[T21.05413] Leefmilieu Effect Rapportage (L.E.R.) Omgevingsvisie gemeente Lansingerland

Dergelijke begroeiing kan verstoord raken bij woningbouwontwikkelingen zoals beschreven in de Omgevingsvisie, maar in de Omgevingsvisie worden tevens ambities genoemd die kunnen bijdragen aan het versterken van groenblauwe structuren. Een voorbeeld hiervan zijn de realisatie en versterking van groenblauwe corridors. Deze routes moeten zorgen voor herkenbaarheid van de wandel en fietspaden, aantrekkelijk en een bijdrage aan een prettig leefklimaat. Bovendien moeten ze bijdragen aan goede verbindingen voor planten en dieren. Een verdere concretisering hoe deze groenblauwe structuren eruit komen te zien ontbreekt echter. Biodiversiteit In het hart van de gemeente is een lage mate van biodiversiteit. Dit komt enerzijds doordat de kernen Berkel en Rodenrijs en Bergschenhoek een stedelijk landschap vertegenwoordigen waar vooral ruimte is voor stadsbewonende soorten. Daarbuiten wordt een groot deel van het buitengebied gekenmerkt door glastuinbouw, alwaar dier- en plantensoorten ook in mindere mate aanwezig zijn. De Omgevingsvisie ziet toe op het versterken van het bestaand groen en door het realiseren van groenblauwe corridors tussen de kernen en naar het de recreatieve groengebieden in het oosten nabij de Rotte. Aan de randen van de gemeente, voornamelijk langs de Rotte en in het zuidwesten van de gemeente langs de Bovenvaart, is er wel een grotere mate van soortendiversiteit.

Potentiële positieve effecten op de biodiversiteit heeft het toepassen van verschillende zaaimengsels, het handhaven van ecologische vormen van beheer en het toevoegen van natuurinclusieve maatregelen, zoals insectenhotels en nestgelegenheden voor vogels en vleermuizen. Ook het ervoor zorgen dat de juiste voedselbronnen aanwezig zijn voor de gewenste soorten heeft in potentie een positief effect. Ontwikkelingen kunnen effect hebben op de soortendiversiteit, bijvoorbeeld door de doorkruising van de habitats of doordat bij (her)ontwikkeling mogelijk beschermde soorten (maar ook nietbeschermde soorten) worden aangetast. De Wet natuurbescherming ziet toe op het beschermen van de soorten die in die wet zijn opgenomen. Er zal bij elke ontwikkeling rekenschap gegeven moeten worden aan (beschermde) soorten en de wijze van omgang hiermee wanneer deze werkelijk worden aangetroffen.

Blad 59 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

11.5

Beoordeling De beoordeling van het milieuaspect ecologie op de vier beoordelingsdomeinen is in de figuur hieronder opgenomen. De toelichting volgt daarna.

Ecologie zeer negatief

positief

zeer positief

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Te zien is dat ecologie op 'gezond en veilig', 'omgevingskwaliteit' en op 'leefbaarheid' licht-positief scoort. Dit komt omdat in de Omgevingsvisie de ambities wordt uitgesproken meer groen toe te voegen, bestaand groen op kwaliteit te houden en om bestaande woongebieden (ten dele) te vergroenen. Dit leidt voor inwoners van Lansingerland tot meer beschikbaar groen om te recreëren en te bewegen, hetgeen een positief effect op de gezondheid en het welbehagen heeft. Daarnaast is meer groen een impuls om de omgevingskwaliteit. Daarnaast is een algehele verbetering van de gezondheid en het beter bereikbaar van maken van (openbaar) groen een aanleiding om ook 'leefbaarheid' een licht-positieve score toe te kennen. Een volwaardig positieve score op deze ambities wordt echter enigszins getemperd door enkele onderdelen waar nog wel een concretiseringsslag in gemaakt kan worden. Dit wordt hieronder toegelicht. Het algemene beeld is dat natuur (in vorm van Natura 2000) op verre afstand is gelegen van de gemeente. Enige effecten zouden kunnen optreden door stikstof, voornamelijk afkomstig van (toekomstig) verkeer of van bedrijvigheid. Indien het verkeer in de toekomst afneemt of schoner wordt is een positief effect te verwachten. Andere effecten zijn niet te verwachten.

Op Natuurnetwerk Nederland bestaan mogelijke effecten indien gekozen wordt te ontwikkelen langs de Rottemeren of in het uiterste zuidwesten van de gemeente langs de Bovenvaart. Op het gebied van verstoring door verlichting, trilling, optische verstoring of verdroging zijn geen effecten te verwachten indien elders in de gemeente ontwikkelingen plaatsvinden. Net als voor NNNgebieden, bevinden de groenstructuren zich voornamelijk aan de randen van de gemeente. De Rottemeren en het (Hoge/Lage) Bergsche bos worden door groen gekenmerkt. Bovendien bevinden zich in de gemeente karakteristieke bomenrijen. Bij ontwikkelingen kunnen deze karakteristieke elementen verloren gaan. Tot slot kunnen ontwikkelingen effecten hebben op biodiversiteit. Ook voor de biodiversiteit geldt dat deze het hoogst is aan de randen van de gemeente. De plek van ontwikkelingen zorgt voor een negatieve of neutrale beoordeling. Maatregelen kunnen resulteren in een positief effect indien deze bijdragen aan een vergroting van de biodiversiteit.

