in het District een aanjagende, verbindende en faciliterende rol vervult. Samen met andere gecommitteerde partijen in de gemeente en de regio slaat de Community Manager de handen ineen om het Horti Science District en het Horti Science Park tot bloei te laten komen.
Gecoördineerd opstellen en uitvoeren marketing ā communicatie agenda We starten in 2022 met het gecoördineerd uitvoeren van een marketing Ŭ communicatie agen da. Dit doen we gecoördineerd met de communicatieafdelingen van de verschillende bedrij ven en kennis- en onderwijsinstellingen. De aan te stellen community manager vervult hierin een centrale rol als organisator en aanjager van nieuwe initiatieven. Een projectgroep wordt gevormd vanuit de triple helix partijen. Via het burgerpanel meten we begin 2022 en 2024 de zichtbaarheid.
Ontwikkelen van logo ‘Lansingerland Home of Horti Science’ We ontwikkelen in 2021 samen met bedrijfsleven en kennis- en onderwijsinstellingen een logo Lansingerland Home of Horti Science. Symboliek draagt immers bij aan herkenning.
Ontwikkelen van logo Horti Science Park We ontwikkelen in 2021 samen met de gevestigde partijen op het Horti Science Park een logo voor het Park.
14
Ontwikkelen van Skyline illustratie Lansingerland We ontwikkelen in 2021 samen met bedrijfsleven en kennis- en onderwijsinstellingen de skyline van Lansingerland. De skyline straalt Horti Science uit. De wereldmarktleiders (1), kennis- en onderwijsinstellingen (2) en unieke bouwwerken (3) maken onderdeel uit van de skyline.
Jaarlijks organiseren van vernieuwd concept ‘Kom in de Kas’ We organiseren vanaf 2022 jaarlijks een publieksevenement waar inwoners kennis maken met een vernieuwd concept van ‘Kom in de Kas’. Hierbij speelt de hoge mate van Research & Deve lopment in de sector een centrale rol. De aan te stellen community manager vervult hierin een aanjagende rol. Een projectgroep wordt gevormd vanuit de triple helix.
Periodiek organiseren tuinbouwcafé Belangrijk voor ondernemers is de mogelijkheid om elkaar informeel te ontmoeten. Deze behoefte blijkt uit de gehouden consultatiesessies. Dit doen we vanaf Q3 2022 door in samen werking met Glastuinbouw Nederland en Tuinbouw Jongeren Oostland eens per kwartaal een laagdrempelig tuinbouwcafé te organiseren. Het tuinbouwcafé staat in het teken van kennis deling middels een centraal thema per sessie, maar heeft ook nadrukkelijk een netwerkfunctie voor ondernemers. De cafés vinden op wisselende locaties plaats; bij voorkeur bij een bedrijf. De aan te stellen community manager vervult hierin een aanjagende rol.
Ontwikkelen kernboodschap voor de gemeentelijke organisatie, gemeenteraad en college BāW Horti Science heeft een noodzakelijke en sympathieke boodschap voor de wereld. Dit is bij een select gezelschap bekend. Om die reden ontwikkelen we in 2022 een compacte kernboodschap (in schrift en beeld) voor de medewerkers van de gemeente. Het is de eerste stap die we met de triple helix vervolgen door overige organisaties en inwoners van Lansingerland te inspireren met dezelfde boodschap.
Lansingerland Home of Horti Science via lobbystrategie politiek-bestuurlijk laten landen Lansingerland Home of Horti Science is uiteraard ook politiek en bestuurlijk van bijzondere waarde. Daarom stellen we, parallel aan de positioneringsstrategie, onze lobbystrategie op waarmee we de kracht van Lansingerland Home of Horti Science ook in de politieke en bestuur lijk omgeving bekend maken.
Inzichtelijk maken facts ā figures toegevoegde waarde Horti Science District We publiceren vanaf 2022 jaarlijks een overzicht van feiten, cijfers en prestaties door de sector in Lansingerland. Dit doen we in samenwerking met de Greenport West-Holland. Wageningen Economic Research voert de opdracht uit. De cijfers brengen we via de verschillende mediakanalen over het voetlicht.
Bewustwording vergroten over bijdrage sector aan Sustainable Development Goals (SDG) We versterken vanaf 2022 onze inzet om bewustwording te vergroten over de bijdrage van de sector aan de SDG’s. Dit doen we door, naast de huidige werkzaamheden, tijdens de jaarlijkse SDG Action Days in september een evenement te organiseren samen met de triple helix partijen.
15
Plaatsen van Horti Science borden onder plaatsnaamborden Om de herkenbaarheid als Home of Horti Science te vergroten, plaatsen we in 2022 onder de plaatsnaamborden ‘Lansingerland Home of Horti Science’ borden.
Realiseren landmark ter aanduiding Horti Science Park Gelijktijdig met de verbouwing van de WUR realiseren we vanuit de triple helix in 2024 een landmark op het Horti Science Park.