11.6

Aandachtspunten In deze paragraaf zijn enkele maatregelen opgenomen die bij kunnen dragen aan het verder concretiseren en behalen van de doelstellingen ten aanzien van de gezondheid in brede zin. De

Blad 60 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

Omgevingsvisie geeft handvatten maar vult nog niet in op welke manier gemeente Lansingerland haar doelstellingen wil behalen. Onderstaande aandachtspunten kunnen mogelijk hierbij helpen. Minimaal behoud van bestaande kwaliteit groen Er wordt geadviseerd om als minimale ondergrens voor het ecologisch- en verblijfsgroen de bestaande kwaliteit hiervan als uitgangspunt te nemen. De bestaande kwaliteit mag niet verloren gaan en ook niet achteruit gaan. Opstellen van een groenblauw raamwerk Het verder concretiseren van de doelstellingen ten aanzien van ecologie (in combinatie met water) maakt het mogelijk om heldere ambities te stellen. De uitwerkingsmogelijkheden en plannen zouden in een groen-blauw raamwerk kunnen landen. Hiermee kan de gemeente Lansingerland invullen wat zij wil bereiken met het gemeentelijk groen en hoe zij invullingen wil geven aan de noodzaak tot verbeteren van de biodiversiteit en het bevorderen van de gezondheid van haar inwoners. Bij elke ontwikkeling wordt nader onderzocht of er beschermde soorten aanwezig zijn Er wordt geadviseerd dat een natuuronderzoek zinvol is voorafgaand aan verwijderen bebouwing en begroeiing. Voorafgaande aan dergelijke werkzaamheden moet volledig inzicht bestaan in de aanwezigheid van en effecten op beschermde soorten, zodat indien nodig maatregelen genomen kunnen worden.

Aanbevolen wordt om de controle ruim voorafgaand aan de geplande werkzaamheden uit te voeren, zodat rekening gehouden kan worden met de doorlooptijd van het onderzoek (sommige onderzoeken dienen een jaar rond te worden uitgevoerd) en zodat eventuele maatregelen tijdig genomen kunnen worden. Extra aandacht gaat in dezen uit naar broedvogels en vleermuizen. Maar ook de andere soorten op de rode lijst van de Wet natuurbescherming zijn relevant. Natuurinclusief bouwen Bij elke ontwikkeling met potentie voor natuurinclusief bouwen (nieuwbouw en renovatie) dient onderzocht te worden of natuurinclusief bouwen kan worden toegepast. Hierbij gaat het vaak om relatief kleine en goedkope ingrepen, die verblijfsplekken creëren voor verschillende dieren in het stedelijk landschap. Te denken valt aan het integreren van nestkasten en zorgen voor verblijfplekken voor vleermuizen en nestgelegenheid voor huismus, gierzwaluw en andere gebouwbewonende soorten. Of het realiseren van groene daken, groene inrichting etc. Per ontwikkeling wordt de stikstofdepositie in beeld gebracht Voor elk vergunningplichtig project wordt op projectniveau een stikstofonderzoek uitgevoerd. Dit moet aantonen dat de ontwikkeling geen significant nadelige gevolgen heeft voor Natura 2000gebieden.

Blad 61 va

73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

12

Cultuurhistorie en archeologie

12.1

Introductie In dit hoofdstuk wordt ingegaan op 'cultuurhistorie en archeologie'. Het thema cultuurhistorie en archeologie gaat over effecten van de Omgevingsvisie op cultuurhistorisch waardevol erfgoed en op archeologische verwachtingen. Bij ontwikkelingen bestaat altijd de mogelijkheid dat archeologische en cultuurhistorische waarden worden aangetast. In dit hoofdstuk wordt in beeld gebracht in hoeverre de Omgevingsvisie effecten heeft op archeologie en cultuurhistorie.

12.2

Huidige situatie

12.2.1

Cultuurhistorisch waardevolle objecten en gebieden Rondom de Rotte langs de gemeentegrens liggen een aantal windmolens met bijbehorende biotopen. Daarnaast liggen er drie Middeleeuwse stads- en dorpskernen, hieromheen zijn nu de drie grootste bebouwingsconcentraties gesitueerd. Bij de Rotte en in de oude kernen liggen ook verschillende Rijksmonumenten, het gaat met name om molens, kerken en boerderijen. Ten westen van de gemeente loopt een Erfgoedlijn met betrekking tot een trekvliet, hier loopt namelijk de Schie tussen Schiedam en Delft.

Windmo ens

erkel

Molenbiotopen 1 .rť

.