msà
Itipnifci
ľ
íŴ':-1; - \
ŠŽ0Ŝ0
ggğg
«EEKiniiiii i ütĩ
IHUH8 Jü
«mam
mm -
mm 'ž&šÊŽk
- -
üglgt
Wj&'fr:W4ŚÊ wmm ÜÜHě hb
C/,
įţļ-fķ
fglP
r^'W
mm
m?mĘ
gEÉnS
gggPļ| NSjgáBTeUľ^S;
ÜÜlŵá ^źžíįfl
mmsg, íi&Z&ŝ.9Sk2
ĥSř*3
c.ŕv
*mè mįs įS&toăfĩt Lf^j’ ■*.ŗrĻ's w'JA
16
BOUWSTEEN
POSITIONERING HOME OF HORTI SCIENCE
HORTI SCIENCE
(•0)
P&jT
(r#T VITALE ARBEIDSMARKT
VERWEVEN IN ^3^ GEBIEDSONTWIKKELING
J
---
DUURZAAME GLASTUINBOUW
7* i
VITALE
(V)
SAMENLEVING
---
INNOVATIEF ECOSYSTEEM
P IS P ľJ
BOUWSTENEN
@ INNOVATIEF ECOSYSTEEM
N,ELE
Doorontwikkelen Horti Science District Lansingerland
Versterken regionale samenwerking
P PERA
™
Horti Science District
Horti Science Park
Uitvoeren onderzoek doorontwikkeling Horti Science Park
Ontwikkelen en uitvoeren internationaliseringsstrategie
© Indicatief: C22.200,- (2023), C50.000,- (2024)
Ondersteuning en versterking ecosysteem start-ups en scale-ups Horti Science District Lansingerland
Aansluiten op regionale innovatieagenda’s (o.a. Groeiagenda Zuid-Holland; Strategische agenda MRDH)
Indicatief: jaarlijks C100.000,-
Indicatief: jaarlijks C10.800,- (108 uur)
Ontwikkelen en aanbieden innovatieprogramma's Horti Science District
Faciliteren samenwerking AgTech Institute Delft en WUR
Indicatief: C100.000,- (2022), C50.000,- (2023&2024)
Indicatief: jaarlijks C14.400,- (144 uur)
Wereldwijd scouten start-ups en scale ups Horti Science District
Versterken van aansluiting bij Innovatiepact Greenport West-Holland
Indicatief: jaarlijks C75.000,-
Indicatief: jaarlijks C10.800,- (108 uur)
Faciliteren onderzoeksfaciliteiten Horti Science Park
Verkennen van samenwerking met Dutch Innovation Park Zoetermeer
Indicatief: jaarlijks C75.000,-
Bestaande middelen
Opstellen actieplan realisatie doorontwikkeling Horti Science Park
Aanwenden regionale subsidies/onderzoeksgelden
Indicatief: jaarlijks C25.000,-
Bestaande middelen
Ondersteuning bieden bij onderzoek, promotie en valorisatie van Autonomous Greenhouses, Aardgasvrije kas, Plantgezondheid en Vertical Farming
Verbinding op innovatie creëren met Food Distributiecentra A12-Corridor en Dutch Fresh Port
Indicatief: jaarlijks C25.000,-
Indicatief: C12.000,- (2022, 120 uur)
Coordinatie realisatie bouwsteen innovatief ecosysteem
Verkennen van samenwerking met andere regionale campussen (TU Delft, Erasmus Universiteit, Leiden en Wageningen)
Indicatief: jaarlijks C110.000,-
Indicatief: jaarlijks C10.800,- (108 uur)
Ondersteuning realisatie bouwsteen innovatief ecosysteem
Uitvoeren van Europees Food-E project in samenwerking met de WUR
Indicatief: jaarlijks C60.000,-
Bestaande middelen
INSPANNINGEN
Bestaande middelen
Aanbieden cursussen/trainingen benutten mogelijkheden digitalisering van glastuinbouw ^
:: Voltooid
Bestaande middelen
Indicatie totale kosten 2022: C628.800,Indicatie totale kosten 2023: C589.800,Indicatie totale kosten 2024: C616.800,-
17
STRATEGISCHE DOELEN *
Doorontwikkelen Horti Science District Lansingerland
»
Versterken regionale samenwerking
mensen blijven vergroenen met aantrekkelijke bloemen en planten? Dagelijks zijn de leidende bedrijven en kennisinstellingen in het Horti Science District met veel kennis, kunde en onder nemerschap bezig met het zoeken naar oplossingen voor deze vraagstukken. Deze vraagstukken
m
S
Lansingerland
Hoe kunnen we nu en in de toekomst een groeiende wereldbevolking blijven voeden door op een zo duurzaam mogelijke en gezonde manier te produceren? Hoe kunnen we de omgeving van
o
krijgen wereldwijd steeds meer aandacht, waardoor de ontwikkelingen elkaar snel opvolgen. Lansingerland heeft een unieke uitgangspositie om de komende decennia hieraan een wezen lijke bijdrage te leveren, maar dit slaagt alleen als het ecosysteem de juiste randvoorwaarden biedt waardoor bedrijven en kennisinstellingen gezamenlijk kunnen blijven innoveren. Slaagt dit niet, dan ligt het verval van de sector op de loer. De gemeente investeert in een innovatief eco systeem door 1) in te zetten op de doorontwikkeling van het Horti Science District Lansingerland en 2) het versterken van de samenwerking tussen belangrijke partners in onze regio.
We bieden ruimte voor start-ups en scale-ups die het Horti Science District versterken en investeren in (bestaande) innovatieprogramma’s. Het Horti Science Park is hierin een belang rijk ankerpunt en dient als kristallisatiepunt voor innovaties in de Horti Science District. Het ontwikkelen van een incubator, waarin start-ups binnen een competitief wetenschappelijk klimaat kunnen groeien, is een cruciale stap voor het Horti Science Park. De eerste verkenning hiernaar is positief en geeft aanleiding om met de triple helix partijen de haalbaarheid verder te onderzoeken. De gemeente pakt een initiërende en verbindende rol om het vliegwiel op gang te krijgen.
Een wendbaar en weerbaar Horti Science District kijkt vanzelfsprekend niet alleen binnen de gemeentegrenzen. Innovaties in Horti Science ontstaan steeds meer op het snijvlak van secto ren. Digitalisering en robotisering raken steeds meer verweven met Horti Science. We betrekken daarom de komende jaren actief lokale en regionale partijen in het innovatieve ecosysteem. We starten onder andere een samenwerking met het AgTech Institute van de TU Delft en verkennen een samenwerking met het Dutch Innovation Park en de aldaar gevestigde Haagse Hogeschool. Daarnaast sluiten we aan op regionale innovatieagenda’s en het innovatiepact van de Greenport West-Holland.
In de periode 2021 tot en met 2024 zetten we in op de volgende acties die bijdragen aan de doorontwikkeling van het Horti Science District en het verstevigen van de regionale samenwer king:
Uitvoeren onderzoek doorontwikkeling Horti Science Park In 2021 is adviesbureau TwynstraGudde samen met KuiperCompagnons aangesteld om onderzoek uit te voeren naar de doorontwikkeling van het Horti Science Park.4 De doelstelling was het verkrijgen van inzicht in welke kansen - vanuit economisch en maatschappelijk perspectief bijdragen aan de ontwikkeling van het Horti Science Park. Via interviews en werksessies zijn stakeholders betrokken op de aspecten: positionering, ruimtelijke behoefte, kennis Ŭ onder wijs, randvoorwaarden, financiën en operationalisering. Belangrijkste conclusie is dat Twynstra-
Doorontwikkeling Horti Science Park. TwynstraGudde, 2021
18
Gudde adviseert zowel in te zetten op de fysieke als de programmatische dóórontwikkeling van het Park. Relevante meekoppelkansen zijn de verbouwing en uitbreiding van de WUR en de mogelijke nieuwe ontwikkeling van MBO Lentiz in de nabijheid van het Park.
Ondersteuning en versterking ecosysteem start-ups en scale-ups Horti Science District Lansingerland (Operator) Om de economische structuur te versterken, is doorontwikkeling van het Horti Science Dis trict noodzakelijk. Op dit moment is de economie nog veel gericht op productie en beperkt op kennis. Zo’n 50 van de 200 glastuinbouwbedrijven en 250 toeleveranciers zijn sterk gericht op innovatie en kennisontwikkeling. De uitdaging voor het overgrote deel van de glastuinbouwbe drijven is om deze sterker én veerkrachtiger te maken.
Voor het Horti Science District zetten we in op het versterken van het innovatieve ecosysteem, waarin de bedrijven en kennispartijen centraal staan. Door goede randvoorwaarden te bieden voor en met deze partijen, werken we aan innovaties voor duurzame teelten waarvan we ver wachten dat zij de glastuinbouwbedrijven zodanig beïnvloeden dat de toekomstbestendigheid van het glastuinbouwcluster wordt vergroot.
We sluiten aan bij - en zijn complementair aan - bestaande programma’s in de regio. Met YES!Delft en StartLife als beoogde operators van de incubator ontwikkelen we in 2022 het program ma van de incubator.
Ontwikkelen en aanbieden innovatieprogramma’s Horti Science District Ter bevordering van het innovatieve ecosysteem investeren we in bestaande en nieuw te ontwikkelen innovatieprogramma’s. Dit doen we samen met onze kennispartners en regionale organisaties, zoals YES!Delft. Dit vergroot ons aanbod richting start-ups en scale-ups en leidt tot een grotere kans op ontmoeting binnen het District.
Wereldwijd scouten start-ups en scale-ups Horti Science District Naast het creëren van de juiste randvoorwaarden voor het aantrekken van bedrijvigheid, zetten we gezamenlijk via eerdergenoemde operator proactief in op het scouten van start-ups en scale-ups voor het Horti Science Park en het District.
Faciliteren gedeelde onderzoeksfaciliteiten Horti Science Park Gedeelde onderzoeksfaciliteiten, zoals onderzoeksapparatuur en labs zijn van groot belang voor het innovatieproces. Ook bevorderen deze faciliteiten innovatie door de vergrote kans op fysieke ontmoetingen tussen onderzoekers. Gedeelde onderzoeksfaciliteiten hebben dan ook een belangrijke meerwaarde voor het Horti Science Park, maar in het algemeen geldt dat er beperkt wordt geïnvesteerd in deze faciliteiten, doordat vaak sprake is van een onrendabele top. De gemeente levert een bijdrage in de proceskosten om dit vliegwiel op gang te krijgen.
Opstellen actieplan realisatie doorontwikkeling Horti Science Park In de startfase kan worden volstaan met een centrale entiteit bestaande uit een operating team. De operator kan een samenwerking van YES!Delft en Startlife zijn. In 2022 onderzoeken we of een juridische entiteit wenselijk is (in dat geval ligt een stichting voor de hand).
19
WageningenUR
Ondersteuning bieden bij onderzoek, promotie en valorisatie van Autonomous Greenhouses, Aardgasvrije kas, Plantgezondheid en Vertical Farming Binnen het Horti Science District pionieren bedrijven en vooral kennisinstellingen nadrukke lijk op deze drie thema’s, die een grote impact hebben op de (toekomstige) glastuinbouw. De gemeente ondersteunt deze thema’s al, maar intensiveert deze ondersteuning vanaf 2022 om nieuwe onderzoeksprojecten aan te jagen. Valorisatie van deze onderzoeksprojecten gaat een grotere rol spelen. De aan te stellen community manager en op te richten operator vervullen hierin een centrale rol in.
Organiseren wereldwijde challenges ‘Kunstmatige Intelligentie in Kas’, ‘Aardgasvrije Kas’ en ‘Vertical Farming’ In 2021-2022 vindt de derde wereldwijde challenge op het gebied van kunstmatige intelligentie plaats in Horti Science District. Dit geven we een structureel karakter. Door jaarlijks minimaal één challenge te organiseren op één van de drie thema’s. Hiermee interesseren we het aanwezige talent op wereldschaal voor deze regio.
Ontwikkelen internationaliseringsstrategie Om onze positie als Home of Horti Science nationaal en internationaal te vergroten, ontwikkelen we in 2023 een internationaliseringsstrategie. Deelname aan of organisatie van handelsmissies, internationale beurzen en -congressen maken hier onderdeel van uit.
Aansluiten op regionale innovatieagenda’s (o.a. Groeiagenda Zuid-Holland; Strategische agenda MRDH) We dragen vanaf 2022 nog intensiever bij aan innovatieagenda’s in de regio. De op te stellen lobbystrategie vormt hiervoor de basis.
Faciliteren samenwerking AgTech Institute Delft en WUR De WUR en het AgTech Institute Delft verkennen in 2022 een samenwerking tussen de twee instituten. Het doel is om kruisbestuiving tussen techniek en Horti Science te realiseren. De gemeente vervult hierin een faciliterende rol.
20
Versterken van aansluiting bij Innovatiepact Greenport West-Holland We versterken vanaf 2022 onze ambtelijke inzet op het Innovatiepact Greenport West-Holland. We realiseren zo veel mogelijke doelstellingen in regionaal verband.
Verkennen van samenwerking met Dutch Innovation Park Zoetermeer meer. Deze IT-hotspot, waar bedrijven, onderwijs (De Haagse Hogeschool) en onderzoek samenko men richt zich op veel toepassingen waar de glastuinbouw baat bij heeft. Hierom wil de gemeente Lansingerland de komende jaren verkennen welke samenwerkingsverbanden mogelijk zijn.
Lansingerland
Het Dutch Innovation Park (DIP) is gevestigd in Zoetermeer, nabij het station Lansingerland-Zoeter-
Aanwenden regionale subsidies/onderzoeksgelden Om de doelen uit de Horti Science visie te realiseren zijn ook publieke middelen van overheden noodzakelijk. Daarom continueren we onze ondersteunende houding voor het aanwenden van regio nale, nationale en Europese subsidies/onderzoeksgelden voor het Horti Science District.