,

r-

-

, - J Hoge waarde

Trekvaarten hoofdstructuur

Trekvaarten verloopcontouren Middeleeuwse stads- en dorpskernen kenmerken

Figuur 12-1: Uitsnede Cultuurhistorische Atlas (CHS) van de provincie Zuid-Holland.

Blad 62 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

12.2.2

Archeologische waarden In de beleidsnota en bijbehorende beleidskaart zijn de archeologische verwachtingen opgenomen van gebieden die al onderzocht zijn. Binnen de oude kernen van Berkel en Rodenrijs en Bergschenhoek bevindt zich bijvoorbeeld zone met een hoge verwachting, deze komt ook al terug als Middeleeuwse stads en dorpskern in de CHS.

1, vindplaatsen, max. verstoring: 0m2 8t 0.30m -MV II, hoge verwachting, max. verstoring: 50m2 ã Q.30m 0.30m -MV III, hoge verwachting, max. verstoring: 100m2 ŭ III. å. 0.50m -MV IV, middelhoge verwachting, max. verstoring: 5QQm2 8* Ä 0.30m -MV V, middelhoge verwachting, max. verstoring: 500m2 S 1.00m -MV VI, middelhoge verwachting, max. verstoring: l.000m2 I,000m2 Ã 2,50m -MV VII, middelhoge verwachting, max. verstoring: verstoring; 1.000m2 Ã 5.00m -MV afcńeotog/sũń onderzoek a/s oppervlakte en ctôspte groterz/Jn arcfìeoiog/scň z/jn dan max verstoring)

Figuur 12-2: Archeologische beleidskaart van de gemeente Lansingerland uit 2012.

Blad 63 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100

anteagroup

2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

12.3

Referentiesituatie Gezien de aanwezige beschermingsregimes kan worden aangenomen dat archeologische en cultuurhistorische waarden behouden blijven in de gemeente. Nieuwe ontwikkelingen worden ingepast met betrekking tot de landschappelijke waarden. Het kan zijn dat door toekomstige grondroeringen nieuwe archeologische vindplaatsen gevonden worden. De gemeentelijke archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart is niet statisch. In de loop van de tijd zal de kennis over het bodemarchief in Lansingerland toenemen, door het archeologisch onderzoek dat wordt verricht in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Deze kennis zal worden gebruikt voor het verrijken en actueel houden van de kaarten en de gemeentelijke historie. De referentiesituatie is hiermee gelijk aan de huidige situatie.

12.4

Cultuurhistorie en archeologie in de Omgevingsvisie De gemeente zet in op het behouden, versterken en ontwikkelen van een robuuste groen- en waterstructuur. Dat gaat hand in hand met een herkenbaar landschap, waarin de ontstaansgeschiedenis van dat landschap en van de gemeente te herkennen is. Cultuurhistorisch waardevolle elementen worden beleefbaar gemaakt. Herkenbaarheid van het landschap vraagt om duidelijke structuren met een logische oriëntatie, en een duidelijke identiteit. Een heldere bomenstructuur kan hier bijvoorbeeld voor zorgen. Ook worden herkenbare vlakken (zoals polders en parken), lijnen (linten en waterwegen) en punten (kernen en dorpsentrees) in de groenstructuur benadrukt. Het karakter en de identiteit verschilt per deelgebied en wordt ook per gebied anders benaderd. Deze is uitgewerkt in de Groenstructuur Lansingerland 2016-2026. De linten lopen als herkenbare doorgaande elementen door de kernen. De structuur en opbouw van ieder lint (type bebouwing, percelen, dichtheid, bruggen en bomen) is leidend voor wat er mogelijk is. Functieverandering en nieuwbouw is mogelijk in ruil voor afbraak van ongewenste gebouwen en het stimuleren van karakteristieke elementen. Om het karakter van de linten te kunnen behouden is het nodig dat er voorwaarden worden gesteld aan de ontwikkelingen die hier mogelijk zijn.

Cultuurhistorisch waardevolle objecten worden aangeduid en beschermd. Het maximaal te bebouwen vlak wordt binnen de linten zo vastgelegd dat er doorzicht tussen de gebouwen mogelijk blijft. Hetzelfde geldt voor de maximale afmetingen per pand zodat de bebouwing niet te grootschalig wordt. Plekken waar nu nog doorzicht naar het open achterland is, worden opengehouden. Bebouwing mag niet hoger dan de dijk zijn. Er is geen nieuwe bebouwing toegestaan die niet is georiënteerd op het lint en die niet past bij de schaal en maat van de linten. De buurtschappen Kruisweg en Rotte hebben een vergelijkbaar karakter als de linten waarbij doorzichten bij de Rotte op de achtergelegen dreef behouden blijven. Aan de Kruisweg worden alleen nog ontwikkelingen geaccepteerd die passen in de identiteit van de buurtschap.

Blad 64 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

12.5

Beoordeling De beoordeling van cultuurhistorie en archeologie op de vier beoordelingsdomeinen is in de figuur hieronder opgenomen. De toelichting volgt daarna.