Verbinding op innovatie creëren met Food Distributiecentra A12-Corridor en Dutch Fresh Port We ondersteunen de WUR bij de verbinding die zij in 2022 willen leggen met het Food Distributie centra A12-Corridor. Daarnaast verkennen we in 2023 een regionale samenwerking tussen Food Distributiecentra A12-Corridor en Dutch Fresh Port Barendrecht om de agglomeratiekracht te versterken en cross-sectorale innovaties aan te jagen.
Verkennen van samenwerking met andere regionale campussen (TU Delft, Erasmus Universiteit, Leiden en Wageningen) Op dit moment zijn er nog weinig cross-overs tussen Horti Science en andere sectoren. Het is van vitaal belang dat samenwerking wordt aangejaagd, waarbij zowel wordt gestreefd naar cross-sectorale innovaties met een toepassing in Horti Science als het toepassen van Horti Science in andere sectoren. Denk hierbij aan de verbinding tussen de glastuinbouw, biotech en gezondheidszorg. Ook digitalisering is de komende jaren een belangrijk thema in de glastuinbouw, onder andere op auto matisering, sensortechnologie, kunstmatige intelligentie en data.
Lansingerland wil nieuwe samenwerkingsverbanden verkennen en aangaan met partijen in de regio, waaronder het AgTech Institute Delft, Erasmus Universiteit, Universiteit Leiden, en Wageningen University & Research. We verkennen in 2023 met de provincie Zuid-Holland, MRDH, en Greenport West-Holland de samenwerking met regionale campussen.
Uitvoeren van Europees Food-E project in samenwerking met de WUR We vinden het van belang om de bewustwording in de samenleving rond gezond en duurzaam voedsel te vergroten. Hiervoor werken we samen met bedrijven, kennis- & onderwijsinstellingen, gemeenten, provincie en de MRDH. Om dit doel te bereiken, organiseren we in 2022 - met behulp van Europese subsidie - een publieksevenement.
Aanbieden cursussen/trainingen over benutten mogelijkheden digitalisering van glastuinbouw Via het Food-E subsidieproject organiseren WUR en Delphy in 2023 cursussen en trainingen op het gebied van digitalisering aan tuinders uit de regio.
21
BOUWSTEEN
POSITIONERING (ŞŞİ) HOME OF HORTI W SCIENCE
INNOVATIEF EtoSySTI^Fm ECOSYSTEEM
Q
VITALE ARBEIDSMARKT
DUURZAAME GLASTUINBOUW
VITALE SAMENLEVING
HORTI SCIENCE VERWEVEN IN GEBIEDSONTWIKKELING
P PERA
™
NELE
I
E T ^ 'í l
BOUWSTENEN
HORTI SCIENCE VERWEVEN IN GEBIEDSONTWIKKELING
Horti Science park is doorontwikkeld
Horti Science is ingebed in de brede gebiedsontwikkeling
Betere randvoorwaarden scheppen voor het aantrekken van bedrijven en organisaties
Bedrijventerreinen in relatie tot Horti Science
Betere mobiliteit Horti Science Park en Horti Science
Sturen op kwalitatieve woningen en woonomgeving
Glastuinbouwgebieden zijn ruimtelijk toekomstbestendig
Beter inzicht in mogelijkheden Bleizo-West voor Horti Science
Fysiek doorontwikkelen Horti Science Park
Ontwikkelen beleid om innovatiezones in bestemmingsplannen mogelijk te maken
Regionaal ontwikkelen Ruimtelijk Economische Strategie Greenport West-Holland
Indicatief: C30.000,- (2022)
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Realiseren fietsverbinding tussen treinstation en Horti Science Park
Uitvoeren van een behoefteraming naar Horti gerelateerde activiteiten in Bleizo-West
Ontwikkelen beleid voor uitplaatsing woningen bij o.a. schaalvergroting
Bestaande middelen (2022)
Indicatief: C20.000,- (2022)
Indicatief: C26.000,- (2022, 260 uur)
Realiseren Bushalte Horti Science Park
Creëren kwalitatief woningaanbod voor kennis- en arbeidsmigranten
Inbedden Horti Science in omgevingswet en -plan
Indicatief: Í90.000,- (2023)
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Verkennen mogelijkheden autonoom personenvoertuig tussen treinstation, Horti Science Park en Dutch Innovation Park
Verkennen opnemen standaard percentage exploitatie aan Horti Science- uitingen in openbare ruimte
Toekomstbestendig houden glastuinbouwgebieden
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Indicatief: jaarlijks C75.000,-
INSPANNINGEN
©
-f
Uitvoeren scan bedrijventerreinen in context Horti Science
O
Realiseren bewegwijzering Horti Science Park A12 ft N209 O
E
Bestaande middelen (2024)
Bestaande middelen (2022)
o
Plaatsen Nederlands- en Engelstalige informatieborden Indicatief: C10.000,- (2023)
^
:: Voltooid Indicatie totale kosten 2022: C151.000,Indicatie totale kosten 2023: C175.000,Indicatie totale kosten 2024: C75.000,-
22
STRATEGISCHE DOELEN: »
Het Horti Science Park is doorontwikkeld
*
Horti Science is ingebed in de brede gebiedsontwikkeling
*
Glastuinbouwgebieden zijn ruimtelijk toekomstbestendig
het ruimtelijk perspectief. Randvoorwaarden die faciliterend zijn aan huidige bedrijven en kennisinstellingen en die een aantrekkende werking hebben op nieuwe partijen, waaronder start-ups en scale-ups. Op dit moment zijn deze randvoorwaarden nog niet altijd op niveau.
Lansingerland
De dóórontwikkeling van het Horti Science District vraagt om goede randvoorwaarden vanuit
Denk hierbij aan een fysieke locatie in een dynamische omgeving waar start-ups tot wasdom kunnen komen; denk aan het creëren van regelluwe zones om innovatieve experimenten te faciliteren en denk aan voldoende en toekomstbestendige bedrijventerreinen en het creëren van regelluwe zones om innovatieve experimenten te faciliteren. Ook de beschikbaarheid van woningen voor verschillende doelgroepen is van belang om mensen die in de glastuinbouwsec tor werken ook de mogelijkheid te bieden hier te wonen. Daarnaast is mobiliteit een belangrijk thema. Dit betreft zowel de ontsluiting van het gebied ten behoeve van efficiënte transportbewegingen als het faciliteren van woon-werkverkeer door de bereikbaarheid met het OV te verbeteren of autonoom vervoer in te zetten.
Fysiek doorontwikkelen Horti Science Park Het onderzoek van TwynstraGudde5 wijst uit dat er potentie is voor de doorontwikkeling van het Horti Science Park. In samenhang met de verkenning naar de programmatische doorontwik keling van het Horti Science Park, voeren we in 2022 met de belangrijkste stakeholders een verkenning uit naar de fysieke doorontwikkeling van het Park en de mogelijkheid voor een incubator op het terrein van de WUR. We verkennen het belang van de stakeholders, de locatie en het programma van eisen van de incubator, met de mogelijkheid tot uitbreiding naar een bedrijfsverzamelgebouw met een neutrale ontvangsthal en flexwerkplekken.
Daarbij onderzoeken we ook de termijn waarop de incubator kan worden gerealiseerd. De planning voor de beoogde locatie van de incubator op het terrein van de WUR is (mede) afhankelijk van de planning van de verbouwing en uitbreiding van de WUR zelf. We verkennen hierom of en hoe de incubator (op een andere locatie) een tijdelijke vorm kan krijgen voordat de verbouwing en uitbreiding van de WUR is voltooid.
Ontwikkelen beleid om innovatiezones in bestemmingsplannen mogelijk te maken Om te kunnen blijven innoveren is het van belang dat de bestemmingsplanregels niet belem merend werken. Daarom ontwikkelen we samen met de provincie Zuid-Holland en de Oostlandse gemeenten beleid voor innovatiezones, beginnend met een pilot voor het Horti Science Park in 2023.
Realiseren fietsverbinding tussen treinstation en Horti Science Park Een eerste essentiële mobiliteitsverbetering voor het Horti Science Park is de aanleg van een fietsverbinding tussen het treinstation en het Park. De realisatie van het fietspad is beoogd voor 2022.
Onderzoek Doorontwikkeling Horti Science Park. (TwynstraGudde, 2021)
23
O
Realiseren bushalte Horti Science Park Een tweede mobiliteitsverbetering voor het Horti Science Park is de realisatie van twee bushaltes in 2023 voor het Park. Vanwege de ligging van het Horti Science Park nabij het station Zoetermeer-Lansingerland rijden er al bussen langs het Horti Science Park, maar deze stoppen hier nog niet.
In 2020 analyseerden we in samenwerking met buurgemeenten en de provincie de toekomstbestendigheid van de glastuinbouwgebieden. In een aantal gebieden is modernisering en herstruc turering nodig. Voor een aantal is transformatie de oplossing. Om tot uitvoering over te gaan,
Lansingerland
Moderniseren, herstructureren of transformeren van glastuinbouwgebieden
geldt voor alle drie de vormen dat een kritische massa nodig is van de betreffende ondernemers die hetzelfde doel na wil streven. De publieke partijen zijn vervolgens direct aan zet om de interventie nader te operationaliseren.
Verkennen mogelijkheden autonoom personenvoertuig tussen treinstation, Horti Science Park en Dutch Innovation Park Een derde mobiliteitsverbetering is de mogelijkheid voor de inzet van een autonoom personen voertuig tussen het Horti Science Park en het Dutch Innovation Park. In 2022 verkennen we samen met de MRDH deze mogelijkheid.
Realiseren bewegwijzering Horti Science Park A12 & N209 Met het aanbrengen van bewegwijzering voor het Horti Science Park vergroten we de zichtbaar heid en verbeteren we de uitstraling van het Park. Dit voeren we uit in 2024.
Plaatsen Nederlands- en Engelstalige informatieborden Het Horti Science Park vervult een regionale en nationale rol, maar minstens zo belangrijk is het internationale karakter. Zo ontvangt het Horti Science Park regelmatig buitenlandse delegaties. Ook de arbeidsmarkt voor Horti Science heeft een internationaal karakter, met onderzoekers van over de hele wereld die worden aangetrokken tot Horti Science. De verwachting is bovendien dat het aantal hightech start-ups binnen Horti Science groeit. Deze start-ups komen vaak voort uit de regionale (technische) universiteiten, die internationaal georiënteerd zijn. Om deze doelgroepen beter te bedienen plaatsen we in 2024 naast Nederlandse informatieborden ook Engelstalige informatieborden op het Horti Science Park.
Uitvoeren van een behoefteraming naar Horti gerelateerde activiteiten in Bleizo-West. Een voorwaarde om te kunnen voldoen aan de toekomstige vraag naar ruimte voor Horti gerela teerde activiteiten is de beschikbaarheid van voldoende grond. We voeren in 2022 een behoef teraming uit naar Horti gerelateerde activiteiten op de lange termijn voor Bleizo-West. Dit geeft beter inzicht op het al dan niet reserveren van gronden op Bleizo-West voor deze activiteiten.
Creëren kwalitatief woningaanbod voor kennis- en arbeidsmigranten De sector wordt geremd in groei door een tekort aan zowel kennis- als arbeidsmigranten. Kwalitatieve huisvesting is een belangrijke voorwaarde om de groepen te laten landen en te werken in de sector. We ondersteunen de markt met maatwerk voor huisvesting van verschillende omvang. Binnen de mogelijkheden van wet- en regelgeving, in de juiste omvang en op de juiste plek. In samenwerking met de markt realiseren we tot en met 2024 twee grootschalige locaties voor arbeidsmigranten.
24
Verkennen opnemen standaard percentage exploitatie aan Horti Science-uitingen
n
in openbare ruimte We verkennen in 2023 de mogelijkheden om in grondexploitaties een standaard percentage op te nemen voor Horti Science uitingen. Hiermee dragen we bij aan de zichtbaarheid en positio nering van Horti Science in Lansingerland. 03
3
Regionaal ontwikkelen Ruimtelijk Economische Strategie Greenport West-Holland
C/3
In 2022 ontwikkelen we als Greenport West-Holland een ruimtelijk economische strategie, waarin Lansingerland componenten uit de Horti Science visie verankert. Deze strategie heeft tot doel te komen tot een gezamenlijk beeld van de clusterkracht en de ontwikkelpunten van
OJ 3 O.
de Greenport West-Hollland, en de route waarlangs de partners van de Greenport gezamenlijk werken. De strategie gaat de basis vormen voor de toekomstige integrale gebiedsontwikkeling, waarin de modernisering van de productie en handel vormt krijgt. Onderdeel hiervan is een integrale visie op mobiliteit, duurzaamheid (energie- en watervoorziening) en innovatie in verbinding met de stedelijke omgeving.