Cultuurhistorie en archeologie zeer negatief

negatief

neutraal

positief

zeer positief

Gezond en veilig Omge vingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Het behouden van cultuurhistorische en landschappelijke waarden heeft een positief effect op de omgevingskwaliteit in Lansingerland. In de omgevingskaart is ook concreet uitgewerkt om welke landschappelijke structuren het gaat en deze zijn ruimtelijk gescheiden van bijv. uitbreidingslocaties. De woningbouwopgave en verbetering van de bereikbaarheid wordt hierdoor niet belemmert, daarom is leefbaarheid ook neutraal gescoord. Nieuwe energiebronnen kunnen botsen met ambities voor ruimtelijke kwaliteit. De Omgevingsvisie richt zich vooral op zonne-energie op daken en bij windenergie wordt gefocust op gebieden waarbij dit aansluit bij de ruimtelijke kwaliteit. De duurzaamheidsambities gaan dus samen met het behoud van landschappelijke waarden, daarom is 'duurzaamheid' neutraal beoordeeld. Het milieuaspect heeft geen raakvlakken met 'gezond en veilig', daarom is deze als neutraal beoordeeld.

12.6

Aandachtspunten In deze paragraaf zijn enkele maatregelen opgenomen die bij kunnen dragen aan het verder concretiseren en uitwerken van het geluidbeleid. De Omgevingsvisie geeft handvatten maar vult nog niet in op welke manier gemeente Lansingerland haar doelstellingen wil behalen. Beschermingsregimes borgen Het belangrijkste aandachtspunt hiervoor is het concreet borgen van de archeologische en cultuurhistorische waarden. Bij voorkeur gebeurt dit op basis van een geactualiseerde archeologische waardenkaart. Bij cultuurhistorie zijn verschillende monumenten en structuren al opgenomen in beschermingsregimes vanuit het rijk en provincie, het is belangrijk te bepalen welke cultuurhistorische en landschappelijke waarden nog aanvullende gemeentelijke bescherming verdienen. De omgevingskaart en groenstructuur geeft hiervoor al een voorzet. Landschappelijke inpassing duurzggmheidsmggtreaelen en woningbouw De maatregelen in het kader van de energietransitie en de uitbreidingslocaties voor woningbouw kunnen samengaan met het behoud van landschappelijke waarden. Wel wordt het aangeraden aandacht te besteden aan het landschappelijk inpassen van nieuwe ontwikkelingen.

Blad 65 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

13

Duurzaamheid

13.1

Introductie Duurzaamheid is een overkoepelend begrip voor meerdere thema's. Enerzijds gaat het om het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen teneinde de blijvende impact van de mens op de planeet te verkleinen. Denk hierbij aan de mogelijkheden om energie op een duurzame wijze op te wekken en op te slaan. Dit is de energietransitie en warmtetransitie die de komende decennia op de rol staat. Anderzijds gaat duurzaamheid over de circulaire economie: de omgang van materialen, grondstoffen, en de verwerking en omgang met afval, etc. Het kader van wetgeving en beleid voor het thema duurzaamheid is samengevat in onderstaande tabel. Tabel 13-1: Beleidskader thema duurzaamheid. Kader

Belangrijkste randvoorwaarden/ uitgangspunt

Klimaatakkoord en

"

In 2030 is 70% van alle elektriciteit en minimaal 27% van alle energie (elektriciteit, gas en

"

In 2030 49% minder CO2-uitstoot ten opzichte van 1990.

"

In 2050 95% minder CO2-uitstoot ten opzichte van 1990.

"

De overstap naar duurzame energie gebeurt stapsgewijs. Nederland wil zetten zijn:

Landelijk beleid Klimaatwet

warmte) duurzaam opgewekt.

Belangrijke stappen die

"

zuiniger omgaan met energie;

"

van elektriciteit uit kolen naar elektriciteit uit zon en wind;

"

van warmte uit aardgas naar duurzame warmte, zoals aardwarmte, restwarmte en groene waterstof;

"

omwonenden betrekken door ze de kans te bieden om mee te denken over of

"

energieprojecten op een slimme manier inpassen in de omgeving en het landschap.

mede-eigenaar te worden van lokale energieprojecten;

Nederland circulair in

"

In 2030 moet Nederland 50% minder primaire grondstoffen gebruiken (mineralen,

"

In 2050 moet Nederland volledig circulair zijn.

2050 MilieuPrestatie

metalen en fossiel).

"

Gebouwen

De MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) is bij elke aanvraag voor een omgevingsvergunning verplicht. De MPG geeft aan wat de milieubelasting is van de materialen die in een gebouw worden toegepast.

"

Sinds 1 januari 2018 geldt een maximale Milieu Prestatie Gebouw (MPG) score van C 1,00 m2/ BVO voor nieuwbouwwoningen en kantoren (groter dan 100 m2). Met de invoering van de grenswaarde kan de MPG getoetst worden en zal naleving steeds beter gecontroleerd worden na aanvraag van een omgevingsvergunning. De verwachting is dat deze

grenswaarde

materiaalkeus,

stapsgewijs

minimaliseren

scherper

van

gesteld

materiaalgebruik

zal

gaan

en

compact

worden,

waardoor

bouwen

steeds

belangrijker wordt.

Grondstoffenakkoord

"

Het Grondstoffenakkoord is een Intentieovereenkomst en bevat afspraken van de Rijksoverheid met andere partijen over maatregelen om de transitie naar de circulaire economie te versnellen.

Transitieagenda

13.2

"

De Transitieagenda focust op het verder in beweging brengen van de bouwkolom,

circulaire

bestaande uit opdrachtgevers, ontwikkelaars, architecten, voorschrijvers, aannemerij en

bouweconomie

toeleveranciers, naar een volhoudbare en dus circulaire bouweconomie.

Huidige situatie In de huidige situatie wordt toegewerkt naar het behalen van de nationale duurzaamheidsambities. Er is een actuele vraag om inzicht te krijgen in hoe de gemeente omgaat en om moet

Blad 66 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100

anteagroup

2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

gaan met de energiebehoefte. Op het gebied van circulariteit is nog veel te winnen: de inwoners van Lansingerland hebben bijvoorbeeld nu nog een groot aandeel in restafval op jaarbasis. De gemeente werkt aan strategieën om dit aandeel te verkleinen. Verregaande ontwikkelingen op het brede duurzaamheidsvlak worden vooral in de toekomstige situatie met de Omgevingsvisie verwacht.

13.3

Referentiesituatie Voor de referentiesituatie wordt uitgegaan van een Lansingerland in 2040 zonder de implementatie van de Omgevingsvisie. In dit stadium zijn enkele duurzaamheidsambities (zowel nationaal als regionaal) verder uitgewerkt. Zo wordt gewerkt aan de Regionale Energiestrategie (RES) voor de regio Rotterdam-Den Haag waar Lansingerland binnen valt. Maar ook andere manieren om aan de doelstellingen te voldoen dragen hier aan bij, zoals onder andere de Duurzaamheidsvisie, Uitvoeringsagenda, Warmte Samenwerking Oostland (WSO), het Handelingsperspectief Biomassa, Transitievisie Warmte.

13.4

Duurzaamheid in de Omgevingsvisie Overkoepelende transitie Ook Lansingerland moet zich actief inzetten om werk te maken van de energietransitie. De energietransitie is niet alleen een opgave voor gebouwen. Lansingerland is onderdeel van de Regionale Energiestrategie (RES) Rotterdam-Den Haag. Om een positieve bijdrage aan het verminderen van het energieverbruik (en de energievraag) te bewerkstelligen, moeten woningen, glastuinbouw en bedrijfspanden verduurzamen. Dit kan door te isoleren, energiebesparingsmaatregelen te treffen en waar mogelijk in de eigen opwekking te voorzien. Samen met de glastuinbouwsector en de regio wordt gewerkt aan de transitie naar fossielvrij telen. Desondanks zijn met name de transport- en distributiesector en de glassector nog sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen. Daarnaast moeten woningen gefaseerd van het aardgas af. Regionale Energiestrategie (RES) De RES van Rotterdam-Den Haag stelt dat bovenop de huidige energieproductie er een noodzaak voor energie uit hernieuwbare bronnen bestaat tussen de 2,8-3,2 TWh. Hiermee stelt de regio het doel om bijna 9% van het Klimaatakkoord op te nemen. Een deel van de benodigde energie wordt gevonden in de zogeheten VRM-locaties (Visie Ruimte en Mobiliteit) waarvan een herziening in 2018 is vastgesteld. Deze voorziet voornamelijk in windturbines in het havengebied van Rotterdam.

Maar de VRM-locaties voorziet ook in turbines langs de A12 in het noorden van gemeente Lansingerland. Op basis van wat ontwikkeld is, harde plannen en op basis van wat er in de pijplijn zit van de VRM-locaties - totaal ruim 2 TWh - is nog een zoekruimte over van 0,8-1,2 TWh. Daarnaast zijn er meerdere zoeklocaties aangewezen waar mogelijkheden voor zon en wind worden ondergebracht (zie figuur 14.1 op de volgende pagina). De figuur laat zien dat binnen de regio vooral wordt gezocht naar nieuwe mogelijkheden om zonne-energie op te wekken. Immers, de meest voor de hand liggende windlocaties zijn al opgenomen in de VRM-locaties in het havengebied van Rotterdam. De gemeente Lansingerland blijkt bij uitstek een zoekgebied voor zonne-energie - behoudens de VRM-locatie wind langs de snelweg in het noorden. De potentie voor zonne-energieopwek wordt vooral gezocht langs de infrastructurele lijnen. Op deze manier wordt weinig van het (beperkte) open landschap aangetast. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor

Blad 67 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

energieopwek uit wind in de gemeente Lansingerland ook beperkt. Dit komt door er veel kwetsbare objecten aanwezig zijn die vanuit externe veiligheid onwenselijk zijn. Ook ligt een groot deel van de gemeente onder de aanvliegroute van Rotterdam-The Hague Airport. Dit levert beperkingen op binnen de zogeheten outer horizontal rondom de luchthaven. De windturbines zijn hierdoor in Lansingerland òf onmogelijk of ze kunnen niet de hoogte in waardoor het rendement te laag is. Ook speelt het (laagfrequente) geluid van windturbines een rol: er zijn dusdanig veel geluidgevoelige objecten in de gemeente Lansingerland aanwezig dat de plaatsingsruimte voor turbines beperkt is. De Omgevingsvisie stelt dat Lansingerland zich dus inzet om te voldoen aan de criteria zoals gesteld in de RES 1.0-versie. -egendo

Bebouwd gebied Bedrijventerrein Spoorlijn Snelweg

Zoekgebieden VRM-locaties stadsregio- en haven convenant Zon op daken, parkeerplaatsen en waterbassins Verder ûrìderzoek zon Verder onderzoek zon enVqf wínd : -

Verder onderzoek wind Ontwikkeld of vergund zonneveld Ontwikkelde windturbine

Figuur 13-1: Zoekgebieden zon en wind in RES-regio Rotterdam-Den Haag (Lansingerland = globaal rood).

Verduurzaming van de glastuinbouw Een andere uitdaging is dat de warmtevraag fors hoger is dan de lokale duurzame opwekcapaciteit, waardoor ook duurzame warmte van buiten de gemeentegrenzen nodig zal zijn. Vooral de glastuinbouw is hier een belangrijke afnemer van energie. Binnen de Warmte Samenwerking Oostland (WSO) wordt gewerkt aan een gebiedsdekkend warmte- en CO2-net voor de

Blad 68 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

glastuinbouw en een deel van de bebouwde omgeving. In Lansingerland ligt nu al het RoCa netwerk (gevoed met warmte van de RoCa warmtekrachtcentrale in Rotterdam en beperkt restwarmte) dat sinds de jaren negentig warmte levert aan de glastuinbouw in Lansingerland. Samen met stakeholders wordt ook concreet gewerkt aan de uitbreiding van dit warmtenet naar alle glastuinbouwgebieden in Lansingerland. De aanwezigheid van een warmtenet draagt sterk bij aan de toekomstbestendigheid van gebieden en het terugbrengen van de energievraag en -behoefte in het gebied. Het verduurzaamt de glastuinbouwsector in Lansingerland direct. Daarnaast maken enkele bedrijven en glastuinbouwers al gebruik van geothermie. Het aandeel bronnen van geothermie neemt sterk toe en draagt positief bij aan de verduurzaming van de glastuinbouw. De Omgevingsvisie laat opties open om het gebiedsdekkende warmtenet eventueel ook te laten voeden met warmte uit duurzame warmtebronnen, zoals geothermiebronnen en (CO2-vrije) restwarmte. Voor biomassa ziet de gemeente geen of een zeer beperkte rol in het energiesysteem van de toekomst, dus de bouw van nieuwe biomassa-installaties vinden wij onwenselijk. Ondernemers hebben vervolgens ook de mogelijkheid om op hun bedrijfspanden daken van zonnepanelen te voorzien.

Daarnaast stelt de gemeente ook tijdelijk braakliggende gronden, taluds en overhoeken beschikbaar om de potenties voor zonne-energie te onderzoeken. Dit kan ook op kavels van ondernemers zijn. De gemeente is voornemens om juridisch-planologisch te borgen dat nieuwe gebouwen sowieso moeten worden voorzien van zon op daken. Circulariteit De transitie naar een circulaire economie in 2050 vraagt ook in Lansingerland om aanpassingen van de eigen bedrijfsvoering en samenwerkingen tussen inwoners, bedrijven en ketenpartners om grondstofkringlopen zo goed mogelijk te sluiten, met een zo hoog mogelijk behoud van waarde. Dit vraagt om slim en zuinig om te gaan met materialen en (rest)afval te verminderen.

13.5

Beoordeling De beoordeling van cultuurhistorie en archeologie op de vier beoordelingsdomeinen is in de figuur hieronder opgenomen. De toelichting volgt daarna.

Duurzaamheid zeer negatief

:

positief

zeer positief

Gezond en veilig Omge vingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

De gemeente Lansingerland heeft duurzaamheidsambities. Deze zijn ten dele in de RES 1.0 voor RES-regio Rotterdam-Den Haag opgenomen en worden één-op-één overgenomen in de Omgevingsvisie. Aanvullend heeft de gemeente al concrete afspraken en doelen om de bedrijven en de glastuinbouwsector te verduurzamen. Dit leidt tot een positieve beoordeling op het domein 'duurzaamheid'. Desondanks zijn er aanvullende onderzoeken nodig om de doelstellingen van de RES te behalen.