Ontwikkelen beleid voor uitplaatsing woningen bij o.a. schaalvergroting Om (toekomstige) herstructurering mogelijk te maken is één van de voorwaarden dat woningen die de herstructurering in de weg staan worden uitgeplaatst. Hier is nog geen beleid op ontwikkeld, terwijl die wens er nu al ligt. Daarom ontwikkelen we in 2022 ruimtelijk beleid om uitplaatsing mogelijk te maken.
Inbedden Horti Science in omgevingswet en -plan De Horti Science visie staat in verbinding met het omgevingsplan en andersom. In 2023 integre ren we de opgave Horti Science in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Het actualiseren van de bestemmingsplannen maakt hier onderdeel van uit.
Uitvoeren scan bedrijventerreinen in context Horti Science De 14 bedrijventerreinen in Lansingerland kennen een verschillend profiel, waarbij het ene bedrijventerrein een scherper profiel heeft dan het andere. In 2022 voert ‘team algemeen economie’ een scan uit, waarbij centraal staat welke profielen toekomstbestendig zijn. Voldoen de ruimte houden voor Horti Science gerelateerde bedrijven maakt hier onderdeel van uit.
Moderniseren, herstructureren of transformeren van glastuinbouwgebieden In 2020 analyseerden we in samenwerking met buurgemeenten en de provincie de toekomstbestendigheid van de glastuinbouwgebieden. In een aantal gebieden is modernisering en herstructurering nodig. Voor een aantal is transformatie de oplossing. Om tot uitvoering over te gaan, geldt voor alle drie de vormen dat een kritische massa nodig is van de betreffende ondernemers die hetzelfde doel na wil streven. De publieke partijen zijn vervolgens direct aan
WageningenUR
zet om de interventie nader te operationaliseren.
25
BOUWSTEEN
HORTI SCIENCE
POSITIONERING HOME OF HORTI SCIENCE
INNOVATIEF ECOSYSTEEM
mň
VERWEVEN IN GEBIEDSONTWIKKELING
DUURZAAME GLASTUINBOUW
VITALE SAMENLEVING
VITALE ARBEIDSMARKT
K™ ® .
BOUWSTENEN
(2.9 VITALE ARBEIDSMARKT
Ontwikkelen en aanbieden van (om)scholing en opleidingen
Betere doorstroming van werkloosheid naar werk
Ontwikkelen van hybride lesvormen voor MBO, HBO & WO
Ondersteunen bij organisatie van jaarlijkse Mini Mastercourse Horti Science voor professionals
Begeleiden en opleiden statushouders naar en bij werk in sector
Indicatief: jaarlijks E10.800,- (108 uur)
Indicatief: C10.800,- (2022, 108 uur)
Bestaande middelen
Ondersteunen bij aanbod van praktijkopdrachten voor scholieren en studenten
Verkennen van mogelijkheden voor zij-instromers naar de sector
Aansluiting versterken met Human Capital Agenda Greenport West-Holland
Bestaande middelen
Indicatief: jaarlijks C10.800,- (108 uur)
Indicatief: jaarlijks C10.800,- (180 uur)
Versterken samenwerking Horti Science District en Primair Onderwijs
Verbeteren van mogelijkheden binnen ‘Leven Lang Ontwikkelen’
Bestaande middelen
Indicatief: jaarlijks C10.800,- (108 uur)
Grotere instroom in het Horti Science District
Versterken samenwerking Horti Science District en Voortgezet Onderwijs Bestaande middelen
Verbeteren van het aanbod van stages voor studenten
INSPANNINGEN
Indicatief: jaarlijks C7.200,- (72 uur)
Faciliteren uitbreiding MBO Lentiz Oostland
E
Bestaande middelen Samenwerking versterken met koepelorganisaties rond de instroom van ICT’ers en technisch opgeleiden in de glastuinbouwsector. Indicatief: jaarlijks C10.800,- (108 uur)
^
:: Voltooid Indicatie totale kosten 2022: C79.200,Indicatie totale kosten 2023: C68.400,Indicatie totale kosten 2024: C68.400,-
26
STRATEGISCHE DOELEN: »
Grotere instroom in het Horti Science District
*
Ontwikkelen en aanbieden van (om)scholing en opleidingen
»
Betere doorstroming van werkloosheid naar werk
den gesteld dan vroeger. Zo wordt in steeds meer vacatures een achtergrond in techniek of ICT ge vraagd. Het cluster heeft op alle opleidingsniveaus moeite om voldoende en gekwalificeerd personeel te vinden. De glastuinbouw concurreert met verschillende hightech sectoren om technisch personeel.
m
S
Lansingerland
De consequentie van de grote ontwikkelingen in Horti Science is dat er andere eisen aan arbeid wor
o
Daarbij constateren we dat het huidige beeld van de glastuinbouw niet altijd past bij de vooruitgang die de glastuinbouw heeft geboekt. We gaan werken aan deze beeldvorming, te beginnen in het onderwijs. Hier valt ook winst te behalen in het matchen van de vraag van de sector met het aanbod van het onderwijs. Ook zetten we in op het opleiden van bestaand personeel en de doorstroming van werkloosheid naar werk. De arbeidsmarkt is geen Lansingerlands vraagstuk, maar een regionaal vraagstuk. Daarom sluiten we aan bij regionale initiatieven, zoals het Human Capital Akkoord.
Ontwikkelen van hybride lesvormen voor MBO, HBO ā WO Om studenten binnen het MBO, HBO en WO beter aan te laten sluiten bij de behoefte van de ar beidsmarkt stimuleren we hybride lesvormen voor deze doelgroepen. We beginnen in 2022 als eerst met het aanjagen van hybride lesvormen bij het MBO Lentiz Oostland. Vervolgens volgen later het HBO en WO.