Blad 69 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

Het domein 'omgevingskwaliteit' wordt licht-negatief beoordeeld. In de gemeente zijn weinig locaties geschikt voor windturbines. Normaliter worden deze als horizonvervuilend ervaren wat een negatieve impact op de omgevingskwaliteit heeft. In dit geval zijn met name de zoekgebieden voor zonne-energie leidend voor de licht-negatieve score. Deze leiden mogelijk tot verrommeling van het landschap. Daarnaast wordt de optie opengehouden om met geothermie te werken. Dit betekent dat er een directe impact op de ondergrond is. Ook dit leidt mogelijk tot een negatieve impact op de bodem en op het (grond)watersysteem. De mate waarin hier effecten optreden dient nader onderzocht te worden, maar zal in elk geval gemonitord worden. Op de overige domeinen - gezond en veilig en leefbaarheid - heeft het milieuaspect duurzaamheid geen impact. Hierom zijn deze neutraal gescoord.

13.6

Aandachtspunten In deze paragraaf zijn enkele maatregelen opgenomen die bij kunnen dragen aan het verder concretiseren en van de doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid. Onderstaande aandachts­ punten kunnen mogelijk hierbij helpen. Nader onderzoek naar duurzaam energiesysteem Nader onderzoek is nodig om de mogelijkheden af te wegen en regels te kunnen bepalen voor een omgevingsplan dat realisatie van een duurzaam energiesysteem, met ruimte voor duurzame energieproductie en energie-infrastructuur in Lansingerland mogelijk maakt. Dit betekent dat meer informatie benodigd is over de haalbaarheid van zonne-energie in de gemeente en de mogelijkheden de verduurzaming van de glastuinbouw op een hoger niveau te tillen. Effecten op de bodem, water, energie en luchtkwaliteit dienen nader beschouwd te worden. Mogelijkheden onderzoeken voor omgang circulariteit en afval De gemeente onderzoekt nader hoe omgegaan wordt met circulariteit en afval. Nieuwbouw heeft een materiaalpaspoort. Materiaal uit gedemonteerde gebouwen en opgebroken buitenruimte wordt onderzocht op herbruikbaarheid binnen of buiten Lansingerland. De reststromen worden zoveel mogelijk collectief ingezameld, dit geldt ook voor afval van bedrijven.

Blad 70 vai 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

14

Conclusies en aanbevelingen De beoordeling van de Omgevingsvisie voor Lansingerland op de relevante milieueffecten (hoofdstukken 4 t/m 13) is samengevat in de figuur hieronder te zien. Onder de figuur volgt een toelichting en worden enkele adviezen voor de vervolgstappen uiteengezet.

Beoordelingen positief

zeer positief

Mobiliteit

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Geluid

Gezond en veilig Omg e vmgs Ir,va life it Leefbaarheid Duurzaamheid

Luchtkwaliteit

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Externe veiligheid

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid

Gezondheid

Duurzaamheid

Bodem

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Water

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Ecologie

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid

Cultuurhistorie en archeologie

Duurzaamheid

Gezond en veilig Omgevingskwaliteit Leefbaarheid Duurzaamheid

Duurzaamheid

Blad 71 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100

anteagroup

2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

Mobiliteit De ambitie van de gemeente is om het gemotoriseerd verkeer meer terug te dringen en vooral de voetganger en fietser centraal te stellen, en vervolgens het openbaar vervoer te prioriteren. Dit leidt bij de inwoners van Lansingerland tot meer leefruimte en meer bewegingsruimte ten opzichte van de automobilist. Er liggen aandachtspunten ter verbetering van de verkeersveiligheid en het borgen van de prioritering in modaliteiten. Een overkoepelende Mobiliteitsvisie zal bijdragen aan grip krijgen op het aspect mobiliteit en om ambities en doelstellingen beter te formuleren. Paragraaf 4.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Geluid De geluidbelasting in meerdere delen van de gemeente is hoog. Hoewel Lansingerland wel de ambitie uitspreekt om de geluidbelasting en de hinderbeleving ervan te verminderen, wordt in de Omgevingsvisie nergens een uitspraak gedaan hoe en in welke mate zij actief de geluidbelasting omlaag wil brengen. Ook met zicht op het nieuwe luchthavenbesluit voor Rotterdam-The Hague Airport is het nog onduidelijk hoe de cumulatieve geluidbelasting boven de gemeente ontwikkelt Daar komt nog bij dat er meerdere woningbouwlocaties in de gemeente zijn aangewezen op locaties waar al een relatief hoge gecumuleerde geluidbelasting aanwezig is, waardoor nieuwe bewoners onvermijdelijk in geluidbelast gebied komen te wonen.

Hoewel Lansingerland wel de ambitie uitspreekt om de geluidbelasting en de hinderbeleving ervan te verminderen, wordt in de Omgevingsvisie nergens een uitspraak gedaan hoe en in welke mate zij actief de geluidbelasting omlaag wil brengen. Paragraaf 5.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Luchtkwaliteit De luchtkwaliteit verbetert autonoom. Zonder enig ingrijpen van de gemeente is er positieve trend te herleiden in de technologische vooruitgang. Daarnaast heeft de gemeente zich aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord in 2020 waarmee zij zich committeert aan het verbeteren van de luchtkwaliteit door maatregelen door te voeren. Desondanks zijn er nog wel enkele aandachtspunten om mee te geven bij de verdere uitwerking van toekomstig milieubeleid, zoals de mogelijkheden onderzoeken milieuzones toe te kennen of door kwetsbare groepen niet dichtbij vervuilende bronnen te positioneren. Paragraaf 6.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Externe veiligheid Er zijn diverse risicobronnen in de gemeente aanwezig: transportroutes, buisleidingen en een deel van de gemeente ligt onder de aanvliegroute van Rotterdam-The Hague Airport. Enkele toekomstige woningbouwontwikkelingen kennen mogelijke veiligheidsrisico's.