Ondersteunen bij aanbod van praktijkopdrachten voor scholieren en studenten Via het SOB Oostland ondersteunen we in 2022 scholieren en studenten door hen te verbinden met het bedrijfsleven. In samenwerking met het bedrijfsleven voeren zij praktijk gerichte opdrachten uit.
Versterken samenwerking Horti Science District en Primair Onderwijs We versterken in 2022 de samenwerking tussen het Horti Science District en het Primair Onderwijs. Via verschillende initiatieven zoals grow wizzkids , leerlijnen ‘hulptroepen in de natuur’ en ‘natuur en duurzaam’ beogen we kinderen op jonge leeftijd kennis te laten maken met de glastuinbouw.
Versterken samenwerking Tuinbouwcluster en Voortgezet Onderwijs Via het SOB Oostland stimuleren en ondersteunen we in 2022 zowel excursies naar het bedrijfsle ven als gastcolleges door ondernemers uit het Horti Science District.
Verbeteren van het aanbod van stages voor studenten Via het SOB Oostland ondersteunen we in 2022 scholieren en studenten voor het verkrijgen van stageopdrachten bij bedrijven in het Horti Science District.
Faciliteren uitbreiding MBO Lentiz Oostland We faciliteren in 2022 MBO Lentiz Oostland om in samenwerking met Albeda en ROC Mondriaan de uitbreiding van opleidingen mogelijk te maken. Dit betreft opleidingen die aansluiten bij het Horti Science District. Deze ondersteuning geldt ook voor het realiseren van een eigenstandig mbo-gebouw.
6 GrowWizzKid is het structurele lesprogramma dat voedseleducatie, natuur, techniek, duurzaamheid en innovatie op betekenisvolle en vakover stijgende wijze verbindt aan bestaande leerlijnen, kern- en leerdoelen, methodes of concepten op scholen.
27
O
Samenwerking versterken met koepelorganisaties rond de instroom van ICT'ers en technisch opgeleiden in de glastuinbouwsector We versterken in 2022 onze positie binnen de Human Capital Agenda Greenport door een actie vere bijdrage te leveren. Sturen op instroom van ICT’ers en technisch opgeleiden in het Horti Science District maakt hier onderdeel van uit.
voor professionals We ondersteunen vanaf 2022 de WUR bij het ontwikkelen en geven van een jaarlijkse Mini Mastercourse Horti Science. Vanuit de gemeente enthousiasmeren we ondernemers om deel te
Lansingerland
Ondersteunen bij de organisatie van de jaarlijkse Mini Mastercourse Horti Science
nemen aan deze courses, zodat zij met deze kennis de toekomstbestendigheid van hun bedrijf kunnen vergroten.
Verkennen van mogelijkheden voor zij-instromers naar de sector Samen met de plaatselijke en regionale onderwijsinstellingen realiseren we vanaf 2023 via de Human Capital Agenda een jaarlijkse instroom van 15 zij-instromers naar het Horti Science District.
Verbeteren van mogelijkheden binnen ‘Leven Lang Ontwikkelen' Via programma’s binnen de MRDH en de Human Capital Agenda vergroten we in 2022 de oplei dingskansen voor werknemers in het Horti Science District.
Begeleiden en opleiden statushouders naar en bij werk in sector Het WerkgeversServicepunt Zuid-Holland Centraal koppelt in samenwerking met de gemeente het bedrijfsleven aan statushouders. Via dit programma begeleiden we, mede via opleidingen, ook in 2022 statushouders naar een baan in het Horti Science District.
Aansluiting versterken met Human Capital Agenda Greenport West-Holland We versterken in 2022 onze positie binnen de Human Capital Agenda Greenport West-Holland door onze ambtelijke aanwezigheid te vergroten. Dit leidt tot betere effectuering van de acties op het snijvlak van onderwijs en arbeidsmarkt.
ïľ
V
7 Greenport West-Holland, 2020. Deelakkoord Human Capital Akkoord Zuid-Holland Greenport West-Holland. 8 WerkgeversServicepunt Zuid-Holland Centraal (WSP) is een samenwerkingsverband van UWV, regionale gemeenten en SW-bedrijven. WSP is hét aanspreekpunt voor werkgevers in arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal die inclusief willen ondernemen.
28
BOUWSTEEN
POSITIONERING (ŞŞİ) HOME OF HORTI W SCIENCE
INNOVATIEF ErnSvAT'E™ ECOSYSTEEM
w/Oìta
Q
HORTI SCIENCE VERWEVEN IN GEBIEDSONTWIKKELING
VITALE ARBEIDSMARKT
VITALE SAMENLEVING
DUURZAAME GLASTUINBOUW Duurzaam gebruik van grondstoffen
Stimuleren energietransitie voor de sector
Toekomstbestendige waterhuishouding voor de glastuinbouw
P PERA
™
NELE
I
l
f ř /'í l
BOUWSTENEN
2.5 DUURZAME GLASTUINBOUW
CO2
Stimuleren warmtenetten en warmtecoöperaties in alle glastuinbouwgebieden
Actief voorkomen en oplossen van knelpunten warmte, elektra en CO2
Versterken aansluiting bij Energieakkoord Greenport West-Holland
Bestaande middelen
Indicatief: C10.800,- (2022&2023, 108 uur)
Bestaande middelen
Stimuleren ontwikkeling regionaal warmtetransportnet
Faciliteren maximaal gebruik geothermie
Ondersteunen bij het project ‘Emissieloze Kas’
Bestaande middelen
Indicatief: C18.000,- (2023, 180 uur)
Bestaande middelen
Inventariseren routekaart naar Smart Grid
Experimenteren met proefopstelling voor het afvangen van CO2 uit de buitenlucht
Onderzoeken mogelijkheden dubbelgebruik water
Indicatief: C18.000,- (2024, 180 uur)
Indicatief: C18.000,- (2024, 180 uur)
Bestaande middelen
Versterken aansluiting bij Energieakkoord Greenport West-Holland
Aansluiting bij Plasticpact Greenport West-Holland
Ontwikkelen regionaal beleid voor waterzuivering met omgekeerde osmose
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Bestaande middelen
Lobby op stabiele CO2 levering
Versterken aansluiting Biobased en Circulaire projecten Greenport West-Holland
Inzet waterbassins voor piekbuien door aansluiten bij project Rainlevelr
Bestaande middelen
Indicatief: C7.200,- (2022, 72 uur)
Indicatief: C7.200,- (2022, 72 uur)
INSPANNINGEN
©
Stimuleren zonnepanelen op waterbassins
Bestaande middelen
^
= Voltooid
Indicatie totale kosten 2022: C25.200,Indicatie totale kosten 2023: C28.800,Indicatie totale kosten 2024: C36.000,-
29
STRATEGISCH DOEL: »
Stimuleren energietransitie voor de sector
*
Duurzaam gebruik van grondstoffen
*
Toekomstbestendige waterhuishouding voor de glastuinbouw
hoewel hier al stevig op wordt ingezet, is het Horti Science District ook nog sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen. Dit vraagt om alternatieven, weet ook de sector: het heeft zichzelf het doel gesteld in 2040 fossielvrij te zijn. We ondersteunen de sector in deze transitie, met
Lansingerland
De omslag naar duurzame bronnen is cruciaal voor het bestaansrecht van de glastuinbouw. Al
oog voor het beschikbaar houden van voldoende energie en grondstoffen. Daarnaast is een duurzame omgang met water van belang voor de glastuinbouw. Omdat de mogelijke oplossin gen vaak breder zijn dan onze gemeentegrenzen, werken we hiervoor op regionaal niveau.
Stimuleren warmtenetten en warmtecoöperaties in alle glastuinbouwgebieden Via Warmtesamenwerking Oostland en ambtelijke lobby stimuleren we de realisatie van warmtenetten in alle glastuinbouwgebieden in Lansingerland. We werken aan het governance model om met de warmtecoöperaties en marktpartijen het warmtenetwerk uit te breiden naar alle glastuinbouwgebieden.
Stimuleren ontwikkeling regionaal warmtetransportnet We blijven een actieve rol houden bij de ontwikkeling van een regionaal warmtetransportnet, wat duurzame bronnen en de afzetgebieden in de glastuinbouw aan elkaar koppelt. Door aan sluitingen op regionale restwarmtebronnen vergroten we de hoeveelheid duurzame warmte.
Actief voorkomen en oplossen van knelpunten warmte, elektra en CO2 Vanaf 2022 vervullen we een actievere ambtelijke rol om in samenwerking met bedrijven, nutsbedrijven en andere overheden om knelpunten rond (toekomstige) warmte, elektra en CO2 te voorkomen of op te lossen.
Faciliteren maximaal gebruik geothermie Met betrokken organisaties in de realisatie van geothermieputten creëren we in 2023 een routekaart tot 2030. Hierin schetsen we het proces om in 2030 het gebruik van geothermie maximaal te kunnen benutten. Geothermie is een belangrijke energieopwekker in de toekom stige energiemix van Lansingerland.
Inventariseren routekaart Smart Grids Met Warmtesamenwerking Oostland ontwikkelen we in 2024 een routekaart naar Smart Grids uit duurzame bronnen in 2040.
Experimenteren met proefopstelling voor het afvangen van CO2 uit de buitenlucht We ondersteunen in 2024 samen met het Ministerie van LNV en de WUR een proefopstelling voor het afvangen van CO2 uit de buitenlucht.
30
Versterken aansluiting bij Energieakkoord Greenport West-Holland We versterken vanaf 2023 onze aansluiting bij het Energieakkoord Greenport West-Holland door onze ambtelijke deelname -vanuit de lobbystrategie- te garanderen.
Lobby op stabiele CO2 levering 2022 via Greenport West-Holland en Glastuinbouw Nederland voor de leveringszekerheid van CO2 in de toekomst.
Stimuleren zonnepanelen op waterbassins
Lansingerland
Voor de groei van de planten is stabiele CO2 levering van vitaal belang. Daarom lobbyen we in
We pionieren in het Horti Science Park met zonnepanelen op waterbassins. Bij gunstige onder zoeksresultaten jagen we in 2023 valorisatie na via start-ups en scale-ups.
Aansluiten bij Plasticpact Greenport West-Holland We ondersteunen in 2022 het Plasticpact van de Greenport West-Holland waarin gezamenlijk verminderen van het gebruik van plastics in de glastuinbouw centraal staat.
Versterken aansluiting Biobased en Circulaire projecten Greenport West-Holland We versterken in 2022 onze aansluiting op Biobased en Circulaire projecten Greenport West-Holland (GPWH). Hierin ondersteunt GPWH tuinbouwondernemers en ketenpartners om plantenresten tot waarde te brengen. Ook geeft GPWH ondersteuning bij de zoektocht naar nieuwe glastuinbouwteelten voor productie van hoogwaardige plantenstoffen, voor bijvoor beeld de farmacie.
Ondersteunen bij het project ‘Emissieloze Kas’ De eisen voor het terugdringen van de emissie van meststoffen en gewasbeschermingsmidde len vanuit glastuinbouwbedrijven worden steeds strenger. In 2027 moet de sector (nagenoeg) emissieloos zijn. Daarom ondersteunen we het project Emissieloze kas waarin een consortium van bedrijven in samenwerking met de WUR een emissieloze kas test en demonstreert.
Onderzoeken mogelijkheden dubbelgebruik water In navolging op het Westland onderzoekt Lansingerland in 2023 ook de mogelijkheden voor dubbel watergebruik. Bij dubbelwatergebruik wordt in een kelder hemelwater opgeslagen voor gebruik als gietwater. Bij hevige neerslag wordt de kelder ingezet als waterberging.
Ontwikkelen regionaal beleid voor waterzuivering met omgekeerde osmose De beschikbaarheid van voldoende schoon water is niet meer vanzelfsprekend. Het klimaat in Nederland wordt in de toekomst steeds extremer: langer droog en een grilliger neerslagpatroon. Volledig van regenwater afhankelijk zijn, geeft dan geen bedrijfszekerheid, omdat het water niet altijd meer beschikbaar is op het moment dat het nodig is. Een oplossing is om water met omgekeerde osmose te zuiveren. Met de Greenport West-Holland en de Hoogheem raadschappen verkennen we ook in 2022 de mogelijkheden hiervoor.
Inzet waterbassins voor piekbuien door aansluiten bij project Rainlevelr In het project Rainlevelr dragen tuinders bij aan droge voeten door vóór een zware bui ruimte te maken in hun hemelwaterbassin of silo. Samen met de hoogheemraadschappen stimuleren en informeren we in 2022 tuinders om dit op vrijwillige basis te doen. Hoogheemraadschap