Ondanks dat veiligheid een speerpunt in de Omgevingsvisie is, wordt niet duidelijk op welke manier de gemeente invulling gaat geven aan het veranderende omgevingsveiligheidsbeleid. Paragraaf 7.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Gezondheid De inwoners van de gemeente Lansingerland kennen relatief hoge milieugezondheidsrisico's. Dit komt door de hoge geluidbelasting, veiligheidsrisico's en lokaal matige luchtkwaliteit. Daarnaast is hittestress in mindere mate in de kernen en in grotere mate in het kassengebied een probleem. Ook de lichthinder van de glastuinbouw levert verdere gezondheidsrisico's op. Geadviseerd wordt om een hittestressplan op te stellen om de hittestress te beperken. Ter beperking van de lichthinder wordt geadviseerd om samen met de glastuinbouwsector te onderzoeken welke

Blad 72 van 73

Leefmilieuimpactbeoordeling t.b.v. Omgevingsvisie Lansingerland projectnummer 0469513.100 2 juli 2021 Gemeente Lansingerland

mogelijkheden (financieel) doelmatig zijn om emissies terug te dringen. Paragraaf 8.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Bodem Er spelen geen grote problemen rondom de bodemkwaliteit in de gemeente. Bij toekomstige ontwikkelingen worden eventueel vervuilde gronden gesaneerd. De toename van drukte in de ondergrond is wel een punt van aandacht en vraagt mogelijk om een visie op de ondergrond. Paragraaf 9.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Water en klimaatadaptatie De Omgevingsvisie zet sterk in op het integreren van klimaatadaptie in het beleid. Het creëren van een robuust watersysteem heeft een positief effect op de omgevingskwaliteit, het voorkomt bijv. wateroverlast en hittestress. Het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving betekent ook meervoudig ruimtegebruik (denk aan groene daken). Ook worden er meer groenstructuren aangelegd bij nieuwe ontwikkelingen bij die positief bijdragen aan een goede afwatering en het verbeteren van de waterkwaliteit. Er valt een directe koppeling tussen water en ecologie te maken. Paragraaf 10.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Ecologie Het algemene beeld is dat Natura 2000 op verre afstand is gelegen van de gemeente waardoor effecten niet worden verwacht.

Op Natuurnetwerk Nederland bestaan mogelijke effecten indien gekozen wordt te ontwikkelen langs de Rottemeren of in het uiterste zuidwesten van de gemeente langs de Bovenvaart. De Rottemeren en het (Hoge/Lage) Bergsche bos worden door groen gekenmerkt. Bovendien bevinden zich in de gemeente zelf enkele karakteristieke bomenrijen. Bij ontwikkelingen kunnen deze karakteristieke elementen verloren gaan. Ook dient rekening gehouden te worden met de biodiversiteit, vooral in de parken en in het NNN en de gemeentelijke groenstructuren. Paragraaf 11.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Cultuurhistorie en archeologie Bij cultuurhistorie en archeologie spelen weinig problemen. De gemeente wordt aangeraden behoudenswaardige objecten en elementen te voorzien van een beschermingsregime. Daarnaast wordt aandacht gevraagd hoe duurzaamheidsambities te integreren zijn met de verduurzaming en/of renovatie en behoud van cultuurhistorisch erfgoed. Paragraaf 12.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij. Duurzaamheid In dit stadium worden enkele duurzaamheidsambities (zowel nationaal als regionaal) verder uitgewerkt. Zo wordt gewerkt aan de Regionale Energiestrategie (RES) voor de regio RotterdamDen Haag waar Lansingerland vooral een rol voor zonne-energie speelt.

Maar ook andere manieren om aan de doelstellingen te voldoen dragen hier aan bij, zoals de Duurzaamheidsvisie, Uitvoeringsagenda, Warmte Samenwerking Oostland (WSO), het Handelingsperspectief Biomassa, Transitievisie Warmte. Om de doelstellingen te behalen is een verdere concretiseringsslag nodig. Paragraaf 13.6 geeft enkele handvaten om die de gemeente kunnen helpen hierbij.

Blad 73 van 73

De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is

Over Antea Group

niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet

Antea Group is het thuis van 1500 trotse

gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of

ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij

verstrekking van deze informatie aan derden is niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct melding te maken bij security@anteagroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport

elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van

ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group. Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al bijna 70 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK ALMERE Postbus 10044 1301 AA ALMERE T. +316 50039111 E. tim.artz@anteagroup.com

www.anteagroup.nl

Copyright © 2021 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.